Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

Khi ấy, Đức Giê-su bắt đầu dùng dụ ngôn mà nói với các thượng tế, kinh sư và kỳ mục. Người nói : “Có người kia trồng được một vườn nho; ông rào giậu chung quanh, đào bồn đạp nho và xây một tháp canh. Ông cho tá điền canh tác, rồi trẩy đi xa. 2 Đến mùa, ông sai một đầy tớ đến gặp các tá điền để thu hoa lợi vườn nho mà họ phải nộp. 3 Nhưng họ bắt người đầy tớ, đánh đập và đuổi về tay không. 4 Ông lại sai một đầy tớ khác đến với họ. Họ đánh vào đầu anh ta và hạ nhục. 5 Ông sai một người khác nữa, họ cũng giết luôn. Rồi ông lại sai nhiều người khác : kẻ thì họ đánh, người thì họ giết. 6 Ông chỉ còn một người nữa là người con yêu dấu : người này là người cuối cùng ông sai đến gặp họ; ông nói : ‘Chúng sẽ nể con ta.’ 7 Nhưng bọn tá điền ấy bảo nhau : ‘Đứa thừa tự đây rồi ! Nào ta giết quách nó đi, và gia tài sẽ về tay ta.’ 8 Thế là họ bắt cậu, giết chết rồi quăng ra bên ngoài vườn nho. 9 Vậy ông chủ vườn nho sẽ làm gì? Ông sẽ đến tiêu diệt các tá điền, rồi giao vườn nho cho người khác. 10 Các ông chưa đọc câu Kinh Thánh này sao? Tảng đá thợ xây nhà loại bỏ lại trở nên đá tảng góc tường. 11 Đó chính là công trình của Chúa, công trình kỳ diệu trước mắt chúng ta !”

Họ tìm cách bắt Đức Giê-su, nhưng lại sợ dân chúng; quả vậy, họ thừa hiểu Người đã nhắm vào họ mà kể dụ ngôn ấy. Thế là họ để Người lại đó mà đi.

Đó là Lời Chúa

 

Theo Kathleen N. Hattrup của tạp chí Aleteia, đăng ngày 31/05/2026, Đức Giáo Hoàng Leo đã kết thúc tháng kính Đức Mẹ trong tháng Năm với một suy niệm ngắn gọn về sự hiệp nhất trong cầu nguyện, sau khi dẫn dắt buổi đọc Kinh Truyền Tin giữa trưa tại Quảng trường Thánh Phêrô. Ngài cũng nhắc lại một ý nguyện dành cho những người có thẩm quyền.

Trong tháng Năm này, một dàn hợp ca thống nhất những lời cầu nguyện cho hòa bình đã vang vọng khắp Giáo Hội. Trên hết, qua lời cầu nguyện Kinh Mân Côi – như một chuỗi không gián đoạn – các dân tộc bị tàn phá bởi chiến tranh đã được phó thác cho sự cầu bầu của Đức Trinh Nữ Maria. Nguyện xin sự khôn ngoan của Chúa soi sáng lương tâm của những người có thẩm quyền và hướng dẫn các quyết định của họ hướng tới một sự tìm kiếm chân thành về một nền hòa bình công bằng và lâu dài.

Đức Giáo Hoàng Leo đã chủ trì Kinh Mân Côi với ý nguyện cầu bình an tại Hang Lourdes trong Vườn Vatican vào ngày 30 tháng 5. Ngài đã cầu nguyện các Mầu nhiệm Vui mừng, mỗi Mầu nhiệm đều mang một ý nguyện liên quan đến hòa bình.

Ngài bắt đầu tháng Mân Côi vào ngày 3 tháng 5 bằng cách nói: "Con xin phó thác những ý nguyện của con cho Chúa Cha", và nêu ra hai ý nguyện cụ thể.

Ngài lưu ý rằng Kinh Mân Côi quy tụ các tín hữu lại với nhau trong lời cầu nguyện, và ngài khẳng định: "Con xin phó thác những ý nguyện của con cho Chúa Cha, đặc biệt là cho sự hiệp thông trong Giáo Hội và cho hòa bình trên thế giới."

Đức Giáo Hoàng Leo lớn lên chứng kiến cha mẹ mình cùng nhau cầu nguyện Kinh Mân Côi mỗi tối. Tháng Mười năm ngoái, tháng Mân Côi đầu tiên của ngài với tư cách là Giáo Hoàng, ngài đã yêu cầu mọi người cầu nguyện Kinh Mân Côi mỗi ngày cho hòa bình thế giới.

Ngài đã kỷ niệm ngày nhậm chức Giáo Hoàng đầu tiên của mình - vào ngày 8 tháng 5 - tại Pompeii, tại Đền thờ Đức Mẹ Mân Côi.

Đức Giáo Hoàng Leo đã nhiều lần yêu cầu Giáo Hội cầu nguyện Kinh Mân Côi, đặc biệt là cho hòa bình.

Bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng

“Hãy để tôi nghe điều Chúa phán, vì Người sẽ phán bình an cho dân Người, cho những người trung tín với Người, cho những ai hướng về Người trong lòng” (Tv 85:8). Lời của Thánh vịnh này rất thích hợp khi chúng ta cùng đọc Kinh Mân Côi tối nay, bởi vì chúng thể hiện niềm hy vọng mà chúng ta đang cần, đặc biệt là trước những khó khăn và bạo lực hiện nay.

Chúng ta hãy mở lòng mình để lắng nghe Lời Chúa, để trong lời cầu nguyện, chúng ta có thể hiểu được ý nghĩa của các sự kiện lịch sử, nhận biết sự quan phòng của Thiên Chúa, Đấng luôn hướng dẫn và nâng đỡ chúng ta. Đức Mẹ Maria là mẫu mực của người tín hữu nghiêng tai để lắng nghe “điều Thiên Chúa phán”. Mẹ là tấm gương cho chúng ta về sự vâng phục, khi đã đón nhận Con Thiên Chúa vào lòng mình trong biến cố Nhập Thể.

Việc chiêm niệm các mầu nhiệm Kinh Mân Côi cùng với Đức Mẹ dẫn chúng ta đến nhận ra nơi Chúa Giêsu Kitô Lời cuối cùng mà Chúa Cha đã phán, một Lời bình an cho tất cả những ai trở về với Người với tấm lòng ăn năn. Chúa không bao giờ bỏ rơi chúng ta, ngay cả khi chúng ta quên Người, ngay cả khi chúng ta lạc lối. Người đến tìm kiếm chúng ta và đến gần với tình yêu vĩnh cửu của Người. Như tiên tri Isaia nhắc nhở chúng ta: “Bình an, bình an cho người xa và người gần, Chúa phán vậy” (57:19). Ai tin cậy Thiên Chúa thì hiểu được lời loan báo bình an này và trở thành khí cụ của hòa bình, xây dựng nó bằng chính tay mình (xem Mt 5:9).

Thật vậy, hòa bình không phải là một lý thuyết để thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, cũng không phải là một ảo tưởng ngây thơ, hay một vấn đề để theo đuổi vì lợi ích cá nhân. Khi được tìm kiếm với một tấm lòng chân thành, nó là một cam kết hằng ngày: nó nảy sinh từ công lý và tình yêu thương, như sự hòa hợp kết nối các cá nhân, gia đình, cộng đồng và các dân tộc. Ngay cả trong thời điểm đầy căng thẳng và xung đột này, hòa bình vẫn trở nên khả hữu khi chúng ta chọn lắng nghe tiếng kêu than của những người bị tước đoạt nó: những đứa trẻ vô tội, những người mẹ, người cha đau khổ, những tù nhân bị ngược đãi, những người tị nạn và những người ở mọi lứa tuổi đang chịu đau khổ. Tất cả họ chỉ có một hạn từ trên môi: hòa bình!

Chúng ta biết rõ rằng hòa bình luôn luôn khả hữu bởi vì đó là một món quà từ Thiên Chúa. Hòa bình này, hòa bình của Người, có một hình hài: đó là Chúa Giê-su Ki-tô, Con Thiên Chúa, Đấng đã hiến dâng cuộc đời mình vì chúng ta, hòa giải trời đất. Như Thánh Phaolô đã viết: “Người là sự bình an của chúng ta” (Ê-phê-sô 2:14). Người là Đấng phá đổ những bức tường thù địch, chiến thắng sự kiêu ngạo bằng lòng khiêm nhường và cứu chuộc toàn thể tạo vật khỏi tội lỗi.

Chính khi Chúa Giê-su ở cùng chúng ta và chúng ta hành xử như những môn đệ đích thực của tình yêu Người thì Chúa Thánh Linh mới có thể thực hiện được điều mà con người dường như không thể làm được. Ngược lại, khi chúng ta xa rời Thiên Chúa, chúng ta cũng xa cách nhân loại, xa cách người lân cận và thờ ơ với nỗi đau khổ của họ. Mỗi khi chúng ta trở về với Chúa, sự bình an của Người trở thành trách nhiệm của chúng ta, tùy theo bổn phận và nhiệm vụ của mỗi người.

Vì vậy, lời cầu nguyện của chúng ta trở thành sứ mệnh và lời tiên tri. Tiếng kêu than của người vô tội không được phép còn vang vọng trong các thành phố của chúng ta. Không ai phải chạy trốn khỏi nhà mình vì mối đe dọa của bom đạn. Ham muốn quyền lực và bạo lực ngôn từ phải chấm dứt.

Đừng để khát khao công lý và sự thật lấn át lý trí. Tuy nhiên, mỗi người đều có thể và phải làm phần việc của mình, bắt đầu từ những việc nhỏ nhưng quan trọng, tránh mọi hình thức bạo lực bằng lời nói hoặc thể xác trong cuộc sống hàng ngày và cả trên mạng xã hội.

Anh chị em thân mến, hòa bình đích thực bắt đầu từ một trái tim yêu thương. Nó được chứng kiến bởi những lời nói hòa giải. Nó được phản chiếu trong ánh mắt nhìn thế giới với sự dịu dàng và khôn ngoan. Đây là sức mạnh đích thực, sức mạnh của sự thật và tình yêu. Chúa tìm kiếm những người kiến tạo hòa bình! Xin Đức Mẹ Maria giúp chúng ta đáp lại Người mỗi ngày bằng lời “Con đây”, không chỉ bằng lời nói mà còn bằng hành động.

 

Như thường lệ, Đức Giáo Hoàng Leo đã có một bài suy niệm ngắn gọn về mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi vào ngày 31 tháng 5 này, khẳng định rằng, "Chúa Ba Ngôi giúp chúng ta yêu thương mọi người và mọi vật."

Đức Giáo Hoàng đã nói về ngày lễ hôm nay trước khi chủ trì kinh Truyền Tin giữa trưa tại Quảng trường Thánh Phêrô.

"Hôm nay, thưa anh chị em thân mến, là một ngày lễ," ngài nói. "Lễ của Chúa cũng là lễ của chúng ta."

~

Sau đây là diễn từ ngắn gọn của ngài, dựa vào bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

Mùa Phục Sinh đã kết thúc vào tuần trước với Lễ trọng kính Chúa Thánh Thần Hiện Xuống. Hôm nay, chúng ta cử hành Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi, điều này mang đến cho chúng ta cơ hội suy ngẫm về hành trình mà chúng ta đã trải qua. Chúng ta bắt đầu với sự sống của Thiên Chúa, sự sống đã được ban cho chúng ta trong Chúa Giêsu Kitô. Sự sống này là một sự hiệp thông đức tin năng động và bất tận, thu hút chúng ta. Thật vậy, Chúa Thánh Thần, Đấng kết hợp Chúa Cha và Chúa Con, đã được đổ vào lòng chúng ta. Bằng cách này, Giáo Hội trở thành một bí tích hiệp thông, một nơi gặp gỡ, yêu thương và sống, nơi trời và đất đã giao thoa.

Tin Mừng hôm nay (Ga 3:16-18) giới thiệu cho chúng ta Nicôđêmôô, một nhân vật quan trọng ở Israel, người cảm thấy một sự thu hút sâu sắc đối với Chúa Giêsu. Thật vậy, khao khát hiểu rõ hơn về vị Thầy nhiệm màu này và để hỏi Người những câu hỏi, Nicôđêmôô đã đi tìm Người vào ban đêm, để không bị nhìn thấy. Chúa đã đón tiếp ông và coi trọng việc ông tìm kiếm câu trả lời. Chúa Giêsu đã làm Nicôđêmô ngạc nhiên khi gợi ý rằng ngay cả một người trưởng thành cũng có thể được tái sinh và dẫn ông nhận ra rằng sự sống của Thiên Chúa có thể biến đổi cuộc đời ông. Khi Chúa Giê-su nói về Chúa Thánh Thần, bóng tối trong tâm hồn Nicôđêmô được soi sáng bởi chân lý – chính chân lý vang vọng khắp Giáo Hội trong lễ mừng hôm nay: “Vì Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con duy nhất của Người, hầu cho ai tin Người thì không bị hư mất mà được sự sống đời đời” (câu 16). Và một lần nữa: “Thiên Chúa không phái Con đến thế gian để đoán xét thế gian, nhưng để thế gian được cứu rỗi bởi Người” (câu 17).

Anh chị em thân mến, trong Mầu nhiệm Thiên Chúa –– Cha, Con và Thánh Thần –– chúng ta cảm thấy như đang ở nhà, giống như Nicôđêmô cảm thấy an tâm khi ở trong sự hiện diện của Chúa Giê-su. Sự sống của Thiên Chúa thật kỳ diệu và quyến rũ; nó mang lại bình an cho tâm hồn chúng ta, vốn thường rất bất an, và nó cho phép chúng ta gặp gỡ anh chị em mình trong niềm vui của Chúa Thánh Thần. Ba Ngôi giúp chúng ta yêu thương mọi người và mọi vật: chúng ta khám phá ra rằng mọi tạo vật đều được tạo dựng để hiệp thông, thiết lập mối quan hệ và gặp gỡ. Mặt khác, chúng ta hiểu tại sao sự chia rẽ, phân cực và khinh miệt sự đa dạng lại mang đến sự hủy diệt, nỗi buồn và sự cằn cỗi cho thế giới.

Nicôđêmô là một thành viên của Tòa Công nghị, hội đồng các thầy tế lễ thượng phẩm của Israel. Khi nghe những lời khinh miệt nhắm vào Chúa Giêsu trong Tòa Công nghị, Nicôđêmô đã khuyên mọi người hãy lắng nghe trước khi lên án Người. Ông đã nhận được Thánh Linh hiệp thông từ Thiên Chúa qua chính Chúa Kitô, là điều mở lòng đón nhận những chân lý mới và sự đổi mới đích thực. Ai không đón nhận Thánh Linh này sẽ nhanh chóng già đi, trong đau khổ, cảm thấy cô đơn và không có niềm vui trong lòng. Thay vào đó, hôm nay, anh chị em thân mến, là một ngày lễ hội. Lễ của Thiên Chúa cũng là lễ của chúng ta. Vì lý do này, Thánh Phaolô đã viết thư cho người Cô-rinh-tô rằng: Hãy vui mừng, hãy cố gắng hoàn thiện, hãy khích lệ lẫn nhau, hãy sống hòa thuận; và Thiên Chúa của tình yêu thương và bình an sẽ ở cùng anh em (xem 2 Cô-rinh-tô 13:11).

Và giờ đây, với lời cầu nguyện Kinh Truyền Tin, chúng ta hướng về Đức Mẹ Maria: như lời “xin vâng” của Mẹ đối với ý muốn Thiên Chúa, nguyện cho lời “xin vâng” của chúng ta đối với tình yêu của Chúa Ba Ngôi cũng được đơm hoa kết trái.

 

Đức Giáo Hoàng nguyện xin Chúa thương hướng dẫn các nhà lãnh đạo thế giới để cùng nhau tìm về một nền hòa bình công bằng và lâu dài

Đức Giáo Hoàng Lêô tái khẳng định lời kêu gọi hòa bình, ngài nguyện xin Chúa thương hướng dẫn các nhà lãnh đạo thế giới để cùng nhau tìm đến một nền hòa bình công bằng và lâu dài, đồng thời khuyến khích một nền văn hóa chăm sóc cho người bệnh và chào đón những người hành hương đang quy về đền thánh Đức Mẹ Piekary ở Ba Lan.

(Tin Vatican - Alessandro Di Bussolo và Francesca Merlo)

Vào tối thứ Bảy, tại hang đá Lourdes trong Vườn Vatican, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã chủ sự việc đọc Kinh Mân Côi và cầu khẩn sự chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria, xin Mẹ ban cho “ân bình an” mà chỉ có Chúa mới có thể thương ban. Tham gia cùng ngài có khoảng 2.000 người tại Vatican, trong khi 100.000 tín hữu khác tham gia trực tuyến từ 200 đền thờ Đức Mẹ trên khắp thế giới.

Hôm nay (31/5/2026), ngày cuối cùng của tháng Năm, Đức Giáo Hoàng đã trở lại với chủ đề hòa bình trong buổi đọc Kinh Truyền Tin tại Quảng trường Thánh Phêrô, nơi có hơn 20.000 người quy tụ. Một lần nữa, ngài kêu gọi cầu nguyện cho hòa bình.

“Trong suốt tháng Năm, toàn thể Giáo Hội đã cùng nhau dâng lên lời cầu nguyện cho hòa bình. Đặc biệt qua Kinh Mân Côi, như một chuỗi liên tục, các tín hữu đã phó thác sự cầu bầu của Đức Trinh Nữ Maria cho những dân tộc đang bị tàn phá bởi chiến tranh. Xin nhờ sự khôn ngoan của Thiên Chúa soi sáng lương tri của những người đang nắm quyền và hướng dẫn các quyết định của họ hướng tới việc theo đuổi một nền hòa bình công bằng và lâu dài.”

Ngày cứu trợ: Thúc đẩy văn hóa quan tâm

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cũng lưu ý rằng Ý đang kỷ niệm Ngày Cứu trợ lần thứ 25, năm nay mang chủ đề: “Tôi Quan Tâm”.

