Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Sau khi dùng bữa với các môn đệ tại Biển Hồ Ti-bê-ri-a, Đức Giê-su Phục Sinh hỏi ông Si-môn Phê-rô : “Này anh Si-môn, con ông Gio-an, anh có yêu mến Thầy hơn các anh em này không?” Ông đáp : “Thưa Thầy có, Thầy biết con thương mến Thầy.” Đức Giê-su nói với ông : “Hãy chăm sóc chiên con của Thầy.” Người lại hỏi : “Này anh Si-môn, con ông Gio-an, anh có yêu mến Thầy không?” Ông đáp : “Thưa Thầy có, Thầy biết con thương mến Thầy.” Người nói : “Hãy chăn dắt chiên của Thầy.” Người hỏi lần thứ ba : “Này anh Si-môn, con ông Gio-an, anh có thương mến Thầy không?” Ông Phê-rô buồn vì Người hỏi tới ba lần : “Anh có thương mến Thầy không?” Ông đáp : “Thưa Thầy, Thầy biết rõ mọi sự; Thầy biết con thương mến Thầy.” Đức Giê-su bảo : “Hãy chăm sóc chiên của Thầy.”

Đó là Lời Chúa

 

Theo tin Tòa Thánh, trong buổi tiếp kiến chung diễn ra vào ngày 21 tháng 10 tại Quảng trường Thánh Phêrô – dưới tiết trời khá ẩm ướt – Đức Giáo Hoàng Leo đã tiếp tục những suy tư về Công đồng Vatican II, tập trung vào các chủ đề về gia đình trong Hiến chế Gaudium et Spes (Vui mừng và Hy vọng). Dưới đây là bản dịch bài giáo lý của ngài. Mở đầu, ngài gửi lời cảm ơn đến các tín hữu vì những lời cầu nguyện dành cho ngài sau ca phẫu thuật và chẩn đoán mắc bệnh ung thư gần đây:

***

Giáo lý. Các văn kiện của Công đồng Vatican II. IV. Hiến chế Gaudium et Spes. 6. Cam kết đối với gia đình trong xã hội ngày nay (GS, 47–52)

Anh chị em thân mến, chào buổi sáng và chào mừng tất cả anh chị em!

Điều đầu tiên tôi muốn nói là: Cảm ơn! Cảm ơn anh chị em đã ủng hộ bằng những lời cầu nguyện. Tạ ơn Chúa vì sự quảng đại của Người. Chúng ta hãy cùng nhau làm mới lại niềm tin vào lòng nhân từ và sự thương xót của Thiên Chúa.

Hiến chế mục vụ Gaudium et Spes (GS) của Công đồng Vatican II, sau khi trình bày ở phần thứ nhất về phẩm giá con người và ơn gọi của họ trong thế giới, đã tiếp tục xem xét – ở phần thứ hai, “dưới ánh sáng của Tin Mừng và kinh nghiệm nhân bản” – một số vấn đề đương thời cấp thiết nhất (xem GS, 46). Văn kiện tập trung chủ yếu vào hôn nhân và gia đình, với xác tín rằng “sự an lạc của cá nhân cũng như của xã hội nhân bản và Kitô giáo gắn liền mật thiết với tình trạng lành mạnh của cộng đồng được hình thành từ hôn nhân và gia đình” (GS, 47).

Vì mục đích này, văn kiện không chỉ tái khẳng định các giá trị và mục tiêu của hôn nhân và gia đình, mà còn đề xuất một quan niệm mới mẻ về hôn nhân, coi đó là “sự kết hiệp mật thiết trong đời sống và tình yêu hôn nhân” (GS, 48). Bên cạnh khía cạnh pháp lý của hôn nhân như một hợp đồng, nền tảng của sự kết hiệp này được nhìn nhận là một “giao ước hôn nhân” — được hiểu là “hành vi nhân linh, trong đó các phối ngẫu trao hiến và đón nhận lẫn nhau” (sđd.). Việc nam và nữ tự nguyện trao hiến cho nhau, đến mức “họ không còn là hai, mà là một xương một thịt” (Mt 19,6), chính là cơ sở cho đòi hỏi về “sự chung thủy trọn vẹn” và “sự hiệp nhất bất khả phân” giữa các phối ngẫu; điều này được thể hiện rõ nét qua việc sinh sản và giáo dục con cái (x. GS, 48). Là hình ảnh phản chiếu của Thiên Chúa Ba Ngôi, tình yêu vợ chồng và tình yêu cha mẹ — thông qua Bí tích Hôn phối — được “quy hướng và làm cho phong phú nhờ quyền năng cứu chuộc của Đức Kitô”, để các phối ngẫu có thể yêu thương nhau “như chính Người đã yêu thương Hội Thánh và phó nộp chính mình vì Hội Thánh” (sđd.).

Sau khi làm sáng tỏ thực tại hôn nhân dưới ánh sáng tình yêu của Đức Kitô — vốn là chân lý của cả tình yêu nhân loại lẫn tình yêu thần linh — hiến chế Gaudium et Spes (Vui mừng và Hy vọng) chuyển sự chú tâm sang tình yêu vợ chồng và sự sinh hoa kết trái trong hôn nhân. Không chỉ dừng lại ở sức hút tính dục — dù vẫn bao hàm yếu tố này — tình yêu vợ chồng còn huy động toàn bộ ý chí của các phối ngẫu, khơi dậy những tình cảm trong tâm hồn họ, và được biểu lộ qua những cảm xúc cũng như các cử chỉ âu yếm (x. GS, 49). Hướng tới thiện ích của toàn thể con người — cả nam lẫn nữ, vốn bình đẳng về phẩm giá — tình yêu này thấm đượm toàn bộ đời sống của các phối ngẫu, và được thể hiện qua những hành vi chỉ dành riêng cho hôn nhân (x. sđd.). Trong khi biểu thị tình yêu trọn vẹn giữa hai cá nhân, sự gần gũi độc đáo giữa vợ và chồng còn thúc đẩy việc trao hiến cho nhau và làm phong phú thêm niềm vui chung của họ (xem tài liệu đã dẫn).

Hơn nữa, sự phong phú hoa trái của tình yêu hôn nhân được thể hiện qua việc sinh con cái, vốn là “ân huệ cao quý nhất của hôn nhân” (GS, 50). Bằng cách truyền trao và giáo dục sự sống con người — điều không bao giờ được phép khước từ — vợ chồng trở thành “những cộng sự với tình yêu của Thiên Chúa là Đấng Tạo Hóa, và có thể nói, họ là những người thông diễn tình yêu ấy” (xem tài liệu đã dẫn). Được mời gọi đảm nhận trách nhiệm nhân bản và Kitô giáo này, họ có nghĩa vụ để cho bản thân được hướng dẫn bởi sự phán đoán sáng suốt về lợi ích của chính mình cũng như của con cái — dù đã chào đời hay chưa. Sự phán đoán này — mà xét cho cùng, chính vợ chồng phải tự đưa ra trước mặt Thiên Chúa — đòi hỏi lương tâm của họ phải phù hợp với luật Thiên Chúa, theo cách giải thích của Huấn quyền Giáo hội dưới ánh sáng của Tin Mừng (xem tài liệu đã dẫn).

Việc nhấn mạnh vào sự hiệp thông yêu thương và sự phong phú hoa trái trong việc sinh sản trong hôn nhân đã dẫn đến việc Công đồng loại trừ khả năng tồn tại “một sự mâu thuẫn thực sự… giữa các luật của Thiên Chúa liên quan đến việc truyền trao sự sống và các luật liên quan đến tình yêu vợ chồng đích thực” (GS, 51) và khẳng định rằng, “khi cần phải hài hòa tình yêu vợ chồng với việc truyền sinh có trách nhiệm”, thì phải “duy trì trọn vẹn ý nghĩa của sự tự hiến cho nhau và việc sinh sản con người trong bối cảnh của tình yêu chân chính” (sđd.). Từ đó suy ra rằng, “ngay từ giây phút thụ thai, sự sống phải được bảo vệ với sự chăm sóc tối đa”, đồng thời loại bỏ “việc phá thai và giết trẻ sơ sinh”; và “những hành vi vốn thuộc về tình yêu vợ chồng, được thực hiện phù hợp với phẩm giá con người đích thực, phải được tôn trọng với lòng kính trọng sâu sắc” (sđd.).

Giáo huấn của hiến chế Gaudium et Spes (Vui mừng và Hy vọng) về cộng đồng vợ chồng và gia đình còn nêu bật chức năng xã hội của gia đình – được định nghĩa là “trường học của một nhân tính sâu sắc hơn” và là “nền tảng của xã hội” (GS, 52) – đồng thời kêu gọi tất cả những ai có trách nhiệm xã hội, đặc biệt trong các lĩnh vực chính trị và văn hóa, hãy thực hiện nghĩa vụ của mình là “nỗ lực hữu hiệu vì phúc lợi của hôn nhân và gia đình” (sđd.).

Các bạn thân mến, nhiệm vụ này hiện nay trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Giáo hội nhận thức rõ điều đó, như được thể hiện qua sự quan tâm mục vụ của các vị Giáo hoàng kế nhiệm nhau kể từ Công đồng gần nhất, cho đến hai kỳ Thượng Hội đồng Giám mục do Đức Giáo Hoàng Phanxicô triệu tập – những kỳ họp mà gần đây đã được các vị đứng đầu các Giáo Hội Công Giáo Đông phương cùng các Chủ tịch Hội đồng Giám mục đề cập đến. Nguyện xin Thánh Gia Na-da-rét soi sáng hành trình của chúng ta và che chở các gia đình trên toàn thế giới.

 

Francis X. Maier, trong bản tin ngày 21 tháng 10 năm 2026 của tạp chí The Catholic Thing, viết: Những độc giả quan tâm đến lịch sử có lẽ vẫn còn nhớ câu chuyện về cuộc diễn tập quân sự "Millennium Challenge 2002" (MC02). Đối với những ai chưa biết, đây là một cuộc mô phỏng quân sự quy mô lớn diễn ra cách đây hai thập niên, do Bộ Tư lệnh Lực lượng Liên quân Hoa Kỳ (nay đã giải thể) tổ chức. Được mô tả là "chìa khóa cho quá trình chuyển đổi quân sự", cuộc diễn tập này tiêu tốn khoảng 250 triệu USD – một khoản chi phí khổng lồ vào thời điểm đó. Kịch bản của trò chơi là một cuộc xung đột vũ trang với một quốc gia bất hảo tại vùng Vịnh Ba Tư.

Đội Xanh (Blue team) là lực lượng hỗn hợp của Hoa Kỳ, được giao nhiệm vụ thử nghiệm khái niệm RDO – "Các chiến dịch quyết đoán nhanh" (Rapid Decisive Operations). Khái niệm này dựa trên học thuyết "chiến tranh lấy mạng lưới làm trung tâm" (network-centric warfare), với sự hỗ trợ của hàng loạt kỹ thuật thông tin, công cụ phân tích và các cảm biến điện tử.

Đội Đỏ (Red team) – đóng vai phe đối địch – chủ yếu được điều hành bởi một cá nhân duy nhất: Trung tướng Thủy quân lục chiến đã nghỉ hưu, Paul Van Riper. Ông được trao toàn quyền tự do trong việc chỉ huy phe của mình.

Khi cuộc diễn tập bắt đầu, Đội Đỏ đã nhanh chóng đánh chìm một tàu sân bay, vài tàu tuần dương và phần lớn hạm đội của Đội Xanh bằng các đòn tấn công kiểu "bầy đàn" sử dụng kỹ thuật thấp. Chỉ trong hai ngày đầu, kịch bản đã dẫn đến cái chết của hàng nghìn quân nhân Hoa Kỳ (trong mô phỏng). Đội Đỏ cũng liên tục qua mặt hệ thống giám sát của Đội Xanh nhờ sử dụng các chiến thuật phi truyền thống, khó đoán, đồng thời khai thác triệt để những lỗ hổng kỹ thuật của đối phương.

Đội Đỏ thể hiện xuất sắc đến mức cuộc mô phỏng buộc phải dừng lại, thiết lập lại từ đầu, và – theo lời kể đầy phẫn nộ của ông Van Riper – bị ép buộc phải tuân theo một khuôn khổ và kết quả đã được máy tính định sẵn, vốn có lợi cho Đội Xanh.

Phía quân đội đã bác bỏ một số chi tiết trong lời kể của ông Van Riper, nhưng MC02 vẫn là một vết gợn đáng xấu hổ và là bài học đắt giá về cái giá phải trả cho sự lệ thuộc vào kỹ thuật. Tồi tệ hơn, đây là một bài học mà chúng ta vẫn chưa thực sự rút ra được kinh nghiệm. Ngày nay – 24 năm sau – các kỹ thuật của chúng ta, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), đã trở nên tinh vi, mạnh mẽ và chính xác hơn nhiều. Và tất nhiên, chúng cũng đắt đỏ hơn. Chúng vẫn tồn tại những lỗ hổng kỹ thuật. Trong chiến tranh, chúng có thể gây ra thiệt hại lớn hơn nhiều. Tuy nhiên, tự thân chúng không thể tiêu diệt một đối thủ kiên cường dù sở hữu kỹ thuật thô sơ – bất kể kẻ thù đó tàn ác đến đâu hay sự trừng phạt dành cho chúng có xứng đáng đến mức nào.

Iran là một ví dụ điển hình.

Vũ khí kỹ thuật cao, dù có “thông minh” đến đâu, cũng không bao giờ có thể thay thế sự chỉ huy sáng suốt và có đạo đức của con người. Đúng là việc tiêu diệt kẻ thù từ xa giúp bảo đảm an toàn hơn cho chính chúng ta. Nhưng điều đó cũng khiến hành vi giết chóc trở nên phi cá nhân hóa hơn, đồng thời khiến quyết định tước đoạt mạng sống trở nên dễ dàng hơn nhiều. Ý tưởng về những thiết bị bay không người lái (drone) tự hành tự chọn mục tiêu tấn công là một viễn cảnh chẳng mấy tốt đẹp. Thế nhưng, thực tế đó đã và đang hiện hữu trên chiến trường ngày nay.

Vấn đề nằm ở chỗ: Công cụ càng tiên tiến, chúng càng trở thành con dao hai lưỡi. George Parkin Grant, một triết gia Ki-tô giáo vĩ đại người Canada, từng nhận định rằng nền văn minh Bắc Mỹ có một sự lệ thuộc đặc biệt vào kỹ thuật, tựa như một tôn giáo thế tục. Điều này bắt nguồn từ những người định cư châu Âu và cội rễ theo thuyết Calvin của họ – vốn đã bị tách rời khỏi khuôn khổ Ki-tô giáo nguyên thủy.

Về cơ bản, chúng ta là một dân tộc của sự chinh phục – chinh phục và tái tạo tự nhiên, bao gồm cả bản chất con người. Chính điều này giải thích cho tài năng của chúng ta trong việc đổi mới và tạo ra các công cụ. Nhưng khi chúng ta sử dụng công cụ, thì chính chúng cũng đang sử dụng và định hình lại chúng ta, dẫn đến một kiểu ngạo mạn: mù quáng trước tự nhiên, khước từ mọi giới hạn, hoài nghi bất cứ điều gì được coi là “thánh thiêng”, và trở thành nô lệ cho sức mạnh của kỹ thuật. Mọi chuyện không nhất thiết phải như vậy. Chúng ta hoàn toàn có thể chọn một hướng đi khác. Thế nhưng, quá thường xuyên và quá dễ dàng, chúng ta lại vô tình bước vào thảm họa như những kẻ mộng du.

MC02 nhắc nhở chúng ta về cái giá phải trả khi không thể nhìn xa hơn những giả định bị chi phối bởi kỹ thuật, cũng như những hệ lụy kéo theo đó. Vì vậy, đối với trí tuệ nhân tạo (AI), nếu không muốn một phiên bản Skynet ngoài đời thực xuất hiện, chúng ta tuyệt đối không được phép từ bỏ sự giám sát chặt chẽ và quyền kiểm soát nghiêm ngặt của con người đối với AI, cũng như quá trình phát triển và ứng dụng của nó.

AI đã xuất hiện và sẽ không biến mất. Vậy chúng ta nên tiến hành như thế nào? Kinh Thánh nhắc nhở chúng ta hàng chục lần rằng: “Đừng sợ”. Đó không phải là một lời gợi ý, mà là một mệnh lệnh. Có một Thiên Chúa; Người yêu thương chúng ta và quan tâm sâu sắc đến mọi sự trong cuộc sống của chúng ta. Những từ ngữ như “ngày tận thế” hay “khủng hoảng” thường xuất hiện trong các cuộc thảo luận công khai về trí tuệ nhân tạo (AI), tạo nên cảm giác đáng sợ một cách vô căn cứ. Tuy nhiên, trong tiếng Hy Lạp nguyên thủy, từ “apocalypse” (ngày tận thế) chỉ đơn giản có nghĩa là “sự phơi bày” – tức là tiết lộ một sự thật hoặc chân lý vốn chưa từng được biết đến trước đó. Còn từ “crisis” (khủng hoảng) bắt nguồn từ chữ “krinein” trong tiếng Hy Lạp, mang nghĩa là quyết định hoặc phán xét.

Bất chấp những lo âu và sai lầm trong quá khứ, sự trỗi dậy của AI không hề là một định mệnh, một sự diệt vong hay một thảm họa không thể tránh khỏi. AI chỉ là một công cụ – một công cụ vô cùng mạnh mẽ và đầy rắc rối, nhưng suy cho cùng, nó vẫn chỉ là một công cụ. Thiên Chúa đã tạo dựng chúng ta thành những sinh vật có lý trí và có ý chí tự do. Chúng ta không hề bất lực. Điều đó có nghĩa là chúng ta cần tiếp cận AI bằng sự khôn ngoan đúc kết từ kinh nghiệm cùng tư duy sáng suốt, dựa trên nền tảng đạo đức vững vàng.

Nếu chúng ta thực hiện theo cách đó, những tác động tích cực của AI đối với y học, giáo dục, hỗ trợ người khuyết tật và nghiên cứu trong hầu hết các lĩnh vực – tất cả sẽ tạo ra những tác động vô cùng to lớn. Chúng ta cần khẩn trương hành động, bởi trí tuệ nhân tạo (AI) nhiều khả năng sẽ vượt xa mọi ảnh hưởng về mặt xã hội, chính trị, văn hóa và tâm lý mà trước đây, sự ra đời của máy in, Cách mạng Kỹ nghệ hay bất kỳ cuộc tái cấu trúc sâu rộng nào khác trong đời sống thường nhật từng mang lại. Hãy nhìn vào những hệ quả được ghi lại trong các tác phẩm The Great Transformation (tạm dịch: Cuộc chuyển đổi vĩ đại) của Karl Polanyi và Reformations (tạm dịch: Các cuộc cải cách) của Carlos Eire, rồi nhân lên quy mô của những hệ quả đó – đó chính là điều chúng ta đang đối diện.

Chúng ta có thể tìm thấy một chút an ủi (dù rất nhỏ) từ kinh nghiệm của nhân loại với năng lượng hạt nhân. Đã hơn 80 năm trôi qua kể từ khi vũ khí hạt nhân xuất hiện, chúng ta vẫn chưa sử dụng đến chúng – bất chấp những cuộc chiến tranh khu vực không ngừng nghỉ và những giai đoạn cạnh tranh gay gắt giữa các siêu cường. Tất nhiên, chúng ta từng thiêu rụi 120,000 sinh mạng tại Hiroshima và Nagasaki, cùng 130,000 người khác thiệt mạng sau đó do những chấn thương kéo dài. Ký ức đau thương đó đã khắc sâu sự thận trọng vào tâm trí nhân loại. Với AI, chúng ta vẫn chưa chứng kiến một thảm kịch tàn khốc tương tự – ít nhất là cho đến lúc này. Chúng ta vẫn còn thời gian – dù không nhiều – để đảm bảo rằng điều đó sẽ không bao giờ xảy ra.

Suy cho cùng, máy móc không phải là con người, bất kể chúng có vẻ thông minh đến đâu hay chúng ta có xu hướng gán ghép đặc điểm con người cho chúng dễ dàng thế nào đi chăng nữa. Máy móc không phải là con người, và chúng sẽ chẳng bao giờ có thể trở thành con người. Bản chất con người ẩn chứa một điều gì đó vô cùng quý giá và độc nhất vô nhị. Chúng ta cần ghi nhớ, khẳng định và bảo vệ điều đó – ngay cả trước chính bản thân mình, trước những công cụ do chính chúng ta tạo ra, và trước cả những ảo tưởng rằng một ngày nào đó, chúng ta có thể trở thành những vị thần nhỏ bé.

 

Đức Giáo Hoàng Leo XIV kêu gọi đối thoại chân thành như một kỷ luật tâm linh của việc lắng nghe và tìm tòi để xây dựng hòa bình, thúc đẩy sự hiệp nhất giữa các tôn giáo và hướng dẫn việc đổi mới Giáo hội mà không cần sự đồng nhất ép buộc.

Daniel Welch, trong mục Global Catholic của hãng tin UCA News, ngày 21 tháng 10 năm 2026, nhận định: Vang vọng lại Gaudium et Spes, Hiến chế Mục vụ của Công đồng Vatican II về Giáo hội trong Thế giới Hiện đại, Đức Giáo Hoàng Leo đã liên tục ủng hộ đối thoại như một phương tiện thiết yếu để Giáo hội tương tác với nhân loại trong nhiều bối cảnh và hoàn cảnh khác nhau.

Vào tháng 10 năm 2025, nhân kỷ niệm 60 năm Tuyên bố Nostra Aetate của Công đồng Vatican II, Đức Giáo Hoàng đã tái khẳng định những khả năng phong phú nảy sinh từ cuộc đối thoại tôn trọng và kính cẩn giữa các tôn giáo và các giáo phái Kitô giáo khác nhau.

Đức Giáo Hoàng cầu xin để chúng ta có thể học cách “nhận ra nhau là anh chị em, được mời gọi sống, cầu nguyện, làm việc và ước mơ cùng nhau”. Ngài cũng cầu khẩn Chúa Thánh Thần để chúng ta có thể “nhận ra những gì kết nối chúng ta” và “hợp tác mà không phá hoại”. Ngài nhận thấy rằng các truyền thống tôn giáo khác nhau được mời gọi trở thành “men của sự hiệp nhất trong một thế giới bị chia rẽ”. Tuy nhiên, ngài cũng thừa nhận rằng điều ngược lại thường xảy ra: thay vì đoàn kết mọi người, tôn giáo lại trở thành “nguyên nhân gây ra xung đột”.

Ngài cũng khuyên nhủ các tín hữu: “Mong rằng các tôn giáo không được sử dụng như vũ khí hay bức tường, mà là những cây cầu và lời tiên tri”. Ngài chỉ ra “những ví dụ cụ thể về hòa bình, công lý và tình huynh đệ” đã hiện hữu giữa những người thuộc các tín ngưỡng khác nhau.