ĐTC nói: “Tôi gần gũi với những người bệnh và tất cả những người chăm sóc họ. Tôi cảm ơn và khuyến khích tất cả những ai đang giúp lan tỏa văn hóa gần gũi và chăm sóc.”

Sáng kiến này nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc giảm bớt cả đau khổ về thể chất và tinh thần. Đặc biệt chú trọng đến việc chăm sóc giảm nhẹ, kiểm soát cơn đau, chăm sóc sức khỏe và đào tạo tình nguyện viên hỗ trợ bệnh nhân và gia đình họ.

Lời chào gửi đến những người hành hương ở Ba Lan

Trong số các nhóm mà ngài chào hỏi sau kinh Truyền Tin, Đức Giáo Hoàng cũng đã nói với những người hành hương hàng năm đến đền thờ Đức Mẹ Piekary ở Ba Lan, nơi Đức Mẹ được tôn vinh là Mẹ của Công lý Xã hội.

Đền thờ này đã trở nên trung tâm của lòng sùng kính Đức Mẹ từ thế kỷ XVII. Theo truyền thống địa phương, một cuộc hành hương lớn dành cho giới trẻ nam nữ diễn ra vào tháng Năm hàng năm, thu hút hàng chục nghìn người tham gia, trong khi một cuộc hành hương tương ứng dành cho các giới trẻ nữ được tổ chức vào tháng Tám.

 

Charles Collins, Tổng biên tập của tạp chí Crux, ngày 31 tháng 5 năm 2026, cho rằng: Đôi khi, khi Đức Giáo Hoàng nói điều gì đó, nó trở thành tin tức đối với những người ở rất xa thế giới Công Giáo.

Vấn đề là hầu hết những người làm việc trong ngành báo chí không đặc biệt sùng đạo, vì vậy họ không phải lúc nào cũng biết cách nói về điều đó.

Đây là những khoảnh khắc kỳ diệu đối với những người trong ngành báo chí Công Giáo, bởi vì đó là những lúc chúng ta được mời giải thích những câu chuyện này cho một đối tượng khán giả mà chúng ta thường không tiếp cận được: Những người không theo dõi tin tức Công Giáo. Trong nhiều trường hợp, họ cũng chính là đối tượng khán giả mà chúng ta muốn có nhiều hơn – những người Công Giáo không thường xuyên xem, đọc hoặc tương tác với các phương tiện truyền thông Công Giáo.

Tổng biên tập của Crux Now, Christopher Altieri, ghét kiểu báo chí “Ink-on-ink [nhà báo viết về nhà báo]”, nhưng nhà xuất bản của chúng tôi, Deirdre Brennan, nói rằng ngày nay, với quá nhiều sự hoài nghi và tiêu cực đối với báo chí, mọi người muốn biết tin tức được tạo ra như thế nào. Vì vậy, chúng ta hãy bắt đầu.

Trước đại dịch COVID-19, việc nhận được cuộc gọi để trở thành “người Công Giáo” trong những câu chuyện này có nghĩa là – đối với tôi, ít nhất – phải bắt taxi đến đài phát thanh BBC địa phương, nơi có một phòng dành riêng cho các cuộc phỏng vấn truyền hình của các tổ chức tin tức khác.

Bây giờ, điều đó có nghĩa là làm việc trên máy tính của bạn ở bất cứ nơi nào bạn đang ở – thường là ở nhà, nhưng đôi khi bạn ở nhà hàng hoặc thậm chí trong một phòng khách sạn vô hồn.

Tuần trước, tôi tình cờ ở trong một phòng như vậy khi CNN International yêu cầu phỏng vấn về việc Giáo hoàng ban hành thông điệp đầu tiên của ngài. Lúc đó là sáng sớm ở Anh, vì vậy ở Atlanta cũng rất, rất sớm.

CNN không nói trước họ sẽ hỏi gì – một số người thì có – nên bạn phải chuẩn bị phần nào, trong khi biết rằng mình chưa chuẩn bị kỹ, và có thể phải ứng biến.

Trong trường hợp của tôi, tôi không có nhiều quần áo tử tế, và khi chương trình bắt đầu, tôi nhận ra mình chưa nói chuyện với ai kể từ ngày hôm trước – lẽ ra tôi nên ho hoặc súc miệng bằng nước muối trước khi lên sóng.

Tôi cũng không có chỗ ngồi tốt trong phòng khách sạn, và còn quá sớm để tìm một nơi nào đó tốt hơn đang mở cửa – nhưng đó là nghề báo hiện đại, dù tốt hay xấu.

Việc được yêu cầu làm “chuyên gia” có thể dẫn đến một số tình huống kỳ lạ. Tôi là người Texas sống ở Anh. Vài năm trước, tôi đang ở trong một studio của BBC để thảo luận về việc phong thánh thì tin tức về một vụ xả súng ở Texas được đưa ra. Người phỏng vấn hỏi liệu tôi có thể bình luận về nó không, mặc dù tôi đã không sống ở đó hàng chục năm rồi. Tất nhiên, tôi đã nói có. Như bất cứ nhà báo nào cũng biết, có ý kiến và có chuyên môn không phải lúc nào cũng giống nhau.

Làm những việc này có vui không? Chắc chắn rồi. Chúng cũng là một cách tuyệt vời để nâng cao uy tín của Crux Now. Quan trọng không kém, chúng giúp tôi học cách giao tiếp một cách rộng rãi và dễ tiếp cận hơn, thay vì sa vào thứ ngôn ngữ “chuyên ngành” mà các nhà báo Công Giáo chúng tôi thường dùng. Hầu hết mọi người không biết thông điệp giáo hoàng là gì, và trong nhiều trường hợp, đơn giản là không có thời gian để giải thích.

Dù sao thì, sáng thứ Ba này tôi đã ở đây—cả ở Anh và trở lại Hoa Kỳ. Quang cảnh bên ngoài hẳn rất ngoạn mục, nhưng ánh sáng quá chói nên tôi phải kéo rèm lại. Tôi nhớ cảm giác được làm việc trong một studio đúng nghĩa.

Tuy nhiên, bất kể hoàn cảnh nào, tôi hy vọng những nhận xét của tôi về lời cảnh báo của Đức Giáo Hoàng về trí tuệ nhân tạo sẽ chứng tỏ sự thông minh hơn vô số các chuyên gia đã đưa ra ý kiến về chủ đề này. Và biết đâu đấy, tôi thậm chí còn biết thông điệp giáo hoàng là gì.

CNN: Để biết thêm về ấn phẩm mang tính bước ngoặt của Đức Giáo Hoàng Leo, tôi muốn mời Charles Collins, tổng biên tập của Crux Now. Cảm ơn quý vị đã tham gia cùng chúng tôi.

Collins: Cảm ơn vì đã mời tôi.

Vậy trong văn kiện thần học quan trọng đầu tiên của triều đại giáo hoàng của mình, Đức Giáo Hoàng Leo đã cảnh báo về trí tuệ nhân tạo, kêu gọi giải trừ vũ khí nó, đặt AI vào vị trí trung tâm của thông điệp đầu tiên của ngài. Điều này có ý nghĩa như thế nào, và chính xác thì AI được giải trừ vũ khí như thế nào?

Đó là một câu hỏi hay, bởi vì không ai thực sự biết điều gì đang xảy ra với AI. Văn kiện này rất cởi mở. Ngài không bác bỏ AI hoàn toàn. Điều ngài nói là chúng ta phải đảm bảo rằng nó được quản lý đúng cách. Và hiện tại, kỹ thuật này dường như đang tự vận hành. Có những người điều hành các công ty, tự đưa ra quyết định và xem kết quả ra sao. Và tôi nghĩ đó là điều khiến Đức Giáo Hoàng Leo lo ngại. Ngài muốn mọi người có thể cùng nhau đưa ra những quyết định này, thay vì bị ngành kỹ thuật chi phối.

Và khi kêu gọi giải trừ vũ khí AI, mục tiêu của Đức Giáo Hoàng Leo là ngăn chặn AI thống trị nhân loại, đặc biệt là khi sử dụng nó trong chiến tranh. Đức Giáo Hoàng nói rằng trí tuệ nhân tạo (AI) cần phải tuân thủ những ràng buộc đạo đức nghiêm ngặt nhất, và người đồng sáng lập Anthropic, Chris Oehler, cũng bày tỏ những lo ngại tương tự tại Vatican hôm thứ Hai. Nhưng liệu các ông trùm kỹ nghệ khác có đang lắng nghe không? Ông nghĩ sao?

Không, tôi không nghĩ họ đang lắng nghe. Tôi nghĩ họ bị cuốn hút bởi kỹ thuật và họ đang xem xem họ có thể làm được gì, ngược với việc liệu họ có nên làm điều đó hay không. Ngài đã đưa ra tuyên bố về việc giải giáp trí tuệ nhân tạo, và tôi nghĩ những người ở độ tuổi của tôi, ít nhất, vẫn nhớ bộ phim War Games. Và đó là điều khiến nhiều người lo ngại khi bạn giao quyền điều hành cho trí tuệ nhân tạo, trí tuệ nhân tạo không có lương tâm. Nhưng đôi khi chúng ta nghĩ rằng nó có vì cách nó được lập trình, nó được lập trình để trông giống như có lương tâm, nhưng thực tế thì không. Và tôi nghĩ đó là mối lo ngại lớn nhất được Giáo hoàng Leo đang nêu ra.

Và Đức Giáo Hoàng cũng đề cập đến khái niệm chiến tranh chính nghĩa, gọi nó là lỗi thời. Ngài rằng lực lượng quân sự chỉ nên được sử dụng để tự vệ theo nghĩa nghiêm ngặt nhất. Đó có phải là thông điệp dành riêng cho Tổng thống Trump và cuộc chiến của ông ta với Iran không? Ông nghĩ sao?

Không, tôi nghĩ điều này đã được thực hiện từ Thế chiến II. Sự ra đời của vũ khí hạt nhân đã thay đổi cách thức lý thuyết chiến tranh chính nghĩa được tuân thủ trong Giáo Hội Công Giáo, bởi vì bất cứ điều gì cũng có thể dẫn đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân… Chúng ta không muốn điều đó xảy ra.

Và nữa, khi nhìn vào trường hợp của Iran, người ta sẽ lập luận rằng chúng ta đang cố gắng ngăn chặn họ sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhưng hãy nhìn vào số lượng thường dân đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công này. Hãy nhìn vào tiến trình đàm phán hiện tại, dường như chúng không thực sự ngăn chặn được điều gì. Cuộc chiến đó có ích lợi gì?

Và tôi nghĩ đó là điều mà Đức Giáo Hoàng đang nói. Nếu chúng ta nhìn vào những cuộc chiến này, liệu kết quả có thực sự biện minh cho những thiệt hại đã gây ra?

Và Đức Giáo Hoàng Leo cũng đưa ra lời xin lỗi về sự chậm trễ của Giáo Hội Công Giáo trong việc lên án chế độ nô lệ. Ông nghĩ tại sao ngài lại làm điều đó bây giờ? Và liệu ngài có đang đề xuất một con đường để chính phủ Hoa Kỳ noi theo và làm điều tương tự?

Tôi nghĩ ngài làm điều đó bây giờ bởi vì có một loại nô lệ mới đang nổi lên, thường ảnh hưởng đến phụ nữ, nhưng cũng ảnh hưởng đến trẻ em. Và định nghĩa về chế độ nô lệ luôn là một cuộc tranh luận đáng lưu ý trong Giáo Hội Công Giáo và trên toàn thế giới. Nếu bạn bị bắt làm việc 12 tiếng một ngày để nuôi sống gia đình, đó có phải là một hình thức nô lệ không? Và đây là những cuộc tranh luận mà mọi người đang có hiện nay, và ngài muốn đảm bảo rằng Giáo Hội Công Giáo đứng về phía đúng của lịch sử.

Và cuối cùng, ông nghĩ thông điệp của ngài sẽ có tác động như thế nào đến dân chúng? Chắc chắn là đến cộng đồng Công Giáo trên toàn cầu.

Tôi không chắc những văn kiện này có nhiều ảnh hưởng. Và văn kiện này hơi dài dòng và lạc đề. Ngài đã nói về rất nhiều thứ trong đó. Ngài thậm chí còn chưa đề cập đến trí tuệ nhân tạo cho đến khoảng nửa sau của văn kiện.

Tôi nghĩ điều ngài nói là chúng ta cần phải thảo luận về nó. Và chính cách cuộc trò chuyện đó diễn ra sẽ ảnh hưởng đến mọi người. Tôi không chắc bản thân văn kiện đó có thực sự có ảnh hưởng hay không.

Điều quan trọng là những gì sẽ xảy ra trong hai năm, năm năm, mười năm tới. Giáo hội sẽ nói gì và trí tuệ nhân tạo sẽ làm gì trong khoảng thời gian đó? Và đó là lúc chúng ta sẽ biết được Giáo hội sẽ có ảnh hưởng như thế nào đến vấn đề trí tuệ nhân tạo.

 

Đức Giáo Hoàng chia sẻ trong buổi đọc Kinh Truyền Tin trưa Chúa nhật (31/5/2026) rằng: Chúng ta tìm thấy mái nhà của chúng ta trong mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi

Nhân Lễ trọng kính Chúa Ba Ngôi, Đức Giáo Hoàng Lêô nhắc nhở các tín hữu đang quy tụ trong giờ đọc kinh Truyền Tin rằng sự sống của Thiên Chúa Ba Ngôi “mang lại bình an cho tâm hồn chúng ta, vốn thường rất bất an.”

(Tin Vatican - Kielce Gussie)

Nhân ngày Lễ trọng kính Chúa Ba Ngôi, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã cùng hàng ngàn người đang quy tự tại Quảng trường Thánh Phêrô tham dự giờ kinh Truyền Tin và lời chia sẻ hàng tuần. Suy niệm về Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi, ĐTC giải thích rằng điều này cho chúng ta cơ hội nhìn lại hành trình của chính mình, bắt đầu từ sự sống của Thiên Chúa được ban cho chúng ta trong Chúa Giêsu.

Sự sống này, Đức Giáo Hoàng nói, “là một sự hiệp thông năng động, bất tận và đầy đức tin thu hút chúng ta.” Chúa Thánh Thần, Đấng kết hợp Chúa Cha và Chúa Con, đã được đặt vào lòng chúng ta. Qua đó, ngài tiếp tục, Giáo Hội “trở thành một bí tích hiệp thông, một nơi gặp gỡ, yêu thương và sống động, nơi trời và đất đã hòa quyện vào nhau.”

Chân lý của ngày hôm nay

Suy niệm Tin Mừng hôm nay, Đức Giáo Hoàng Lêô hướng đến Nicôđêm, người hết lòng hướng về Chúa Giêsu. Mặc dù rất muốn tìm hiểu về Chúa Giêsu, Nicôđêm vẫn tìm gặp Ngài vào ban đêm để tránh bị soi mói.

Tuy nhiên, Chúa Giêsu đã đón tiếp Nicôđêm và làm ông ngạc nhiên với một câu trả lời: ngay cả người trưởng thành cũng có thể được tái sinh. Nicôđêm đã học được rằng Thiên Chúa có thể biến đổi cuộc đời ông.

Khi Chúa Giêsu nói về Chúa Thánh Thần, “bóng tối nội tâm của Nicôđêm được soi sáng bằng chân lý - chính chân lý đang vang vọng trong toàn Giáo Hội trong lễ mừng hôm nay.” Đó là chân lý “Thiên Chúa yêu thương thế gian đến nỗi đã ban Con Một của Ngài, hầu cho ai tin Ngài thì không bị hư mất mà được sự sống đời đời” (câu 16) và “Thiên Chúa không sai Con Ngài đến thế gian để đoán xét thế gian, nhưng để thế gian được cứu rỗi bởi Ngài” (câu 17).

Tất cả chúng ta đều được tạo dựng để hiệp thông.

Đức Giáo Hoàng Lêô giải thích rằng trong mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi – Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần – “chúng ta như ở nhà” giống như Nicôđêm đang ở trong sự hiện diện với Chúa Giêsu. Đời sống của Thiên Chúa thật thu hút. “Nó mang lại bình an cho tâm hồn chúng ta, vốn thường rất bất an, và nó cho phép chúng ta gặp gỡ anh chị em mình trong niềm vui của Chúa Thánh Thần.”

Thiên Chúa Ba Ngôi giúp chúng ta yêu thương mọi người và mọi vật bởi vì qua đó, chúng ta hiểu rằng mọi tạo vật đều được tạo dựng cho mối quan hệ, sự hiệp thông và sự gặp gỡ. Tuy nhiên, mặt khác, chúng ta học được lý do tại sao sự phân cực, sự từ khước sự đa dạng và sự chia rẽ dẫn đến nỗi buồn, sự hủy diệt và sự trống rỗng trong thế giới.

Khi Nicôđêm, một thành viên của Tòa Công luận (hội đồng các thầy thượng phẩm của Israel), dẫy đầy sự thù hận chống lại Chúa Giêsu, ông đang thách thức mọi người lắng nghe trước khi lên án Chúa. Nicôđêm đã nhận được Thần Khí hiệp thông, là điều mở lòng người đón nhận những chân lý mới và sự đổi mới đích thực.

“Ai không đón nhận Chúa Thánh Thần sẽ già cỗi đi nhanh chóng, trong buồn rầu, cô đơn và không có niềm vui trong lòng,” Đức Giáo Hoàng Lêô chia sẻ.

Hôm nay, Đức Giáo Hoàng tiếp đây là một ngày lễ vì chính Chúa cũng là lễ hội của chúng ta. Với kinh Truyền Tin, ngài kêu gọi mọi người hãy noi gương Đức Mẹ Maria và nói “xin vâng” với thánh ý của Thiên Chúa. “Nguyện xin lời ‘xin vâng’ của chúng ta đối trước tình yêu của Chúa Ba Ngôi cũng sinh hoa kết trái.”

 

Sức mạnh hủy diệt của vũ khí hiện đại và những tuyên bố biện minh đáng ngờ đồng nghĩa với việc lý thuyết chiến tranh chính nghĩa, bao gồm cả tự vệ chính đáng, cần phải được xem xét lại.

Victoria Cardiel và Javier Romero của hang tin EWTNNews, ngày 29 tháng 5 năm 2026 cho rằng: Thông điệp đầu tiên của Giáo hoàng Leo XIV, Magnifica Humanitas, là một bài ca ngợi hòa bình, đồng thời cảnh báo về nguy hiểm của “một thế giới trong tình trạng chiến tranh thường trực”, thậm chí còn đe dọa hơn cả thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Trong thời kỳ đó, Đức Giáo Hoàng viết, bất chấp sự tồn tại của những xung đột nghiêm trọng, “nhận thức vẫn tồn tại rằng một cuộc xung đột toàn cầu mới phải được tránh bằng mọi giá.”

Sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, “hòa bình trở thành trọng tâm của trật tự quốc tế, như được chứng minh đặc biệt bởi Hiến chương Liên Hợp Quốc”, nhưng giờ đây, chiến tranh đã “được hồi sinh như một công cụ của chính trị quốc tế, trong khi chính những nguyên tắc đạo đức trước đây đã hạn chế việc sử dụng nó đang bị xói mòn,” Đức Giáo Hoàng viết.

Đức Thánh Cha không đề cập đến bất cứ cuộc xung đột cụ thể nào, mà đưa ra đánh giá về một thế giới bị rung chuyển bởi bạo lực.

“Ngày nay, hơn bao giờ hết, không ảnh hưởng đến quyền tự vệ theo nghĩa chặt chẽ nhất, điều quan trọng là phải khẳng định lại rằng lý thuyết ‘chiến tranh chính nghĩa’, vốn thường được sử dụng để biện minh cho bất cứ loại chiến tranh nào, giờ đây đã lỗi thời,” Đức Giáo Hoàng chỉ ra trong thông điệp.

Quyền tự vệ

Đây không phải là một sự thay đổi triệt để, mà là một quỹ đạo có thể dự đoán được mà chính Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã vạch ra ngay từ ngày đầu tiên nhậm chức, khi sau khi được bầu chọn vào ngày 8 tháng 5 năm 2025, ngài đã phát biểu từ ban công Cung điện Tông đồ về một nền hòa bình “không vũ trang và giải giáp vũ khí”.

Gần đây, trong một trong những cuộc gặp gỡ thường lệ với báo chí sau khi rời khỏi Castel Gandolfo, nơi ngài dành phần lớn các ngày thứ Ba, ngài đã trả lời câu hỏi của nhà báo Javier Romero thuộc EWTN về quyền tự vệ.

Ngài nói rằng quyền tự vệ luôn được Giáo hội chấp nhận. Tuy nhiên, ngài đã làm rõ việc áp dụng khái niệm chiến tranh chính nghĩa trong bối cảnh hiện nay: “Nói về chiến tranh chính nghĩa ngày nay, đó là một vấn đề rất phức tạp. Bạn phải phân tích nó ở nhiều bình diện, nhưng kể từ khi bước vào thời đại hạt nhân, toàn bộ khái niệm chiến tranh cần phải được đánh giá lại.”

“Tôi luôn tin rằng việc đối thoại tốt hơn nhiều so với việc tìm kiếm vũ khí và hỗ trợ ngành kỹ nghệ vũ khí, vốn thu về hàng tỷ đô la mỗi năm, thay vì ngồi lại bàn bạc các vấn đề của chúng ta và sử dụng tiền để giải quyết các vấn đề nhân đạo, nạn đói trên thế giới, v.v.,” ngài nói thêm.

Trong một cuộc phỏng vấn với EWTN News, Đức Hồng Y Michael Czerny, người đứng đầu Bộ Phát triển Con người Toàn diện, nhấn mạnh rằng, mặc dù Đức Giáo Hoàng tái khẳng định “quyền tự vệ” trong thông điệp, nhưng vẫn “không thể biện minh cho chiến tranh”.

Đức Hồng Y nói rằng thông điệp mới là “một lời kêu gọi rất, rất mạnh mẽ. Và nó liên quan đến việc sử dụng có trách nhiệm. Và Đức Thánh Cha đã đưa ra ví dụ về sức mạnh quân sự. Chúng ta đã đạt được một mức độ kiểm soát nhất định. Và chúng ta phải làm điều tương tự với trí tuệ nhân tạo trong chiến tranh càng sớm càng tốt.”

Giáo huấn về chiến tranh chính nghĩa phụ thuộc vào hoàn cảnh lịch sử

Giáo huấn của Giáo hội về “chiến tranh chính nghĩa”, theo định nghĩa như Công đồng Vatican II đã lưu ý, là năng động và phụ thuộc vào hoàn cảnh lịch sử. Các Giáo hoàng đã dần nâng cao tiêu chuẩn chấp nhận tính hợp pháp của xung đột vũ trang.

Vì vậy, vào năm 2003, cuộc chiến tranh Iraq đã bị Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II lên án thẳng thừng trước kế hoạch tấn công của Hoa Kỳ: “Không chiến tranh! Chiến tranh không phải lúc nào cũng không thể tránh khỏi. Nó luôn là một thất bại cho nhân loại”, vị Giáo hoàng người Ba Lan tuyên bố vào ngày 13 tháng 1 năm 2003, trước hơn 170 đại sứ được bổ nhiệm tại Vatican.

Khoảng bốn tuần sau, vào ngày 19 tháng 3 năm 2003, Hoa Kỳ bắt đầu cuộc chiến tranh phủ đầu chống lại Iraq.

Điểm tham chiếu quan trọng đầu tiên cho học thuyết đương thời về chiến tranh chính là Công đồng Vatican II. Hiến chế mục vụ của Công đồng, Gaudium et Spes (Niềm vui và Hy vọng), đã thiết lập một tiêu chuẩn tạm thời vào năm 1965: “Chừng nào nguy cơ chiến tranh còn tồn tại và không có cơ quan có thẩm quyền và đủ mạnh ở bình diện quốc tế, các chính phủ không thể bị từ chối quyền tự vệ chính đáng một khi mọi phương tiện giải quyết hòa bình đã được sử dụng hết.”

Văn bản tiếp tục: "Chính quyền nhà nước và những người khác cùng chia sẻ trách nhiệm với công chúng có nhiệm vụ phải xử lý những vấn đề nghiêm trọng này một cách tỉnh táo và bảo vệ phúc lợi của người dân được giao phó cho họ chăm sóc. Nhưng việc tiến hành hành động quân sự để bảo vệ chính nghĩa cho người dân là một chuyện, còn việc tìm cách khuất phục các quốc gia khác lại là chuyện khác. Cũng như vậy, chỉ riêng việc chiến tranh đã không may nổ ra không có nghĩa là mọi chuyện đều công bằng giữa các bên tham chiến", một phần của đoạn văn số 79 của tài liệu này nói như thế.

Một phần tư thế kỷ sau, vào năm 1992, Sách Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo (CCC) đã đề cập chi tiết đến các khái niệm “tự vệ chính đáng” và “bảo vệ hòa bình” trong bối cảnh quốc tế phức tạp hơn.

Sau khi thừa nhận sự chấp thuận của một số nhà lãnh đạo Giáo hội đối với “những hành vi tàn bạo” như tra tấn trong quá khứ, văn bản khẳng định rằng “Vì những điều ác và bất công đi kèm với mọi cuộc chiến tranh, Giáo hội kiên quyết kêu gọi mọi người cầu nguyện và hành động để Lòng tốt của Thiên Chúa giải thoát chúng ta khỏi ách nô lệ cổ xưa của chiến tranh.”

Theo Sách Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo, “Các điều kiện nghiêm ngặt cho việc tự vệ chính đáng bằng lực lượng quân sự đòi hỏi sự xem xét nghiêm túc.” Văn bản cũng nêu rõ rằng “việc đánh giá các điều kiện này về tính hợp pháp đạo đức thuộc về sự phán xét thận trọng của những người có trách nhiệm đối với lợi ích chung.”

Những điều kiện này bao gồm thiệt hại “lâu dài, nghiêm trọng và chắc chắn”; việc cạn kiệt “tất cả các phương tiện khác để chấm dứt” một cuộc xung đột; sự tồn tại của “triển vọng thành công nghiêm túc”; và lời khẳng định rằng “việc sử dụng vũ khí không được gây ra những điều ác và rối loạn nghiêm trọng hơn điều ác cần phải loại bỏ.”

Đề cập đến các loại vũ khí hiện đại như vũ khí hạt nhân, Giáo lý Công Giáo cũng nhấn mạnh rằng “Sức mạnh của các phương tiện hủy diệt hiện đại có trọng lượng rất lớn trong việc đánh giá điều kiện này.”

Trước đây, Giáo hội đã bày tỏ mối quan ngại về cái gọi là robot sát thủ, hay vũ khí tự động, mà mức độ tinh vi về kỹ thuật đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã kêu gọi các nhà lãnh đạo G7 nhóm họp tại Ý vào năm 2024 cấm sử dụng vũ khí tự động có khả năng hoạt động mà không cần sự can thiệp của con người trong các cuộc xung đột vũ trang.

Tuy nhiên, thông điệp Magnifica Humanitas đánh dấu lần đầu tiên lời kêu gọi này được đưa vào một thông điệp giáo hoàng.

“Bất cứ kỹ thuật nào tạo điều kiện cho các cuộc tấn công mà không nhìn thấy khuôn mặt của con người đều làm giảm ngưỡng đạo đức của xung đột. Việc lựa chọn mục tiêu và sử dụng vũ lực không được gây nhầm lẫn giữa người tham chiến và người không tham chiến, cũng như không được bỏ qua tác động đối với các cộng đồng dân cư không có khả năng tự vệ,” Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh.

 

1. Quân đội Ukraine đã phá hủy hai máy bay hải quân Tu-142 của Nga và hệ thống hỏa tiễn Iskander trên bờ biển Hắc Hải. Những tiếng nổ long trời.

Theo báo cáo của chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Ukraine, Thiếu Tá Robert “Magyar” Brovdi, vào đêm 30 tháng 5, các máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã phá hủy hai máy bay hải quân Tu-142 của Nga và một hệ thống hỏa tiễn đạn đạo Iskander.

Cư dân địa phương báo cáo trên mạng xã hội về những tiếng nổ long trời vang lên tiếp theo là một trận hỏa hoạn lớn.

Hôm Chúa Nhật, 31 Tháng Năm, Thiếu Tá Brovdi cho biết, hệ thống hỏa tiễn đạn đạo Iskander và hai máy bay Tu-142 đã bị tấn công tại một phi trường quân sự ở Taganrog, một thành phố cảng trên Biển Azov thuộc tỉnh Rostov.

Cuộc tấn công được thực hiện bởi Trung tâm số 1 của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, một đơn vị chuyên về các cuộc tấn công sâu vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga.

Tu-142 là máy bay trinh sát biển tầm xa chống tàu ngầm do hải quân Nga vận hành, dựa trên nền tảng máy bay ném bom chiến lược Tu-95 của Nga, thường được sử dụng cho các cuộc tấn công hỏa tiễn hành trình quy mô lớn vào Ukraine.

Hệ thống hỏa tiễn chiến thuật Iskander là một hệ thống của Nga có khả năng phóng hỏa tiễn đạn đạo lên đến 500 km.

Loại vũ khí này, chỉ có thể bị bắn hạ một cách đáng tin cậy bởi hệ thống Patriot tiên tiến do Mỹ chế tạo, đã đóng vai trò quan trọng trong các cuộc tấn công nhằm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Thống đốc tỉnh Rostov, Yuri Slusar, thông báo trên Telegram rằng một bể chứa nhiên liệu, một tàu chở dầu và một tòa nhà hành chính tại cảng Taganrog đã bốc cháy sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Ông Slusar cũng cho biết thêm rằng hai người đã bị thương trong vụ tấn công tại thành phố này.

Taganrog là một thành phố cảng lớn của Nga trên Biển Azov, cách biên giới quốc gia với phần lãnh thổ Donetsk của Ukraine hiện đang bị tạm chiếm chỉ hơn 40 km.

Thành phố này thường xuyên trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, với các vụ nổ được báo cáo lần cuối trong khu vực vào đêm 27 tháng 5.

Ukraine ngày càng dựa nhiều hơn vào máy bay điều khiển từ xa do trong nước sản xuất để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga.

[Kyiv Independent: Ukrainian military destroy two Russian Tu-142 naval aircraft, Iskander missile system on Black Sea coast]

2. Hai máy bay Tupolev Tu-142 huyền thoại của Nga nổ tan tành

Máy bay Tupolev Tu-142 là một loại máy bay trinh sát hàng hải và chống tàu ngầm, gọi tắt là ASW tầm xa cỡ lớn của Nga. Giá của một chiếc Tu-142 giao động từ 60 đến 70 triệu Mỹ kim.

Được phát triển bởi Tupolev vào cuối những năm 1960, nó được thiết kế đặc biệt để săn lùng các tàu ngầm hạt nhân của Mỹ được trang bị hỏa tiễn đạn đạo Polaris. Máy bay này được phát triển dựa trên chiếc Tupolev Tu-95 huyền thoại, với thiết kế cánh cụp đặc trưng và động cơ phản lực cánh quạt cực mạnh.

Tu-142 có chiều dài khoảng 50 mét và sải cánh 50 mét, với tầm hoạt động chiến đấu tối đa không cần tiếp nhiên liệu lên đến hơn 12.000 km.

Nga là quốc gia vận hành Tu-142 chủ yếu hiện nay. Hải quân Ấn Độ đã vận hành một phi đội nhỏ máy bay Tu-142 trong 29 năm, sử dụng chúng trong các cuộc đối đầu khu vực quan trọng trước khi cho ngừng hoạt động vào năm 2017 để thay thế bằng máy bay Boeing P-8I hiện đại hơn. Ukraine cũng thừa hưởng một số máy bay Tu-142 sau sự sụp đổ của Liên Xô, nhưng sau đó đã tháo dỡ chúng theo các thỏa thuận giải trừ quân bị quốc tế. Một chiếc vẫn được trưng bày tại Bảo tàng Hàng không Quốc gia ở Kyiv.

Ngày 30 tháng 5 năm 2026, Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine đã thực hiện một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa rất thành công nhằm vào một phi trường quân sự ở Taganrog, Nga. Theo xác nhận của quân đội, hai máy bay Tu-142 hiếm hoi của Nga đã bị phá hủy trên mặt đất cùng với một bệ phóng hỏa tiễn Iskander. Do Nga không còn duy trì dây chuyền sản xuất Tu-142, những tổn thất này là một đòn giáng không thể bù đắp đối với khả năng trinh sát hải quân tầm xa và chỉ huy hạt nhân của họ.

Vụ tấn công phi trường diễn ra cùng lúc với một làn sóng tấn công rộng khắp miền nam nước Nga vào cùng đêm đó. Máy bay điều khiển từ xa đã tấn công cơ sở hạ tầng cảng ở Taganrog, gây cháy một tàu chở dầu và một bể chứa nhiên liệu, trong khi một kho dầu ở vùng Krasnodar cũng bị tấn công. Các kênh truyền thông địa phương ở Taganrog đưa tin thành phố bị tấn công từ khoảng 1 giờ sáng, và mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa kéo dài ít nhất đến 5 giờ sáng.

Taganrog đã nhiều lần hứng chịu các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Ukraine trong suốt cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Thành phố này là nơi đặt nhà máy Beriev TANTK, nơi bảo dưỡng và sửa đổi một số tài sản hàng không quý giá nhất của Nga, bao gồm cả máy bay cảnh báo sớm A-50. Vào tháng 11 năm 2025, một cuộc tấn công của Ukraine vào nhà máy Beriev đã phá hủy chiếc máy bay laser A-60 duy nhất còn lại của Nga, và Nhà máy sửa chữa hàng không số 325 trong thành phố đã bị tấn công vào ngày 27 tháng 5 năm 2026.

[Kyiv Independent: Ukrainian military destroy two Russian Tu-142 naval aircraft, Iskander missile system on Black Sea coast]

3. Thủ tướng Tusk kêu gọi NATO chú ý đến những lời đe dọa của ông Medvedev sau khi máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công một khu chung cư ở Rumani.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã kêu gọi các đồng minh NATO nghiêm chỉnh xem xét cảnh báo mới nhất từ một quan chức cao cấp của Nga rằng máy bay điều khiển từ xa sẽ tiếp tục xâm nhập không phận Âu Châu, sau khi một máy bay điều khiển từ xa của Nga rơi xuống một tòa nhà chung cư ở Rumani.

“Ba Lan, các nước Baltic, và giờ là Rumani. Những hành động khiêu khích của Nga ngày càng gia tăng,” Thủ tướng Tusk đưa ra lập trường trên vào ngày 30 tháng 5, đồng thời cho rằng tất cả các thành viên NATO “cuối cùng nên bắt đầu xem xét nghiêm chỉnh những sự thật và lời nói này.”

Ông đang đáp lại những phát biểu của Dmitry Medvedev, phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, người theo Reuters đã cảnh báo rằng máy bay điều khiển từ xa “lang thang” sẽ tiếp tục bay vào lãnh thổ Âu Châu và công dân Liên Hiệp Âu Châu, với tư cách là cư dân của “các quốc gia đang có chiến tranh”, sẽ không còn ngủ yên giấc nữa. “Hãy để họ chuẩn bị: điều này sẽ tiếp diễn. Chiến tranh vẫn đang diễn ra”, Medvedev nói.