Dựa trên giáo huấn này, người Công Giáo và các Kitô hữu có đức tin vững vàng nên tìm hiểu sâu hơn về bản chất của đối thoại, nhận ra sự khác biệt giữa đối thoại chân chính và các hình thức diễn ngôn mà chúng ta thường tham gia, và suy nghĩ về những thực hành làm cho đối thoại trở nên hữu hiệu.

William Isaacs, trong cuốn sách Đối thoại: Nghệ thuật cùng nhau tư duy (1999), đã đưa ra những hiểu biết hữu ích. Ông mô tả đối thoại như một cuộc trò chuyện có “trọng tâm, nhưng không có phe phái”. Trọng tâm là sự tập trung chung được ưu tiên hơn so với thái độ, lập trường và quan điểm khác nhau của những người tham gia. Việc xác định và làm rõ trọng tâm đó càng đầy đủ càng tốt là điều kiện tiên quyết thiết yếu cho một cuộc đối thoại chân chính.

Isaacs phân biệt đối thoại với thảo luận hoặc tranh luận thông thường. Trong một cuộc thảo luận, mọi người trình bày, bảo vệ và so sánh các lập trường của mình. Họ hoạt động từ “phe” riêng của mình. Ngược lại, trong một cuộc đối thoại chân chính, những người tham gia tạm gác lại phán xét và có thái độ tò mò và tìm tòi chân thành. Sự phân biệt này rất quan trọng: thật khó để bảo vệ lập trường của riêng mình trong khi vẫn thực sự cởi mở để học hỏi những gì người khác muốn dạy chúng ta.

Ví dụ về những cuộc gặp gỡ và đối thoại trong Kinh Thánh

Kinh Thánh đưa ra những ví dụ về những cuộc gặp gỡ mà trong đó sự tìm tòi dẫn đến sự hiểu biết sâu sắc hơn, cái nhìn thấu đáo và sự hòa giải.

Gia-cóp và Ê-sau gặp lại nhau sau nhiều năm xa cách do sự lừa dối của Gia-cóp và việc ông chiếm đoạt lời chúc phúc của I-sa-ác (Sáng thế 33). Cuộc gặp gỡ của họ lên đến tuyệt đỉnh bằng sự hòa giải.

Các môn đệ của Gio-an Báp-tít hỏi Chúa Giê-su rằng liệu Người có phải là Đấng sẽ đến không (Mát-thêu 11). Chúa Giê-su đáp lại bằng cách chỉ ra những dấu hiệu thừa tác vụ của Người: người mù được thấy, người què đi được, và người nghèo được nghe tin mừng.

Ni-cô-đê-mô đến gặp Chúa Giê-su vào ban đêm, tìm cách hiểu Chúa Giê-su là ai và lời dạy của Người có ý nghĩa gì (Ga 3). Cuộc trò chuyện của họ bao gồm lời tuyên bố của Chúa Giê-su về tình yêu của Thiên Chúa dành cho thế gian và món quà sự sống đời đời.

Sự cởi mở ngày càng tăng của Ni-cô-đê-mô trở nên rõ ràng hơn ở phần sau của Tin Mừng, khi ông thách thức sự lên án của người Pha-ri-siêu đối với Chúa Giê-su (Ga 7:50-52) và giúp chuẩn bị thi thể Chúa Giê-su để chôn cất sau khi bị đóng đinh (Ga 19:39-40).

Những cuộc gặp gỡ này nhắc nhở chúng ta rằng sự tìm tòi chân thành có thể đánh dấu sự khởi đầu của một hành trình hướng tới sự hiểu biết sâu sắc hơn, những quan điểm thay đổi và những khả năng mới cho các mối quan hệ.

Trong đối thoại, người tham gia đặt câu hỏi, tìm kiếm lời giải thích và làm rõ, và lắng nghe để hiểu. Thực hành này dựa trên sự thừa nhận rằng người khác có những kinh nghiệm và hiểu biết chính đáng, ngay cả khi chúng khác với của chúng ta.

Quan trọng hơn, người tham gia cũng phải nhận ra những thành kiến, giả định và lịch sử bản thân mà họ mang đến cuộc trò chuyện—và phải đủ nhận thức về chúng để gạt bỏ chúng sang một bên.

Đối thoại nghe có vẻ đơn giản, nhưng nó không dễ dàng. Việc tạm dừng phán xét và thừa nhận những giới hạn của kinh nghiệm và quá trình suy nghĩ của chúng ta đi ngược lại với khuynh hướng tự nhiên của chúng ta.

Đối thoại là một tập hợp các kỹ năng quan hệ đòi hỏi sự thực hành và kỷ luật. Nó chuyển sự chú ý của chúng ta từ việc đặt quan điểm và mong muốn cá nhân lên hàng đầu sang những gì chúng ta cần và cùng nhau tìm kiếm. Từ góc độ đức tin, đối thoại có thể được hiểu rõ nhất như một kỷ luật thiêng liêng, được duy trì và tiếp thêm năng lượng nhờ ân sủng.

Có lẽ kỹ năng quan trọng nhất trong đối thoại chính là lắng nghe: không chỉ lắng nghe nội dung quan điểm của người khác, mà còn lắng nghe bối cảnh hình thành nên quan điểm đó cũng như ý nghĩa mà nó mang lại đối với ccon người ấy.

Một dấu hiệu của cuộc đối thoại lành mạnh là sự xuất hiện của những khoảng lặng đầy ý nghĩa; trong những khoảnh khắc này, các bên tham gia có thể chiêm niệm quan điểm của người đối diện và cân nhắc một cách tôn trọng những khía cạnh quan trọng trong điều vừa được chia sẻ. Một dấu hiệu khác là việc sử dụng các câu hỏi mở – những câu hỏi khơi gợi sự thấu hiểu và hiểu biết sâu sắc hơn, thay vì chỉ nhằm củng cố một lập trường đã định sẵn.

Tham gia đối thoại không có nghĩa là từ bỏ niềm tin của bản thân về chân lý. Thay vào đó, điều này đòi hỏi sự sẵn lòng lắng nghe, học hỏi và làm sâu sắc thêm hiểu biết của chính mình thông qua việc tương tác với người khác. Khi các bên tham gia dần thấu hiểu hơn về quan điểm và mối quan tâm của nhau, họ sẽ có khả năng tìm ra những giải pháp cùng có lợi cho các vấn đề phức tạp, đồng thời khám phá những cách tiếp cận sáng tạo hơn cho các cuộc trò chuyện và mối quan hệ trong tương lai.

Trong các cuộc gặp gỡ giữa các tôn giáo hoặc các hệ phái Kitô giáo, cách hiểu về đối thoại này thách thức một quan niệm phổ biến nhưng sai lệch về việc trở lại đạo: đó là ý tưởng cho rằng một người “trở lại đạo” bằng cách từ bỏ đức tin hay thực hành tôn giáo cũ, gia nhập “phe” của chúng ta, rồi chấp nhận các niềm tin và nghi thức của chúng ta.

Một sự thay đổi như vậy có thể nảy sinh từ các cuộc gặp gỡ liên tôn giáo hoặc liên hệ phái, nhưng đó không phải là mục đích cốt lõi của một cuộc đối thoại dựa trên sự thấu hiểu lẫn nhau. Mục tiêu chính không phải là buộc người khác phải tuân theo mình, mà là tiếp cận họ bằng sự chân thành, khiêm nhường và tinh thần sẵn sàng học hỏi.

Cách hiểu này giúp lý giải vì sao Đức Giáo Hoàng Lêô lại nhấn mạnh vào đối thoại như một phương thức thúc đẩy sự hiệp nhất giữa các tôn giáo và các hệ phái Kitô giáo. Trong bối cảnh này, sự hiệp nhất bao hàm thái độ tôn trọng sâu sắc đối với cách mà những người thuộc các truyền thống khác nhau cảm nhận và thấu hiểu Thiên Chúa giữa vẻ đẹp đa dạng của tạo hóa. Điều này cũng làm phong phú thêm khả năng chung sống và cùng nhau nỗ lực để thúc đẩy thực tại về Vương quốc của Thiên Chúa.

Rất dễ để nhầm lẫn giữa “sự hiệp nhất” và “sự đồng nhất” – tức là khăng khăng đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt về niềm tin, cơ cấu giáo hội hay các thực hành đạo đức cụ thể. Tuy nhiên, sự hiệp nhất đích thực không nhất thiết phải xóa bỏ những khác biệt có ý nghĩa. Ngược lại, nó hướng tới một sự hiệp thông sâu sắc hơn, nơi tôn trọng lẫn nhau, chia sẻ trách nhiệm và hợp tác cùng nhau vì lợi ích chung được đề cao. Đức Giáo Hoàng Lêô không giới hạn lời kêu gọi đối thoại của ngài trong phạm vi liên tôn giáo hay giữa các hệ phái Kitô giáo. Ngài còn thúc đẩy đối thoại như một yếu tố thiết yếu để giải quyết các xung đột chính trị và chiến tranh – những điều vẫn đang tiếp tục tàn phá các cộng đồng trên khắp thế giới.

Khi phát biểu tại Hội nghị Rimini năm 2026, Đức Giáo Hoàng Lêô đã thúc giục người Công Giáo hãy đáp lại một thế giới đầy rẫy chiến tranh, chia rẽ và bất bình đẳng bằng sự đối thoại, tình bạn và tinh thần gặp gỡ. Ngài nhấn mạnh rằng hòa bình được xây dựng bởi những con người “yêu thích việc gặp gỡ và không ngại tương tác với nhau”, đồng thời khẳng định rằng phẩm giá con người phải được đặt lên trên mọi chia rẽ về chính trị, xã hội hay tư tưởng.

Nền tảng cho một nền hòa bình bền vững tại Trung Đông, Ukraine và những nơi khác chỉ có thể được thiết lập vững chắc thông qua sự tương tác nghiêm túc, tôn trọng và kiên nhẫn. Một nền hòa bình lâu dài – khác biệt hoàn toàn với một lệnh ngừng bắn tạm thời – có lẽ vẫn còn là điều xa vời.

Tuy nhiên, điều đó đòi hỏi một phương thức thực hành đầy ân sủng, vốn là bản chất của sự đối thoại chân thành: cam kết xác định những nhu cầu chung của con người và theo đuổi các kết quả thúc đẩy sự hòa giải cũng như tôn trọng phẩm giá của mỗi cá nhân.

Đối thoại dựa trên đức tin cũng đóng vai trò thiết yếu đối với vô số vấn đề và trao đổi đang diễn ra trong lòng Giáo hội hoàn vũ, vốn bao gồm nhiều nền văn hóa và hoàn cảnh khác nhau. Những vấn đề này bao gồm tự do tôn giáo tại những nơi mà các cộng đồng Kitô hữu thiểu số phải đối mặt với sự ngược đãi, vai trò của phụ nữ trong Giáo hội, quá trình thế tục hóa, bất bình đẳng xã hội, và công cuộc đổi mới đời sống giáo xứ.

Một Giáo hội biết lắng nghe sâu sắc có thể trở thành nhịp cầu kết nối mà không hề đánh mất căn tính của chính mình. Giáo hội có thể rao giảng về Chúa Kitô trong khi vẫn học hỏi từ những người xung quanh; bảo vệ những người dễ bị tổn thương trong khi hợp tác với những người có niềm tin khác biệt; và trung thành với truyền thống của mình trong khi vẫn để những trải nghiệm của cuộc sống đương thời làm sâu sắc thêm sự hiểu biết – tất cả đều dưới sự dẫn dắt của Chúa Thánh Thần.

Do đó, đối thoại không chỉ đơn thuần là một kỹ thuật ngoại giao hay một phương cách để tránh né xung đột. Khi được thấu hiểu và thực hành đúng đắn, đối thoại chính là biểu hiện của đức tin Kitô giáo, là một kỷ luật của sự khiêm nhường, và là con đường dẫn đến sự hiệp nhất mà Chúa Kitô mời gọi chúng ta hướng tới.

Bằng cách học cách lắng nghe, đặt câu hỏi và cùng nhau tìm kiếm những điều phục vụ cho phẩm giá của tất cả mọi người, Giáo hội có thể làm chứng cho một sự hiệp nhất không đòi hỏi sự đồng nhất, và một nền hòa bình vượt xa khái niệm “không có xung đột” để tiến tới sự hòa giải giữa các cá nhân và cộng đồng.

 

Hôm thứ Sáu, một thẩm phán Mễ Tây Cơ đã tuyên án ba người đàn ông hơn 158 năm tù giam vì tội giết hại hai vận động viên lướt sóng người Úc và người bạn Mỹ của họ trong một vụ cướp bất thành năm 2024.

Hai anh em Jake và Callum Robinson, lần lượt 30 và 33 tuổi, cùng người bạn Carter Rhoad, 30 tuổi, đang đi du lịch lướt sóng ở bờ biển Thái Bình Dương của Mễ Tây Cơ thì bị bắn chết ở Baja California trong một vụ cướp bất thành.

Họ đang cắm trại ở một khu vực ven biển hẻo lánh gần thành phố Ensenada thì bị tấn công vào ngày 27 tháng 4 năm 2024.

Thi thể của họ được tìm thấy vài ngày sau đó, bị vứt trong một giếng trên đỉnh vách đá, với nhiều vết đạn bắn vào đầu. Một khẩu súng lục cỡ nòng 9ly và một khẩu súng lục cỡ nòng.45 đã được sử dụng trong vụ tấn công.

Thẩm phán Raul Hernandez phán quyết rằng ba bị cáo người Mễ Tây Cơ, chỉ được xác định bằng tên gọi tắt là Jesus Gerardo, Irineo Francisco và Angel Jesus, đã hành động có chủ đích. Jesus Gerardo, được biết đến với biệt danh "el Kekas," đã có tiền án tiền sự trước các vụ tấn công.

Hôm thứ Sáu, tòa án đã tuyên án ba người này mỗi người 158 năm và 9 tháng tù. Các công tố viên đã yêu cầu bồi thường hơn 100.000 đô la, nhưng thẩm phán đã bác bỏ và cho rằng bất kỳ khoản bồi thường nào cũng phải được theo đuổi thông qua các thủ tục dân sự.

"Không bao giờ có thể đòi lại công bằng cho sự mất mát của một người con trai, nhưng chúng tôi biết ơn vì những kẻ này sẽ không bao giờ làm hại ai khác nữa", bà Page, mẹ của Rhoad, nói sau khi biết tin phán quyết.

Những kẻ giết người muốn đánh cắp lốp xe tải.

Ba người này bị tấn công vào ngày 28 hoặc 29 tháng 4. Theo văn phòng công tố bang Baja California, cảnh sát đã tìm thấy vết máu và vết kéo lê tại địa điểm cắm trại cuối cùng mà họ được biết đến.

Công tố viên trưởng María Elena Andrade Ramírez đưa ra giả thuyết rằng những kẻ giết người đã lái xe ngang qua và nhìn thấy chiếc xe bán tải cùng lều của nhóm người này, rồi muốn trộm lốp xe và các bộ phận khác. Bà Andrade Ramírez cho rằng khó có khả năng ba người này bị tấn công vì họ là khách du lịch.

Bạn gái cũ của Jesus Gerardo, Ary Gisell Silva, thừa nhận đã xúi giục anh ta ăn cắp lốp xe. Cô bị kết án 20 năm tù vào tháng 11. Cô cho biết Jesus Gerardo đã chế giễu lời cầu xin tha mạng của ba người và khoe khoang về những món đồ anh ta đã đánh cắp được.

Các công tố viên cho biết vụ tấn công đã dẫn đến một nỗ lực vội vã nhằm tiêu hủy bằng chứng. Lều và xe tải đã bị đốt cháy, và thi thể bị vứt xuống một giếng tại "một địa điểm vô cùng khó tiếp cận" cách đó khoảng 4 dặm, các nhà điều tra cho biết.

Giếng nước đã bị che kín bằng ván và "gần như không thể tìm thấy", Andrade Ramírez cho biết. Bà nói thêm rằng phải mất hai giờ để vớt các thi thể lên.

Các nhà điều tra cũng tìm thấy thi thể thứ tư, được tìm thấy ở đó lâu hơn nhiều. Andrade Ramírez cho biết những kẻ đã giết các vận động viên lướt sóng có thể cũng đứng sau vụ giết người trước đó, nhưng họ chưa bị buộc tội liên quan đến vụ việc này.

Cha mẹ của gia đình Robinson đã từ Úc đến Mễ Tây Cơ để tham dự phiên tòa kéo dài một tháng và rời đi sau khi phán quyết được đưa ra. Họ đã có những lời phát biểu xúc động trước tòa về nỗi mất mát của mình.

"Việc mất con trai là điều khó khăn đối với cha mẹ, và chúng tôi đã mất cả hai người con trai," Martin Robinson nói.

Debra Robinson nói điều khiến bà đau lòng nhất là các con trai của bà "đã bị đối xử tàn nhẫn" trong những giờ phút cuối đời.

Mẹ của Rhoad và vị hôn thê của anh, Natalie Weirtz, đã phát biểu trước tòa qua liên kết video. Bà Weirtz kêu gọi "trừng phạt bị cáo để không gia đình nào khác phải chịu nỗi đau tương tự". Rhoad và Weirtz dự định kết hôn chỉ vài tháng sau khi anh bị sát hại.

Baja California là một trong những bang bạo lực nhất của Mễ Tây Cơ, bị hoành hành bởi tội phạm có tổ chức và buôn bán ma túy, mặc dù hoạt động của các băng đảng ma túy thường không ảnh hưởng đến khách du lịch. Tuy nhiên, sự tàn nhẫn trong vụ giết hại những người lướt sóng đã gây chấn động Ensenada, một thánh địa lướt sóng thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới.

Nhiều du khách nước ngoài khác cũng đã trở thành mục tiêu của các vụ tấn công dọc bờ biển Thái Bình Dương của Mễ Tây Cơ.

Hai vận động viên lướt sóng người Úc, Dean Lucas và Adam Coleman, đã bị sát hại vào năm 2015 khi đang du lịch qua bang Sinaloa ở phía tây bắc nước Úc. Thi thể của họ sau đó đã bị đốt cháy.

---

Source:CBSNEWS

Mexican killers of U.S., Australian surfers sentenced to 158 years in prison

 

Từ thời điểm một vị giáo hoàng bước vào phòng y tế, thế giới Công Giáo dường như xoay quanh cánh cửa Bệnh viện Gemelli ở Rôma, và các sự kiện vào tháng 10 năm 2026 cũng không khác biệt.

Chỉ trong vài phút, diện mạo của Giáo hoàng đã thay đổi vào ngày 11 tháng 10. Giáo hoàng Phanxicô thường khiến mọi người bất ngờ khi công bố các vị Hồng Y mới trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật, nhưng đến lượt Đức Giáo Hoàng Lêô XIV gây chấn động toàn Giáo hội. Thông báo của ngài về khối u được phát hiện trong phổi hiện là một trong những chủ đề hàng đầu của tin tức quốc tế, đặc biệt là sau khi được chẩn đoán mắc ung thư phổi sau ca phẫu thuật.

Không cần tóm tắt những diễn biến đó: chúng đã chiếm lĩnh các trang Web và đài truyền hình trong vài ngày qua. Thật vậy, sáng Thứ Bẩy, 17 Tháng Mười, các bác sĩ của Giáo hoàng đã thông báo ngài được xuất viện trở lại Vatican vào chiều nay, qua đó xác nhận rằng những dấu hiệu tích cực về sự hồi phục của ngài sau ca phẫu thuật là hoàn toàn đáng tin cậy.

Nhưng cũng như mọi trường hợp bệnh tật nghiêm trọng của Đức Giáo Hoàng cần phải vào bệnh viện, người ta cần phải xem xét ý nghĩa của tin tức này.

Gia đình Đức Lêô có tiền sử mắc bệnh ung thư: cả bố và mẹ ngài đều qua đời vì căn bệnh này, và anh trai ngài hiện đang điều trị bệnh đa u tủy, được phát hiện vào năm 2017. Chắc chắn, đây là lý do khiến các bác sĩ quyết định hành động nhanh chóng như vậy.

Thời điểm phẫu thuật của ngài cũng liên quan đến chuyến đi sắp tới đến Nam Mỹ, dự kiến diễn ra trong vòng chưa đầy ba tuần nữa. Theo kế hoạch, vào ngày 6 tháng 11, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ bay qua Đại Tây Dương đến Uruguay trước khi đến Á Căn Đình và Peru. Đây là một chuyến đi đặc biệt gian khổ về mọi mặt, nhưng lại mang ý nghĩa vô cùng quan trọng, đặc biệt là ở Á Căn Đình – quê hương của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, nơi chưa từng có chuyến thăm của giáo hoàng nào trong suốt triều đại của ngài – và Peru, quốc gia cũng coi trọng Đức Giáo Hoàng Lêô không kém gì Mỹ.

Nếu những thông tin này là đúng sự thật, và Đức Giáo Hoàng Lêô chỉ phát hiện ra khối u trong một cuộc kiểm tra định kỳ sau chuyến đi Pháp, thì ngài đã hành động vô cùng nhanh chóng nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến chuyến đi Nam Mỹ. Cuối cùng, ngài sẽ phải nghe theo lời khuyên của bác sĩ, nhưng nếu không có biến chứng bất ngờ nào trong quá trình hồi phục, Đức Giáo Hoàng sẽ rất muốn lên máy bay theo kế hoạch. Thật vậy, vào thứ Sáu, Vatican đã thông báo cho các nhà báo được chọn về việc họ được phép lên máy bay của Giáo hoàng, một dấu hiệu nữa cho thấy mọi việc vẫn diễn ra bình thường.

Đây là yếu tố then chốt khi một vị giáo hoàng phải vào bệnh viện. Liệu đó chỉ là một căn bệnh tạm thời hay là điều sẽ dẫn đến những lời bàn tán xì xào về cuộc bầu cử giáo hoàng?

Thông báo của Đức Lêô và tốc độ phẫu thuật sau đó chắc chắn đã tạo ấn tượng rằng đó là một tình trạng nghiêm trọng, mặc dù hiện tại ngài vẫn đang chờ kết quả xét nghiệm để xác định xem ung thư đã di căn hay chưa. Đức Giáo Hoàng được xem là trẻ trung và khỏe mạnh, đến nỗi Bệnh viện Gemelli hiện đang cải tạo lại phòng dành cho Giáo hoàng, vì ban quản lý bệnh viện không nghĩ rằng Đức Lêô sẽ cần đến nó trong một thời gian nữa.

Việc chẩn đoán mắc bệnh ung thư đã làm chấn động nhiều người, điều này dễ hiểu vì đây là một căn bệnh khó dự đoán hoặc kiểm soát. Đối với nhiều người, hình ảnh Đức Lêô như một vị giáo hoàng trẻ tuổi sẽ trị vì trong hai thập niên tới trở nên không chắc chắn như trước. Nhưng về phương diện này, một số nhân vật đã phản ứng tốt hơn những người khác.

Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, đã vấp phải sự chỉ trích rộng rãi vì những phát ngôn hôm thứ Năm được tường trình vượt quá phạm vi quyền hạn của ngài. Ngài nói: "Đức Giáo Hoàng cũng sẽ định hình lại triều Giáo Hoàng của mình, nếu cần thiết." Những bình luận của Parolin được nhiều người cho là mang hơi hướng bi quan mà không ai, kể cả các bác sĩ, đề cập đến. Việc Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh tỏ ra quá sốt sắng muốn Đức Giáo Hoàng thay đổi phong cách trị vì của mình quá sớm trong triều đại là điều không hay, nhất là khi Đức Hồng Y Parolin được tường trình ứng cử viên hàng đầu trong Cơ Mật Viện bầu Giáo Hoàng cho đến khi Hồng Y Prevost vượt qua ngài.

Bên ngoài phạm vi ảnh hưởng của Gemelli, sự vắng mặt của Đức Lêô tại Vatican đã đột ngột và đáng kể làm giảm tầm quan trọng của nhiều sự kiện. Thiệt hại đáng chú ý nhất, tất nhiên, là hội nghị Amoris Laetitia, đã kết thúc vào thứ Tư.

Một bản tóm tắt dự kiến sẽ được công bố từ hội nghị, nhưng Đức Lêô muốn đọc trước khi văn bản được xuất bản. Do đang trong thời gian dưỡng bệnh, hiện chưa có thời gian biểu cụ thể cho việc công bố văn bản này.

Trong khi đó, chắc chắn sẽ nảy sinh cuộc tranh luận về bản sắc của sự kiện giữa các thành viên tham dự hội nghị. Giám mục Erik Varden đã đóng góp phần của mình với một lập luận cảm động và vững chắc về mặt thần học để bảo vệ giáo huấn truyền thống của Giáo hội cấm người ly hôn và "tái hôn" rước lễ. Một số thành viên cho rằng điểm gây tranh cãi chính này đã được thảo luận, trong khi những người khác lại khẳng định là không – điều này cho thấy vấn đề cố hữu của hình thức thảo luận nhóm nhỏ, dẫn đến trải nghiệm hoàn toàn khác nhau đối với các thành viên tham dự hội nghị tùy thuộc vào người mà họ ngồi cùng.

Giờ đây, khi Đức Lêô có thêm thời gian để đọc và phản hồi văn bản, sẽ rất thú vị để xem liệu anh ta có quyết định sử dụng món quà thời gian bất ngờ này để đưa ra những đề xuất cụ thể của riêng mình nhằm giải quyết cuộc tranh cãi về Thánh Thể hay không.

Cuối cùng, ở một nơi thậm chí còn xa hơn nữa so với Rôma, một giám mục khác đã được tấn phong tại Trung Quốc theo các điều khoản của thỏa thuận Trung-Vatican. Giám mục Inhaxiô Ding sẽ lãnh đạo Giáo phận Hải Môn, đảm nhiệm vị trí giám mục vốn bị bỏ trống hơn ba năm sau khi chính quyền Trung Quốc đơn phương điều chuyển giám mục đương nhiệm Shen Bin đến lãnh đạo Giáo phận Thượng Hải.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là điều này diễn ra trong bối cảnh tiết lộ rằng Giáo hội ngầm đang bí mật phong chức giám mục để "bảo đảm sự tồn tại của Giáo hội Trung Quốc", giữa những lo ngại rằng "sự toàn vẹn của đức tin Công Giáo sẽ bị tổn hại" do ảnh hưởng ngày càng tăng của các quan chức Cộng sản.

Thực tế này không thể bị phớt lờ. Trong nhiều năm, thỏa thuận này đã bị các chuyên gia về Trung Quốc và các nhà hoạt động vì tự do tôn giáo chỉ trích, nhưng giờ đây, các tín hữu Công Giáo Trung Quốc đang tiết lộ rằng họ không tin tưởng Vatican sẽ hành động vì lợi ích tốt nhất của họ bằng cách cung cấp cho họ những giám mục an toàn. Điều này phải được tính đến mỗi khi Vatican công bố một giám mục người Trung Quốc mới: thỏa thuận đang thất bại trước mắt Rôma, nhưng dường như Tòa Thánh là nơi duy nhất không nhận ra điều đó.

---

Source:Catholic Herald

As Pope Leo recovers, the Vatican confronts uncertainty at home and abroad

 

Một số luật sư giáo luật đã chỉ trích báo cáo cuối cùng của ủy ban luật giáo luật thuộc Thượng Hội đồng về tính đồng nghị, mô tả một số thay đổi được đề xuất là đi chệch khỏi giáo lý Công Giáo và trái với giáo huấn của Công đồng Vatican II.

Ủy ban, với báo cáo được Ban Thư ký chung của Thượng Hội đồng công bố ngày 30 tháng 9, đã tìm cách xác định làm thế nào những hiểu biết về thần học và giáo hội học xuất phát từ Thượng Hội đồng về Tính đồng nghị giai đoạn 2021-2024 có thể được chuyển hóa thành các quy phạm giáo luật.

Theo cha Pius Pietrzyk, một linh mục dòng Đa Minh và nhà luật học giáo hội, báo cáo của ủy ban chứa "có lẽ hai ý tưởng tạm được", nhưng ngoài ra thì dao động từ "những thay đổi hình thức ngớ ngẩn đến sự phản bội Công đồng Vatican II và hai thiên niên kỷ giáo lý về Giáo hội".

Các đề xuất lập pháp bao gồm sửa đổi 34 điều luật, trong đó có những điều luật quy định về năng lực của giáo dân trong việc thực thi các chức vụ, trách nhiệm và mục vụ trong Giáo hội. Một số điều luật khác liên quan đến các điều luật quy định về các hội đồng và hội nghị giám mục, đồng thời đề xuất những thay đổi đối với các cơ quan tham gia nhằm mục đích tăng cường sự tham gia và sứ mệnh.

Tính bất khả ngộ và Cảm thức đức tin

Một điểm gây tranh cãi chính là đề xuất trong báo cáo về việc đưa vào phần mở đầu của điều khoản 749 về giáo lý bất khả sai phạm của Giáo hoàng bằng cách đề cập đến Cảm thức đức tin, hay sự đồng thuận phổ quát của dân Chúa.

Mượn ngôn từ từ Lumen Gentium của Công đồng Vatican II, phần bổ sung được đề xuất nêu rõ rằng "toàn thể thân thể các tín hữu Kitô giáo, sau khi đã nhận được sự xức dầu của Chúa Thánh Thần, không thể sai lầm trong các vấn đề đức tin, và đặc tính này được thể hiện qua cảm nhận đức tin siêu nhiên của toàn dân khi, từ các giám mục cho đến người giáo dân cuối cùng, sự đồng thuận phổ quát của toàn thể trong các vấn đề đức tin và luân lý được chứng tỏ."

David Long, trợ lý giáo sư kiêm nhiệm tại Trường Luật Giáo hội thuộc Đại học Công Giáo Hoa Kỳ ở Washington, DC, cho biết rằng trong khi điều khoản được đề xuất nhằm mục đích chính đáng hơn trong việc công nhận về mặt pháp lý giáo huấn của Công đồng Vatican II rằng toàn thể tín hữu không thể sai lầm trong đức tin, ông tin rằng điều khoản này không thuộc về điều khoản 749, điều khoản liên quan đến việc ai có thể giảng dạy một cách bất khả sai lầm.

Thay vào đó, ông thấy nó phù hợp hơn trong điều khoản 750, cùng với lời tuyên xưng đức tin chung của Giáo hội dưới sự hướng dẫn của giáo quyền. Long cũng muốn văn bản làm rõ rằng Cảm thức đức tin chỉ có thể được thực hiện trong sự hiệp thông và dưới sự hướng dẫn của thẩm quyền giảng dạy của Giáo hội, chứ không chỉ đơn thuần là ý kiến đa số.

" Hội đồng chưa bao giờ coi nó là độc lập với giáo quyền," ông nói.

Chức thánh và quản trị

Các đề xuất gây tranh cãi khác bao gồm việc củng cố khả năng pháp lý của nam nữ giáo dân đủ điều kiện để nắm giữ các chức vụ giáo hội, đảm nhận các hoạt động mục vụ và trách nhiệm, và tham gia vào một số lĩnh vực quản trị của Giáo hội; sự tham gia của các thành viên không phải giám mục vào các hội đồng đặc biệt với số lượng bằng với các thành viên đương nhiên; và quyền điều hành của các hội nghị giám mục, bao gồm việc loại bỏ vai trò của Tòa Thánh trong việc ủy quyền cho một giáo dân hỗ trợ các lễ cưới.

Cha Gerald Murray, một luật gia về luật giáo hội và là linh mục của Tổng giáo phận New York, nói với tờ Register rằng những thay đổi được đề xuất đối với luật giáo hội "rõ ràng là một nỗ lực nhằm mở rộng quyền quản trị trong Giáo hội cho những người Công Giáo đã được rửa tội nhưng chưa được thụ phong linh mục và giám mục."

Ngài nhấn mạnh rằng "sự đổi mới này không phải là một sự điều chỉnh nhỏ trong kỷ luật của Giáo Hội Công Giáo," mà là "sự bác bỏ giáo lý của Giáo hội cho rằng ba chức vụ linh mục, tiên tri và vua chỉ được ban cho những người đã được thụ phong làm linh mục và giám mục."

Cha Murray nói rằng theo những thay đổi được đề xuất, "chức vụ ba ngôi có thể được thực hiện một phần, đặc biệt là chức vụ vương giả, bởi những người đã được rửa tội nhưng chưa được thụ phong linh mục." Hơn nữa, ngài nói rằng việc quản trị trong Giáo hội "giờ đây sẽ trở thành một quyền lực được ủy thác cho những người không phải là mục tử," điều này sẽ là "một sự sai lệch căn bản so với giáo lý Công Giáo."

Cha Pietrzyk, người giữ chức vụ phó giám mục phụ trách hành chính của Tỉnh dòng Đa Minh Thánh Giuse, nói với tờ Register rằng công việc của ủy ban "thực chất là một nỗ lực nhằm tách rời quyền lực quản trị khỏi quyền lực của các dòng tu theo cách sẽ làm suy yếu tính thánh thiêng của Giáo hội và về cơ bản biến Giáo hội thành một cộng đồng Tin Lành nhưng vẫn có giáo hoàng."

Ngài đặc biệt chỉ trích đề xuất cho phép các thẩm phán không chuyên tham gia xét xử tại các tòa án giáo hội.

"Quan niệm về một hội đồng tư pháp được cấu thành hoàn toàn từ những người không có quyền thụ phong chức linh mục là một quan điểm cách mạng, và quan điểm thần học làm nền tảng cho đường lối đó sẽ làm suy yếu bản chất của Giáo hội một cách cơ bản," ngài nói. "Hơn nữa, nó hoàn toàn trái ngược với giáo huấn của Công đồng Vatican II, đặc biệt là trong Lumen Gentium, vốn đã làm rõ sự thống nhất giữa hai bên." Cha Pietrzyk cho biết điều này được thể hiện trong điều khoản 129, mà theo ngài, "văn kiện này, một cách trớ trêu - hoặc thiếu hiểu biết - lại không tìm cách sửa đổi."

Về phần mình, Giáo sư Long cho biết, mặc dù ông rất coi trọng những lo ngại về mặt giáo lý liên quan đến mối liên hệ giữa việc quản trị và chức sắc tôn giáo, nhưng luật hiện hành đã cho phép các thẩm phán không phải là giáo sĩ, và do đó, theo quan điểm của ông, "việc giáo sĩ không phải là giáo sĩ thực thi quyền tài phán tự nó không phải là sự vi phạm giáo lý." Thay vào đó, ông cho biết mối quan ngại của ông là về "phạm vi của thẩm quyền được đề xuất mà giới hạn của nó vẫn chưa rõ ràng" và cần phải được "xác định rõ."

Giáo sư Long cũng hoan nghênh hai đề xuất trong văn kiện: bắt buộc thành lập các hội đồng mục vụ ở cấp giáo phận, và yêu cầu sự đồng thuận của hội đồng linh mục đối với một số quyết định quan trọng của giám mục.

"Điều đó sẽ trao cho hội đồng đó một vai trò ràng buộc trong các vấn đề như tái cấu trúc giáo xứ," ông nói với tờ Register. "Giáo hội nên hoan nghênh sự tham gia và trách nhiệm giải trình mạnh mẽ hơn, nhưng việc yêu cầu sự đồng thuận vượt quá phạm vi tham khảo ý kiến. Luật pháp cần phải giải quyết vấn đề giám mục thực hiện trách nhiệm của mình như thế nào khi không đạt được thỏa thuận. "

Văn bản không ràng buộc

Ngoài những sửa đổi trước mắt, ủy ban cho biết về lâu dài, "nhu cầu rõ ràng" là cần phải sửa đổi toàn diện cả bộ luật giáo luật Latinh và Đông phương để kết hợp những hiểu biết về thần học và giáo hội học của Công đồng.

Ban Thư ký Thượng Hội đồng cho biết báo cáo này là một văn bản đang được soạn thảo — do đó, nó là một văn bản tư vấn chứ không mang tính ràng buộc. Các đề xuất trong báo cáo sẽ cần sự chấp thuận của Giáo hoàng, và bất kỳ thay đổi pháp lý thực tế nào cũng cần được ban hành chính thức.

Cha Pietrzyk, người từng là thẩm phán tại tòa án giáo hội của Tổng giáo phận phục vụ quân đội, nói: "May mắn thay, tôi nghĩ toàn bộ việc này là vô hiệu. Bản thân văn kiện này không có giá trị pháp lý." Nhận thấy số lượng người tham gia ít ỏi và "bản chất cực đoan" của một số ý tưởng, ngài cho rằng những yếu tố này khiến báo cáo "có rất ít giá trị đạo đức".

"Văn kiện này nên được giữ nguyên như nó vốn có," ngài nói, "một chú thích kỳ lạ trong lịch sử Giáo hội."

Người điều phối ủy ban gồm 10 thành viên là Đức Tổng Giám Mục Filippo Iannone, nhà lãnh đạo Bộ Văn bản Pháp luật vào thời điểm thành lập ủy ban, và hiện nay là nhà lãnh đạo Bộ Giám mục.

Các thành viên khác của ủy ban bao gồm Hồng Y Gianfranco Ghirlanda, người mà theo lời Cha Pietrzyk, đã "thúc đẩy một quan điểm cực đoan về giáo lý Giáo Hội tập trung vào quyền ủy quyền của Giáo hoàng Rôma trong suốt 40 năm qua."

Một thành viên khác là Myriam Wijlens, một luật gia người Hòa Lan, người luôn nhiệt thành ủng hộ việc cho phép những người đã được rửa tội tham gia vào quá trình phân định và ra quyết định, cũng như sự tham gia đầy đủ của phụ nữ vào đời sống lập luận và lãnh đạo của Giáo hội. Nói chung, bà Wijlens đã đóng một vai trò then chốt trong tiến trình Thượng Hội đồng.

---

Source:National Catholic Register

Canonists Warn Synod’s Canon Law Proposals Blur Lines of Church Authority

 

1. Cơ quan tình báo Ukraine, gọi tắt là HUR tuyên bố 108 binh sĩ Nga thiệt mạng và 29 người bị bắt giữ trong chiến dịch tại tỉnh Sumy.

Hôm Thứ Tư, 21 Tháng Mười, phát ngôn nhân Lực Lượng Đặc Biệt Ukraine, Đại Tá Georgi Gleba, cho biết vào ngày 20 tháng 10, lực lượng đặc nhiệm Ukraine đã tiêu diệt 108 binh sĩ Nga, bắt giữ 29 người khác và tấn công hơn 1.100 mục tiêu của Nga trong một chiến dịch kéo dài bảy tuần tại tỉnh Sumy.

Theo Cục Tác chiến Chủ động của HUR, chiến dịch này được thực hiện bởi đơn vị đặc nhiệm Nhóm 10, được tường trình đã làm thất bại kế hoạch tấn công của Nga và ngăn chặn quân đội Nga cắt đứt các tuyến đường tiếp tế của Ukraine trong khu vực.

Trong suốt bảy tuần, các đặc vụ Ukraine đã đánh đuổi quân Nga khỏi hơn 600 hecta rừng trước khi bàn giao các vị trí này cho Lực lượng Quốc phòng Ukraine, theo cơ quan tình báo cho biết.

Ngày 10 tháng 7, cựu Tổng tư lệnh quân đội Ukraine, Oleksandr Syrskyi, cho biết các hoạt động phòng thủ của Ukraine đã làm giảm tốc độ bành trướng lãnh thổ của Nga xuống hơn một nửa trong sáu tháng đầu năm 2026.

Ngoài ra, vào ngày 28 tháng 9, Quân đoàn 3 của Ukraine báo cáo thêm những thắng lợi về lãnh thổ ở phía bắc tỉnh Donetsk trong khuôn khổ Chiến dịch Vivaldi, một cuộc phản công đã giành lại tổng cộng 176 km vuông. Theo quân đoàn này, giai đoạn mới nhất của chiến dịch đã gây ra hơn 2.000 thương vong cho phía Nga và dẫn đến việc bắt giữ hơn 250 binh sĩ Nga.

[Kyiv Independent: Ukraine's HUR claims 108 Russian soldiers killed, 29 captured in Sumy Oblast operation]

2. Tổng thống Trump nói Nga đang "cư xử rất đẹp" với Ukraine

Theo Tổng thống Donald Trump, Nga "đã giải quyết tốt vấn đề Ukraine" và "không làm gì quá đáng" đối với quốc gia mà họ đã cố gắng chinh phục bằng bạo lực trong hơn một thập niên qua.

"Thẳng thắn mà nói, Nga đã giải quyết ổn thỏa vấn đề Ukraine. Họ chẳng làm gì quá đáng. Họ đang cư xử rất đẹp với Ukraine," Tổng thống Trump nói với các phóng viên.

Những phát biểu của tổng thống được đưa ra cùng ngày một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào ban ngày tại một công viên công cộng đã khiến sáu người thiệt mạng, trong đó có hai trẻ em. Đêm trước đó, Nga đã tấn công Kyiv bằng hơn chục hỏa tiễn đạn đạo và tấn công vào gần 30 cơ sở năng lượng quan trọng trên khắp đất nước.

Nhưng Tổng thống Trump không nói gì về những điều đó, thay vào đó ông chọn cách ca ngợi Putin vì sự kiềm chế của ông ấy ở cả Ukraine và Iran.

Đáp lại tuyên bố của Trump rằng Nga đang cư xử rất đẹp với Ukraine, Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, hỏi lại "Ông Donald Trump có cần chúng tôi biết ơn bọn xâm lược Nga không?"

Khi được hỏi liệu ông có sẵn sàng tham dự cuộc gặp ba bên với Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hay không, Tổng thống Trump nói rằng ông sẵn sàng, nhưng cuộc gặp như vậy sẽ không phải vì lợi ích của Ukraine — vì Nga, rõ ràng, "đã giải quyết ổn thỏa vấn đề Ukraine". Ông nói mục đích chính của cuộc gặp sẽ là thảo luận về giải trừ vũ khí hạt nhân.

Tổng thống đã bị chất vấn về hội nghị thượng đỉnh ba bên sau khi tờ Wall Street Journal đưa tin rằng Putin muốn sử dụng cuộc gặp này — vốn sẽ loại trừ Tổng thống Volodymyr Zelenskiy — để đạt được một thỏa thuận hòa bình có lợi cho Mạc Tư Khoa.

Sau đó, Tổng thống Trump nói rằng ông sẵn sàng nói chuyện với Tập Cận Bình về Ukraine, và cho rằng "ông ấy rất công bằng với Ukraine. Ông ấy không can thiệp nhiều, và điều tương tự cũng xảy ra với Nga."

"Họ chưa tung ra hết tiềm năng của mình, và tôi hiểu điều đó."

Không rõ liệu Tổng thống Trump đang ám chỉ sự ủng hộ của Trung Quốc dành cho Nga, hay hành động gây hấn của Nga ở Ukraine.

Tổng thống Trump đã bảo vệ các thỏa thuận gần đây của mình với Putin và việc miễn trừ trừng phạt cho Nga, nói rằng Mỹ đang đàm phán với Điện Cẩm Linh về việc thả một con tin cao cấp. Ông cũng nói rằng Nga đã "hành xử rất tốt trong trường hợp Iran".

"Chúng ta cũng đang có một tình hình rất tốt liên quan đến Iran. Putin đang ngừng gây áp lực lên Iran," Tổng thống Trump nói.

"Điều đó thật tốt vì như các bạn biết đấy, chúng ta đang giáng đòn rất mạnh vào Iran, cả về kinh tế lẫn quân sự, và Nga không có động thái gì đáng kể ở đó, và tôi nghĩ đó là một tín hiệu rất tích cực."

Nga là đồng minh thân cận của Iran và đã cam kết hỗ trợ Tehran trong cuộc chiến với Mỹ. Nhiều hãng truyền thông đã đưa tin về việc Nga vận chuyển vũ khí cho Iran, hỗ trợ phát triển hỏa tiễn và cung cấp thông tin tình báo để giúp Iran tấn công các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông.

Thậm chí cả Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, cũng xác nhận vào ngày 30 tháng 4 rằng Nga đang ủng hộ Iran trong cuộc chiến với Hoa Kỳ.

Trong khi Ukraine cử các chuyên gia của mình đến giúp bắn hạ máy bay điều khiển từ xa của Iran tấn công các quốc gia vùng Vịnh, Putin cam kết cung cấp cho Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tất cả "những hàng hóa cần thiết" và hỗ trợ nước này trong suốt cuộc chiến.

Nhưng trong phát biểu trước giới truyền thông, Tổng thống Trump dường như tin chắc rằng Putin, chứ không phải Tổng thống Zelenskiy, mới là đồng minh thực sự của ông.

"Nga lẽ ra có thể làm nhiều hơn nữa để giúp đỡ Iran. Nhưng Nga đã làm rất ít cho Iran", Tổng thống Trump nhấn mạnh.

Tổng thống Mỹ một lần nữa chỉ trích Tổng thống Zelenskiy, nói rằng Ukraine nên xem xét tìm một người khác để đàm phán thay mặt họ.

"Chúng ta đã viện trợ rất nhiều cho Ukraine. Còn họ thì chẳng cho chúng ta gì cả."

Trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ, Tổng thống Trump đã có động thái cứng rắn hướng về Mạc Tư Khoa trong một nỗ lực rõ ràng nhằm giảm giá nhiên liệu trong nước: Ngày 9 tháng 10, ông tuyên bố kế hoạch mua dầu diesel của Nga, bất chấp nhiều năm Mỹ trừng phạt các sản phẩm năng lượng của Nga. Ông cũng ra lệnh cho Ukraine ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga.