Các mối đe dọa của Mạc Tư Khoa và nguồn gốc gây tranh cãi

Ông Medvedev khẳng định vẫn chưa rõ chiếc máy bay điều khiển từ xa tấn công Rumani thuộc về quốc gia nào, đồng thời kêu gọi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu hãy gạt bỏ sự phẫn nộ vì các quốc gia của họ “có liên quan trực tiếp đến cuộc chiến chống lại Nga”. Ông cho rằng những sự việc tương tự có thể tái diễn gần các địa điểm sản xuất máy bay điều khiển từ xa cho Ukraine ở Âu Châu - lặp lại động thái hồi tháng Tư khi Bộ Quốc phòng Nga công bố các địa chỉ được tường trình của các nhà máy mà họ gọi là “mục tiêu tiềm năng”.

Putin, phát biểu với các phóng viên ở Kazakhstan, cho biết ông “vừa mới nghe” về vụ việc ở Rumani và nguồn gốc của nó không thể xác định “nếu không điều tra”, ám chỉ rằng máy bay điều khiển từ xa đó có thể là của Ukraine. Ông nói, phản ứng đầu tiên đối với những máy bay điều khiển từ xa như vậy “luôn là hoảng loạn”, trước khi chúng được xác định là của Ukraine.

Giới chức Rumani bác bỏ thông tin đó. Tổng thống Nicușor Dan cho biết một máy bay điều khiển từ xa “Geran-2” của Nga đã tấn công tòa nhà ở Galați, tuyên bố tổng lãnh sự Nga tại Constanța là “persona non grata”, tiếng Latinh dùng trong ngoại giao có nghĩa “người không được hoan nghênh” và ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán, gọi đây là sự việc nghiêm trọng nhất trên lãnh thổ Rumani kể từ khi Nga bắt đầu cuộc chiến với Ukraine. Ông Dan đã triệu tập Hội đồng Quốc phòng Tối cao, thảo luận về vụ tấn công với Tổng thư ký NATO Mark Rutte và thông báo cho Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Trong một tuyên bố tiếp theo tuyên bố của Tổng thống Rumani, phát ngôn nhân Bộ Nội Vụ Rumani sợ người dân không hiểu tiếng Latinh nên giải thích rằng ý Tổng thống là Đại Sứ Nga Vladimir Lipayev nên “cút đi”. Đáp lại, Maria Zakharova, giám đốc phòng báo chí Bộ Ngoại giao, cho biết đến ngày thứ Hai 1 Tháng Sáu, Bộ Ngoại giao Nga của bà ta sẽ yêu cầu Đại Sứ Cristian Istrate của Rumani tại Nga “cút đi”.

Cuộc tấn công của Galați

Vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa xảy ra vào đêm 28 rạng sáng 29 tháng 5 diễn ra trong bối cảnh Nga tấn công tỉnh Odesa của Ukraine. Một chiếc UAV đã bay vào lãnh thổ Rumani và đâm vào một tòa nhà chung cư 10 tầng ở Galați, theo báo cáo của Bộ Quốc phòng nước này. Vụ việc gây thương tích nhẹ cho 2 người và buộc khoảng 70 cư dân phải di tản. Các máy bay chiến đấu đang tuần tra trên không phận nước này đã được phép hành động nhưng không bắn hạ chiếc UAV. Các công tố viên ở Galați đã mở cuộc điều tra hình sự, trong đó một hướng điều tra coi vụ việc là hành vi cố ý giết người nghiêm trọng.

Ngoại trưởng Rumani Oana-Silvia Țoiu gọi chiếc máy bay điều khiển từ xa này là của Nga, triệu tập đại sứ Mạc Tư Khoa tại Bucharest và nói rằng Nga phải chịu “trách nhiệm trực tiếp” về điều mà bà mô tả là hành vi vi phạm nghiêm trọng và vô trách nhiệm luật pháp quốc tế và không phận Rumani. Bucharest đã thông báo cho các đối tác Liên Hiệp Âu Châu và NATO và yêu cầu họ đẩy nhanh việc chuyển giao năng lực chống máy bay điều khiển từ xa. Bộ Quốc phòng Rumani cho biết đã thu hồi được mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa trên lãnh thổ nước này 47 lần kể từ khi Nga phát động cuộc chiến toàn diện chống lại Ukraine vào năm 2022.

Các đồng minh tập hợp ủng hộ Bucharest

Phát ngôn nhân NATO Allison Hart lên án điều mà bà gọi là sự liều lĩnh của Nga, nói rằng liên minh đang liên lạc với chính quyền Rumani và sẽ tiếp tục tăng cường khả năng phòng thủ chống lại mọi mối đe dọa, bao gồm cả máy bay điều khiển từ xa. Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết Nga đã “vượt qua thêm một giới hạn nữa”, cam kết đoàn kết với Rumani và lưu ý về gói trừng phạt thứ 21 đang được chuẩn bị. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, người nói rằng máy bay điều khiển từ xa là một phần của cuộc tấn công vào tỉnh Odessa, kêu gọi các biện pháp cứng rắn hơn đối với Mạc Tư Khoa.

Vụ việc này bổ sung vào chuỗi các vụ xâm nhập dọc theo sườn phía đông của liên minh mà Estonia cho là do Nga cố tình điều hướng lại các máy bay điều khiển từ xa được phóng vào Ukraine.

[Kyiv Independent: Tusk urges NATO to heed Medvedev’s threats after Russian drone strikes Romanian apartment block]

4. Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine hiện có tầm hoạt động sâu đến mức Nga đã phải đóng xa lộ chính dẫn đến Crimea.

Vladimir Saldo, thống đốc do Nga bổ nhiệm tại tỉnh Kherson bị tạm chiếm, đã ký một sắc lệnh đình chỉ giao thông trên đoạn xa lộ M-14 chạy qua Kherson bị tạm chiếm đến trạm kiểm soát Dzhankoi ở phía bắc Crimea — được tường trình vì máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đang tấn công các xe chở hàng của Nga dọc theo tuyến đường này gần như hàng ngày.

Điều này không xảy ra chỉ sau một đêm. Theo thống kê gần đây của nhóm phân tích Tochnyi, các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm trung của Ukraine – có thể bay xa tới 200 km – đã tăng hơn gấp đôi từ tháng Hai đến tháng Ba. Tuyến đường M-14, tuyến đường chính của Nga từ Rostov-on-Don ở miền nam nước Nga đến Crimea bị Nga tạm chiếm, và xa lộ H-20, nhánh rẽ từ M-14 ở Mariupol và uốn lượn về phía bắc vào tỉnh Donetsk, là những mục tiêu chính của chiến dịch này.

Các máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đang tự tổ chức thành ba khu vực đồng tâm: FPV hoạt động gần vùng xám ở khoảng cách 20 km, Hornet và B-2 được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI hoạt động ở tầm trung xa tới 150 km, và các loại Fire Point FP-1 và FP-2 mạnh hơn có thể vươn xa tới 200 km. M-14 và H-20 nằm ngay trong vòng giữa và vòng ngoài — cho phép duy trì tầm bắn đối với mọi đoàn xe tiếp tế của Nga giữa Mariupol, tỉnh Donetsk và các vùng tiếp cận Crimea.

Chúng ta không biết mỗi ngày có bao nhiêu xe tải và xe van của Nga di chuyển trên các tuyến đường tiếp tế chính ở miền nam Ukraine, vận chuyển thiết bị và quân tiếp viện giữa các trung tâm hậu cần và các trung đoàn tiền tuyến. Nhưng các phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đang tấn công hàng chục chiếc trong số đó. Điều đáng chú ý là lực lượng Nga nhìn chung đã mất nhiều lãnh thổ ở Ukraine trong tháng 3 và tháng 4, cùng thời điểm mà lực lượng Nga thường tiến công như một phần của chiến dịch tấn công mùa xuân truyền thống của họ. Và rõ ràng là các chỉ huy Ukraine đang tìm kiếm cơ hội để tổng phản công.

Rõ ràng là người Nga đang chuẩn bị tăng cường phòng không dọc theo những con đường này. Có lẽ bằng cách triển khai thêm các thiết bị gây nhiễu sóng vô tuyến, các đội pháo và bệ phóng hỏa tiễn. Có lẽ bằng cách lắp đặt lưới chống máy bay điều khiển từ xa trên các con đường. Có lẽ cả hai.

Các máy bay điều khiển từ xa Hornet, B-2 và các loại máy bay điều khiển từ xa hỗ trợ trí tuệ nhân tạo khác hiện đang bay dày đặc trên bầu trời phía trên khu vực M-14 và H-20 đến nỗi đôi khi chúng còn nhìn thấy nhau qua camera phía trước.

“Cách chắc chắn nhất để đạt được điều này là đẩy 'vùng an toàn' cho hoạt động hậu cần của địch đến gần hơn với Nga và Crimea bị tạm chiếm,” Quân đoàn Azov số 1 của Ukraine tuyên bố. Các phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa của quân đoàn này chịu trách nhiệm cho nhiều cuộc không kích dọc theo tuyến đường H-20.

Ukraine ngày nay có đủ máy bay điều khiển từ xa trên không để chúng không chỉ tấn công các xe tải chở hàng của Nga, mà còn tấn công cả những xe tải mà Nga cử đi để thu hồi các xe tải chở hàng bị hư hỏng và phá hủy. Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine gần đây đã quan sát thấy một trong những cuộc tấn công kép này ở đâu đó trên đường đến Crimea.

[Europe Maidan: Ukrainian drones now reach so deep that Russia closed its main highway to Crimea]

5. Hegseth lảng tránh lời kêu gọi của Tổng thống Zelenskiy về việc cung cấp thêm hỏa tiễn Patriot, đồng thời cam kết sẽ tìm cách giúp đỡ.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã từ chối trả lời liệu Washington có mở rộng việc cung cấp hỏa tiễn đánh chặn cho hệ thống Patriot của Ukraine hay không, đồng thời nói với các phóng viên bên lề một diễn đàn an ninh ở Singapore vào ngày 30 tháng 5 rằng Hoa Kỳ sẽ “tìm cách” giúp Kyiv tự vệ.

Ông Hegseth đang trả lời câu hỏi về lời kêu gọi gần đây của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy về việc cung cấp thêm đạn dược Patriot. Ông không trả lời trực tiếp về việc liệu đã có quyết định nào được đưa ra hay chưa, thay vào đó ông chỉ ra việc cải tổ ngành sản xuất vũ khí của Mỹ.

“Chúng tôi đang thay đổi cách sản xuất tất cả các loại đạn dược quan trọng này, để các công ty của chúng tôi không chỉ cung cấp nhiều hơn một chút, mà là nhiều hơn đáng kể trên mọi lĩnh vực,” Hegseth nói.

Bộ trưởng Quốc phòng nhấn mạnh rằng Washington hỗ trợ Ukraine trong khả năng của mình và đang thúc giục các đồng minh Âu Châu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm hỗ trợ. Ông nói: “Ở những nơi chúng tôi có thể giúp Ukraine, chúng tôi sẽ giúp. Ở những nơi chúng tôi có thể tạo điều kiện cho Âu Châu làm được nhiều hơn, chúng tôi cũng sẽ làm điều đó”.

Ông Hegseth ca ngợi những nỗ lực của các đối tác Âu Châu và cho rằng Ukraine phải có khả năng tự vệ trước các cuộc tấn công của Nga. “Chúng tôi muốn Ukraine có khả năng tự vệ, và chúng tôi sẽ tìm cách cung cấp sự trợ giúp cần thiết cho họ “, ông nói, mà không xác nhận bất kỳ sự gia tăng nào về nguồn cung cấp hỏa tiễn đánh chặn Patriot.

Những phát biểu này được đưa ra sau bức thư khẩn cấp mà Tổng thống Zelenskiy gửi cho Tổng thống Donald Trump và các thành viên Quốc hội vào ngày 26 tháng 5, thông tin này được tờ Kyiv Independent đưa tin đầu tiên và được cố vấn truyền thông của tổng thống Dmytro Lytvyn xác nhận. Trong thư, Tổng thống Zelenskiy yêu cầu đẩy nhanh việc cung cấp hỏa tiễn đánh chặn Patriot PAC-3, cảnh báo rằng Ukraine “gần như hoàn toàn” phụ thuộc vào Hoa Kỳ để ngăn chặn hỏa tiễn đạn đạo và kho dự trữ của nước này đang cạn kiệt.

Đại sứ Ukraine tại Washington, Olha Stefanishyna, cho biết lời kêu gọi – được gửi đến Tòa Bạch Ốc và Quốc hội – được đưa ra sau cuộc tấn công quy mô lớn của Nga vào Kyiv ngày 24 tháng 5. Bức thư cũng chỉ ra rằng tốc độ giao hàng hiện tại thông qua Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL do NATO hậu thuẫn không còn đáp ứng được mối đe dọa, và đề nghị mở rộng sản xuất hỏa tiễn Patriot chung với các đồng minh của Mỹ dưới sự kiểm soát của Mỹ.

Không quân Ukraine cho biết cuộc oanh tạc ngày 24 tháng 5 bao gồm khoảng 90 hỏa tiễn và 600 máy bay điều khiển từ xa, với mục tiêu chính là Kyiv. Cuộc tấn công này đánh dấu lần thứ ba hỏa tiễn Oreshnik của Nga được sử dụng trong chiến đấu trong cuộc chiến chống Ukraine.

Một ngày sau vụ tấn công, Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố tiến hành các cuộc “tấn công có hệ thống” nhằm vào các cơ sở công nghiệp quân sự và “các trung tâm ra quyết định” ở Kyiv, đồng thời kêu gọi các nhà ngoại giao nước ngoài rời khỏi thành phố - những cảnh báo mà các phái đoàn phương Tây, bao gồm cả phái đoàn Liên Hiệp Âu Châu, đã công khai bác bỏ.

[Politico: Hegseth sidesteps Zelenskyy’s plea for more Patriot missiles, vows to find a way to help]

6. Ukraine cho biết hỏa tiễn Oreshnik “không phải là công nghệ tiên tiến” như Nga tuyên bố sau khi kiểm tra các bộ phận của nó.

Ngày 29 tháng 5, ông Vladyslav Vlasiuk, ủy viên phụ trách trừng phạt của tổng thống, cho biết việc kiểm tra mảnh vỡ của hỏa tiễn Oreshnik của Nga cho thấy nó chứa các bộ phận quan trọng được sản xuất trước năm 2016, bác bỏ tuyên bố năm 2024 của Điện Cẩm Linh rằng đây là một loại vũ khí hoàn toàn mới.

Ông Vlasiuk phát biểu tại một sự kiện ở Kyiv, nơi các chuyên gia trưng bày các bộ phận thu hồi được từ hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga phóng vào Ukraine.

Trong số đó có máy tính và bộ giải quyết trên hỏa tiễn Oreshnik được sử dụng trong cuộc tấn công của Nga vào phía tây tỉnh Lviv hồi tháng Giêng.

Ông nhấn mạnh rằng “Khi kiểm tra, chúng tôi rất ngạc nhiên vì Putin tuyên bố đây là một loại hỏa tiễn rất mới. Hỏa tiễn này không phải là một phát minh tiên tiến.”

Hỏa tiễn, một số bộ phận được trưng bày, được sản xuất năm 2017, với tất cả các phụ tùng điện tử có niên đại từ năm 2016. Ông cho biết thêm, một số phụ tùng được sản xuất bởi nhà máy Integral của Belarus.

Oreshnik là một hỏa tiễn đạn đạo tầm trung được tường trình phiên bản cải tiến của hỏa tiễn đất đối đất Rubezh, bản thân nó cũng được phát triển từ các thiết kế hỏa tiễn đạn đạo thời Liên Xô. Nó được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính, nghĩa là nó không phụ thuộc vào dẫn đường vệ tinh.

Mạc Tư Khoa lần đầu tiên sử dụng hỏa tiễn Oreshnik chống lại Ukraine vào tháng 11 năm 2024, tấn công thành phố Dnipro. Gần đây nhất, hỏa tiễn này tấn công vào Bila Tserkva, một thành phố cách Kyiv 80 km về phía nam. Mặc dù Mạc Tư Khoa mô tả Oreshnik là một trong những vũ khí đáng sợ nhất của mình, nhưng bằng chứng cho thấy thiệt hại mà nó gây ra là rất nhỏ.

“Vì đây là hỏa tiễn chiến lược nên nó được thiết kế để mang đầu đạn hạt nhân. Đó là lý do tại sao nó không chính xác lắm. Sức công phá do đầu đạn hạt nhân gây ra gần như bằng không”, ông nói.

Ông Vlasiuk cho biết, mặc dù công nghệ đã lỗi thời, nhưng không nên đánh giá thấp hỏa tiễn này, bởi nó gần như không thể bị bắn hạ và không thể bị gây nhiễu bởi các hệ thống tác chiến điện tử.

“Đây là một loại vũ khí đáng sợ. Nó là một hỏa tiễn đạn đạo chiến lược. Đây chỉ là một cuộc phô trương… Người tỉnh táo không tham gia vào những cuộc phô trương như vậy,” vị quan chức nói với các nhà báo.

[Europe Maidan: Oreshnik missile 'isn't cutting-edge' as Russia claims, Ukraine says after examining parts]

7. Cơ quan tình báo quân sự Ukraine sở hữu các máy bay điều khiển từ xa có khả năng bay xa 3.500 km, đưa phạm vi hoạt động đến Siberia.

Tổng cục Tình báo Ukraine, gọi tắt là HUR cho biết máy bay điều khiển từ xa tầm xa của họ hiện có thể bay xa tới 3.500 km, tầm bay này có thể đưa mọi khu vực thuộc Nga ở Âu Châu — và các mục tiêu xa về phía đông như Krasnoyarsk ở Siberia — vào phạm vi tấn công của chiến dịch tấn công sâu của Kyiv trong cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Thông tin này đến từ một người điều khiển máy bay điều khiển từ xa tầm xa của HUR, sử dụng mật danh “Vector”, nhà lãnh đạo một nhóm máy bay điều khiển từ xa tầm xa và đã trả lời phỏng vấn kênh 24 Kanal của Ukraine. Ông nói: “Chúng tôi có thể vươn tới bất kỳ lãnh thổ nào của Nga cho đến dãy Ural”, đồng thời cho biết thêm rằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, trước đây chỉ bay được quãng đường 1.000 km, nay đã được phóng đi với số lượng hàng trăm chiếc.

Hai máy bay điều khiển từ xa thực hiện nhiệm vụ của hỏa tiễn.

Theo Vector, xương sống của nỗ lực này là “Liutyi”, máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm xa đầu tiên của Ukraine có khả năng bay xa hơn 1.000 km một cách thường xuyên. Phi hành đoàn cho biết Liutyi hiện có tầm bay từ 1.500 đến 1.700 km tùy thuộc vào hướng gió và mang đầu đạn nặng từ 50 đến 70 kg.

Hệ thống mới hơn, “Peklo” chạy bằng động cơ phản lực, hoạt động giống như một hỏa tiễn hành trình. Một người điều khiển sử dụng mật danh “Logist” cho biết máy bay điều khiển từ xa này di chuyển với tốc độ từ 700 đến 1.000 km/giờ và có thể bay đến Mạc Tư Khoa, cách đó khoảng 800 km, với độ chính xác đủ để xâm nhập vào cửa sổ của một tòa nhà mục tiêu.

Các phi hành đoàn cũng sử dụng máy bay điều khiển từ xa mồi nhử không mang đầu đạn để làm suy yếu hệ thống phòng không của Nga, và cho biết không có nhiệm vụ nào giống nhau, các thiết kế mới được thử nghiệm trên thực địa trước khi được triển khai rộng rãi cho các đơn vị khác của Ukraine.

Hệ thống phòng thủ nhiều lớp của Nga đã “bị phá vỡ”.

Các chuyên gia vận hành HUR mô tả một chu trình lập kế hoạch bắt đầu bằng việc lập bản đồ hệ thống phòng không của Nga — bao gồm các hệ thống Pantsir và Tor — và phạm vi tác chiến điện tử, sau đó chuyển đổi mục tiêu chiến thuật đã được phê duyệt thành kế hoạch bay được tải lên máy bay điều khiển từ xa.

Hai năm trước, Vector cho biết, hệ thống phòng thủ nhiều lớp của Nga khiến các cuộc tấn công trở nên khó khăn hơn nhiều. Giờ đây, ông lập luận rằng, lớp phòng thủ đó đã “bị phá vỡ”, tạo ra những khoảng trống và hành lang rộng lớn cho phép hàng trăm máy bay điều khiển từ xa tiếp cận mục tiêu nhanh hơn tốc độ Mạc Tư Khoa xây dựng lại mạng lưới của mình.

Cuộc phỏng vấn được công bố khi hậu phương sâu của Nga nhận được một cảnh báo chưa từng có. Vào ngày 29 tháng 5 năm 2026, chính quyền đã ban hành cảnh báo nguy hiểm hỏa tiễn trên toàn bộ Khu vực Liên bang Ural lần đầu tiên kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu, vươn tới bán đảo Yamal cách Ukraine hơn 2.000 km.

Một tuyên bố vượt quá phạm vi ghi nhận đã được xác nhận.

Con số 3.500 km vẫn chỉ là tuyên bố về khả năng chứ chưa phải là một cuộc tấn công đã được chứng minh. Kỷ lục tấn công tầm xa được xác nhận của Ukraine chỉ ở mức khoảng 1.750 km — cuộc tấn công của SBU vào nhà máy lọc dầu Ukhta ở Cộng hòa Komi của Nga vào tháng 2 năm 2026. Một cuộc tấn công được xác thực ở tầm 3.500 km sẽ đưa máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đến gần Krasnoyarsk, sâu trong Siberia.

[Kyiv Independent: Ukraine’s military intelligence fields drones able to fly 3,500 km, putting Siberia in range]

8. Các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine khiến 2 người thiệt mạng, 27 người bị thương và tấn công trúng một tàu của Thổ Nhĩ Kỳ trong ngày hôm qua.

Các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine đã nhắm vào một tàu Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 29 tháng 5, cùng với các cuộc tấn công riêng biệt khác trên khắp Ukraine, khiến ít nhất 2 người thiệt mạng và 25 người khác bị thương trong ngày hôm qua, theo Hải quân Ukraine và chính quyền địa phương cho biết.

Thuyền trưởng Trung Tá Dmytro Pletenchuk, phát ngôn nhân Hải Quân, cho biết một tàu chở hàng khô ANT của Thổ Nhĩ Kỳ, mang cờ Vanuatu, đang trên đường từ một cảng ở tỉnh Odessa đến Thổ Nhĩ Kỳ với hàng hóa trên tàu thì bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa “có chủ đích” do Nga thực hiện.

Một đám cháy đã bùng phát sau khi phần thượng tầng của con tàu bị trúng đạn, nhưng sau đó đã được khống chế. Hai thành viên thủy thủ đoàn bị thương đã được tàu của Hải quân Ukraine di tản và đưa đến cơ sở y tế.

Pletenchuk cho biết: “Nga tiếp tục cố tình đe dọa vận tải hàng hải quốc tế bằng cách tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự và tàu thương mại”.

Thống đốc tỉnh Odesa, Oleh Kiper, báo cáo rằng đêm qua, tỉnh Odesa đã hứng chịu một cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Ông Kiper nói thêm rằng tại Hắc Hải, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công ba tàu buôn mang cờ của Vanuatu, Comoros và Panama, đang di chuyển qua hành lang hàng hải của Ukraine.

Lực lượng Không quân Ukraine báo cáo Nga đã phóng 232 máy bay điều khiển từ xa và một hỏa tiễn đạn đạo. Trong số đó, 217 máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ. Một hỏa tiễn và 14 máy bay điều khiển từ xa bị bắn trúng trực tiếp tại 14 địa điểm, và mảnh vỡ rơi xuống gây hư hại tại 7 địa điểm khác.

[Kyiv Independent: Russian attacks across Ukraine kill 2, injure 27, hit Turkish ship over past day]

9. Tổng thống Trump rời cuộc họp tại Phòng Tình huống mà không có thông tin cập nhật nào về thỏa thuận hạt nhân Iran.

Theo một quan chức Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Trump đã rời khỏi cuộc họp kéo dài hai giờ tại Phòng Tình huống hôm thứ Sáu mà không có thông tin cập nhật nào về “quyết định cuối cùng” mà ông đã hứa về vấn đề Iran.

Cuộc gặp diễn ra sau khi Tổng thống Trump đưa ra một loạt điều kiện sâu rộng để đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột không được lòng dân, vốn đã gây gián đoạn nền kinh tế toàn cầu.

“Cuộc họp tại Phòng Tình huống đã kết thúc và kéo dài khoảng hai giờ,” một quan chức giấu tên cho biết, nhằm chia sẻ chi tiết về cuộc họp. “Tổng thống Trump sẽ chỉ đạt được thỏa thuận nào có lợi cho Mỹ và đáp ứng được các lằn ranh đỏ của ông ấy. Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.”

Các điều kiện mà Tổng thống Trump đưa ra trong một bài đăng trên Truth Social vào sáng thứ Sáu bao gồm yêu cầu Iran đồng ý không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân, ngay lập tức mở eo biển Hormuz mà không có bất kỳ hạn chế hay phí cầu đường nào và loại bỏ tất cả các loại thủy lôi khỏi tuyến đường thủy chiến lược này mà Mỹ chưa loại bỏ. Tổng thống Trump cũng đề cập đến uranium làm giàu được chôn giấu tại các địa điểm bị máy bay ném bom B-2 của Mỹ tấn công năm ngoái, nói rằng vật liệu này sẽ được Mỹ và Iran cùng nhau khai quật, dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, và bị tiêu hủy.

Tuần này, Mỹ và Iran đã tiến gần đến một bản ghi nhớ thỏa thuận 60 ngày nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn và thiết lập các cuộc đàm phán hạt nhân tiếp theo, mặc dù Tổng thống Trump vẫn chưa ký. Cuối tuần trước, Tổng thống Trump tuyên bố trên Truth Social rằng một thỏa thuận hòa bình “đã được đàm phán phần lớn”, chỉ còn “những khía cạnh cuối cùng” cần thảo luận.

Tòa Bạch Ốc không trả lời yêu cầu bình luận về triển vọng đạt được thỏa thuận sau cuộc họp tại Phòng Tình huống.

Ngay cả khi Tòa Bạch Ốc thể hiện sự tự tin rằng một thỏa thuận sắp đạt được, lệnh ngừng bắn vẫn cho thấy những căng thẳng đáng kể khi hai nước liên tục có những hành động ăn miếng trả miếng. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ hôm thứ Năm đã cáo buộc Iran “vi phạm nghiêm trọng lệnh ngừng bắn” sau khi lực lượng Iran phóng một hỏa tiễn đạn đạo về phía Kuwait (đã bị đánh chặn) và năm máy bay điều khiển từ xa gần eo biển Hormuz (tất cả đều bị lực lượng Mỹ bắn hạ).

Trong cuộc họp nội các hôm thứ Tư, Tổng thống Trump bày tỏ sự lạc quan rằng một thỏa thuận sẽ sớm đạt được, mặc dù ông nói thêm rằng “có lẽ chúng ta phải quay lại và hoàn tất nó” bằng sức mạnh quân sự thay vì đàm phán ngoại giao.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm thứ Tư cho biết khoảng 50.000 binh sĩ Mỹ đóng khắp khu vực vẫn sẵn sàng tiếp tục các hoạt động chiến sự nếu được yêu cầu.

[Politico: Trump leaves Situation Room meeting with no update on an Iran deal]

10. Chứng khoán Mỹ tăng điểm khi giá dầu giảm.

Trong phiên giao dịch chiều thứ Sáu ở Wall Street, thị trường chứng khoán tăng điểm, tiếp tục nối dài đà tăng kỷ lục đạt được một ngày trước đó.

Chỉ số S&P 500 tăng 0,2% vào thứ Sáu. Chỉ số này vừa trải qua sáu tuần tăng điểm liên tiếp và đang hướng tới tuần tăng điểm thứ chín liên tiếp, đây sẽ là chuỗi tăng điểm dài nhất kể từ năm 2023.

Tính đến 12:01 trưa giờ miền Đông, chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng 382 điểm, tương đương 0,8%. Chỉ số Nasdaq Composite tăng 0,2%. Tất cả các chỉ số chính đều đang trên đà lập kỷ lục và kết thúc tháng 5 với mức tăng trưởng mạnh mẽ.

Wall Street đang dần lấy lại phong độ trước những lo ngại rằng cuộc chiến với Iran đang làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát và gây nguy hiểm cho tăng trưởng kinh tế.

Theo các báo cáo, Mỹ và Iran đang nỗ lực đạt được thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn, điều này đã làm giảm áp lực lên giá dầu. Dầu Brent, tiêu chuẩn quốc tế, giảm 1,8% xuống còn 92 đô la một thùng. Mức giá này vẫn cao hơn nhiều so với mức 70 đô la một thùng vào cuối tháng Hai trước khi chiến tranh bắt đầu. Giá dầu thô chuẩn của Mỹ giảm 1,5% xuống còn 87,59 đô la một thùng.

Giá dầu cao vẫn là mối lo ngại chính đối với Wall Street. Chiến tranh đã làm gián đoạn dòng chảy vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, đẩy giá xăng và giá của nhiều mặt hàng khác lên cao, làm gia tăng lạm phát và gây khó khăn cho người tiêu dùng và doanh nghiệp. Giá cả đã tăng trước khi chiến tranh bắt đầu do tác động liên tục của thuế quan.

[CBSNews: U.S. stocks gain ground as oil prices fall]

11. Vì sao Mỹ lại mạo hiểm phá vỡ các cuộc đàm phán hòa bình bằng cách tấn công miền nam Iran trong tuần này?

Tuần này, Mỹ đã hai lần tấn công miền nam Iran bằng các cuộc không kích có mục tiêu mang tính “phòng thủ”, gây ra phản ứng trả đũa ngắn ngủi từ Tehran và tạo thêm áp lực lên các cuộc đàm phán hòa bình đầy khó khăn nhưng vẫn đang diễn ra.

Các quan chức Mỹ cho biết các cuộc tấn công của họ hôm thứ Hai và thứ Tư tập trung vào các hệ thống máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn mà Iran sử dụng để duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz, cũng như các thiết bị rải thủy lôi được bố trí gần tuyến đường vận chuyển quan trọng này.

Nhưng Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News, rằng những cuộc tấn công mới vào miền nam Iran có ý nghĩa về mặt quân sự đối với Mỹ, và rất có thể phù hợp với chiến lược đàm phán của Tổng thống Trump với các quan chức Iran, những người hầu như không có động thái gì.

Các cuộc tấn công diễn ra như thế nào?

Các cuộc tấn công có liên quan đến việc phong tỏa eo biển Hormuz, khu vực mà Tehran đã kiểm soát hiệu quả trong ba tháng kể từ các cuộc tấn công đầu tiên của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2.

Sự sụt giảm lưu lượng giao thông trên tuyến vận tải biển quốc tế quan trọng này đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy giá dầu, nhiên liệu và thực phẩm tăng cao, đồng thời gây biến động thị trường chứng khoán trên toàn thế giới.

Nó đã trở thành một trong những công cụ mặc cả hiệu quả nhất của Tehran đối với Mỹ và khiến Tòa Bạch Ốc vô cùng tức giận. Mặc dù Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa riêng đối với các cảng của Iran để gây áp lực lên Tehran, quốc gia Trung Đông này vẫn duy trì được quyền kiểm soát eo biển, điều khiển việc tàu thuyền nào được phép đi qua tuyến đường thủy này.

Các cuộc tấn công của Mỹ tập trung vào Bandar Abbas, một trung tâm quân sự và thành phố cảng lớn ở rìa phía bắc của eo biển Hormuz. Đợt tấn công đầu tiên được tường trình đã nhắm vào các hệ thống hỏa tiễn đất đối không của Iran, có thể đe dọa lực lượng Mỹ đang phong tỏa Iran, trong khi Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, gọi tắt là CCOM - cơ quan điều phối các lực lượng Mỹ ở Trung Đông - cho biết các cuộc tấn công hôm thứ Tư nhắm vào một địa điểm trên mặt đất của Iran gần thành phố này, nơi đã phóng một số máy bay điều khiển từ xa và đang chuẩn bị thực hiện một cuộc tấn công khác.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC xác nhận một cuộc tấn công gần phi trường Bandar Abbas và cho biết họ đã trả đũa bằng cách tấn công một căn cứ của Mỹ. Sau đó, Mỹ cho biết Iran đã phóng một hỏa tiễn đạn đạo về phía Kuwait, một hành vi vi phạm “nghiêm trọng” thỏa thuận ngừng bắn.

Tại sao lại tấn công miền Nam Iran?

“Miền Nam Iran không phải là một vùng đất ngẫu nhiên,” Giáo sư Clarke cho biết.

Ông nói rằng các thành phố như Bandar Abbas, cũng như các hòn đảo trong eo biển như Larak và Qeshm, là chìa khóa giúp Iran kiểm soát tuyến đường thủy này.

Bandar Abbas là một trong những trung tâm hải quân chính của Iran, và người ta cho rằng nơi đây có ít nhất hàng chục địa điểm phóng hỏa tiễn chống hạm từ các hầm ngầm.

Các hòn đảo của Iran trong eo biển được biết đến là nơi cất giữ vũ khí để Iran sử dụng trong tuyến đường thủy hẹp này.

Các cơ quan tình báo của Mỹ và phương Tây tin rằng Iran đã rải thủy lôi ở eo biển, khiến cho các tàu thương mại và quân sự khó có thể đi qua nếu không trải qua các hoạt động rà phá thủy lôi trước.

Tehran cũng đã sử dụng hỏa tiễn, nhiều loại máy bay điều khiển từ xa và các tàu nhỏ, tốc độ cao để đe dọa các tàu thuyền trong khu vực, nhằm củng cố quyền kiểm soát và ngăn cản các tàu thuyền thực hiện hành trình này.

Truyền thông nhà nước Iran mô tả Bandar Abbas là trung tâm của các tàu tấn công tốc độ cao, chúng thường xuất hiện từ các hang động để phóng hỏa tiễn rồi nhanh chóng rút lui trước khi bị tiêu diệt.

Còn nhiều điều chưa biết

Cũng có thể có những mục tiêu mà Mỹ biết ở miền nam Iran nhưng chưa công khai.

Giáo sư Clarke cho biết Mỹ có thể đã tận dụng những tuần kể từ khi lệnh ngừng bắn được tuyên bố để thu thập thêm thông tin tình báo về các loại khí tài và vũ khí mà Iran đã triển khai dọc bờ biển của nước này trong khu vực.

Các cuộc tấn công trong tuần này có thể là phản ứng trước thông tin mới mà Mỹ hoặc Israel thu thập được về thiết bị của Iran tại Bandar Abbas, vốn có thể gây ra mối đe dọa đáng kể cho lực lượng Mỹ, nhưng rất khó để biết chắc chắn ở giai đoạn này.

“Nhưng thời điểm đó cũng biến chúng thành một chiến thuật đàm phán,” Giáo sư Clarke nói.

Giáo sư Clarke nói thêm rằng, trong khi vẫn đang đàm phán, Mỹ đang khẳng định rõ ràng rằng họ sẽ tấn công bất cứ thứ gì gây nguy hiểm cho lực lượng và tàu thuyền của Mỹ.

“Đó là ngoại giao cưỡng chế, chứ không chỉ đơn thuần là sự cần thiết trên chiến trường,” ông nói.

Các cuộc tấn công của Mỹ khá hạn chế và không kèm theo bất kỳ cuộc tấn công nào khác. Chúng có thể là cách để Mỹ cho Iran thấy rằng họ nghiêm chỉnh trong việc tiếp tục chiến dịch quân sự nếu Tehran không nhượng bộ trong các cuộc đàm phán, vốn đang bế tắc.

Tiến độ đàm phán chậm chạp.

Hãng thông tấn AP đưa tin hôm thứ Sáu, dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên, rằng các nhóm đàm phán của Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận sơ bộ về việc gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại thêm 60 ngày và khởi động các cuộc đàm phán mới về chương trình hạt nhân của Iran.