Các nhà lập pháp và giới phê bình từ cả hai đảng chính trị đều chỉ ra rằng cuộc chiến ở Iran là nguyên nhân chính dẫn đến sự tăng vọt của giá dầu toàn cầu, và lên án thỏa thuận này vì đã tưởng thưởng cho Mạc Tư Khoa ngay cả khi nước này tiếp tục tàn phá các thành phố và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

[Kyiv Independent: What Russia's doing to Ukraine is 'fine,' Trump says]

3. Mỹ phản ứng trước tuyên bố của Kyiv rằng họ không nhận được thông báo trước về các vụ phóng hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết ông không thể xác nhận các báo cáo rằng Ukraine không nhận được cảnh báo trước nào về cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo của Nga vào Kyiv ngày 19 tháng 10, viện dẫn lý do thiếu thông tin, khi ông phát biểu với các phóng viên trong chuyến thăm Samarkand, Uzbekistan.

Nhà báo Alex Raufoglu của Đài Phát thanh Âu Châu Tự do/Đài Phát thanh Tự do đã hỏi ông Rubio trong một cuộc họp báo về tuyên bố của Kyiv rằng họ không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào về các vụ phóng hỏa tiễn của Nga.

"Tôi không biết. Ý tôi là, chuyện đó xảy ra ở đâu đêm qua? Tôi không biết chính xác," Rubio nói với các phóng viên vào ngày 19 tháng 10.

Trong vụ tấn công vào Kyiv ngày 19 tháng 10, ít nhất một người thiệt mạng và tám người khác bị thương khi hỏa tiễn Nga tấn công Kyiv nhiều lần trong đêm. Các vụ nổ được báo cáo ngay trước 11 giờ đêm, tiếp theo là các cuộc tấn công khác vào khoảng 3 giờ sáng và 7 giờ sáng theo giờ địa phương.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy phát biểu ngày 19 tháng 10 rằng Ukraine đã không nhận được cảnh báo sớm từ các nước đối tác, bao gồm cả Mỹ, trước cuộc tấn công. Ông nói thêm rằng Nga đã phóng 16 hỏa tiễn đạn đạo, nhắm vào Kyiv và khu vực xung quanh.

Cuối ngày hôm đó, phát ngôn nhân Không quân Ukraine, Yurii Ihnat, cho biết trên truyền hình quốc gia rằng Ukraine không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào từ các đối tác trước đợt tấn công hỏa tiễn đạn đạo đầu tiên vào khoảng 11 giờ đêm, nhưng thông tin về đợt tấn công thứ hai, vào khoảng 3 giờ sáng, đã được cung cấp.

Ông nói thêm rằng tình huống tương tự đã xảy ra trong các vụ tấn công trước đó, bao gồm cả vụ tấn công đêm 14 tháng 10.

Trước các cuộc tấn công đêm 19 tháng 10, chuông báo động đã vang lên, mặc dù thời gian cảnh báo ngắn bất thường. Theo các nhà báo của Kyiv Independent tại hiện trường, những vụ nổ đầu tiên xảy ra đồng thời với tiếng còi báo động không kích.

Mỹ cung cấp cho Ukraine thông tin tình báo để giúp quân đội nước này phát hiện và theo dõi các vụ phóng hỏa tiễn của Nga cũng như các mối đe dọa trên không khác.

Ông Rubio cho biết vào ngày 19 tháng 10 rằng "vài đêm trước" đã xảy ra sự việc nhu liệu liên quan đến hệ thống cảnh báo sớm của Ukraine.

"Tôi biết rằng EUCOM (Bộ Chỉ huy Âu Châu của Mỹ) đã tham gia điều tra, và đó là báo cáo họ gửi lại cho chúng tôi. Tôi không thể bình luận về những gì đã xảy ra đêm qua," ông nói.

Một quan chức cao cấp của Ukraine nói với tờ Kyiv Independent rằng đợt dịch đầu tiên trong đêm qua diễn ra theo một mô hình tương tự.

"Thông báo cảnh báo về mối đe dọa hỏa tiễn chỉ được đưa ra sau khi cuộc tấn công đã xảy ra," vị quan chức này cho biết. "Chúng lại đang âm mưu điều gì đó nữa rồi."

Việc các hỏa tiễn đạn đạo tốc độ cao của Nga tấn công mục tiêu mà không có nhiều cảnh báo trước là điều khá phổ biến.

Vụ tấn công xảy ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Zelenskiy tuyên bố Mỹ đã nối lại việc chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine về các vụ phóng hỏa tiễn của Nga.

Thông báo của tổng thống đã mang lại sự nhẹ nhõm sau khi Kyiv phải hứng chịu "những vụ nổ lớn" vào ngày 12 tháng 10, khi năm hỏa tiễn S-400 của Nga tấn công thủ đô Ukraine. Còi báo động không kích và cảnh báo trên điện thoại di động chỉ vang lên sau vụ tấn công.

Theo nguồn tin từ Kyiv Independent, vụ tấn công ngày 12 tháng 10 xảy ra sau khi Mỹ đe dọa sẽ không cung cấp thông tin tình báo cho Ukraine trừ khi Kyiv ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga.

Các quan chức Ukraine trước đây đã giải thích rằng việc giám sát bằng vệ tinh các địa điểm phóng hỏa tiễn có thể dễ bị ảnh hưởng bởi sự chậm trễ trong quá trình truyền tín hiệu. Thời tiết xấu cũng có thể gây nhiễu cho các vệ tinh của Hệ thống Hồng ngoại Không gian, gọi tắt là SBIRS, một mạng lưới giám sát mà lực lượng Mỹ sử dụng để theo dõi các địa điểm phóng hỏa tiễn của Nga.

Tuy nhiên, vị quan chức cao cấp trả lời phỏng vấn tờ Kyiv Independent cho biết, mặc dù thời tiết xấu đã từng ảnh hưởng đến các cảnh báo trước đây, nhưng số lượng các cuộc tấn công bất ngờ với rất ít hoặc không có cảnh báo như thế này "chưa từng xảy ra trước đây".

"Giờ chúng ta lại chứng kiến ‘thời tiết xấu’ ba lần liên tiếp rồi," vị quan chức nói. "Khi không có thông tin gì trên bất kỳ kênh nào... thì chúng ta cũng hiểu thôi."

[Kyiv Independent: US reacts to Kyiv's claim it received no advance notice of Russian ballistic missile launches]

4. "Putin cảm thấy vui mừng" — Tổng thống Zelenskiy gọi việc Tổng thống Trump bãi bỏ các lệnh trừng phạt quan trọng đối với Nga là "sai lầm"

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Tổng thống Donald Trump đã "sai lầm" khi tiếp tục "ngăn chặn" các lệnh trừng phạt chống lại Nga, đồng thời bày tỏ hy vọng rằng nhà lãnh đạo Mỹ sẽ làm "mọi điều có thể" để ngăn chặn chiến tranh.

Những phát biểu của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra sau khi Tổng thống Trump ban hành quyết định miễn trừ rộng rãi các lệnh trừng phạt theo Đạo luật Trừng phạt Nga và Iran của Lindsey Graham vào ngày 16 tháng 10.

"Thật không may, tôi không nghĩ đây là cách để ngăn chặn Putin. Ngược lại, ông ấy cảm thấy vui mừng vì nhận được sự ủng hộ nồng nhiệt như vậy", Tổng thống Zelenskiy nói với các phóng viên.

Ông mô tả sự ủng hộ lưỡng đảng đối với dự luật trừng phạt Nga hồi tháng 9 là "một thắng lợi lớn", đồng thời gọi quyết định "hủy bỏ" dự luật này là "sai lầm".

Dự luật mà Tổng thống Trump đã ký vài tuần trước đó cho phép tổng thống Mỹ áp thuế lên tới 100% đối với năm quốc gia mua dầu khí lớn nhất của Nga, cùng với một số biện pháp khác. Tổng thống Trump cho biết ông sẽ sử dụng các quyền hạn này nếu cần thiết để giúp chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Washington có khả năng sẽ tiếp tục nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Mạc Tư Khoa, đồng thời nói thêm rằng thỏa thuận về dầu diesel "chỉ là bước đầu tiên" và có thể sẽ có thêm các động thái khác.

"Chúng tôi rất hy vọng, và cá nhân tôi cũng hy vọng, rằng tổng thống Mỹ sẽ làm mọi điều có thể để buộc Putin ngừng giết chóc, ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của chúng tôi và chấm dứt cuộc chiến này", ông nói thêm. "Nhưng một lần nữa, điều này không thể đạt được bằng cách hạn chế phản ứng của Ukraine đối với Nga vì đã giết hại người dân của chúng tôi."

"Điều này chắc chắn không chấm dứt được chiến tranh," tổng thống nói thêm.

Động thái của Tổng thống Trump diễn ra trong bối cảnh áp lực ngày càng gia tăng từ phía Mỹ đối với Ukraine nhằm chấm dứt các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Washington được tường trình đã đe dọa cắt giảm việc chia sẻ thông tin tình báo và hỗ trợ vũ khí, đồng thời đổ lỗi cho các cuộc tấn công này là nguyên nhân gây ra giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao - một tuyên bố bị các chuyên gia năng lượng bác bỏ.

[Kyiv Independent: 'Putin feels joy' — Zelensky calls Trump's waiving of key Russia sanctions 'wrong']

5. Tổng thống Zelenskiy nói Nga lại tấn công Ukraine mà không có "cảnh báo từ các đối tác", và Mỹ đang trì hoãn "nguồn cung cấp thiết yếu".

Tổng thống Ukraine Zelenskiy hôm thứ Hai cho biết đất nước ông đã phải hứng chịu thêm một đêm tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga, "và một lần nữa không có bất kỳ cảnh báo nào từ các đối tác."

Tổng thống Zelenskiy đã cáo buộc Mỹ hạn chế viện trợ tình báo, và có thể cả các viện trợ khác cho Ukraine trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Tổng thống Trump, người đã cáo buộc nhà lãnh đạo Ukraine vào cuối tuần trước không muốn chấm dứt chiến tranh. Tổng thống Trump đã nới lỏng đáng kể chính sách của chính phủ Mỹ đối với Nga, giảm bớt các lệnh trừng phạt để cho phép Nga bán năng lượng nhằm giảm giá khí đốt tại Mỹ.

Tổng thống Zelenskiy cho rằng những động thái này có nguy cơ tiếp thêm động lực cho Mạc Tư Khoa và tạo điều kiện cho nước này tiếp tục và tăng cường cuộc xâm lược toàn diện Ukraine kéo dài bốn năm rưỡi.

Tổng thống Zelenskiy cho biết mục tiêu của các cuộc tấn công gần đây nhất là cơ sở hạ tầng năng lượng và các cơ sở hạ tầng khác, đồng thời nói thêm rằng một phòng khám y tế, trường học, ga tàu điện ngầm và "các tòa nhà dân cư thông thường" cũng bị trúng bom.

Tổng thống Zelenskiy cho biết hôm thứ Bảy rằng Ukraine vẫn chưa thể sử dụng Starshield, một phiên bản quân sự nâng cấp của công nghệ vệ tinh Starlink của Elon Musk, để đánh chặn máy bay điều khiển từ xa của Nga. Mạng lưới này rất quan trọng đối với lực lượng Ukraine vì nó cho phép họ bắn hạ máy bay điều khiển từ xa phản lực và các loại vũ khí khác của Nga.

Chính quyền Trump đã phủ nhận việc thực hiện bất kỳ thay đổi nào đối với thông tin tình báo mà họ chia sẻ với Ukraine, hoặc cố tình làm chậm quá trình truyền dữ liệu Starshield.

Khi được hỏi hôm thứ Bảy liệu chính phủ Mỹ có chịu trách nhiệm về sự thay đổi dịch vụ Starlink ở Ukraine hay không, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết ông "không chắc Tổng thống Zelenskiy có biết mình đang nói gì hay không, nhưng đó không phải là hành động cố ý... chúng tôi không liên quan gì đến việc đó."

"Hoa Kỳ — không ai ra lệnh làm chậm tốc độ Starlink cả. Việc đó đã xảy ra, nhưng theo tôi hiểu thì tốc độ đã được khôi phục. Nó đã trở lại như trước đây rồi," ông nói mà không giải thích thêm ý nghĩa của cụm từ "việc đó đã xảy ra".

Ông Denys Sienik, quyền đại sứ Ukraine kiêm nhà ngoại giao cao cấp hiện tại tại Mỹ, cho biết trong một tuyên bố gửi tới CBS News vào cuối ngày thứ Bảy rằng Ukraine vẫn chưa nhận được phản hồi từ Ngũ Giác Đài hay SpaceX của ông Musk về các câu hỏi liên quan đến dịch vụ Starlink hoặc Starshield, "bao gồm cả xác nhận rằng tốc độ không giới hạn đã được khôi phục và Starshield đang hoạt động như trước đây."

Tổng thống Zelenskiy hôm thứ Hai đăng trên X nói: "Có những thỏa thuận chính trị chưa được thực hiện ở cấp độ làm việc", đồng thời cho biết thêm rằng cũng có "sự chậm trễ trong việc cung cấp một số loại thiết bị thiết yếu ở cấp Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ".

Lãnh đạo Ukraine đã đưa ra tuyên bố này trong bối cảnh cuộc khẩu chiến ngày càng gay gắt với Tổng thống Trump, người mà cuối tuần trước đã cáo buộc Tổng thống Zelenskiy không muốn cuộc chiến do cuộc xâm lược toàn diện của Nga gây ra kết thúc.

Trong một bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Trump nói rằng Tổng thống Zelenskiy "không muốn chấm dứt cuộc chiến này, và có lẽ chưa bao giờ muốn."

"Ông ấy lẽ ra có thể đạt được một thỏa thuận tốt hơn hai năm trước so với bây giờ. Đất nước ông ấy đang trong tình trạng hỗn loạn, một phần lớn lãnh thổ đã bị mất, đại dương và biển cả biến mất, và dân số nam giới thì thấp, bị thương và/hoặc đã chết", Tổng thống Trump lập luận.

Trong tháng vừa qua, tổng thống Mỹ đã rút lại các lệnh trừng phạt đối với Nga - vốn được đa số các thành viên đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ ủng hộ - nhằm tăng cường áp lực tài chính lên Mạc Tư Khoa vì cuộc tấn công vào Ukraine.

" Ukraine chưa bao giờ muốn cuộc chiến này", Tổng thống Zelenskiy nói trong một tuyên bố khác được chia sẻ trên mạng xã hội hôm thứ Hai. "Chúng tôi đã đón nhận một cách tích cực MỌI nỗ lực của các đối tác nhằm chấm dứt cuộc chiến này một cách đàng hoàng."

Cách đây hơn một tuần, Tổng thống Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Ukraine và Nga đã đạt được thỏa thuận "ngừng bắn năng lượng", có nghĩa là chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước kia. Cả Mạc Tư Khoa và Kyiv đều không xác nhận bất kỳ thỏa thuận nào như vậy, và chỉ vài giờ sau, chính quyền Ukraine báo cáo về các cuộc tấn công mới của Nga vào các nhà máy lọc dầu.

Tổng thống Zelenskiy nói rằng "hết lần này đến lần khác, những phản hồi của Nga" đối với các nỗ lực ngoại giao đều là những cuộc tấn công mới.

"Putin không muốn cuộc chiến này kết thúc, hoặc thậm chí bất kỳ bước giảm leo thang nào," ông nói, và thêm rằng: "Điều rất quan trọng là phải gọi đúng tên sự việc. Hãy gọi kẻ xâm lược là kẻ xâm lược và giúp Ukraine bảo vệ tính mạng. Khi việc cung cấp hỏa tiễn cho hệ thống phòng không Ukraine bị chặn, và Nga nhận được sự nới lỏng hoặc hoãn lại các lệnh trừng phạt, thì thật không may, đó là sự phủ nhận thực tế từ phía các đối tác. Trên thực tế, chiến tranh vẫn tiếp diễn, và chỉ tiếp diễn vì các cuộc tấn công của Nga - vì Nga muốn kéo dài cuộc chiến này."

Trong khi đó, Điện Cẩm Linh đã cố gắng định hình hình ảnh Nga như một đối tác sẵn lòng tham gia vào các nỗ lực hòa bình.

Phát ngôn nhân của Putin, Dmitry Peskov, hôm thứ Hai cho biết Mạc Tư Khoa đánh giá cao nỗ lực hòa giải của Mỹ, nhưng việc đạt được thỏa thuận mà không có sự tham gia của đại diện từ Kyiv là điều không thể. Đã có các cuộc đàm phán trực tiếp, do Mỹ làm trung gian, giữa Ukraine và Nga, nhưng cho đến nay các cuộc gặp gỡ chỉ mang lại kết quả là trao đổi tù nhân chứ không phải là lệnh ngừng bắn.

Tờ Wall Street Journal đưa tin đầu tiên vào tối Chúa Nhật rằng Putin đã đề xuất một cuộc gặp giữa các quan chức Mỹ, Trung Quốc và Nga để thảo luận về các giải pháp cho cuộc chiến ở Ukraine, nhưng không có ghế cho Ukraine tại bàn đàm phán. Tờ báo cho biết ông đã đề xuất ý tưởng về một hội nghị thượng đỉnh trong cuộc điện đàm với Tổng thống Trump vào ngày 9 tháng 10.

Hôm thứ Hai, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha đã đăng tải trên X rằng "một cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Trung Quốc và Mỹ sẽ chỉ gây ra tác dụng ngược: khuyến khích Putin tiếp tục cuộc chiến này."

[Politico: Zelenskyy says Russia hit Ukraine again with no "warning from partners," U.S. delaying "vital supplies"]

6. Putin tìm cách dàn xếp cuộc hội đàm với Tổng thống Trump và Tập Cận Bình để định hình cách giải quyết chiến tranh Ukraine theo hướng có lợi cho Nga.

Putin được tường trình đã đề xuất một cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng tới để thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh ở Ukraine với các điều khoản có lợi cho Mạc Tư Khoa.

Tờ Wall Street Journal đã đưa tin về đề xuất này, trích dẫn nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận, theo tờ The Moscow Times.

Theo một cựu quan chức tình báo Nga, Putin đã đưa ra ý tưởng này trong cuộc điện đàm với Tổng thống Trump vào ngày 9 tháng 10, đề nghị hai nhà lãnh đạo gặp nhau bên lề Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Á Châu - Thái Bình Dương, gọi tắt là APEC, dự kiến diễn ra vào ngày 18-19 tháng 11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc.

Cựu quan chức tình báo cho biết Putin coi cuộc gặp được đề xuất là cơ hội để triệu tập một hội nghị kiểu Yalta mới và chia thế giới thành các khu vực ảnh hưởng.

Theo tờ Wall Street Journal, một quan chức cao cấp của Mỹ đã xác nhận rằng Putin đã đưa ra đề xuất này. Quan chức này cho biết, Tổng thống Trump chưa đồng ý gặp mặt nhưng có thể sẽ xem xét, viện dẫn lời hứa chấm dứt chiến tranh ở Ukraine của ông.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Hai cho biết các cuộc thảo luận đang diễn ra về một cuộc gặp có thể giữa Tổng thống Trump, Putin và Tập Cận Bình để đàm phán chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Theo Reuters, trong chuyến thăm Uzbekistan, ông Rubio nói với các phóng viên trong một cuộc gặp: "Đã có những cuộc thảo luận về một cuộc gặp. Tôi không biết liệu nó đã được hoàn tất hay chưa, nhưng tổng thống đã nói rõ. Ông ấy muốn chiến tranh ở Ukraine và Nga chấm dứt."

Các nguồn tin thân cận với các kênh ngoại giao Nga-Trung cho biết với tờ Wall Street Journal rằng Bắc Kinh không phản đối cuộc gặp ba bên. Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cũng xác nhận rằng một hội nghị thượng đỉnh có sự tham gia của ba nhà lãnh đạo đang được thảo luận.

Ông Peskov nói với tờ Wall Street Journal: "Hiện vẫn chưa có sự thống nhất rõ ràng về cuộc họp hay chương trình nghị sự tiềm năng của nó, mặc dù cả ba bên đều thừa nhận khả năng giả định về việc tổ chức một cuộc họp như vậy."

Tòa Bạch Ốc từ chối bình luận về hội nghị thượng đỉnh được đề xuất, trong khi Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ không trả lời yêu cầu bình luận của tờ Wall Street Journal.

Cựu quan chức tình báo Nga cho biết Putin trước đây đã đề xuất các cuộc gặp với Tổng thống Trump và Xi để thảo luận về Ukraine. Sáng kiến mới nhất này diễn ra trong bối cảnh nguồn tin mô tả là sự chuyển biến tích cực trong quan hệ với Washington theo hướng có lợi cho Mạc Tư Khoa.

Ngày 9 tháng 10, hai bên đạt được thỏa thuận về việc Mỹ mua nhiên liệu diesel của Nga và tạo điều kiện thuận lợi cho việc bán sản phẩm này trên thị trường toàn cầu.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã có cuộc điện đàm với các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner hôm Chúa Nhật, ngay cả khi Tổng thống Trump cáo buộc ông không hề muốn chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Tổng thống Zelenskiy tuyên bố rằng nhiều điều phụ thuộc vào lập trường của Washington, khẳng định Kyiv sẵn sàng làm việc "một cách xây dựng" và "trung thực" hướng tới hòa bình - các cuộc thảo luận cũng bao gồm việc chuyển giao hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump tuyên bố rằng Tổng thống Zelenskiy đang cản trở các nỗ lực hòa bình và chỉ trích các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga, cho rằng chúng đang gây tổn hại đến thị trường dầu diesel toàn cầu, bao gồm cả thị trường ở Mỹ.

Cuộc trao đổi này diễn ra trong bối cảnh mối lo ngại ngày càng gia tăng ở Kyiv và khắp Âu Châu về đường lối của Washington đối với Mạc Tư Khoa. Trước đó, Tổng thống Zelenskiy đã nói với NBC News rằng việc Washington chính thức đứng về phía Nga sẽ là một "sai lầm lịch sử", đồng thời cảm ơn Mỹ về việc nối lại chia sẻ thông tin tình báo.

Tổng thống Zelenskiy còn cáo buộc Nga vi phạm thỏa thuận ngừng bắn liên quan đến năng lượng, một ý tưởng do Tổng thống Trump đề xuất, tới 76 lần, đồng thời cho rằng Mạc Tư Khoa đang cố gắng tước đoạt điện và hệ thống sưởi ấm của người dân Ukraine trước mùa đông.

Trong khi đó, vào cuối ngày Chúa Nhật, Ukraine đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Saint Petersburg, Nga, nhằm vào một nhà máy lọc dầu và các mục tiêu khác.

Thống đốc vùng Leningrad, Alexander Drozdenko, báo cáo rằng hệ thống phòng không đã đánh chặn 144 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Truyền thông nhà nước Nga mô tả đây là cuộc tấn công lớn nhất vào thành phố kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu vào tháng 2 năm 2022.

[Kyiv Post: Putin Seeks Trump-Xi Meeting to Shape Ukraine War Settlement in Russia’s Favor]

7. "Nga là một vấn đề toàn cầu, chứ không phải một cường quốc": Sybiha phản ứng trước đề xuất ba bên không có Ukraine.

Ngày 19 tháng 10, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết một cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo Ukraine, Mỹ và Nga có thể giúp chấm dứt chiến tranh, trong khi một hội nghị thượng đỉnh giữa các nhà lãnh đạo Nga, Trung Quốc và Mỹ có thể gây ra tác động ngược lại.

"Một cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Ukraine, Mỹ và Nga có thể giúp chấm dứt chiến tranh nhanh hơn. Một cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Trung Quốc và Mỹ sẽ có tác dụng ngược lại: Nó sẽ khuyến khích Putin tiếp tục cuộc chiến này," Sybiha nói.

"Nga không phải là một cường quốc toàn cầu; nó là một vấn đề toàn cầu," ông nói thêm.

Hội nghị thượng đỉnh do Putin đề xuất

Bài đăng của Sybiha xuất hiện sau khi có thông tin cho rằng Putin đề xuất gặp Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình để thảo luận về cuộc chiến ở Ukraine.

Cuộc gặp được đề xuất có thể diễn ra bên lề Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Á Châu - Thái Bình Dương, gọi tắt là APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc, dự kiến diễn ra vào ngày 18-19 tháng 11.

Tổng thống Trump chưa đồng ý gặp mặt. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Hai cho biết các cuộc thảo luận đang diễn ra, nhưng chưa rõ liệu một cuộc gặp thượng đỉnh đã được hoàn tất hay chưa.

Một quan chức cao cấp của Mỹ xác nhận rằng Putin đã đưa ra đề xuất này, trong khi phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết ba bên thừa nhận khả năng diễn ra cuộc gặp nhưng chưa rõ về chương trình nghị sự của nó.

Trung Quốc chưa xác nhận đề xuất này. Khi được hỏi về các báo cáo về một cuộc gặp có thể xảy ra, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Mao Ninh cho biết bà "không có thông tin nào để chia sẻ vào thời điểm này" tại cuộc họp báo thường kỳ hôm thứ Hai.

Ukraine đã kêu gọi Kyiv được tham gia vào các cuộc đàm phán về tương lai của đất nước.

Ngày 17 tháng 10, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Mỹ đang chuẩn bị một đề xuất cho hội nghị thượng đỉnh có sự tham gia của các nhà lãnh đạo Ukraine, Mỹ và Nga. Các địa điểm tiềm năng bao gồm Trung Đông, Mỹ và Âu Châu, mặc dù cả Washington và Mạc Tư Khoa đều chưa xác nhận kế hoạch này.

Vào tháng 9, Tổng thống Zelenskiy cho biết Washington đã đề xuất các cuộc đàm phán ba bên ở cấp độ kỹ thuật có sự tham gia của Ukraine, Mỹ và Nga, với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là UAE được đề xuất như một địa điểm khả thi. Kyiv đang chờ Mỹ đề xuất ngày cụ thể.

[Kyiv Post: ‘Russia Is a Global Problem, Not a Powerʼ: Sybiha Reacts to Trilateral Proposal Without Ukraine]

8. Tổng thống Zelenskiy: Nga bác bỏ hòa bình, chứ không phải Ukraine.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga chứ không phải Ukraine đang cản trở các nỗ lực chấm dứt chiến tranh sau cuộc tấn công của Nga vào đêm thứ Hai, ngày 19 tháng 10, với 16 hỏa tiễn đạn đạo và hơn 200 máy bay điều khiển từ xa khiến ít nhất 550.000 gia cư mất điện.

Như trên, Tổng thống Zelenskiy đã đáp trả tuyên bố gần đây của Tổng thống Donald Trump rằng nhà lãnh đạo Ukraine "không muốn chấm dứt cuộc chiến này, và có lẽ chưa bao giờ muốn". Tổng thống Zelenskiy nói rằng Kyiv đã ủng hộ mọi sáng kiến của các đối tác nhằm chấm dứt chiến tranh và mọi đề xuất ngừng bắn.

"Hỏa tiễn đạn đạo, Shaheds và các vụ giết người một lần nữa là những phản ứng từ phía Nga," ông viết.

Tổng thống Zelenskiy nói Nga bác bỏ việc giảm leo thang căng thẳng.

Tổng thống Zelenskiy nói Ukraine "chưa bao giờ muốn cuộc chiến này" và hoan nghênh "mọi" nỗ lực của các đối tác nhằm chấm dứt chiến tranh trên cơ sở công bằng. Ông cho biết Putin không sẵn lòng chấm dứt chiến tranh hoặc thậm chí thực hiện "bất kỳ bước giảm leo thang nào", đồng thời nói thêm rằng các đối tác của Ukraine đã trực tiếp gặp phải sự từ chối của Nga.

Những bình luận này được đưa ra sau cáo buộc của Tổng thống Trump rằng Tổng thống Zelenskiy không muốn chiến tranh kết thúc. Tổng thống Trump đưa ra tuyên bố này khi bảo vệ quyết định miễn trừ trừng phạt đối với Nga, nói rằng ông đang đàm phán hòa bình và không muốn đẩy Mạc Tư Khoa ra khỏi bàn đàm phán.

Tổng thống Zelenskiy lập luận rằng việc giảm áp lực lên Mạc Tư Khoa trong khi hạn chế khả năng phòng không của Ukraine là phớt lờ thực tế của cuộc chiến. Ông nói: "Khi việc cung cấp hỏa tiễn cho hệ thống phòng không của Ukraine bị chặn lại, và Nga được nới lỏng hoặc hoãn các lệnh trừng phạt, thì thật không may, đó là sự phủ nhận thực tế từ phía các đối tác."

Cuộc tấn công của Nga nhằm vào Kyiv và các cơ sở năng lượng trên toàn quốc.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đã phóng 16 hỏa tiễn đạn đạo trong một "cuộc tấn công có chủ đích" vào Kyiv và khu vực Kyiv, cùng với hơn 200 máy bay điều khiển từ xa, bao gồm cả máy bay điều khiển từ xa Shahed chạy bằng động cơ phản lực. Lực lượng Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng tổng cộng 269 máy bay điều khiển từ xa, khiến một người thiệt mạng và tám người bị thương ở Kyiv.

Vụ tấn công đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng năng lượng và các cơ sở khác, cũng như một phòng khám y tế, một trường học, một ga tàu điện ngầm và các tòa nhà dân cư. Tổng thống Zelenskiy cho biết Kyiv cũng không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào từ các đối tác trước vụ tấn công bằng hỏa tiễn. Một vụ tấn công trước đó vào Kyiv cũng đã gây lo ngại ở Ukraine sau khi có báo cáo về các vụ nổ trước khi chuông báo động không kích vang lên.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga cũng tấn công vào các cơ sở năng lượng ở các vùng Vinnytsia, Volyn, Kirovohrad, Kyiv, Mykolaiv, Zhytomyr, Khmelnytskyi, Kharkiv, Ternopil, Odesa và Rivne. Hơn 10 cơ sở năng lượng đã bị hư hại, khiến ít nhất 550.000 gia cư mất điện. Ông nói thêm rằng các đội sửa chữa đang làm việc tại hiện trường.

Tổng thống Zelenskiy kêu gọi các đối tác "gọi đúng tên sự việc", xác định Nga là kẻ gây hấn và giúp Ukraine bảo vệ tính mạng người dân. Ông nói: "Chiến tranh vẫn tiếp diễn, và nó chỉ tiếp diễn vì các cuộc tấn công của Nga và mong muốn kéo dài cuộc chiến này của Nga".

[Kyiv Post: Zelensky: Russia Rejects Peace, Not Ukraine]

9. Theo một cuộc thăm dò, tỷ lệ tín nhiệm của Tổng thống Zelenskiy tăng vọt giữa chiến dịch gây áp lực của Tổng thống Trump.

Theo một cuộc thăm dò do Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv, gọi tắt là KIIS công bố ngày 20 tháng 10, tỷ lệ tín nhiệm của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã tăng 14 điểm phần trăm sau khi Tổng thống Donald Trump bắt đầu chiến dịch gây áp lực lên Ukraine để loại bỏ Tổng thống Zelenskiy

Những phát hiện này xuất hiện trong bối cảnh quan hệ giữa Kyiv và Washington ngày càng xấu đi, khi Ukraine cáo buộc Mỹ sử dụng viện trợ quân sự và quyền tiếp cận công nghệ để gây áp lực buộc nước này ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Tổng thống Trump đã nhiều lần chỉ trích Tổng thống Zelenskiy, nói rằng Ukraine nên xem xét tìm người khác để đàm phán thay mặt mình.

Theo cuộc thăm dò của KIIS, từ ngày 8 đến ngày 9 tháng 10, 43% người Ukraine tin tưởng Tổng thống Zelenskiy, trong khi 52% không tin tưởng. Từ ngày 10 đến ngày 16 tháng 10, tỷ lệ tin tưởng ông tăng lên 57%, trong khi tỷ lệ không tin tưởng ông giảm xuống còn 39%.

Trong toàn bộ thời gian khảo sát, từ ngày 8 đến 16 tháng 10, 54% người được hỏi cho biết họ tin tưởng Tổng thống Zelenskiy. Trong số đó, 22% nói rằng họ hoàn toàn tin tưởng ông, trong khi 32% tin tưởng ông ở mức độ nào đó.

Đồng thời, 41% cho biết họ không tin tưởng tổng thống Ukraine. Trong số đó, 24% nói rằng họ hoàn toàn không tin tưởng ông ta, trong khi 17% có phần không tin tưởng ông ta.

Tổng thống Trump đã chuyển hướng sang Mạc Tư Khoa trong một động thái dường như nhằm giảm giá nhiên liệu trong nước. Ngày 9 tháng 10, ông tuyên bố kế hoạch mua dầu diesel của Nga bất chấp nhiều năm Mỹ trừng phạt các sản phẩm năng lượng của Nga. Ông cũng ra lệnh cho Ukraine ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga.

Các số liệu tổng thể hoàn toàn giống với những số liệu được ghi nhận vào cuối tháng 8 và đầu tháng 9, cho thấy niềm tin vào Tổng thống Zelenskiy hầu như không thay đổi trong tháng qua.

"Thực tế có rất nhiều người Ukraine chỉ trích Tổng thống Zelenskiy về nhiều vấn đề mà Ukraine và người dân Ukraine đang phải đối mặt", Giám đốc điều hành KIIS, Anton Hrushetskyi, cho biết.

"Mặc dù người dân Ukraine có thể thực sự phẫn nộ trước những trường hợp tham nhũng trong đội ngũ của tổng thống hoặc những quyết định nhân sự tồi tệ, nhưng tiếng nói chỉ trích lại im lặng hơn đáng kể khi đề cập đến quan hệ với các nước khác, việc bảo đảm sự ủng hộ cho đất nước trong lĩnh vực quốc phòng, và nói chung là việc bảo vệ lợi ích của Ukraine trên trường quốc tế."

Trước những lời chỉ trích của Tổng thống Trump, uy tín của Tổng thống Zelenskiy đã bị thử thách bởi các vụ bê bối tham nhũng lớn.

Cuộc khảo sát mới nhất được thực hiện thông qua phỏng vấn qua điện thoại có sự hỗ trợ của máy tính, sử dụng mẫu ngẫu nhiên các số điện thoại di động trên khắp các vùng lãnh thổ Ukraine do chính phủ kiểm soát.

KIIS đã tiến hành khảo sát 1.031 công dân Ukraine từ 18 tuổi trở lên.

Một sự thay đổi tương tự về sự ủng hộ của công chúng đã xảy ra vào năm 2025. Tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Zelenskiy tăng lên 68% sau cuộc tranh luận gay gắt với Tổng thống Trump tại Phòng Bầu dục. Trước cuộc tranh chấp ngoại giao, một cuộc khảo sát vào tháng 2 năm 2025 cho thấy 57% người Ukraine tin tưởng tổng thống.

[Kyiv Independent: Zelensky's trust rating surges amid Trump's pressure campaign, poll finds]

10. Tổng thống Zelenskiy hoan nghênh việc cải thiện quan hệ với Ba Lan và liên minh vững mạnh.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết với các nhà báo, rằng quan hệ giữa Ukraine và Ba Lan đã cải thiện đáng kể, dựa trên sự hiểu biết chung rằng Nga vẫn là kẻ thù chung của cả hai quốc gia.

Phát biểu trong cuộc họp báo trực tuyến được hãng thông tấn nhà nước Ukrinform đưa tin, Tổng thống Zelenskiy bày tỏ lòng biết ơn đối với Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, các nhóm làm việc song phương và người dân Ba Lan vì sự đoàn kết bền bỉ của họ, đồng thời nhấn mạnh rằng Mạc Tư Khoa vẫn lo ngại về sự liên kết chiến lược giữa Kyiv và Warsaw.

"Tôi muốn nói thẳng thắn rằng quan hệ của chúng ta với Ba Lan đã thực sự được cải thiện. Tôi rất biết ơn Ba Lan, các đội ngũ của chúng tôi, Thủ tướng Donald Tusk, và tôi cũng biết ơn người dân Ba Lan vì đã ủng hộ Ukraine", Tổng thống Zelenskiy nói.

"Điều rất quan trọng là chúng ta phải đoàn kết lúc này. Kẻ thù chỉ có một – Nga. Và Nga đang vô cùng lo ngại rằng Ukraine và Ba Lan đang có một liên minh mạnh mẽ."

Nhà lãnh đạo nhà nước Ukraine nhấn mạnh rằng hợp tác song phương phải tiếp tục được tăng cường, đồng thời kêu gọi cả hai chính phủ giải quyết những mâu thuẫn lịch sử và ngoại giao bằng thái độ thực dụng có chừng mực.

"Ngay cả những vấn đề rất phức tạp cũng sẽ được giải quyết; tôi tin tưởng vào điều này," Tổng thống Zelenskiy khẳng định.

"Tôi cũng muốn lưu ý rằng chúng tôi đã có một cuộc gặp tốt đẹp với Thủ tướng Ba Lan. Cảm ơn ông Donald vì sự hỗ trợ. Đây sẽ là những mối quan hệ cùng có lợi được xây dựng trên sự tôn trọng và tầm quan trọng sống còn của an ninh ở Âu Châu."

Ít nhất 1.500 binh sĩ từ Anh, Pháp và Đức sẽ tham gia một cuộc tập trận ở Ba Lan để chuẩn bị cho việc triển khai quân sự tiềm năng tại Ukraine sau khi lệnh ngừng bắn được thực thi.

Thái độ tích cực trong quan hệ giữa Kyiv và Warsaw được xây dựng dựa trên các cuộc trao đổi ngoại giao song phương hồi đầu năm nhân kỷ niệm 35 năm ngày độc lập của Ukraine.

Tháng 8, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã gửi thư chính thức cho Tổng thống Zelenskiy bày tỏ sự đoàn kết với cuộc chiến sinh tồn của Ukraine, chúc lực lượng Ukraine giành chiến thắng trước sự xâm lược của Nga và tái khẳng định cam kết của Warsaw đối với việc khôi phục toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine trong phạm vi biên giới được quốc tế công nhận.

Trong bức thư, Nawrocki thừa nhận những vấn đề nhạy cảm còn tồn tại giữa hai quốc gia, nhấn mạnh rằng quan hệ song phương cần phải phát triển thông qua đối thoại cởi mở và tôn trọng lẫn nhau đối với sự thật lịch sử.

Tổng thống Zelenskiy đáp lại bằng cách cảm ơn giới lãnh đạo và xã hội Ba Lan, khẳng định rằng Ukraine mong muốn phát triển mối quan hệ bền vững dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, đánh giá thực tế về các mối đe dọa hiện nay và hội nhập chung trong Liên Hiệp Âu Châu và NATO.

[Kyiv Post: Zelensky Hails Improved Ties With Poland, Strong Alliance]

11. Ông Netanyahu nói với Tổng thống Trump rằng "chúng ta còn nhiệm vụ phải hoàn thành" về vấn đề Iran.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm thứ Hai đã công bố một video ghi lại cuộc điện đàm giữa ông và Tổng thống Trump, trong đó hai nhà lãnh đạo dành những lời khen ngợi cho nhau và ám chỉ rằng họ có thể cùng nhau tấn công Iran một lần nữa.

Ông Netanyahu đã chia sẻ đoạn ghi âm cuộc gọi một ngày sau khi Tổng thống Trump ủng hộ ông tái tranh cử. Trong đó, tổng thống Mỹ có thể được nghe nói với thủ tướng qua loa ngoài: "Tôi nghĩ ông sẽ giành được một chiến thắng vang dội."

"Ông chính là người tôi muốn ở bên cạnh, Bibi," Tổng thống Trump nói, gọi Netanyahu bằng biệt danh của ông ấy.

Ông Netanyahu đã ca ngợi Tổng thống Trump vì đã cùng Israel tấn công Iran vào cuối tháng Hai.

" Donald, chúng ta có một nhiệm vụ cần hoàn thành," Netanyahu nói với vẻ mặt rạng rỡ. "Chúng ta sẽ cùng nhau hoàn thành nó. Chúng ta sẽ hoàn thành nó, và không ai khác sẽ làm điều đó."

Ông Netanyahu không nói rõ thêm nhưng một lần nữa mô tả nhà nước giáo sĩ của Iran, vốn vẫn nắm quyền gần tám tháng sau vụ tấn công chung, là "mối nguy hiểm lớn nhất".

[CBSNews: Netanyahu tells Trump "we have a job to finish" on Iran]

12. Tổng thống Zelenskiy cho biết Mỹ nối lại việc chia sẻ thông tin tình báo về các vụ phóng hỏa tiễn của Nga với Ukraine.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết trong một cuộc phỏng vấn với chương trình "Meet the Press" của đài NBC News được công bố ngày 18 tháng 10 rằng Hoa Kỳ đã nối lại việc chia sẻ thông tin tình báo về các hỏa tiễn đạn đạo của Nga với Ukraine sau một thời gian tạm ngừng kéo dài vài ngày.

"Chỉ có Hoa Kỳ mới sở hữu thông tin tình báo độc nhất vô nhị này để thông báo cho phía chúng ta khi Nga sử dụng hỏa tiễn đạn đạo. Chúng ta đã không nhận được thông tin này trong suốt ba ngày Nga tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo", Tổng thống Zelenskiy nói.

Mỹ cung cấp cho Ukraine thông tin tình báo để giúp quân đội nước này phát hiện và theo dõi các vụ phóng hỏa tiễn của Nga cũng như các mối đe dọa trên không khác. Tổng thống Zelenskiy cho biết vấn đề này đã được giải quyết và cảm ơn Washington vì đã khôi phục việc chia sẻ thông tin tình báo.

"Chúng tôi rất biết ơn về điều này," ông nói. "Giờ thì nó hoạt động rồi."

Đồng thời, ông cho biết Ukraine vẫn đang phải chịu hạn chế tốc độ khi sử dụng Starshield - phiên bản quân sự hóa của hệ thống internet vệ tinh Starlink của SpaceX.

Khi được hỏi liệu Tổng thống Donald Trump hay Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk có đích thân ra lệnh hạn chế hay không, Tổng thống Zelenskiy nói ông không biết nhưng tin rằng "cả hai" đều có liên quan. Ông nói thêm rằng nếu Tổng thống Trump quyết định dỡ bỏ các hạn chế, dịch vụ sẽ trở lại trạng thái trước đó.

Việc nối lại chia sẻ thông tin tình báo diễn ra sau vụ tấn công hỏa tiễn của Nga vào Kyiv ngày 12 tháng 10, khi năm hỏa tiễn S-400 của Nga bắn trúng thủ đô Ukraine, gây ra "những vụ nổ lớn". Còi báo động không kích và cảnh báo trên điện thoại di động chỉ vang lên sau vụ tấn công.

Một quan chức cao cấp của Ukraine trước đó đã nói với tờ Kyiv Independent rằng lãnh đạo quân đội Ukraine đã liên lạc với các đối tác Mỹ sau cuộc tấn công để làm rõ những gì đã xảy ra.

"Họ nói rằng họ không cắt đứt đường truyền, nhưng họ cũng không cảnh báo chúng tôi (về vụ tấn công)", vị quan chức nói. "Người Mỹ nói rằng họ chỉ đơn giản là không nhìn thấy (vụ phóng)... Đó là một lời bào chữa yếu kém."

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang liên quan đến sự hỗ trợ của Mỹ dành cho Ukraine. Trước đó, tờ Kyiv Independent đã đưa tin rằng chính quyền Trump đã đe dọa các quan chức cao cấp trong quân đội và chính phủ Ukraine nhằm bảo vệ các nhà máy lọc dầu của Nga.

Tổng thống Zelenskiy cũng nói với đài NBC rằng nếu Mỹ chọn ủng hộ Nga thay vì Kyiv, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng - đối với cả Ukraine và Hoa Kỳ.

Tổng thống Zelenskiy cho rằng động thái như vậy sẽ là một "sai lầm lịch sử" đối với Washington. Một liên minh Mỹ-Nga cũng sẽ phá hủy cơ hội tự vệ của Ukraine trước một cuộc xâm lược toàn diện.

"Nếu hai quốc gia này hợp tác với nhau... chúng ta sẽ không thắng thế và không thể đứng vững", Tổng thống Zelenskiy cảnh báo.

Tuy nhiên, tổng thống cũng bày tỏ hy vọng rằng các cuộc đàm phán với Mỹ có thể diễn ra vào tuần tới, bất chấp những khó khăn hiện tại giữa Kyiv và Washington.

"Tôi rất sẵn lòng xem xét vấn đề này, ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn hiện tại," ông nói, dự đoán rằng cuộc họp có thể diễn ra vào ngày 20-21 tháng 10.

Tổng thống Zelenskiy cũng lên án những luận điệu của Điện Cẩm Linh — đôi khi được Tổng thống Trump lặp lại — cho rằng ông phản đối các cuộc bầu cử dân chủ ở Ukraine.

Tổng thống cho biết, nếu Mỹ và Nga tin rằng Ukraine cần tổ chức bầu cử trong thời chiến, Mạc Tư Khoa phải cho Kyiv một lệnh ngừng bắn vô điều kiện trong 60 ngày. Ông nói thêm rằng ông đã khẳng định rõ ràng cần tối thiểu 60 ngày để Ukraine thay đổi luật pháp, chuẩn bị cơ sở hạ tầng bầu cử và bảo đảm cho binh lính có cơ hội bỏ phiếu.

"Nếu các bạn nghĩ rằng tôi không muốn bầu cử, điều đó không đúng và không công bằng", ông nói.

Tổng thống Zelenskiy cho biết ông sẽ tranh cử lại nếu cuộc bầu cử được tổ chức trong thời chiến, viện dẫn trách nhiệm tiếp tục bảo vệ đất nước mình.