Phó Tổng thống JD Vance hôm thứ Năm đã cho biết các cuộc đàm phán đã có tiến triển nhưng Tổng thống Trump có thể sẽ không chấp thuận các điều khoản được đưa ra.

Theo hãng tin AP, Iran sẽ không thể thu phí từ các tàu thuyền cố gắng đi qua eo biển và cần phải loại bỏ tất cả thủy lôi khỏi tuyến đường thủy này trong vòng một tháng.

Trong một tuyên bố mới nhất hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump nói rằng Iran phải “ngay lập tức” mở cửa eo biển và không thu phí đối với các tàu thuyền trong tuyến đường thủy này, đồng thời loại bỏ mọi quả thủy lôi còn sót lại.

Đầu tuần này, ông đã bác bỏ một báo cáo từ đài truyền hình nhà nước Iran cho rằng Iran có thể cùng kiểm soát các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz với Oman - một đồng minh của Mỹ - và rằng lưu lượng giao thông hàng hải như trước chiến tranh có thể trở lại trong vòng một tháng.

Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư mới thành lập của Iran, mà Tehran cho biết sẽ kiểm soát hoạt động vận chuyển hàng hải trong eo biển. Mỹ cũng đe dọa sẽ trừng phạt những người trả tiền cho Iran để được đi lại an toàn qua tuyến đường thủy này.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump nhắc lại yêu cầu lâu nay của Mỹ rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, và rằng kho dự trữ uranium được làm giàu đến mức gần cần thiết để chế tạo bom hạt nhân sẽ bị tịch thu.

Việc ai sẽ kiểm soát kho dự trữ uranium được làm giàu cao của Iran là một trong những điểm bất đồng lớn nhất trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran trong nhiều năm, thậm chí trước cả cuộc xung đột hiện tại.

Cơ quan Giám sát Hạt nhân của Liên Hiệp Quốc, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA, cho biết đến giữa năm 2025, Iran đã làm giàu khoảng 440 kg uranium lên 60%, gần đạt mức 90% dùng cho vũ khí hạt nhân. Từ đó, chỉ cần một bước tiến khoa học ngắn là có thể chế tạo được bom hạt nhân.

Iran từ lâu đã khẳng định chương trình hạt nhân của mình là vì mục đích hòa bình và nhằm tạo ra năng lượng cho dân thường bằng cách sử dụng ngày càng nhiều điện năng. Tuy nhiên, người ta thường chấp nhận rằng uranium được làm giàu đến 3,67% là đủ cho các lò phản ứng dân sự, và Iran đã làm giàu uranium đến mức từ 20% đến 60%.

Tổng thống Trump cũng khẳng định rằng ông muốn các quốc gia như Ả Rập Xê Út bình thường hóa quan hệ với Israel như một phần của thỏa thuận, mở rộng các thỏa thuận được gọi là Hiệp định Abraham.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Bahrain đã đồng ý tăng cường quan hệ với Israel, tiếp theo là Morocco và Kazakhstan. Sudan đã đồng ý bình thường hóa quan hệ với Israel vào cuối năm 2020, nhưng tình hình xấu đi ở nước này đã trì hoãn việc ký kết chính thức thỏa thuận.

Mặc dù điều này sẽ mang lại cho Tổng thống Trump một thắng lợi lớn về chính sách đối ngoại, nhưng nó vẫn là một viễn cảnh đầy rủi ro về mặt chính trị ở Ả Rập Xê Út, có thể làm chậm thêm tiến độ của một thỏa thuận vốn đã phức tạp.

Đối với Riyadh, việc tham gia Hiệp định Abraham là một thách thức vì cam kết của nước này đối với một nhà nước Palestine, vốn bị đe dọa bởi cuộc chiến của Israel ở Gaza bắt đầu từ cuối năm 2023.

[Newsweek: Why US Risked Peace Talks in Striking Southern Iran This Week]

 

1. Tướng Ben Hodges: Ukraine đã giành được ưu thế trước Nga.

Đánh giá lạc quan của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy rằng quân đội của ông đang “giữ vững nhiều vị trí hơn và gây ra nhiều thiệt hại hơn” cho Nga cho thấy sự đảo chiều trong vận mệnh chiến tranh của họ sau những lo ngại rằng việc Mỹ giảm hỗ trợ cho Kyiv sẽ mang lại lợi thế cho Vladimir Putin. Trung Tướng Ben Hodges, cựu chỉ huy quân đội Mỹ tại Âu Châu cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 30 Tháng Năm.

Lời tuyên bố của Tổng thống Zelenskiy về những thay đổi năng động có lợi cho Kyiv khó có thể dự đoán được vào đầu năm nay trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình do Hoa Kỳ dẫn đầu bị đình trệ, chính quyền Trump giảm bớt sự hỗ trợ và một mùa đông liên tục các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng và trọng yếu của Ukraine.

Nhưng việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa, gọi tắt là UAV đã bù đắp cho sự sụt giảm viện trợ từ Mỹ. Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa thành công phía sau chiến tuyến và sâu bên trong lãnh thổ Nga đã mang lại cho Kyiv lý do để lạc quan.

“Nhìn chung, cục diện cuộc chiến đang dần chuyển biến theo hướng có lợi cho Ukraine so với những tháng trước. Tình hình của Ukraine hiện tốt hơn đáng kể so với năm ngoái.”

Bộ Quốc phòng Ukraine đã ca ngợi sự gia tăng đáng kể trong năm qua về sản xuất các hệ thống máy bay điều khiển từ xa trinh sát, tấn công tầm trung và tấn công tầm xa, cũng như máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV sử dụng sợi quang, vốn rất hiệu quả dọc theo một số khu vực tiền tuyến.

“Trong sáu tháng qua, Ukraine đã chứng minh rằng họ nắm thế chủ động trong lĩnh vực máy bay điều khiển từ xa. Họ thực sự có quân bài trong tay”

Ông nói với Newsweek rằng Ukraine sẽ tự tin hơn khi biết rằng việc rút phần lớn viện trợ của Mỹ không làm sụp đổ nỗ lực chiến tranh. “Họ đang học hỏi, thích nghi và triển khai máy bay điều khiển từ xa nhanh hơn và thành công hơn so với Nga.”

Tướng Ben Hodges cho biết một diễn biến đáng chú ý gần đây là Kyiv đã tăng cường chiến dịch tấn công tầm trung nhằm vào hệ thống hậu cần của Nga ở độ sâu tác chiến từ 18 đến 65 dặm bên trong các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm, chẳng hạn như ở đông nam Ukraine.

Ông cũng cho biết thêm, lực lượng Ukraine đã tăng cường các hoạt động trên tiền tuyến để đẩy mạnh việc tiêu diệt quân Nga, đồng thời mở rộng các chiến dịch tấn công tầm xa và tầm trung nhằm gây áp lực lên nền kinh tế Nga và làm gián đoạn hoạt động hậu cần ở phía sau chiến tuyến.

Việc thiết lập một hành lang trên bộ nối liền Crimea bị tạm chiếm với Rostov ở Nga là một trong những mục tiêu của Mạc Tư Khoa, là điều mà Ukraine đã cố gắng ngăn chặn trong cuộc phản công bất thành năm 2023.

“Hiện nay, lực lượng Ukraine đang tấn công vào các tuyến đường tiếp tế của Nga ở đó gần như hàng ngày, và ngay cả các blogger quân sự Nga ủng hộ chiến tranh cũng đang lên tiếng cảnh báo”, Tướng Ben Hodges nói.

Ông nhận định rằng nếu Kyiv duy trì được đà tiến này trong vài tháng tới, những thắng lợi trên chiến tuyến có thể buộc Putin phải từ bỏ phần lãnh thổ Donetsk mà họ không xâm lược.

Trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ hậu thuẫn, Nga yêu cầu toàn bộ khu vực Donbas phía đông mà nước này tuyên bố đã sáp nhập. Kyiv đã nhiều lần khẳng định điều này là không thể chấp nhận được.

Ông nói với Reuters rằng quân đội Nga đã kiệt sức và không có khả năng tạo ra những bước đột phá lớn, một tình hình càng trở nên phức tạp hơn do quyết định của Elon Musk cắt quyền truy cập dịch vụ internet vệ tinh Starlink của ông đối với lực lượng Nga. Ông cho biết quân đội của ông đang giữ vững sườn xung quanh Sloviansk, thành trì phía bắc của Vành đai Pháo đài được phòng thủ kiên cố ở miền đông Ukraine, buộc Mạc Tư Khoa phải tấn công trực diện thành phố, nhưng điều này gây tổn thất nặng nề về binh lính và chỉ huy chiến trường của Nga.

Ông cho biết, lực lượng Ukraine phải xác định những hướng đi “nơi họ có thể cải thiện vị trí, chiếm giữ một số điểm chiến lược”, điều này sẽ giúp Kyiv có lợi thế hơn Nga trong các cuộc đàm phán, đồng thời nhấn mạnh rằng trên chiến trường, sáu tháng tới “là giai đoạn quan trọng nhất”.

Tướng Ben Hodges cho biết nếu Ukraine có thể duy trì và mở rộng chiến dịch của mình, điều đó có thể tạo ra những thách thức đáng kể cho lực lượng Nga. Ông nói rằng việc kiểm soát chiều sâu tác chiến và sự hao hụt liên tục về hậu cần có thể ảnh hưởng đáng kể đến các hoạt động tiền tuyến của Nga, làm giảm khả năng duy trì đà tấn công và tiến công của họ.

Tướng Ben Hodges nói: “Điều này cũng có thể tạo ra những khoảng trống trên chiến tuyến mà Ukraine có thể khai thác. Tuy nhiên, mức độ Ukraine có thể tận dụng những cơ hội như vậy vẫn còn phải chờ xem và sẽ phụ thuộc một phần vào khả năng giải quyết tình trạng thiếu nhân lực hiện tại của nước này.”

Tổng thống Zelenskiy cho biết hồi đầu tháng rằng Ukraine đã giành lại được gần 590 km vuông lãnh thổ trong năm nay. Ngược lại, theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh, tốc độ tiến quân của Nga tại Ukraine năm nay chỉ còn 40 dặm vuông, so với 625 dặm vuông trong cùng kỳ năm ngoái. Viện nghiên cứu có trụ sở tại Mỹ này cho biết lực lượng của Kyiv đang thách thức tính chất chiến lược của cuộc chiến và có thể sớm tiến hành các cuộc tấn công cơ giới hạn chế.

ISW cho biết Kyiv đã giành lại ưu thế tổng thể về máy bay điều khiển từ xa và thành công trong việc kiềm chế các bước tiến của Nga cũng như đảo ngược những thành quả đạt được, kết hợp với việc Kyiv tái áp dụng một số hoạt động cơ giới chiến thuật, “có thể đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn mới trong cuộc chiến”.

Tổng thống Zelenskiy cho biết các cuộc tấn công “tầm trung” của Ukraine nhằm vào hệ thống phòng không và hậu cần quân sự của Nga ở khoảng cách lên đến 120 dặm phía sau tiền tuyến đã tăng gấp bốn lần kể từ tháng Hai. Điều này đã làm chậm bước tiến của Nga và cản trở việc vận chuyển nhân lực và thiết bị ra tiền tuyến.

Các cuộc tấn công của Ukraine đã nhắm vào các cơ sở của Nga nằm xa tiền tuyến, từ các cảng xuất khẩu trên Vịnh Phần Lan đến các nhà máy lọc dầu trong nội địa. Đêm thứ Năm, lực lượng Ukraine đã tấn công một cơ sở dầu mỏ ở Volgograd, chỉ một ngày sau khi họ tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse ở vùng Krasnodar phía nam của Nga lần thứ năm trong mùa xuân này.

Một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào Mạc Tư Khoa ngày 18 tháng 5 đã tấn công vào phi trường Sheremetyevo, nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa, một trạm bơm dầu và hai công ty sản xuất thiết bị điện tử cho quân đội Nga.

“Ở Nga, người ta càng nhận thấy rõ hơn rằng cuộc chiến đang chuyển hướng thông qua việc gia tăng sự dễ bị tổn thương của Nga ngay trên lãnh thổ quốc gia. Ukraine có một chiến lược rất có chủ đích nhằm làm suy yếu quan điểm của Putin rằng ông ta có thể tiến hành chiến tranh chống lại Ukraine với chi phí hạn chế đối với nền kinh tế và người dân Nga.”

Bất chấp các báo cáo về sự suy giảm hiệu suất chiến trường của Nga, Putin vẫn tin rằng lực lượng của ông có thể chiếm được toàn bộ các tỉnh Donetsk và Luhansk, thuộc vùng Donbas, vào mùa thu, theo Financial Times, dẫn lời các nguồn tin giấu tên đã nói chuyện với tổng thống Nga.

Tháng này, Putin cũng nhắc lại lời kêu gọi quân đội Ukraine đầu hàng, nói rằng họ sắp sụp đổ và ngụ ý rằng ông không có ý định lùi bước. Theo ISW, điều này một phần có thể do Bộ chỉ huy quân sự Nga gây ra, khi họ có thể đã lừa dối ông ta khi cho Putin xem những bản đồ phóng đại, khiến ông có cảm nhận sai lệch về chiến tuyến.

Tướng Ben Hodges cho biết một số trục vẫn còn nhiều thách thức đối với Ukraine. Xung quanh Kostiantynivka, một thành phố trọng yếu đối với việc phòng thủ tỉnh Donetsk, lực lượng Nga đang sử dụng chiến thuật xâm nhập theo nhóm nhỏ đồng thời san bằng thành phố bằng các cuộc oanh tạc dữ dội nhằm mục đích khiến lực lượng Ukraine không thể phòng thủ được.

Tướng Ben Hodges cho biết: “Quân đội Nga đang nỗ lực thiết lập các vị trí và mở rộng sự hiện diện của họ xung quanh thành phố trước khi dần dần tiến sâu hơn vào các khu vực đô thị”.

Ông nói: “Trận chiến giành Donetsk không chỉ đơn thuần là vấn đề quân sự mà còn mang trọng trách chính trị đáng kể, do đó, Nga không chỉ phải chịu những thất bại về quân sự mà còn cả về chính trị nữa.”

[Newsweek: Ukraine Has Gained the Upper Hand Over Russia]

2. Ukraine được tường trình đã tấn công cơ sở hạ tầng dầu khí và tàu chở dầu ở miền tây nước Nga, cũng như vùng Crimea bị tạm chiếm.

Theo các kênh truyền thông Telegram của Nga, quân đội Ukraine được tường trình đã tấn công các cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại nhiều khu vực thuộc Nga và các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát vào đêm 30 tháng 5.

Các bức ảnh và video được người dân địa phương đăng tải trên mạng xã hội dường như cho thấy một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Ukraine vào thành phố Taganrog thuộc tỉnh Rostov của Nga.

Thống đốc tỉnh Rostov, Yuri Slusar, thông báo trên Telegram rằng một bể chứa nhiên liệu, một tàu chở dầu và một tòa nhà hành chính tại cảng Taganrog đã bốc cháy sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Ông Slusar cũng cho biết thêm rằng hai người đã bị thương trong vụ tấn công tại thành phố này.

Bà Svetlana Kambulova, thị trưởng thành phố Taganrog, cho biết máy bay điều khiển từ xa đã tấn công cơ sở hạ tầng bốc dỡ hàng hóa tại bến tàu, và các đám cháy đã nhanh chóng được dập tắt.

Kênh Telegram của Crimea đưa tin, vào khoảng 3 giờ 20 phút sáng giờ địa phương, cũng có tiếng nổ vang lên ở thành phố Feodosia thuộc Crimea bị tạm chiếm, người dân cho biết có một kho chứa dầu đang bốc cháy trong thành phố.

Taganrog là một thành phố cảng lớn của Nga nằm trên Biển Azov thuộc tỉnh Rostov, cách biên giới quốc gia với phần lãnh thổ tỉnh Donetsk của Ukraine (hiện đang bị tạm chiếm) chỉ hơn 40 km. Thành phố này thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công của máy bay điều khiển từ xa Ukraine, với vụ nổ được báo cáo gần đây nhất vào đêm 27 tháng 5 tại khu vực này.

Ukraine ngày càng dựa nhiều hơn vào máy bay điều khiển từ xa tự sản xuất để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến lọc dầu, hậu cần và sản xuất quốc phòng.

Theo dữ liệu do hãng truyền thông Vot Tak có trụ sở tại Ba Lan tổng hợp, quân đội Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga ít nhất 158 lần kể từ khi Nga phát động cuộc chiến toàn diện ở Ukraine.

[Kyiv Independent: Ukraine reportedly strikes oil infrastructure, tanker in western Russia, occupied Crimea]

3. Cuộc phản công hậu cần tầm trung của Ukraine

Một nhà quan sát đã xem xét kỹ ba đoạn video tổng hợp gần đây của Quân đoàn Azov số 1 và đếm được khoảng 50 xe tải Nga bị tấn công. Các video có thể mô tả các cuộc tấn công kéo dài nhiều ngày, vì vậy rất khó để tính toán tỷ lệ tấn công hàng ngày. Nhưng điều đáng chú ý là Quân đoàn Azov số 1 không phải là đơn vị duy nhất của Ukraine sử dụng máy bay điều khiển từ xa M-14 và H-20.

Sự xuất hiện của chiến dịch phản công hậu cần tầm trung của Ukraine đã khiến nhiều quan sát viên bất ngờ. Nhà lập bản đồ và phân tích Vitaly nhận xét: “Cuộc phản công hậu cần tầm trung diễn ra mà không hề báo trước, là kết quả của công việc có hệ thống lâu dài”.

Mới đây vào cuối năm 2025, một số nhà phê bình đã cáo buộc các nhà hoạch định ở Kyiv bỏ qua các cuộc tấn công tầm trung để ưu tiên các cuộc đột kích bằng máy bay điều khiển từ xa tầm ngắn nhắm vào bộ binh Nga trong khu vực tranh chấp.

“Cuộc chiến bằng máy bay điều khiển từ xa không phải là về số người chết hôm nay,” Ryan O'Leary, một người Mỹ từng chỉ huy một đơn vị tình nguyện chiến đấu cho Ukraine, viết. “Mà là về việc kiểm soát không gian ngày mai. Kiểm soát chiều sâu có nghĩa là kiểm soát sự di chuyển, hậu cần, giám sát liên lạc và các quyết định trong khu vực, chứ không chỉ trong chiến hào.”

“Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vẫn được tối ưu hóa để tiêu diệt bộ binh, chứ không phải để thay đổi cục diện trận địa,” O'Leary nhấn mạnh trong bài đăng hiện đã bị xóa trên mạng xã hội. “Điều này tạo ra những video ấn tượng, nhưng mang lại hiệu quả chiến lược yếu kém.”

Các cuộc tấn công tầm trung, được đẩy mạnh ngay sau khi O'Leary viết bức thư của mình, đang mang lại hiệu quả chiến lược mạnh mẽ. “Theo một số hướng, các đơn vị Ukraine có khả năng đang tạo điều kiện cho các hoạt động tấn công chiến thuật trong tương lai bằng cách phá vỡ hệ thống hậu cần của Nga và tấn công vào các kíp điều khiển máy bay điều khiển từ xa”, Dmytro Putiata, một chuyên gia và người điều khiển máy bay điều khiển từ xa người Ukraine, đồng thời là người đồng sáng lập nhóm phân tích Two Marines, viết. “Điều này có thể dẫn đến các hoạt động tấn công bổ sung trước cuối mùa xuân.”

Thực tế, một số đơn vị Ukraine đã bắt đầu tìm kiếm cơ hội để khai thác điểm yếu rõ rệt của quân đội Nga. Ukraine đã giành lại được nhiều lãnh thổ hơn Nga chiếm được trong tháng Hai, lần đầu tiên kể từ cuộc tấn công Kursk của Ukraine vào tháng 8 năm 2024, và Nga tiếp tục mất lãnh thổ trong suốt tháng Tư. Máy bay điều khiển từ xa là nguyên nhân gây ra khoảng 96% thương vong của Nga trong tháng Ba.

Ngày 22 tháng 5, Quân đoàn 3 Ukraine phản công ở phía bắc Lyman, nhằm mục đích giảm bớt áp lực lên hai thành phố tự do Sloviansk và Kramatorsk ở tỉnh Donetsk, miền đông Ukraine.

Trước đây, tuyến đường M-14 đã từng xuất hiện ở đây. Vào tháng 8 năm 2025, chính tuyến xa lộ này, trên đoạn do Ukraine kiểm soát giữa Kherson và Mykolaiv, đã trở thành “chiến trường săn bắn bằng máy bay điều khiển từ xa” của Nga nhằm vào dân thường. Những người điều khiển máy bay điều khiển từ xa FPV của Nga đã săn lùng các xe minivan, xe cứu thương và những người lái xe một mình trên đường cho đến khi chính quyền Ukraine tạm thời hạn chế giao thông dân sự vào ngày 27 tháng 8 năm 2025.

Trong vòng vài ngày, lực lượng Ukraine đã triển khai lưới chống máy bay điều khiển từ xa dọc theo xa lộ. Đến ngày 3 tháng 9, không một máy bay điều khiển từ xa nào của Nga tiếp cận được con đường này. Sau đó, Liên Hiệp Quốc đã xếp chiến dịch sử dụng máy bay điều khiển từ xa của Nga nhằm vào dân thường Kherson là tội ác chống lại loài người. Đoạn đường M-14 do Nga kiểm soát, hiện tại, vẫn mang sắc lệnh của Saldo.

[Europe Maidan: Ukrainian middle-range counter-logistics campaign]

4. Theo điều tra của BelPol, Belarus có hơn 100 sĩ quan KGB tại khoảng 40 quốc gia.

Một cuộc điều tra mới của nhóm đối lập Belarus BelPol đã xác định hơn 100 sĩ quan chuyên nghiệp thuộc KGB và tình báo quân sự, gọi tắt là GRU của Belarus đang hoạt động dưới vỏ bọc ngoại giao tại khoảng 40 quốc gia, theo bản tóm tắt được công bố bởi Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine, gọi tắt là SZRU.

Mạng lưới này có nhiệm vụ bao trùm toàn bộ các hoạt động thù địch, từ tung tin giả nhằm hợp pháp hóa nhà lãnh đạo Belarus Aliaksandr Lukashenka và hối lộ các nhà vận động hành lang nước ngoài đến giúp Minsk né tránh các lệnh trừng phạt, giám sát và làm mất uy tín các nhân vật đối lập Belarus ở nước ngoài, và dụ dỗ những người phản đối chế độ trở về Belarus để truy tố hình sự.

Theo báo cáo, nhiều điệp viên trong số đó cũng thực hiện các nhiệm vụ cho tình báo Nga, biến các đại sứ quán Belarus thành các chi nhánh của cơ quan tình báo nước ngoài của Điện Cẩm Linh.

Các hoạt động này do hai cơ quan điều hành: Cục Tình báo nước ngoài của KGB và GRU của Bộ Tổng tham mưu. BelPol phân loại nhân sự thành ba nhóm: sĩ quan tình báo và tuyển mộ, người đưa thư ngoại giao mang theo tài liệu và thiết bị, và sĩ quan giải mã.

Các sĩ quan KGB thường giữ các chức vụ thư ký thứ nhất hoặc thứ hai tại các đại sứ quán hoặc làm cố vấn. Các sĩ quan GRU tập trung vào các vị trí tùy viên quốc phòng và trợ lý tùy viên quân sự, mặc dù họ cũng sử dụng vỏ bọc dân sự.

Theo BelPol, GRU (Cơ quan Tình báo Quân sự Trung ương) gần đây đã “táo bạo” hơn cả KGB và đã tham gia vào các hoạt động đàn áp chính trị trong hơn 15 năm.

Một nhóm riêng biệt là những người được gọi là “nhân viên bán hợp pháp”, chính thức chịu trách nhiệm về an ninh đại sứ quán.

Họ có mối liên hệ công khai với các cơ quan thực thi pháp luật của nước sở tại, một vỏ bọc cho phép họ hoạt động gần như công khai.

Cuộc điều tra cũng ghi nhận việc sử dụng vợ của các “nhà ngoại giao” Belarus cho mục đích giám sát, thu thập thông tin tình báo về các cá nhân cụ thể và phản giám sát trong các hoạt động.

Theo BelPol, các khu vực ưu tiên của Minsk là Âu Châu, đặc biệt là các nước láng giềng, Mỹ và Á Châu. Nhưng mạng lưới gián điệp Belarus lớn nhất ở nước ngoài lại nằm ngay bên trong nước Nga, bao phủ Mạc Tư Khoa và mọi thành phố có lãnh sự quán hoặc đại sứ quán Belarus.

Những phát hiện này xuất hiện cùng lúc với một nỗ lực phản công tích cực của Âu Châu: vào tháng 9 năm 2025, các cơ quan của Tiệp, Hung Gia Lợi và Rumani đã triệt phá một mạng lưới KGB của Belarus hoạt động trên khắp lục địa, trục xuất một “nhà ngoại giao” Belarus khỏi Prague và bắt giữ một cựu phó giám đốc cơ quan tình báo Moldova vì tội phản quốc, theo CNN đưa tin.

Bên trong Ukraine, Cơ quan An ninh đã và đang theo dõi hoạt động của KGB Belarus trong nhiều năm. Vào Tháng Giêng năm 2026, họ đã bắt giữ một phụ nữ Belarus ở Kyiv vì nghi ngờ làm gián điệp cho KGB từ năm 2015, như Euromaidan Press đã đưa tin vào thời điểm đó.

[Europe Maidan: Belarus’s has more than 100 KGB officers in about 40 countries, BelPol investigation finds]

5. Theo thông báo của quân đội Ukraine, lữ đoàn Nga từng phạm tội ác chiến tranh ở Bucha đã bị máy bay điều khiển từ xa tấn công.

Theo báo cáo của Tư lệnh Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, gọi tắt là USF Ukraine, Thiếu Tá Robert “Magyar” Brovdi, vào đêm 30 tháng 5, USF đã tấn công các bãi huấn luyện và doanh trại quân sự của Quân đoàn Hợp thành số 3 và số 36 của Nga trong một chiến dịch sử dụng máy bay điều khiển từ xa.

Cuộc tấn công cũng nhắm vào các vị trí của Lữ đoàn Bộ binh Cơ giới Độc lập số 64 của Nga, một trong những đơn vị chịu trách nhiệm về vụ thảm sát thường dân Ukraine ở Bucha trong những ngày đầu của cuộc xâm lược toàn diện.

Theo ông Brovdi, các phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã thực hiện một cuộc “tấn công tầm trung” vào các vị trí quân sự của Nga đêm qua, nhắm vào trường huấn luyện “Trokhizbenka” của Tập đoàn quân số 3 ở tỉnh Luhansk bị tạm chiếm và trường huấn luyện “Prymorskyi Posad” của Tập đoàn quân số 36 ở tỉnh Zaporizhzhia bị tạm chiếm. Trại huấn luyện thứ hai cũng được Lữ đoàn 64 sử dụng.

Ông Brovdi cho biết quân đội đã xác nhận tổng cộng 21 phát bắn trúng mục tiêu.

Các cuộc tấn công được thực hiện bởi các đơn vị “Chim Magyar” và “Đột kích” của USF, một phần của Trung tâm Tấn công Sâu mới thành lập, ở độ sâu 70 km và 100 km tính từ tiền tuyến.

Thông tin chi tiết về thương vong của phía Nga vẫn đang được điều tra, nhưng Ukraine cho đến nay đã xác nhận 31 binh sĩ thuộc lữ đoàn 64 thiệt mạng. Trong đó có 9 binh sĩ thiệt mạng, 9 người bị thương và 13 người mất tích.

“Rất có thể, những con số này đã bị đánh giá thấp hơn đáng kể,” Brovdi nói, giải thích rằng các số liệu chỉ mới đến từ một bệnh viện trong khu vực, nghĩa là chưa đếm số lính Nga tử trận ngay tại chỗ không cần phải đưa đến nhà thương nữa. Cũng có khả năng cao là một số binh sĩ Nga được chở đến một bệnh viện khác trong khu vực.

Số thương vong từ cuộc tấn công vào trại huấn luyện của Quân đoàn 3 vẫn đang được xác nhận.

Lực lượng USF cũng tấn công một kho chứa khí đốt ở Yenakiieve, tỉnh Donetsk bị tạm chiếm, và các kho hậu cần của Nga ở các tỉnh Luhansk và Donetsk bị tạm chiếm.

Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 64 của Nga nằm trong số các đơn vị tham gia vụ thảm sát Bucha ở tỉnh Kyiv trong thời gian Nga xâm lược từ tháng 2 đến tháng 3 năm 2022. Bucha, một vùng ngoại ô phía tây bắc Kyiv, đã trở thành biểu tượng cho tội ác chiến tranh của Nga sau khi các mộ tập thể được phát hiện vào tháng 4 năm 2022 sau khi quân đội Ukraine giải phóng nơi này.

Hơn 1.400 thường dân đã thiệt mạng tại quận Bucha, trong đó có 637 người ở chính thành phố Bucha. Nhiều người bị hành quyết, thi thể bị bỏ lại trên đường phố hoặc chôn trong các mộ tập thể. Trong số các nạn nhân có 37 trẻ em.

Cuộc tấn công bất ngờ vào trại huấn luyện của lữ đoàn 64 đêm qua là ví dụ mới nhất về chiến dịch tấn công tầm trung ngày càng hiệu quả của Ukraine nhằm vào các vị trí tiền tuyến của Nga. Các cuộc tấn công này nhắm vào các mục tiêu ở cấp độ tác chiến, cách đường giao tranh từ 20 đến 200 km.

Máy bay điều khiển từ xa tầm trung của Ukraine tấn công các kho đạn dược, kho nhiên liệu và sở chỉ huy, buộc quân đội Nga phải di chuyển các mục tiêu này ra xa tiền tuyến hơn và gây áp lực lên hệ thống hậu cần của Mạc Tư Khoa.

Đầu tháng 5, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng số lượng các cuộc tấn công tầm trung của Ukraine đã tăng lên “đáng kể”.

[Kyiv Independent: Russian brigade that committed war crimes in Bucha hit by Ukrainian drone strike, military says]

6. Nhật Bản mua hơn 14 triệu đô la thiết bị quân sự cho Ukraine theo chương trình vũ khí của NATO.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản thông báo Nhật Bản đã tham gia sáng kiến của NATO về việc mua thiết bị quân sự do Mỹ sản xuất cho Ukraine, đóng góp khoảng 14,7 triệu đô la cho chương trình này.

Thỏa thuận Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL, được Mỹ và NATO ký kết vào tháng 7, đưa ra một cơ chế để các quốc gia thành viên NATO và các đối tác mua sắm các thiết bị ưu tiên cao cho Ukraine.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết nước này đã đóng góp khoảng 14,7 triệu đô la Mỹ cho chương trình PURL. Khoản đóng góp của Nhật Bản cho PURL chỉ giới hạn ở viện trợ phi sát thương.

“Nhật Bản sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine để đạt được một nền hòa bình công bằng và lâu dài, đồng thời dự định tăng cường hơn nữa hợp tác Nhật Bản-NATO”, tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết.

Ông Andrii Sybiha, Ngoại trưởng Ukraine, đã bày tỏ lòng biết ơn về sự tham gia của Nhật Bản vào sáng kiến này trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Ông cho biết: “Sự ủng hộ kiên định và có nguyên tắc của Nhật Bản gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về tình đoàn kết. Chúng tôi đánh giá cao sự đóng góp của Nhật Bản trong việc tăng cường khả năng phục hồi của Ukraine và đưa nền hòa bình toàn diện và lâu dài đến gần hơn.”

Việc Nhật Bản xác nhận tham gia chương trình PURL diễn ra sau các báo cáo truyền thông hồi tháng Hai cho rằng Tokyo dự định đóng góp kinh phí cho sáng kiến này. Đài truyền hình công cộng NHK của Nhật Bản, trích dẫn các quan chức NATO giấu tên, cho biết đóng góp tài chính của Nhật Bản sẽ chỉ giới hạn ở các thiết bị phi sát thương.

Mặc dù hiến pháp Nhật Bản thời hậu Thế chiến II hạn chế việc cung cấp viện trợ quân sự sát thương cho các nước ngoài, Tokyo vẫn là một trong những nước ủng hộ hàng đầu của Ukraine, với tổng số viện trợ (chủ yếu là tài chính và nhân đạo) khoảng 15 tỷ đô la và cam kết thêm 3,5 tỷ đô la nữa, theo báo cáo tháng 12 năm 2025 của OSW.

Tổng thống Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã ký kết thỏa thuận PURL vào tháng 7 năm 2025, sau nhiều tháng viện trợ của Mỹ cho Ukraine bị đóng băng dưới chính quyền mới. Lô vũ khí đầu tiên dành cho Ukraine được mua theo thỏa thuận PURL đã đến vào tháng 9 năm 2025.

Ukraine tiếp tục phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng hệ thống phòng không, trầm trọng hơn do các cuộc tấn công trên không của Nga ngày càng gia tăng — bao gồm cả cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo hạng nặng vào Kyiv ngày 24 tháng 5, nhắm vào trung tâm hành chính và văn hóa của thành phố.

Sau vụ tấn công, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã gửi thư tới Tòa Bạch Ốc, kêu gọi Tổng thống Trump tăng cường hỗ trợ phòng không.

“Tốc độ giao hàng hiện tại thông qua chương trình PURL không còn đáp ứng được thực tế về mối đe dọa mà chúng ta đang phải đối mặt. Tôi đề nghị sự giúp đỡ của các bạn trong việc bảo vệ bầu trời Ukraine khỏi hỏa tiễn Nga”

[Kyiv Independent: Japan buys over $14 million in military equipment for Ukraine under NATO weapons program]

7. Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth tránh đề cập đến Đài Loan trong bài phát biểu trước các đồng minh Á Châu, đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ với Trung Quốc Đại lục.

Theo một nhà phân tích tại một viện nghiên cứu liên kết với nhà nước Trung Quốc nói với Newsweek, những phát biểu của Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth về Đài Loan tại hội nghị thượng đỉnh quốc phòng cao cấp ở Singapore hôm thứ Bảy dường như được tính toán kỹ lưỡng để không làm chệch hướng những nỗ lực của Tổng thống Trump trong việc quản lý căng thẳng với Trung Quốc.

Bài phát biểu được đưa ra 15 ngày sau khi Hegseth cùng Tổng thống Trump thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc, chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Mỹ trong chín năm. Cả hai bên đều coi chuyến đi này là cơ hội để thiết lập lại mối quan hệ cường quốc sau nhiều năm căng thẳng xoay quanh thương mại, chuỗi cung ứng công nghệ và hòn đảo tự trị Đài Loan.

Do áp lực từ Bắc Kinh, các quan chức Đài Loan không được phép tham dự Đối thoại Shangri-La - một hội nghị thường niên thu hút nhiều nhà ngoại giao, quan chức quân sự và chuyên gia hoạch định chính sách từ khắp thế giới.

Trong bài phát biểu của mình, Hegseth đã tìm cách thể hiện và đề cao việc mở rộng hợp tác quân sự với Nam Hàn và Australia. Ông cũng kêu gọi các đối tác của Mỹ trong khu vực gánh vác nhiều hơn chi phí quốc phòng của chính họ, lặp lại mối lo ngại của Tổng thống Trump rằng các đồng minh ở Á Châu và Âu Châu đang quá phụ thuộc vào các bảo đảm quốc phòng do người đóng thuế Mỹ tài trợ.