[Kyiv Independent: US resumes intel sharing on Russian missile launches with Ukraine, Zelensky says]

13. Iran cáo buộc Mỹ chịu trách nhiệm về tình trạng bất ổn ở eo biển Hormuz.

Hôm thứ Hai, nhà ngoại giao hàng đầu của Iran cáo buộc Hoa Kỳ phải chịu trách nhiệm về tình trạng bất ổn ở eo biển Hormuz, khiến cuộc xung đột kéo dài gần tám tháng do các cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel vào Iran gây ra vẫn chưa được giải quyết, bất chấp việc ngừng các hoạt động quân sự lớn.

"Cuộc chiến do Hoa Kỳ và chế độ Zionist [Israel] gây ra, kết hợp với lệnh phong tỏa kinh tế [đối với các cảng của Iran], là nguồn gốc chính gây bất ổn trong khu vực của chúng ta," Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết, lặp lại nhiều tuyên bố tương tự của ông và các nhân vật cao cấp khác của Iran.

Ông đưa ra nhận xét này hôm thứ Hai trong một cuộc họp báo chung với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov, người đã đến Tehran vào sáng sớm cùng ngày để thực hiện chuyến thăm đầu tiên kể từ khi chiến tranh bùng nổ, trong bối cảnh Nga đang cố gắng tự định vị mình như một bên trung gian tiềm năng bất chấp mối quan hệ thân thiết với chế độ Iran.

Theo Bộ Ngoại giao Nga, ông Lavrov cũng dự kiến gặp Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trong chuyến thăm này. Nhà ngoại giao kỳ cựu người Nga cho biết những nỗ lực của Mạc Tư Khoa "nhằm ngăn chặn sự tái diễn của một cuộc chiến tranh quy mô lớn", trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington đang bế tắc.

[CBSNews: Iran says U.S. responsible for insecurity in Strait of Hormuz]

 

1. Những kẻ sát hại người Mễ Tây Cơ giết hại các vận động viên lướt sóng người Mỹ và Úc bị kết án 158 năm tù.

Hôm thứ Sáu, một thẩm phán Mễ Tây Cơ đã tuyên án ba người đàn ông hơn 158 năm tù giam vì tội giết hại hai vận động viên lướt sóng người Úc và người bạn Mỹ của họ trong một vụ cướp bất thành năm 2024.

Hai anh em Jake và Callum Robinson, lần lượt 30 và 33 tuổi, cùng người bạn Carter Rhoad, 30 tuổi, đang đi du lịch lướt sóng ở bờ biển Thái Bình Dương của Mễ Tây Cơ thì bị bắn chết ở Baja California trong một vụ cướp bất thành.

Họ đang cắm trại ở một khu vực ven biển hẻo lánh gần thành phố Ensenada thì bị tấn công vào ngày 27 tháng 4 năm 2024.

Thi thể của họ được tìm thấy vài ngày sau đó, bị vứt trong một giếng trên đỉnh vách đá, với nhiều vết đạn bắn vào đầu. Một khẩu súng lục cỡ nòng 9ly và một khẩu súng lục cỡ nòng.45 đã được sử dụng trong vụ tấn công.

Thẩm phán Raul Hernandez phán quyết rằng ba bị cáo người Mễ Tây Cơ, chỉ được xác định bằng tên gọi tắt là Jesus Gerardo, Irineo Francisco và Angel Jesus, đã hành động có chủ đích. Jesus Gerardo, được biết đến với biệt danh "el Kekas," đã có tiền án tiền sự trước các vụ tấn công.

Hôm thứ Sáu, tòa án đã tuyên án ba người này mỗi người 158 năm và 9 tháng tù. Các công tố viên đã yêu cầu bồi thường hơn 100.000 đô la, nhưng thẩm phán đã bác bỏ và cho rằng bất kỳ khoản bồi thường nào cũng phải được theo đuổi thông qua các thủ tục dân sự.

"Không bao giờ có thể đòi lại công bằng cho sự mất mát của một người con trai, nhưng chúng tôi biết ơn vì những kẻ này sẽ không bao giờ làm hại ai khác nữa", bà Page, mẹ của Rhoad, nói sau khi biết tin phán quyết.

Những kẻ giết người muốn đánh cắp lốp xe tải.

Ba người này bị tấn công vào ngày 28 hoặc 29 tháng 4. Theo văn phòng công tố bang Baja California, cảnh sát đã tìm thấy vết máu và vết kéo lê tại địa điểm cắm trại cuối cùng mà họ được biết đến.

Công tố viên trưởng María Elena Andrade Ramírez đưa ra giả thuyết rằng những kẻ giết người đã lái xe ngang qua và nhìn thấy chiếc xe bán tải cùng lều của nhóm người này, rồi muốn trộm lốp xe và các bộ phận khác. Bà Andrade Ramírez cho rằng khó có khả năng ba người này bị tấn công vì họ là khách du lịch.

Bạn gái cũ của Jesus Gerardo, Ary Gisell Silva, thừa nhận đã xúi giục anh ta ăn cắp lốp xe. Cô bị kết án 20 năm tù vào tháng 11. Cô cho biết Jesus Gerardo đã chế giễu lời cầu xin tha mạng của ba người và khoe khoang về những món đồ anh ta đã đánh cắp được.

Các công tố viên cho biết vụ tấn công đã dẫn đến một nỗ lực vội vã nhằm tiêu hủy bằng chứng. Lều và xe tải đã bị đốt cháy, và thi thể bị vứt xuống một giếng tại "một địa điểm vô cùng khó tiếp cận" cách đó khoảng 4 dặm, các nhà điều tra cho biết.

Giếng nước đã bị che kín bằng ván và "gần như không thể tìm thấy", Andrade Ramírez cho biết. Bà nói thêm rằng phải mất hai giờ để vớt các thi thể lên.

Các nhà điều tra cũng tìm thấy thi thể thứ tư, được tìm thấy ở đó lâu hơn nhiều. Andrade Ramírez cho biết những kẻ đã giết các vận động viên lướt sóng có thể cũng đứng sau vụ giết người trước đó, nhưng họ chưa bị buộc tội liên quan đến vụ việc này.

Cha mẹ của gia đình Robinson đã từ Úc đến Mễ Tây Cơ để tham dự phiên tòa kéo dài một tháng và rời đi sau khi phán quyết được đưa ra. Họ đã có những lời phát biểu xúc động trước tòa về nỗi mất mát của mình.

"Việc mất con trai là điều khó khăn đối với cha mẹ, và chúng tôi đã mất cả hai người con trai," Martin Robinson nói.

Debra Robinson nói điều khiến bà đau lòng nhất là các con trai của bà "đã bị đối xử tàn nhẫn" trong những giờ phút cuối đời.

Mẹ của Rhoad và vị hôn thê của anh, Natalie Weirtz, đã phát biểu trước tòa qua liên kết video. Bà Weirtz kêu gọi "trừng phạt bị cáo để không gia đình nào khác phải chịu nỗi đau tương tự". Rhoad và Weirtz dự định kết hôn chỉ vài tháng sau khi anh bị sát hại.

Baja California là một trong những bang bạo lực nhất của Mễ Tây Cơ, bị hoành hành bởi tội phạm có tổ chức và buôn bán ma túy, mặc dù hoạt động của các băng đảng ma túy thường không ảnh hưởng đến khách du lịch. Tuy nhiên, sự tàn nhẫn trong vụ giết hại những người lướt sóng đã gây chấn động Ensenada, một thánh địa lướt sóng thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới.

Nhiều du khách nước ngoài khác cũng đã trở thành mục tiêu của các vụ tấn công dọc bờ biển Thái Bình Dương của Mễ Tây Cơ.

Hai vận động viên lướt sóng người Úc, Dean Lucas và Adam Coleman, đã bị sát hại vào năm 2015 khi đang du lịch qua bang Sinaloa ở phía tây bắc nước Úc. Thi thể của họ sau đó đã bị đốt cháy.

---

Source:CBSNEWS

Mexican killers of U.S., Australian surfers sentenced to 158 years in prison

2. Trong khi Đức Giáo Hoàng Lêô đang hồi phục sức khỏe, Vatican phải đối mặt với sự bất ổn trong nước và quốc tế.

Từ thời điểm một vị giáo hoàng bước vào phòng y tế, thế giới Công Giáo dường như xoay quanh cánh cửa Bệnh viện Gemelli ở Rôma, và các sự kiện vào tháng 10 năm 2026 cũng không khác biệt.

Chỉ trong vài phút, diện mạo của Giáo hoàng đã thay đổi vào ngày 11 tháng 10. Giáo hoàng Phanxicô thường khiến mọi người bất ngờ khi công bố các vị Hồng Y mới trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật, nhưng đến lượt Đức Giáo Hoàng Lêô XIV gây chấn động toàn Giáo hội. Thông báo của ngài về khối u được phát hiện trong phổi hiện là một trong những chủ đề hàng đầu của tin tức quốc tế, đặc biệt là sau khi được chẩn đoán mắc ung thư phổi sau ca phẫu thuật.

Không cần tóm tắt những diễn biến đó: chúng đã chiếm lĩnh các trang Web và đài truyền hình trong vài ngày qua. Thật vậy, sáng Thứ Bẩy, 17 Tháng Mười, các bác sĩ của Giáo hoàng đã thông báo ngài được xuất viện trở lại Vatican vào chiều nay, qua đó xác nhận rằng những dấu hiệu tích cực về sự hồi phục của ngài sau ca phẫu thuật là hoàn toàn đáng tin cậy.

Nhưng cũng như mọi trường hợp bệnh tật nghiêm trọng của Đức Giáo Hoàng cần phải vào bệnh viện, người ta cần phải xem xét ý nghĩa của tin tức này.

Gia đình Đức Lêô có tiền sử mắc bệnh ung thư: cả bố và mẹ ngài đều qua đời vì căn bệnh này, và anh trai ngài hiện đang điều trị bệnh đa u tủy, được phát hiện vào năm 2017. Chắc chắn, đây là lý do khiến các bác sĩ quyết định hành động nhanh chóng như vậy.

Thời điểm phẫu thuật của ngài cũng liên quan đến chuyến đi sắp tới đến Nam Mỹ, dự kiến diễn ra trong vòng chưa đầy ba tuần nữa. Theo kế hoạch, vào ngày 6 tháng 11, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ bay qua Đại Tây Dương đến Uruguay trước khi đến Á Căn Đình và Peru. Đây là một chuyến đi đặc biệt gian khổ về mọi mặt, nhưng lại mang ý nghĩa vô cùng quan trọng, đặc biệt là ở Á Căn Đình – quê hương của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, nơi chưa từng có chuyến thăm của giáo hoàng nào trong suốt triều đại của ngài – và Peru, quốc gia cũng coi trọng Đức Giáo Hoàng Lêô không kém gì Mỹ.

Nếu những thông tin này là đúng sự thật, và Đức Giáo Hoàng Lêô chỉ phát hiện ra khối u trong một cuộc kiểm tra định kỳ sau chuyến đi Pháp, thì ngài đã hành động vô cùng nhanh chóng nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến chuyến đi Nam Mỹ. Cuối cùng, ngài sẽ phải nghe theo lời khuyên của bác sĩ, nhưng nếu không có biến chứng bất ngờ nào trong quá trình hồi phục, Đức Giáo Hoàng sẽ rất muốn lên máy bay theo kế hoạch. Thật vậy, vào thứ Sáu, Vatican đã thông báo cho các nhà báo được chọn về việc họ được phép lên máy bay của Giáo hoàng, một dấu hiệu nữa cho thấy mọi việc vẫn diễn ra bình thường.

Đây là yếu tố then chốt khi một vị giáo hoàng phải vào bệnh viện. Liệu đó chỉ là một căn bệnh tạm thời hay là điều sẽ dẫn đến những lời bàn tán xì xào về cuộc bầu cử giáo hoàng?

Thông báo của Đức Lêô và tốc độ phẫu thuật sau đó chắc chắn đã tạo ấn tượng rằng đó là một tình trạng nghiêm trọng, mặc dù hiện tại ngài vẫn đang chờ kết quả xét nghiệm để xác định xem ung thư đã di căn hay chưa. Đức Giáo Hoàng được xem là trẻ trung và khỏe mạnh, đến nỗi Bệnh viện Gemelli hiện đang cải tạo lại phòng dành cho Giáo hoàng, vì ban quản lý bệnh viện không nghĩ rằng Đức Lêô sẽ cần đến nó trong một thời gian nữa.

Việc chẩn đoán mắc bệnh ung thư đã làm chấn động nhiều người, điều này dễ hiểu vì đây là một căn bệnh khó dự đoán hoặc kiểm soát. Đối với nhiều người, hình ảnh Đức Lêô như một vị giáo hoàng trẻ tuổi sẽ trị vì trong hai thập niên tới trở nên không chắc chắn như trước. Nhưng về phương diện này, một số nhân vật đã phản ứng tốt hơn những người khác.

Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, đã vấp phải sự chỉ trích rộng rãi vì những phát ngôn hôm thứ Năm được tường trình vượt quá phạm vi quyền hạn của ngài. Ngài nói: "Đức Giáo Hoàng cũng sẽ định hình lại triều Giáo Hoàng của mình, nếu cần thiết." Những bình luận của Parolin được nhiều người cho là mang hơi hướng bi quan mà không ai, kể cả các bác sĩ, đề cập đến. Việc Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh tỏ ra quá sốt sắng muốn Đức Giáo Hoàng thay đổi phong cách trị vì của mình quá sớm trong triều đại là điều không hay, nhất là khi Đức Hồng Y Parolin được tường trình ứng cử viên hàng đầu trong Cơ Mật Viện bầu Giáo Hoàng cho đến khi Hồng Y Prevost vượt qua ngài.

Bên ngoài phạm vi ảnh hưởng của Gemelli, sự vắng mặt của Đức Lêô tại Vatican đã đột ngột và đáng kể làm giảm tầm quan trọng của nhiều sự kiện. Thiệt hại đáng chú ý nhất, tất nhiên, là hội nghị Amoris Laetitia, đã kết thúc vào thứ Tư.

Một bản tóm tắt dự kiến sẽ được công bố từ hội nghị, nhưng Đức Lêô muốn đọc trước khi văn bản được xuất bản. Do đang trong thời gian dưỡng bệnh, hiện chưa có thời gian biểu cụ thể cho việc công bố văn bản này.

Trong khi đó, chắc chắn sẽ nảy sinh cuộc tranh luận về bản sắc của sự kiện giữa các thành viên tham dự hội nghị. Giám mục Erik Varden đã đóng góp phần của mình với một lập luận cảm động và vững chắc về mặt thần học để bảo vệ giáo huấn truyền thống của Giáo hội cấm người ly hôn và "tái hôn" rước lễ. Một số thành viên cho rằng điểm gây tranh cãi chính này đã được thảo luận, trong khi những người khác lại khẳng định là không – điều này cho thấy vấn đề cố hữu của hình thức thảo luận nhóm nhỏ, dẫn đến trải nghiệm hoàn toàn khác nhau đối với các thành viên tham dự hội nghị tùy thuộc vào người mà họ ngồi cùng.

Giờ đây, khi Đức Lêô có thêm thời gian để đọc và phản hồi văn bản, sẽ rất thú vị để xem liệu anh ta có quyết định sử dụng món quà thời gian bất ngờ này để đưa ra những đề xuất cụ thể của riêng mình nhằm giải quyết cuộc tranh cãi về Thánh Thể hay không.

Cuối cùng, ở một nơi thậm chí còn xa hơn nữa so với Rôma, một giám mục khác đã được tấn phong tại Trung Quốc theo các điều khoản của thỏa thuận Trung-Vatican. Giám mục Inhaxiô Ding sẽ lãnh đạo Giáo phận Hải Môn, đảm nhiệm vị trí giám mục vốn bị bỏ trống hơn ba năm sau khi chính quyền Trung Quốc đơn phương điều chuyển giám mục đương nhiệm Shen Bin đến lãnh đạo Giáo phận Thượng Hải.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là điều này diễn ra trong bối cảnh tiết lộ rằng Giáo hội ngầm đang bí mật phong chức giám mục để "bảo đảm sự tồn tại của Giáo hội Trung Quốc", giữa những lo ngại rằng "sự toàn vẹn của đức tin Công Giáo sẽ bị tổn hại" do ảnh hưởng ngày càng tăng của các quan chức Cộng sản.

Thực tế này không thể bị phớt lờ. Trong nhiều năm, thỏa thuận này đã bị các chuyên gia về Trung Quốc và các nhà hoạt động vì tự do tôn giáo chỉ trích, nhưng giờ đây, các tín hữu Công Giáo Trung Quốc đang tiết lộ rằng họ không tin tưởng Vatican sẽ hành động vì lợi ích tốt nhất của họ bằng cách cung cấp cho họ những giám mục an toàn. Điều này phải được tính đến mỗi khi Vatican công bố một giám mục người Trung Quốc mới: thỏa thuận đang thất bại trước mắt Rôma, nhưng dường như Tòa Thánh là nơi duy nhất không nhận ra điều đó.

---

Source:Catholic Herald

As Pope Leo recovers, the Vatican confronts uncertainty at home and abroad

3. Các nhà luật học giáo hội cảnh báo đề xuất luật giáo hội của Thượng hội đồng làm mờ ranh giới quyền lực trong Giáo hội.

Một số luật sư giáo luật đã chỉ trích báo cáo cuối cùng của ủy ban luật giáo luật thuộc Thượng Hội đồng về tính đồng nghị, mô tả một số thay đổi được đề xuất là đi chệch khỏi giáo lý Công Giáo và trái với giáo huấn của Công đồng Vatican II.

Ủy ban, với báo cáo được Ban Thư ký chung của Thượng Hội đồng công bố ngày 30 tháng 9, đã tìm cách xác định làm thế nào những hiểu biết về thần học và giáo hội học xuất phát từ Thượng Hội đồng về Tính đồng nghị giai đoạn 2021-2024 có thể được chuyển hóa thành các quy phạm giáo luật.

Theo cha Pius Pietrzyk, một linh mục dòng Đa Minh và nhà luật học giáo hội, báo cáo của ủy ban chứa "có lẽ hai ý tưởng tạm được", nhưng ngoài ra thì dao động từ "những thay đổi hình thức ngớ ngẩn đến sự phản bội Công đồng Vatican II và hai thiên niên kỷ giáo lý về Giáo hội".

Các đề xuất lập pháp bao gồm sửa đổi 34 điều luật, trong đó có những điều luật quy định về năng lực của giáo dân trong việc thực thi các chức vụ, trách nhiệm và mục vụ trong Giáo hội. Một số điều luật khác liên quan đến các điều luật quy định về các hội đồng và hội nghị giám mục, đồng thời đề xuất những thay đổi đối với các cơ quan tham gia nhằm mục đích tăng cường sự tham gia và sứ mệnh.

Tính bất khả ngộ và Cảm thức đức tin

Một điểm gây tranh cãi chính là đề xuất trong báo cáo về việc đưa vào phần mở đầu của điều khoản 749 về giáo lý bất khả sai phạm của Giáo hoàng bằng cách đề cập đến Cảm thức đức tin, hay sự đồng thuận phổ quát của dân Chúa.

Mượn ngôn từ từ Lumen Gentium của Công đồng Vatican II, phần bổ sung được đề xuất nêu rõ rằng "toàn thể thân thể các tín hữu Kitô giáo, sau khi đã nhận được sự xức dầu của Chúa Thánh Thần, không thể sai lầm trong các vấn đề đức tin, và đặc tính này được thể hiện qua cảm nhận đức tin siêu nhiên của toàn dân khi, từ các giám mục cho đến người giáo dân cuối cùng, sự đồng thuận phổ quát của toàn thể trong các vấn đề đức tin và luân lý được chứng tỏ."

David Long, trợ lý giáo sư kiêm nhiệm tại Trường Luật Giáo hội thuộc Đại học Công Giáo Hoa Kỳ ở Washington, DC, cho biết rằng trong khi điều khoản được đề xuất nhằm mục đích chính đáng hơn trong việc công nhận về mặt pháp lý giáo huấn của Công đồng Vatican II rằng toàn thể tín hữu không thể sai lầm trong đức tin, ông tin rằng điều khoản này không thuộc về điều khoản 749, điều khoản liên quan đến việc ai có thể giảng dạy một cách bất khả sai lầm.

Thay vào đó, ông thấy nó phù hợp hơn trong điều khoản 750, cùng với lời tuyên xưng đức tin chung của Giáo hội dưới sự hướng dẫn của giáo quyền. Long cũng muốn văn bản làm rõ rằng Cảm thức đức tin chỉ có thể được thực hiện trong sự hiệp thông và dưới sự hướng dẫn của thẩm quyền giảng dạy của Giáo hội, chứ không chỉ đơn thuần là ý kiến đa số.

" Hội đồng chưa bao giờ coi nó là độc lập với giáo quyền," ông nói.

Chức thánh và quản trị

Các đề xuất gây tranh cãi khác bao gồm việc củng cố khả năng pháp lý của nam nữ giáo dân đủ điều kiện để nắm giữ các chức vụ giáo hội, đảm nhận các hoạt động mục vụ và trách nhiệm, và tham gia vào một số lĩnh vực quản trị của Giáo hội; sự tham gia của các thành viên không phải giám mục vào các hội đồng đặc biệt với số lượng bằng với các thành viên đương nhiên; và quyền điều hành của các hội nghị giám mục, bao gồm việc loại bỏ vai trò của Tòa Thánh trong việc ủy quyền cho một giáo dân hỗ trợ các lễ cưới.

Cha Gerald Murray, một luật gia về luật giáo hội và là linh mục của Tổng giáo phận New York, nói với tờ Register rằng những thay đổi được đề xuất đối với luật giáo hội "rõ ràng là một nỗ lực nhằm mở rộng quyền quản trị trong Giáo hội cho những người Công Giáo đã được rửa tội nhưng chưa được thụ phong linh mục và giám mục."

Ngài nhấn mạnh rằng "sự đổi mới này không phải là một sự điều chỉnh nhỏ trong kỷ luật của Giáo Hội Công Giáo," mà là "sự bác bỏ giáo lý của Giáo hội cho rằng ba chức vụ linh mục, tiên tri và vua chỉ được ban cho những người đã được thụ phong làm linh mục và giám mục."

Cha Murray nói rằng theo những thay đổi được đề xuất, "chức vụ ba ngôi có thể được thực hiện một phần, đặc biệt là chức vụ vương giả, bởi những người đã được rửa tội nhưng chưa được thụ phong linh mục." Hơn nữa, ngài nói rằng việc quản trị trong Giáo hội "giờ đây sẽ trở thành một quyền lực được ủy thác cho những người không phải là mục tử," điều này sẽ là "một sự sai lệch căn bản so với giáo lý Công Giáo."

Cha Pietrzyk, người giữ chức vụ phó giám mục phụ trách hành chính của Tỉnh dòng Đa Minh Thánh Giuse, nói với tờ Register rằng công việc của ủy ban "thực chất là một nỗ lực nhằm tách rời quyền lực quản trị khỏi quyền lực của các dòng tu theo cách sẽ làm suy yếu tính thánh thiêng của Giáo hội và về cơ bản biến Giáo hội thành một cộng đồng Tin Lành nhưng vẫn có giáo hoàng."