Ông Hegseth đã đưa ra một số lời chỉ trích đối với Trung Quốc, nói rằng có sự lo ngại “chính đáng” trong khu vực về Bắc Kinh và “sự tăng cường quân sự chưa từng có” của nước này. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng đã có giọng điệu kiềm chế hơn so với bài phát biểu gay gắt của ông tại diễn đàn tương tự năm ngoái, gọi quan hệ Trung Quốc-Mỹ dưới thời Tổng thống Trump hiện nay “tốt hơn nhiều so với những năm trước”.

Trong khi năm ngoái ông cảnh báo rằng một cuộc tấn công của Trung Quốc vào Đài Loan có thể “sắp xảy ra”; thì lần này, ông không nhắc đến Đài Loan một cách trực tiếp.

Tuy nhiên, Hegseth nhấn mạnh chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ đối với khu vực này tập trung vào răn đe, làm cho xung đột trở nên kém hấp dẫn nhất có thể thông qua “chiến lược ngăn chặn dọc theo Chuỗi đảo thứ nhất”, điều này đòi hỏi phải làm cho “việc leo thang trở nên kém hấp dẫn”. Chuỗi đảo thứ nhất là một chuỗi các đảo trải dài từ Nhật Bản về phía nam đến Borneo mà Ngũ Giác Đài coi là chìa khóa để kiềm chế lực lượng quân sự Trung Quốc trong trường hợp xảy ra xung đột.

Trong phiên hỏi đáp sau bài phát biểu của ông Hegseth, ông đã bác bỏ những lo ngại rằng ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ sẽ không thể bổ sung lượng đạn dược đã cạn kiệt trong cuộc xung đột gần đây với Iran - lời giải thích mà quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao đã đưa ra hồi đầu tháng này để trì hoãn gói vũ khí trị giá 14 tỷ đô la cho Đài Loan.

“Tôi hoàn toàn ủng hộ việc tách biệt hai mảng này, bán vũ khí cho Đài Loan và cung cấp đạn dược. Khả năng nối lại hoạt động, nếu cần thiết, của chúng tôi là hoàn toàn có thể. Kho dự trữ của chúng tôi cũng rất phù hợp cho việc đó, cả ở Đài Loan và trên toàn cầu, nhờ vào sự cân bằng giữa nguồn cung cấp đạn dược phẩm chất cao và dồi dào,” ông Hegseth nói.

Trung Quốc tuyên bố Đài Loan là một tỉnh ly khai cần phải sáp nhập vào lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để đạt được sự thống nhất.

Áp lực quân sự gia tăng từ Bắc Kinh, bao gồm các vụ xâm phạm gần như hàng ngày qua đường ranh giới giữa eo biển Đài Loan và các cuộc tập trận quy mô lớn, đã khiến Đài Bắc tăng cường các đơn đặt hàng quân sự từ Mỹ. Tuy nhiên, một thương vụ bán vũ khí trị giá kỷ lục 14 tỷ đô la hiện đang bị đình trệ chờ chữ ký của Tổng thống Trump.

Tổng thống Trump cho biết vấn đề Đài Loan và việc bán vũ khí cho Mỹ là những điểm nổi bật trong cuộc hội đàm gần đây của ông với ông Tập Cận Bình. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng đưa ra lời cảnh báo thẳng thừng: giải quyết sai vấn đề này có thể dẫn đến “một tình huống rất nguy hiểm”. Sau chuyến thăm, Tổng thống Trump gọi thỏa thuận vũ khí tiềm năng là “con át chủ bài đàm phán rất tốt” và nói rằng ông sẽ “tạm hoãn” việc này.

Ông Hegseth, người đã tháp tùng Tổng thống Trump đến Bắc Kinh, hiểu rõ Washington phải hết sức thận trọng như thế nào về vấn đề bán vũ khí cho Đài Loan khi Tổng thống Trump tìm cách hòa giải với Bắc Kinh, ông Đại Vĩ ( Da Wei, 大伟) giám đốc Trung tâm An ninh và Chiến lược Quốc tế kiêm giáo sư tại Đại học Thanh Hoa Bắc Kinh, nói với Newsweek.

“Vì vậy, tất nhiên vấn đề đó vẫn chưa được quyết định. Tôi nghĩ ông ấy cảm thấy cần phải rất thận trọng,” ông Đại nói.

Nếu thỏa thuận vũ khí được tiến hành, ông Tập Cận Bình sẽ “rất khó” chấp nhận lời mời của Tổng thống Trump đến thăm Mỹ vào tháng 9, vì nhà lãnh đạo Trung Quốc đã “đầu tư rất nhiều” vốn chính trị vào Đài Loan trong các cuộc thảo luận giữa hai người.

“ Nếu bạn hiểu lập trường của Trung Quốc—nếu bạn đã thấy những nỗ lực mà chính phủ Trung Quốc đã đầu tư—và nếu bạn nói 'Chủ tịch Tập Cận Bình là bạn tôi', tại sao bạn lại phải làm điều mà bạn mình không muốn?”

Mỹ từ lâu đã là nguồn cung cấp vũ khí hàng đầu cho Đài Loan, như đã được dự trù trong Đạo luật Quan hệ Đài Loan năm 1979. Washington cũng thông báo riêng với Bắc Kinh rằng họ sẽ giảm dần việc bán vũ khí cho Đài Loan nhưng không đưa ra thời gian biểu cụ thể và tuyên bố rằng bất kỳ sự giảm nào cũng sẽ phụ thuộc vào mối đe dọa đối với hòn đảo này.

Tổng thống Trump là Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên phải tham khảo ý kiến của Trung Quốc trước khi bán vũ khí cho Đài Loan.

Một số nhà quan sát Đài Loan tại Washington đã cảnh báo rằng bằng cách coi những thương vụ mua bán này là có điều kiện, Tổng thống Trump đã khuyến khích Bắc Kinh gia tăng áp lực lên Đài Loan và tìm kiếm thêm những nhượng bộ từ phía Hoa Kỳ.

Một số ý kiến khác lưu ý rằng các chính quyền trước đây đôi khi đã điều chỉnh thời điểm công bố các thương vụ bán vũ khí để tránh gây thêm căng thẳng không cần thiết với Bắc Kinh trong những giai đoạn nhạy cảm của mối quan hệ giữa hai nước.

[Newsweek: Hegseth Avoids Taiwan in Address to Asia Allies, Notes Greater China Ties]

8. Lãnh đạo các tổ chức kinh tế toàn cầu cảnh báo rằng “an ninh nhiên liệu” có nguy cơ bị đe dọa trong mùa hè này nếu eo biển Hormuz không được mở cửa trở lại.

Lãnh đạo của ba tổ chức kinh tế quốc tế hôm thứ Sáu cảnh báo rằng nếu vận chuyển dầu không trở lại bình thường, có thể sẽ có “những rủi ro ngày càng tăng đối với an ninh nhiên liệu, điều kiện thị trường và khả năng phục hồi kinh tế nói chung” khi nhu cầu tăng lên vào mùa hè này.

Lãnh đạo Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã đưa ra một tuyên bố chung sau cuộc họp hôm thứ Năm để thảo luận về cuộc chiến tranh với Iran.

Trong ba tháng qua, eo biển Hormuz — nơi thường vận chuyển một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới — đã bị đóng cửa đối với hầu hết các hoạt động vận tải biển, và “lượng dự trữ dầu toàn cầu đang giảm với tốc độ kỷ lục”, ba tổ chức này lưu ý. Họ cho biết “nền kinh tế toàn cầu tiếp tục cho thấy khả năng phục hồi”, nhưng một số quốc gia đã phải vật lộn với giá nhiên liệu cao, và giá phân bón đã tăng vọt trước mùa gieo trồng.

“Nếu hoạt động vận chuyển hàng hóa không trở lại bình thường, việc tiếp tục cạn kiệt nhanh chóng lượng dự trữ dầu toàn cầu trước thời điểm nhu cầu dầu mỏ cao điểm mùa hè ở Bắc bán cầu sẽ gây ra những rủi ro ngày càng lớn đối với an ninh nhiên liệu, điều kiện thị trường và khả năng phục hồi kinh tế nói chung”, họ cho biết.

[CBSNews: Risk to “fuel security” this summer if Strait of Hormuz doesn't reopen, heads of global economic bodies warn]

9. Thẩm phán ngăn chặn việc đổi tên và đóng cửa Trung tâm Kennedy.

Một thẩm phán liên bang hôm thứ Sáu đã phán quyết rằng nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm đổi tên Trung tâm Kennedy thành tên của ông là bất hợp pháp.

Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Christopher Cooper cho biết việc đổi tên cơ sở vinh danh Tổng thống John F. Kennedy thành “Trung tâm Tổng thống Trump-Kennedy” đã vi phạm ngôn từ rõ ràng của luật liên bang, trong đó yêu cầu tòa nhà phải vinh danh “Tổng thống Kennedy và chỉ Tổng thống Kennedy mà thôi”.

Quyết định khôi phục lại tên gọi ban đầu, đã được sử dụng từ lâu, là một phần của phán quyết rộng hơn, cũng bác bỏ kế hoạch được công bố hồi tháng 3 về việc đóng cửa trung tâm trong hai năm để cải tạo. Ông Cooper, người được ông Obama bổ nhiệm, cho biết việc sửa chữa khuôn viên có thể tiếp tục và việc đóng cửa hoàn toàn trong tương lai có thể hợp pháp nếu hội đồng quản trị của trung tâm được tham khảo ý kiến kỹ lưỡng hơn.

Nhưng ông chỉ trích hội đồng quản trị vì đã đưa ra quyết định đóng cửa dựa trên “một bản trình bày thông tin không đầy đủ và phiến diện”, “không xem xét đầy đủ các nghĩa vụ theo luật định và những hậu quả bất lợi tiềm tàng của việc đóng cửa đối với các chương trình và chức năng tưởng niệm”.

Vài giờ sau phán quyết, Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội rằng ông sẽ từ bỏ kế hoạch thiết kế lại Trung tâm Kennedy và chỉ đạo chính quyền chuyển giao quyền giám sát trung tâm này cho Quốc hội.

Phán quyết của thẩm phán Cooper là một đòn giáng mạnh vào Tổng thống Trump, người đã thể hiện rõ ràng sự quan tâm cá nhân của mình đối với việc đổi thương hiệu và cải tạo Trung tâm Kennedy. Các quan chức tại trung tâm biểu diễn nghệ thuật đã nói với thẩm phán Cooper trong các phiên điều trần về bằng chứng cho thấy sự tham gia trực tiếp của Tổng thống Trump ngay cả trong những chi tiết nhỏ nhất của việc thiết kế lại khuôn viên và các phòng khiêu vũ, từ chi tiết về ghế ngồi đến kế hoạch sử dụng thép lộ ra ngoài và thiết kế các cột trang trí.

Phát ngôn nhân của Bộ Tư pháp cho biết họ “sẽ tiếp tục bảo vệ quyền của Tổng thống Trump trong việc khôi phục Trung tâm này về thời kỳ hoàng kim trước đây, trở thành trung tâm biểu diễn nghệ thuật hàng đầu của đất nước - nếu không muốn nói là của thế giới.”

Roma Daravi, phó chủ tịch phụ trách quan hệ công chúng của trung tâm, cho biết trung tâm vẫn “cam kết theo đuổi mọi con đường hợp pháp để bảo đảm Trung tâm Tổng thống Trump Kennedy được khôi phục trở thành một di tích văn hóa quốc gia để tất cả người dân Mỹ cùng thưởng thức”.

Trong quá trình kiện tụng, Bộ Tư pháp cũng lập luận rằng việc đổi tên tòa nhà thành Trung tâm Tổng thống Trump-Kennedy là hợp pháp vì đó chỉ là một biệt danh không chính thức, bất chấp việc tên của Tổng thống Trump đã được thêm vào mặt tiền bằng đá cẩm thạch của tòa nhà vào tháng 12 năm ngoái.

Tuy nhiên, Cooper đã trích dẫn các tuyên bố chính thức từ thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt mô tả việc “đổi tên” chính thức của trung tâm và các nỗ lực khác nhằm quảng bá việc đổi thương hiệu, kết luận rằng chúng “phản ánh nhiều hơn là một biệt danh vô hại.”

Phán quyết của thẩm phán Cooper chống lại kế hoạch của Tổng thống Trump được đưa ra trong một vụ kiện do Dân biểu Joyce Beatty (Đảng Dân chủ - Ohio), thành viên đương nhiên của hội đồng quản trị trung tâm, đệ trình. Bà lập luận trong vụ kiện rằng các động thái của chính quyền Trump đã tước đoạt bất hợp pháp quyền bỏ phiếu của bà về kế hoạch đóng cửa và cải tạo, đồng thời cản trở nghĩa vụ pháp lý của các thành viên hội đồng quản trị trong việc duy trì đài tưởng niệm tổng thống và tổ chức các chương trình nghệ thuật.

Trong một phán quyết khác hôm thứ Sáu, thẩm phán Cooper đã bác bỏ yêu cầu của một nhóm bảo tồn nhằm buộc Trung tâm Kennedy phải tham khảo ý kiến của các nhóm bên ngoài trước khi tiến hành các kế hoạch cải tạo. Thẩm phán cho rằng phạm vi công việc được mô tả bởi giám đốc điều hành hiện tại của trung tâm, Matt Floca, dường như không cần thiết phải tham khảo ý kiến của các nhóm bên ngoài.

[Politico: Judge blocks renaming, closure of Kennedy Center]

10. Liên Hiệp Quốc cho biết trung bình mỗi ngày có 11 trẻ em thiệt mạng hoặc bị thương ở Li Băng trong tuần qua.

Theo Cơ quan Nhi đồng của Liên Hiệp Quốc, trung bình mỗi ngày có 11 trẻ em thiệt mạng hoặc bị thương trong tuần qua ở Li Băng.

“Chúng tôi hiểu rằng phần lớn những đứa trẻ này bị ảnh hưởng bởi các cuộc không kích ở miền Nam Li Băng”, phát ngôn nhân của UNICEF nói với các nhà báo tại Geneva hôm thứ Sáu.

Cô cho biết, chỉ riêng ngày thứ Năm, bảy trẻ em đã thiệt mạng và 30 em bị thương, đồng thời nói thêm rằng kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Li Băng và Israel được tuyên bố vào ngày 17 tháng 4 (nhưng bị phớt lờ), đã có 55 trẻ em thiệt mạng và 212 em bị thương.

Thỏa thuận ngừng bắn không ngăn được giao tranh giữa quân đội Israel và Hezbollah do Iran hậu thuẫn, lực lượng này nhanh chóng coi thường thỏa thuận ngừng bắn như một hành động “nhượng bộ”.

Các cuộc không kích của Israel đã dội bom vào các thị trấn và làng mạc ở miền nam Li Băng suốt đêm thứ Tư rạng sáng thứ Năm, sau khi Israel tuyên bố một khu vực rộng lớn ở miền nam Li Băng, cách biên giới khoảng 25 dặm, là “vùng chiến sự đang diễn ra” trong tuần này và yêu cầu người dân di tản.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu hôm thứ Sáu cho biết lực lượng mặt đất Israel đã vượt qua sông Litani của Li Băng, con sông chảy cách biên giới chung giữa hai nước khoảng 18 dặm về phía bắc.

Lực lượng Israel cũng đã tấn công một tòa nhà ở Beirut vào thứ Sáu.

UNICEF nói: “Chúng tôi nhắc lại lời kêu gọi tất cả các bên tôn trọng đầy đủ thỏa thuận ngừng bắn và tuân thủ luật pháp quốc tế mọi lúc. Các tổ chức nhân đạo phải được bảo đảm tiếp cận an toàn, kịp thời và không bị cản trở đến tất cả các khu vực bị ảnh hưởng, đặc biệt là ở miền nam Li Băng, để cung cấp viện trợ cứu sinh.”

Tổ chức Bác sĩ Không Biên giới kêu gọi Israel bảo vệ thường dân khi số thương vong ngày càng tăng ở Li Băng.

Tổ chức Bác sĩ Không Biên giới, gọi tắt là MSF cũng đã kêu gọi Israel bảo đảm an toàn cho thường dân khi lực lượng Israel leo thang các hoạt động tại nước láng giềng Li Băng. Tổ chức bác ái y tế này cho biết tình hình đang xấu đi và thường dân tiếp tục được đưa đến các bệnh viện mà tổ chức hỗ trợ với những vết thương nghiêm trọng.

Trong một tuyên bố hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Năm, nhà lãnh đạo tổ chức Bác sĩ không biên giới, gọi tắt là MSF tại Li Băng, Jeremy Ristord, cho biết “bất chấp lệnh ngừng bắn, chúng ta hiện đang chứng kiến một tình hình đáng báo động ở miền nam Li Băng”, với “các lệnh cưỡng bức di dời quy mô lớn của Israel… ảnh hưởng đến hầu hết khu vực phía nam”.

Ông Ristord cho biết: “Tại các bệnh viện mà chúng tôi hỗ trợ, người dân vẫn tiếp tục được đưa đến với những vết thương nghiêm trọng, bao gồm gãy xương sọ, chấn thương sọ não và mảnh đạn từ các vụ nổ máy bay điều khiển từ xa găm vào phổi và gan.”

“Trong một số trường hợp, cả gia đình đã bị thương hoặc thiệt mạng”, đại diện của MSF cho biết, đồng thời nói thêm rằng tình hình đang “trở nên tồi tệ hơn” và nhắc lại lời kêu gọi của nhóm đối với chính quyền Israel về việc bảo đảm an toàn cho thường dân, nhân viên y tế và cấp cứu, cũng như các cơ sở y tế.

Theo Bộ Y tế Li Băng, 3.324 người đã thiệt mạng tại nước này kể từ khi cuộc chiến giữa Hezbollah và Israel bắt đầu vào ngày 2 tháng 3, trong khi khoảng 10.000 người khác bị thương. Chính quyền cho biết hơn 1 triệu người Li Băng đã phải rời bỏ nhà cửa.

[CBSNews: U.N.: 11 children killed or hurt in Lebanon every day on average over past week]