Ngài đặc biệt chỉ trích đề xuất cho phép các thẩm phán không chuyên tham gia xét xử tại các tòa án giáo hội.

"Quan niệm về một hội đồng tư pháp được cấu thành hoàn toàn từ những người không có quyền thụ phong chức linh mục là một quan điểm cách mạng, và quan điểm thần học làm nền tảng cho đường lối đó sẽ làm suy yếu bản chất của Giáo hội một cách cơ bản," ngài nói. "Hơn nữa, nó hoàn toàn trái ngược với giáo huấn của Công đồng Vatican II, đặc biệt là trong Lumen Gentium, vốn đã làm rõ sự thống nhất giữa hai bên." Cha Pietrzyk cho biết điều này được thể hiện trong điều khoản 129, mà theo ngài, "văn kiện này, một cách trớ trêu - hoặc thiếu hiểu biết - lại không tìm cách sửa đổi."

Về phần mình, Giáo sư Long cho biết, mặc dù ông rất coi trọng những lo ngại về mặt giáo lý liên quan đến mối liên hệ giữa việc quản trị và chức sắc tôn giáo, nhưng luật hiện hành đã cho phép các thẩm phán không phải là giáo sĩ, và do đó, theo quan điểm của ông, "việc giáo sĩ không phải là giáo sĩ thực thi quyền tài phán tự nó không phải là sự vi phạm giáo lý." Thay vào đó, ông cho biết mối quan ngại của ông là về "phạm vi của thẩm quyền được đề xuất mà giới hạn của nó vẫn chưa rõ ràng" và cần phải được "xác định rõ."

Giáo sư Long cũng hoan nghênh hai đề xuất trong văn kiện: bắt buộc thành lập các hội đồng mục vụ ở cấp giáo phận, và yêu cầu sự đồng thuận của hội đồng linh mục đối với một số quyết định quan trọng của giám mục.

"Điều đó sẽ trao cho hội đồng đó một vai trò ràng buộc trong các vấn đề như tái cấu trúc giáo xứ," ông nói với tờ Register. "Giáo hội nên hoan nghênh sự tham gia và trách nhiệm giải trình mạnh mẽ hơn, nhưng việc yêu cầu sự đồng thuận vượt quá phạm vi tham khảo ý kiến. Luật pháp cần phải giải quyết vấn đề giám mục thực hiện trách nhiệm của mình như thế nào khi không đạt được thỏa thuận. "

Văn bản không ràng buộc

Ngoài những sửa đổi trước mắt, ủy ban cho biết về lâu dài, "nhu cầu rõ ràng" là cần phải sửa đổi toàn diện cả bộ luật giáo luật Latinh và Đông phương để kết hợp những hiểu biết về thần học và giáo hội học của Công đồng.

Ban Thư ký Thượng Hội đồng cho biết báo cáo này là một văn bản đang được soạn thảo — do đó, nó là một văn bản tư vấn chứ không mang tính ràng buộc. Các đề xuất trong báo cáo sẽ cần sự chấp thuận của Giáo hoàng, và bất kỳ thay đổi pháp lý thực tế nào cũng cần được ban hành chính thức.

Cha Pietrzyk, người từng là thẩm phán tại tòa án giáo hội của Tổng giáo phận phục vụ quân đội, nói: "May mắn thay, tôi nghĩ toàn bộ việc này là vô hiệu. Bản thân văn kiện này không có giá trị pháp lý." Nhận thấy số lượng người tham gia ít ỏi và "bản chất cực đoan" của một số ý tưởng, ngài cho rằng những yếu tố này khiến báo cáo "có rất ít giá trị đạo đức".

"Văn kiện này nên được giữ nguyên như nó vốn có," ngài nói, "một chú thích kỳ lạ trong lịch sử Giáo hội."

Người điều phối ủy ban gồm 10 thành viên là Đức Tổng Giám Mục Filippo Iannone, nhà lãnh đạo Bộ Văn bản Pháp luật vào thời điểm thành lập ủy ban, và hiện nay là nhà lãnh đạo Bộ Giám mục.

Các thành viên khác của ủy ban bao gồm Hồng Y Gianfranco Ghirlanda, người mà theo lời Cha Pietrzyk, đã "thúc đẩy một quan điểm cực đoan về giáo lý Giáo Hội tập trung vào quyền ủy quyền của Giáo hoàng Rôma trong suốt 40 năm qua."

Một thành viên khác là Myriam Wijlens, một luật gia người Hòa Lan, người luôn nhiệt thành ủng hộ việc cho phép những người đã được rửa tội tham gia vào quá trình phân định và ra quyết định, cũng như sự tham gia đầy đủ của phụ nữ vào đời sống lập luận và lãnh đạo của Giáo hội. Nói chung, bà Wijlens đã đóng một vai trò then chốt trong tiến trình Thượng Hội đồng.

---

Source:National Catholic Register

Canonists Warn Synod’s Canon Law Proposals Blur Lines of Church Authority

 

1. Chính Musk đã quyết định hạn chế tốc độ truy cập Starlink của Ukraine rồi đổ lỗi cho Ông Donald Trump

Theo nguồn tin thân cận với CBS News, một quyết định của Elon Musk đã dẫn đến việc Ukraine bị hạn chế tốc độ sử dụng mạng lưới liên lạc vệ tinh của SpaceX.

Dịch vụ vệ tinh, được sử dụng cho các hoạt động của máy bay điều khiển từ xa, tấn công các mục tiêu nhất định và bảo vệ các địa điểm ở Ukraine, đã bị chậm lại đáng kể trong tuần trước.

Theo các nguồn tin, Musk đã có nhiều cuộc trò chuyện với các quan chức chính quyền trước khi ra lệnh. Ông ta muốn làm rõ suy nghĩ của tổng thống về vấn đề này. Musk đã bày tỏ sự không hài lòng khi công ty của ông bị coi là đang trục lợi từ cuộc chiến tranh kéo dài giữa Nga và Ukraine.

Hiện vẫn chưa rõ lệnh cắt giảm dịch vụ của Musk đã được thực thi như thế nào.

Musk đã cấp phép công nghệ Starshield của SpaceX cho chính phủ Mỹ. Tuần trước, ông cho biết Mỹ kiểm soát ai có thể truy cập công nghệ này và mức độ dịch vụ mà người dùng nhận được.

"Mọi giới hạn về tốc độ hoặc cách sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định," Musk, người giàu nhất thế giới, nói.

Musk đã bạo phổi đổ mọi trách nhiệm lên Tòa Bạch Ốc và cá nhân Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, Ông Trump không biết gì về chuyện này.

Thiếu Tá Robert "Magyar" Brovdi, Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, cho biết do việc hạn chế tốc độ, các máy bay điều khiển từ xa đánh chặn của Ukraine không thể bay nhanh hơn 160km/giờ và do đó, không thể chặn các máy bay điều khiển từ xa của Nga chạy bằng động cơ phản lực. Hậu quả bi thảm của trò này là 69 người chết và hàng trăm người khác bị thương.

Ông Musk không trả lời yêu cầu bình luận. CBS News đã liên hệ với Tòa Bạch Ốc và Ngũ Giác Đài để xin ý kiến.

Tờ Wall Street Journal là tờ báo đầu tiên đưa tin về lệnh bóp nghẹt tốc độ của Musk.

Các hạn chế tạm thời này đã gây bất ngờ cho một số quan chức trong chính quyền, những người cho rằng cả Tổng thống Trump lẫn Ngũ Giác Đài đều không ra lệnh cụ thể bất kỳ giới hạn nào nhằm mục đích cố tình làm gián đoạn hoạt động của máy bay điều khiển từ xa và liên lạc trên chiến trường.

Tổng thống Trump hôm thứ Tư cho biết ông đang tìm kiếm thông tin chi tiết về người đã ra lệnh làm chậm tiến độ này.

"Tôi không biết đó là ai, nhưng tôi muốn tìm hiểu," ông nói.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm thứ Ba cho biết Ngũ Giác Đài không hề thao túng các dịch vụ Internet liên quan đến quân đội Ukraine.

"Chúng tôi không rút lại bất cứ điều gì. Có những điều khoản dịch vụ cần phải tuân thủ. Và đó là nơi Starlink có quyền đưa ra những quyết định đó, nhưng theo quan điểm của chúng tôi thì không có gì thay đổi. Chúng tôi không đưa ra bất kỳ chỉ thị nào hay bất cứ điều gì tương tự," Hegseth nói với các phóng viên, đồng thời cho biết thêm rằng "tất nhiên, chúng tôi chúc người Ukraine thành công."

Hôm Chúa Nhật, Tổng thống Zelenskiy nói với đài NBC News rằng dịch vụ Starshield của Ukraine vẫn còn những hạn chế.

Starshield là gì?

Starshield là một mạng lưới vệ tinh cấp quân sự do SpaceX chế tạo cho chính phủ Mỹ và các đối tác. Nó hoạt động trên công nghệ tương tự như mạng lưới vệ tinh dân sự Starlink.

Chính phủ Mỹ trả tiền để sử dụng Starshield và kiểm soát ai có thể truy cập công nghệ này. Việc sử dụng nó bị giới hạn ở Ukraine và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm. Nó không có sẵn ở Nga.

Hệ thống Starshield rất cần thiết cho quân đội Ukraine vì nó cho phép binh lính liên lạc và thực hiện các cuộc tấn công, bao gồm cả việc duy trì liên lạc với máy bay điều khiển từ xa ở khoảng cách xa.

Hiện chưa có giải pháp thay thế nào khả thi cho Starlink, là hệ thống đã đưa một chòm sao khổng lồ gồm các vệ tinh quỹ đạo thấp lên Trái Đất, và không có đối thủ cạnh tranh trực tiếp nào có thể sánh kịp.

Chuyện gì đã xảy ra ở Ukraine?

Các quan chức và binh lính Ukraine nói với đài CBS News rằng quân đội nước này bắt đầu gặp khó khăn đột ngột với thiết bị Starshield vào cuối ngày thứ Ba, bao gồm cả hiện tượng giảm tốc độ khiến việc thực hiện các nhiệm vụ với máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao trở nên khó khăn hơn. Các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết SpaceX đã đơn phương áp đặt các hạn chế đối với Starshield.

Các thiết bị đầu cuối Starlink thông thường có giới hạn tốc độ 70 km/giờ, tức là tốc độ tối đa mà internet có thể sử dụng được trong xe đang di chuyển. Ở tốc độ nhanh hơn giới hạn này, phẩm chất internet sẽ giảm và không còn sử dụng được nữa.

Starshield không có giới hạn tốc độ nhân tạo và được biết là hoạt động ở tốc độ ít nhất 160 km/giờ. Máy bay điều khiển từ xa tấn công được trang bị Starshield có thể di chuyển với tốc độ 160 km/giờ trở lên, và chúng là xương sống của các cuộc tấn công tầm trung của Ukraine.

Các đơn vị Ukraine báo cáo mất kết nối ở tốc độ thấp đến mức chỉ còn 90 km/giờ, khiến các máy bay điều khiển từ xa không thể hoạt động. Theo phân tích của Dimko Zhluktenko, một phi công kiêm nhà phân tích máy bay điều khiển từ xa trong Quân đội Ukraine, sự suy giảm hiệu năng của hệ thống Starshield ước tính đã gây thiệt hại hàng chục triệu đô la cho Ukraine.

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Zelenskiy cho biết giới hạn tốc độ đã ngăn cản Ukraine sử dụng hệ thống Starshield để bắn hạ máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed.

Tuần trước, nhà lãnh đạo Ukraine đã nói rằng "người Nga đang cố gắng lợi dụng những vấn đề với mạng Starlink ở Ukraine, vì máy bay điều khiển từ xa đánh chặn của chúng tôi phụ thuộc vào kết nối này, cùng với nhiều thứ khác."

Tổng thống Zelenskiy cho rằng vẫn còn một số hạn chế. Cuối tuần trước, ông nói với đài NBC News rằng tốc độ tối đa là 160 km/giờ, và hôm thứ Ba ông cho biết đã nói chuyện với Ngoại trưởng Marco Rubio về "tình hình với hệ thống Starlink/Starshield, cần phải được khôi phục".

Những hạn chế rõ ràng này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các nhà lập pháp Hoa Kỳ, với một nhóm Thượng Nghị Sĩ lưỡng đảng yêu cầu cơ quan giám sát nội bộ của Bộ Quốc phòng điều tra vào tuần trước.

"Cần phải có một cuộc điều tra, chúng ta cần tìm ra những người này là ai vì tính mạng con người đang bị đe dọa và đã có người thiệt mạng vì những việc này," Dân biểu đảng Cộng hòa Mike Turner của Ohio phát biểu trên chương trình "Face the Nation with Margaret Brennan" cuối tuần qua.

Vì sao Tổng thống Trump và Tổng thống Zelenskiy lại mâu thuẫn?

Ngoài những gián đoạn đối với hệ thống Starshield, Tổng thống Zelenskiy gần đây còn cho biết Nga đã tấn công Ukraine mà không có cảnh báo từ Mỹ, và việc cung cấp các hỏa tiễn đánh chặn quan trọng cho Ukraine đã bị chậm lại.

Một quan chức cao cấp của Ngũ Giác Đài nói với đài CBS News hôm thứ Hai rằng "không có thay đổi nào đối với chính sách của Bộ Chiến tranh liên quan đến việc chia sẻ thông tin tình báo hoặc bất kỳ khả năng nào mà chúng tôi cho phép người Âu Châu cung cấp cho Ukraine."

Trong những tuần gần đây, Tổng thống Trump ngày càng tỏ ra giận dữ với Tổng thống Zelenskiy, cáo buộc Tổng thống Ukraine không làm đủ để tìm cách chấm dứt cuộc chiến Nga-Ukraine.

Để bào chữa cho các thất bại trong cuộc chiến với Iran, Tổng thống Mỹ cho rằng chiến tranh Ukraine là nguyên nhân gây ra giá năng lượng cao. Chính quyền của ông đã dỡ bỏ các hạn chế đối với việc mua dầu diesel của Nga hồi đầu tháng này nhằm giảm bớt áp lực lên giá mặt hàng này, một động thái mà Tổng thống Zelenskiy cho rằng có thể khuyến khích Putin. Tổng thống Trump cũng đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga vào tuần trước.

Tổng thống Trump hồi đầu tháng này cho biết Ukraine và Nga đã đồng ý ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau — tuyên bố một "thỏa thuận ngừng bắn năng lượng" bắt đầu có hiệu lực và cả Nga lẫm Ukraine đều đã đồng ý, trong khi cả 2 nước này đều tỏ ra sửng sốt trước tuyên bố của Tổng thống Trump. Ban đầu, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Ukraine sẵn sàng tuân thủ thỏa thuận đó, nhưng các cuộc tấn công của Nga chưa bao giờ chấm dứt, và vài ngày sau, ông nói với tờ Financial Times rằng nước ông sẽ không còn trì hoãn việc tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga nữa vì Nga vẫn đang tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Chính phủ Nga chưa bao giờ xác nhận rằng họ đã đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn.

Trong một cuộc phỏng vấn với Newsmax vào tối thứ Năm, Tổng thống Trump gọi Tổng thống Zelenskiy là "một người không tốt để chúng ta có thể hợp tác" và cho rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga sẽ là một "sự ô nhục", đồng thời kêu gọi cả hai bên đạt được thỏa thuận và nói thêm rằng nhà lãnh đạo Ukraine khó hợp tác hơn Putin.

"Tôi không phải là người hâm mộ Tổng thống Zelenskiy lắm," Tổng thống Trump nói.

[CBSNews: Musk chose to restrict Ukraine's access to SpaceX satellite network, sources say]

2. Bắc Hàn công bố ảnh Kim Chính Ân để bác bỏ tin đồn hắn ta đã qua đời - Tại sao tin đồn về cái chết của ông ta vẫn liên tục xuất hiện?

Kim Chính Ân xuất hiện trên truyền thông nhà nước Bắc Hàn với vẻ ngoài khỏe mạnh đáng kinh ngạc, trái ngược với tin đồn ông đã qua đời vì xuất huyết não.

Những bức ảnh được đăng tải trên báo nhà nước Rodong Sinmun cho thấy nhà độc tài 42 tuổi đang tham quan một triển lãm quần áo và giày dép cùng con gái của mình, theo như tờ báo này mô tả.

Những hình ảnh này xuất hiện vài giờ sau khi một nhà bất đồng chính kiến người Trung Quốc sống ở Mỹ tuyên bố, mà không có bằng chứng, rằng Kim Chính Ân đã được đưa đến một bệnh viện ở Bắc Kinh trong tình trạng hôn mê và đã qua đời.

Đối với những người theo dõi sát sao tình hình Bắc Hàn, loại tin đồn này gần như đã trở nên quen thuộc.

Tại một trong những quốc gia bí mật nhất thế giới, việc xác minh sự thật thường rất khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho những suy đoán.

Thông tin mới nhất này xuất phát từ Tạ Vạn Quân (Wanjun Xie, 谢万军) người tự xưng là chủ tịch Đảng Dân chủ Trung Quốc, một nhóm bị chính quyền Trung Quốc cấm hoạt động. Trước đây, ông ta đã lan truyền những thông tin chưa được kiểm chứng, bao gồm cả những suy đoán về cái chết của lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình.

Ông Quân cáo buộc rằng Kim bị xuất huyết não nghiêm trọng và được chuyển đến Bắc Kinh vì Bắc Hàn thiếu các trang thiết bị y tế để điều trị cho ông.

Ông ta khẳng định Kim Chính Ân sau đó đã qua đời và thi thể của ông ta đã được bí mật đưa về Bắc Hàn, chính quyền đã che giấu cái chết của ông ta.

Nhưng những bức ảnh lại kể một câu chuyện khác.

Được nhìn thấy đang xem xét các vật trưng bày, đi cùng với Kim Chử Ái (Kim Ju Ae) và đoàn tùy tùng thường lệ của ông.

Mặc dù không thể biết chính xác thời điểm những bức ảnh được chụp, nhưng vẫn có những lý do khác để nghi ngờ tuyên bố của ông Tạ Vạn Quân.

Nếu sức khỏe của Kim Chính Ân đột ngột suy giảm, có lẽ sẽ có những dấu hiệu lan rộng ra ngoài biên giới Bắc Hàn.

Trung Quốc có thể tăng cường an ninh dọc biên giới để chuẩn bị cho tình trạng bất ổn tiềm tàng hoặc dòng người tị nạn. Hoạt động xung quanh các phái đoàn ngoại giao của Bắc Hàn cũng có thể gia tăng. Những người đào tẩu ở Nam Hàn thường nhận được thông tin thông qua các mạng lưới không chính thức dọc biên giới Trung Quốc. Tuy nhiên, không điều nào trong số này đã xảy ra.

Trong khi đó, các quan chức tình báo Nam Hàn nói với hãng tin Yonhap rằng họ không nghe thấy bất cứ thông tin nào xác nhận các báo cáo đó.

Tin đồn này cũng tương tự như những báo động giả trước đây.

Vào năm 2020, một người đào tẩu cao cấp của Bắc Hàn tuyên bố ông "chắc chắn 99%" rằng Kim Chính Ân đã chết sau ca phẫu thuật tim mạch. Không lâu sau đó, Kim Chính Ân xuất hiện trước công chúng và tuyên bố này đã bị bác bỏ.

Vậy tại sao những tin đồn này cứ liên tục xuất hiện trở lại? Lý do đầu tiên là vấn đề kế vị.

Bắc Hàn đã được gia tộc Kim cai trị qua ba thế hệ, nhưng tương lai sau khi Kim Chính Ân rời nhiệm sở vẫn còn nhiều điều chưa chắc chắn so với các vị tiền nhiệm của ông.

Kim Nhật Thành đã dành hàng thập niên để chuẩn bị cho con trai mình, Kim Chính Nhất, lên nắm quyền. Đến khi Kim Nhật Thành qua đời năm 1994, kế hoạch kế vị đã được thiết lập vững chắc. Quá trình chuyển giao quyền lực của Kim Chính Nhất diễn ra tương đối suôn sẻ.

Sự thăng tiến của Kim Chính Ân diễn ra nhanh chóng và đầy rủi ro hơn. Sau khi Kim Chính Nhất bị đột quỵ vào năm 2008, con trai út của ông đã được thăng chức nhanh chóng. Đến khi cha ông qua đời năm 2011, ông đã được công khai xác định là người lãnh đạo tương lai.

Dù vậy, Kim Chính Ân đã dành nhiều năm để củng cố quyền lực, thanh trừng các đối thủ và loại bỏ những mối đe dọa mà ông cho là có thể gây ra.

Hiện nay, cơ quan tình báo Nam Hàn tin rằng ông ta có thể đang chuẩn bị cho con gái mình trở thành người kế nhiệm. Cô ấy ngày càng xuất hiện nhiều hơn tại các sự kiện quan trọng và các cuộc diễu binh.

Nhưng người ta cho rằng cô bé chỉ mới 13 tuổi. Bắc Hàn chưa bao giờ có người phụ nữ lãnh đạo, và cô bé cũng chưa được chính thức chỉ định là người thừa kế. Tuổi còn nhỏ cũng khiến cô bé dễ bị tổn thương trong bất kỳ cuộc tranh giành quyền lực nào.

Tất cả những điều không chắc chắn này giúp giải thích tại sao những tin đồn về sức khỏe của Kim lại thu hút nhiều sự chú ý đến vậy.

Lý do thứ hai là những tin đồn đó không hoàn toàn vô căn cứ.

Ông Kim bị thừa cân và hút thuốc lá nhiều. Cơ quan Tình báo Quốc gia Nam Hàn đã nhiều lần cảnh báo rằng lối sống của ông khiến ông có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn. Bệnh tim và đột quỵ cũng là bệnh di truyền trong gia đình ông Kim.

Nếu có bất kỳ điều gì xảy ra với Kim Chính Ân, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng đối với các nước láng giềng và cộng đồng quốc tế nói chung. Bất kỳ cuộc khủng hoảng lãnh đạo đột ngột nào cũng đặt ra những câu hỏi khó khăn về việc kiểm soát vũ khí hạt nhân của Bắc Hàn và nguy cơ bất ổn chính trị.

Liệu một cuộc tranh giành quyền lực có thể cám dỗ những người theo đường lối cứng rắn hành động hung hăng chăng? Liệu tình trạng bất ổn có thể gây ra một cuộc khủng hoảng người tị nạn dọc biên giới Trung Quốc? Đây là những câu hỏi không chỉ khiến Bắc Kinh và Hán Thành lo ngại mà còn cả Washington, quốc gia đang duy trì khoảng 28.000 binh sĩ tại Nam Hàn.

Các cơ quan tình báo theo dõi sát sao Kim Chính Ân để sẵn sàng cho mọi diễn biến.

Vì Bắc Hàn vẫn là một "hố đen" thông tin, nên nước này cũng dễ trở thành mục tiêu của những thông tin sai lệch. Chỉ một nhóm nhỏ người có thể thường xuyên tiếp cận nhà lãnh đạo nước này. Ngay cả các cơ quan tình báo cũng gặp khó khăn trong việc thu thập thông tin đáng tin cậy, và phần lớn những thông tin được đưa ra đều kèm theo nhiều lưu ý như chưa được kiểm chứng hoặc chỉ mang tính chất xác thực chứ không phải là sự thật đã được khẳng định.

Chính quyền này cũng bị nghi ngờ cố tình khuyến khích sự hỗn loạn, tung tin giả để che giấu những gì thực sự đang xảy ra bên trong đất nước.

Vì vậy, thật khó tin rằng Tạ Vạn Quân lại tình cờ phát hiện ra được tin tức quan trọng như vậy, trong khi những người có nhiệm vụ theo dõi nó lại không hề hay biết.

Có thể đơn giản là ông ta muốn thu hút sự chú ý. Hoặc cũng có thể ông ta muốn làm bẽ mặt Bắc Kinh bằng cách nhấn mạnh mối quan hệ của nước này với Bình Nhưỡng, mặc dù những mối quan hệ đó đã quá rõ ràng đối với cả thế giới.

Dù động cơ của ông ta là gì, Quân chắc chắn không phải là người đầu tiên lợi dụng sự bất ổn xung quanh giới lãnh đạo Bắc Hàn.

[BBC: North Korea publishes photos of Kim Jong Un - why do rumours of his death keep coming back?]

3. Ông Rubio cho rằng việc trì hoãn vận chuyển vũ khí phòng không của Mỹ cho Ukraine không phải là cố ý.

Ngày 20 tháng 10, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thừa nhận việc trì hoãn vận chuyển hệ thống đánh chặn hỏa tiễn cho Ukraine, nhưng phủ nhận đây là quyết định cố ý nhằm gây hại cho Kyiv.

"Mọi quốc gia trên thế giới đều muốn có hỏa tiễn đánh chặn... Có lẽ đây là sản phẩm được săn đón nhất hiện nay trong lĩnh vực quốc phòng," Rubio nói với các phóng viên trong chuyến thăm Ấn Độ của mình.

" Vì vậy, khi một quốc gia không nhận được hỏa tiễn đánh chặn từ Hoa Kỳ, đó không phải vì chúng tôi từ chối. Chúng tôi cũng có những nhu cầu riêng của mình."

Ngày 19 tháng 10, tờ Kyiv Independent đưa tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đang trì hoãn việc cung cấp hỏa tiễn Patriot, loại hỏa tiễn mà Ukraine dựa vào để đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo của Nga, trong bối cảnh quan hệ giữa Ukraine và Mỹ xấu đi.

"Hegseth đang giữ các hợp đồng hỏa tiễn Patriot trên bàn làm việc của mình. Ông ấy chưa ký duyệt chúng," một quan chức Ukraine nói với Kyiv Independent, đề cập đến lô hàng đã được các đồng minh của Kyiv thanh toán.

Rubio thừa nhận rằng một lô hỏa tiễn đánh chặn có thể đã bị giữ lại trong khi Mỹ cân nhắc các ưu tiên chiến lược của mình, nhưng khẳng định rằng "không có chỉ thị chính trị cố ý nào nhằm gây hại cho Ukraine."

Hệ thống hỏa tiễn đánh chặn Patriot đã trở nên khan hiếm trên toàn thế giới do Mỹ và các đồng minh đã sử dụng hết kho dự trữ của mình trong cuộc chiến với Iran. Ukraine đã nhận được một lượng hạn chế hỏa tiễn Patriot do các đồng minh NATO tài trợ theo sáng kiến PURL, cùng với một số kênh khác.

Ông Rubio cho biết ông đã có cuộc điện đàm kéo dài 45 phút với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy vào ngày 20 tháng 10 để thảo luận về những căng thẳng gần đây trong quan hệ Mỹ-Ukraine.

Rạn nứt này xuất hiện sau thông báo bất ngờ về thỏa thuận dầu diesel giữa Mỹ và Nga vào ngày 9 tháng 10.

Kể từ đó, Tổng thống Zelenskiy và Tổng thống Donald Trump đã công khai chỉ trích gay gắt lẫn nhau. Tổng thống Trump cáo buộc người đồng cấp Ukraine không muốn chấm dứt chiến tranh và cho rằng Tổng thống Zelenskiy nên bị thay thế khỏi vị trí lãnh đạo Ukraine.

Ngược lại, Kyiv cáo buộc Washington gây áp lực buộc họ ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga bằng cách đe dọa cắt nguồn cung cấp vũ khí và hỗ trợ tình báo.

[Kyiv Independent: Rubio says delays in US air defense shipments to Ukraine not deliberate]

4. Anh và Ba Lan cáo buộc Hegseth hạ thấp vai trò của các đồng minh trong cuộc chiến ở Afghanistan.

Chính phủ Anh và Ba Lan đã chỉ trích Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth sau khi ông có vẻ như đã hạ thấp vai trò của các thành viên NATO khác trong cuộc chiến ở Afghanistan.

Văn phòng Thủ tướng Anh đã cùng với Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski lên tiếng phản bác lại phát biểu của ông Hegseth tại Đại học Tennessee cuối tuần qua rằng rất ít đồng minh NATO "thực sự tham gia vào các hoạt động quân sự".

"Tôi từng là đại úy ở Afghanistan và chúng tôi thường đến trụ sở ở Kabul, ở đó có tới 50 lá cờ," Hegseth nhớ lại. "Thật là một cảnh tượng tuyệt vời, 50 quốc gia khác nhau cùng đóng góp cho liên minh NATO và sứ mệnh của ISAF [Lực lượng Hỗ trợ An ninh Quốc tế] ở đó."

Nhưng ông nói thêm: "Chỉ có khoảng năm người đóng góp thôi. Thực tế thì chỉ có một hoặc hai người thực sự tham gia vào các hoạt động tác chiến. Thậm chí, chúng tôi còn nói đùa rằng phù hiệu ISAF có nghĩa là ‘Tôi đã thấy người Mỹ chiến đấu’."

Tất cả 28 thành viên của NATO lúc bấy giờ đều tham gia vào cuộc chiến do Mỹ dẫn đầu ở Afghanistan, sau khi liên minh này viện dẫn Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương – điều khoản phòng thủ tập thể của NATO – vào ngày 12 tháng 9 năm 2001, một ngày sau các cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9.

Đây vẫn là lần duy nhất điều khoản này được viện dẫn trong lịch sử liên minh.

Khi được hỏi về những bình luận của ông hôm thứ Hai, phát ngôn nhân chính thức của Thủ tướng Anh Andy Burnham đã chỉ ra rằng "hàng ngàn gia đình người Anh và đồng minh đã hy sinh rất nhiều để đóng góp vai trò quan trọng của họ trong cuộc chiến đó và giữ vững các giá trị của chúng ta", trong khi "hơn 450 binh sĩ Anh đã không bao giờ trở về".

"Sự hy sinh của họ và của các lực lượng NATO khác là nhằm phục vụ an ninh tập thể và đáp trả cuộc tấn công vào đồng minh của chúng ta," ông nói tiếp.

"Chúng tôi vô cùng tự hào về quân đội của mình, và sự phục vụ cũng như hy sinh của họ sẽ không bao giờ bị lãng quên. Và việc xem nhẹ vai trò của họ là sai trái."

Hôm Chúa Nhật, Sikorski đăng tải trên mạng xã hội rằng Hegseth nên nhắc lại những bình luận của mình "với gia đình của 44 binh sĩ Ba Lan đã hy sinh khi bảo vệ tỉnh Ghazni đầy khó khăn".

Đây không phải là lần đầu tiên sự đóng góp của các thành viên NATO khác vào cuộc chiến ở Afghanistan bị chính phủ Mỹ đặt câu hỏi.

Tổng thống Donald Trump đã gây ra sự phẫn nộ ở Luân Đôn hồi tháng Giêng sau khi ông nói rằng các lực lượng không phải của Mỹ "đã đứng lùi lại một chút, cách xa tiền tuyến một chút" trong suốt cuộc chiến.

[Politico: UK and Poland accuse Hegseth of downplaying allies’ role in Afghanistan]

5. Ông Witkoff sẽ đến thăm St. Petersburg sau cuộc đàm phán với Tổng thống Zelenskiy.

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff sẽ gặp các quan chức Nga tại St. Petersburg vào ngày 21 tháng 10 để thảo luận về các đề xuất của Âu Châu và Mỹ nhằm thúc đẩy hòa bình ở Ukraine, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store cho biết rằng điều này "có thể mở đường cho một cuộc gặp ở cấp lãnh đạo".

Các quan chức, cùng với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, đã gặp nhau tại Na Uy trong một thời điểm đầy bất ổn đối với Ukraine, khi Nga leo thang các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

Trong khi đó, quan hệ giữa Kyiv và Washington đang xấu đi nghiêm trọng trong bối cảnh lo ngại rằng Mỹ có thể đang trì hoãn việc cung cấp hỏa tiễn phòng không Patriot do các đồng minh của Ukraine tài trợ, cũng như các hỗ trợ khác.

"Chúng tôi có một số ý tưởng rõ ràng về cách thức đạt được hòa bình. Và chúng tôi đoàn kết với các đối tác Âu Châu trong nỗ lực này, và chúng tôi muốn người Mỹ chuyển những ý tưởng này đến người Nga", Tổng thống Zelenskiy nói tại cuộc họp báo.

"Một trong những ý tưởng quan trọng là chuyển sang cuộc họp ba bên giữa các nhà lãnh đạo để giải quyết những vấn đề mà chỉ các nhà lãnh đạo mới có thể làm được."

Ông Witkoff cũng sẽ trình bày với phía Nga các đề xuất về bảo đảm an ninh hậu chiến tương tự Điều 5 cho Ukraine, vốn đã được thảo luận ở Oslo, Tổng thống Zelenskiy cho biết.

Putin từ lâu đã né tránh cuộc gặp với Tổng thống Zelenskiy. Thay vào đó, nhà lãnh đạo Điện Cẩm Linh được tường trình đang thúc đẩy cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump tại Trung Quốc vào tháng tới để đạt được một thỏa thuận hòa bình có lợi, mà không có sự tham gia của Ukraine.

Ông Stubb nhận xét về các cuộc đàm phán gần đây: "Chúng tôi đã thảo luận và tìm ra những yếu tố then chốt về an ninh, và chúng tôi cũng đã thảo luận và tìm ra những yếu tố then chốt về kinh tế", đồng thời cho biết các đề xuất đã được các quan chức Âu Châu, Ukraine và Mỹ xây dựng.

Tổng thống Phần Lan nhận xét rằng bất chấp "nhiều ồn ào trong dư luận", các cuộc đàm phán đang tiến triển tốt "ở cấp độ kỹ thuật".

Jared Kushner tham gia các cuộc đàm phán trực tuyến tại Oslo, và các quan chức cũng dự kiến sẽ thảo luận với các cố vấn an ninh quốc gia từ các nước Âu Châu.

Ông Witkoff không có mặt tại buổi họp báo cuối cùng. Khi được một phóng viên hỏi về sự vắng mặt của ông, Store nói: "Đây là một buổi họp báo giữa các nhà lãnh đạo chính trị."

Tờ New York Times trước đó đưa tin rằng ông Witkoff sẽ gặp Putin khi ở Nga, có thể để thảo luận về việc thả ông Stephen Hubbard, một công dân Mỹ 72 tuổi được tường trình đang phục vụ trong một đơn vị phòng thủ lãnh thổ của Ukraine ở Izium, tỉnh Kharkiv, khi lực lượng Nga bắt giữ ông vào năm 2022.

Hơn một năm rưỡi nỗ lực hòa bình do Mỹ dẫn đầu đã không đạt được tiến triển nào khi Mạc Tư Khoa tiếp tục yêu cầu Ukraine nhượng lại Donbas, một khu vực chiến lược quan trọng ở phía đông Ukraine mà lực lượng Nga không thể chiếm hoàn toàn bằng vũ lực.

Nỗ lực hòa bình hiện đang bị cản trở thêm bởi sự xấu đi nghiêm trọng trong quan hệ Ukraine-Mỹ, sau thông báo bất ngờ về thỏa thuận dầu diesel giữa Mỹ và Nga vào ngày 9 tháng 10.

Kể từ đó, Tổng thống Zelenskiy và Tổng thống Trump đã công khai chỉ trích gay gắt lẫn nhau. Tổng thống Trump nói rằng người đồng cấp Ukraine của ông "không muốn chấm dứt cuộc chiến này, và có lẽ chưa bao giờ muốn."

Tổng thống Trump cũng từ chối lên án Điện Cẩm Linh về các cuộc tấn công leo thang nhằm vào Ukraine, bao gồm cả các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng vốn đã dễ bị tổn thương của nước này. Ông nói với các phóng viên bên ngoài Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Ba, 20 Tháng Mười, rằng "Nga đã cư xử rất đẹp với người Ukraine."

Trong khi đó, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo trong một cuộc phỏng vấn với NBC News rằng việc Tổng thống Trump đứng về phía Putin sẽ là một "sai lầm lịch sử".

[Kyiv Independent: Witkoff to visit St. Petersburg after Zelensky talks]

6. Tổng thống Trump nói Ukraine "phải muốn đạt được thỏa thuận" khi ông Witkoff lên đường sang Nga.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba, ngày 20 tháng 10, cho biết Ukraine "phải muốn đạt được một thỏa thuận" để chấm dứt cuộc chiến của Nga, bất chấp việc Kyiv liên tục kêu gọi ngừng bắn và thúc giục Washington sắp xếp một cuộc gặp ba bên với Nga.

Phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục ở Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Trump tuyên bố rằng cả Mỹ và Âu Châu đều đã chi "một khoản tiền khổng lồ" cho Ukraine, và Âu Châu hiện đã mệt mỏi với cuộc chiến.

"Chúng ta đã viện trợ một lượng lớn cho Ukraine. Chúng ta chẳng nhận lại được gì ngoài dầu diesel phẩm chất cao", Tổng thống Trump nói, dường như nhằm biện minh cho những động thái gần đây của ông trong việc giảm bớt áp lực lên Mạc Tư Khoa.

Những phát biểu của ông được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy gặp gỡ đặc phái viên cao cấp của Mỹ, Steve Witkoff, tại Oslo, Na Uy, nơi hai bên đã thảo luận về một số loại bảo đảm an ninh được nêu trong một dự thảo văn kiện.

Ông Witkoff dự kiến sẽ trình bày các đề xuất này với phía Nga tại St. Petersburg vào thứ Tư, ngày 21 tháng 10.

Tổng thống Trump tuyên bố "đa số người chết chủ yếu là binh lính".

Khi được hỏi về các cuộc tấn công của Nga nhằm vào thường dân, Tổng thống Trump nói rằng "Một số người chết ở những thị trấn bị trúng bom, nhưng phần lớn là binh lính thiệt mạng."

Chỉ một ngày trước đó, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một công viên đông người ở Nova Vodolaha, vùng Kharkiv, nơi người dân thường xuyên tụ tập cùng con cái. Vụ tấn công đã khiến sáu thường dân thiệt mạng, nạn nhân nhỏ tuổi nhất là một em bé sơ sinh trong xe đẩy, chỉ hơn một tuổi.

Động thái này đã khiến các công tố viên mở cuộc điều tra tội ác chiến tranh đối với vụ tấn công, vì việc cố ý tấn công vào thường dân cấu thành hành vi vi phạm luật nhân đạo quốc tế.

Hôm thứ Ba, lực lượng Nga đã tấn công phòng mổ tại Viện Tim mạch Strazhesko ở Kyiv, làm một bệnh nhân bị thương. Vụ tấn công đánh dấu lần thứ hai Nga tấn công vào trung tâm tim mạch phục vụ bệnh nhân này.

Bất chấp các cuộc tấn công dữ dội của Nga vào Ukraine, Tổng thống Trump nói với các ký giả "Nga đã cư xử rất đẹp với người Ukraine." Đáp lại tuyên bố "cư xử rất đẹp", Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, hỏi "Ông Donald Trump có cần chúng tôi biết ơn bọn xâm lược Nga không?"

Sự ủng hộ của Kyiv đối với các đề xuất ngừng bắn

Các nhà chức trách cao cấp của Ukraine luôn bác bỏ cáo buộc rằng Kyiv là trở ngại cho hòa bình.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Zelenskiy đã đáp trả cáo buộc trước đó của Tổng thống Trump rằng ông không muốn chấm dứt chiến tranh bằng cách nhắc lại rằng Kyiv đã ủng hộ mọi sáng kiến của các đối tác, cũng như mọi đề xuất ngừng bắn nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga.

Vào tháng 6, Tổng thống Zelenskiy đã công khai gửi thư ngỏ hiếm hoi tới Putin, đề xuất một cuộc gặp trực tiếp do một quốc gia trung lập chủ trì và nói rằng ông sẵn sàng cho một "lệnh ngừng bắn toàn diện".

Tuy nhiên, chính quyền Nga cho đến nay đã bác bỏ mọi đề xuất như vậy, thậm chí trong một số trường hợp còn chế giễu chúng.

Các đối tác quốc tế cũng đã đưa ra quan điểm tương tự. Tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 81, gọi tắt là UNGA, được tổ chức tại New York vào cuối tháng 9, 51 quốc gia đã ký một tuyên bố chung kêu gọi Nga chấp nhận lệnh ngừng bắn ngay lập tức. Tuyên bố này lưu ý rằng Ukraine đã đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện vào tháng 3 năm 2025.

Tại hội nghị thượng đỉnh đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov – người đại diện cho Putin – tuyên bố rằng Điện Cẩm Linh sẽ không tạm dừng "chiến dịch quân sự đặc biệt" của mình ngay cả trong các cuộc đàm phán có thể xảy ra.

Ông nói tiếp rằng Ukraine lẽ ra đã giữ nguyên biên giới năm 1991 nếu các quốc gia Âu Châu không "gây ra những trò hề của họ", lặp lại thái độ thù địch lâu nay của Mạc Tư Khoa đối với phương Tây, chỉ một tháng sau khi Ukraine kỷ niệm 35 năm Ngày Độc lập.

Trong một tuyên bố chính thức được đưa ra sau cuộc đàm phán ở Oslo, Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã ngay lập tức ủng hộ đề xuất cuối cùng của Mỹ về lệnh ngừng bắn năng lượng. Tuy nhiên, Nga vẫn tiếp tục các cuộc tấn công.

Theo Tổng thống Zelenskiy, Kyiv khi đó đã đề nghị ngừng tấn công các mục tiêu nhạy cảm trong lĩnh vực năng lượng của Nga nếu Mạc Tư Khoa ngừng tấn công Ukraine.

"Putin đã nói ‘không’. Nhưng chúng tôi đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp," Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời lưu ý rằng Ukraine đang hợp tác với các đối tác Âu Châu về một loạt các đề xuất hòa bình mà Kyiv muốn Mỹ chuyển đến Mạc Tư Khoa.

Tình báo được khôi phục khi Witkoff lên đường đến Nga.

Cuộc gặp gần đây nhất tại Oslo có thể cho thấy quan hệ giữa Kyiv và Washington đang bắt đầu ổn định.

Tổng thống Zelenskiy xác nhận rằng việc chia sẻ thông tin tình báo, bao gồm cả cảnh báo sớm về các cuộc tấn công của Nga, đã hoạt động trở lại. "Chúng tôi rất biết ơn vì hoạt động tình báo hiện đã được cải thiện", ông nói. "Tôi nghĩ chúng ta sẽ đạt được kết quả tốt."

Sau cuộc hội đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Tổng thống Zelenskiy cũng cho biết Ukraine có thể thấy kết quả trong vòng 48 giờ tới về hệ thống đánh chặn Patriot và các hạn chế đối với hệ thống Starlink.

Chuyến đi này sẽ là chuyến thăm đầu tiên của các đặc phái viên Mỹ tới Nga kể từ ngày 5 tháng 9, khi họ có cuộc hội đàm kéo dài ba giờ với Putin và các quan chức cao cấp của Nga tại Mạc Tư Khoa trước khi đến Kyiv lần đầu tiên trong nhiệm kỳ của mình.

Mạc Tư Khoa đã phát tín hiệu về những giới hạn. Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, ông Lavrov cho biết Nga sẽ lắng nghe các đề xuất của Mỹ nhưng loại trừ mọi nhượng bộ chính trị.

Diễn biến của sự rạn nứt với Washington

Trong tuần qua, quan hệ ngoại giao giữa Kyiv và Washington đã xấu đi nghiêm trọng.

Mâu thuẫn ban đầu bắt đầu khi Tổng thống Trump đột ngột tuyên bố ông đã đạt được thỏa thuận về nhiên liệu diesel với Putin vào ngày 9 tháng 10, cùng ngày phái đoàn Ukraine đang ở Miami để đàm phán hòa bình với chính quyền của ông.

Sau đó, Tổng thống Zelenskiy cho biết quân đội Ukraine đã được các đối tác Mỹ cảnh báo rằng Washington sẽ hạn chế việc chia sẻ thông tin tình báo nếu Kyiv tiếp tục tấn công các cơ sở dầu mỏ của Nga.

Theo các nguồn tin, chính quyền Trump cũng cảnh báo rằng họ có thể đình chỉ Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL – một cơ chế cho phép các nước Âu Châu mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine, kênh chính để mua hỏa tiễn đánh chặn Patriot.

Ngày 10 tháng 10, Tổng thống Trump tuyên bố Ukraine cần một tổng thống mới có khả năng đạt được thỏa thuận. Tổng thống Zelenskiy bác bỏ ý tưởng này bằng cách nói rằng việc ông bị phế truất sẽ là "quyết định của người dân chúng ta, không phải của Tổng thống Trump, không phải của Musk, cũng không phải của bất kỳ ai khác."

Tuy nhiên, dưới chế độ thiết quân luật, luật pháp Ukraine cấm tổ chức bầu cử tổng thống.

Mặc dù Kyiv kêu gọi ngừng bắn 60 ngày để tổ chức bầu cử sau lời kêu gọi của Tổng thống Trump về việc tổ chức bầu cử ở Ukraine, Điện Cẩm Linh đã từ chối, chỉ đề nghị ngừng bắn một ngày vào đúng ngày bầu cử dự kiến.

Sau đó, vào ngày 11 tháng 10, Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn năng lượng ngay lập tức giữa Nga và Ukraine, khẳng định cả hai bên đã đồng ý vì ông đã yêu cầu họ làm vậy.

Mặc dù Ukraine đã thể hiện thiện chí tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn và không tấn công các cơ sở của Nga, Nga vẫn tiếp tục các cuộc tấn công vào Ukraine trên toàn quốc. Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết vào ngày 14 tháng 10 rằng thỏa thuận ngừng bắn năng lượng của Tổng thống Trump chưa bao giờ được định nghĩa rõ ràng, vì vậy không thể cáo buộc Nga vi phạm thỏa thuận đó.

Cùng thời điểm đó, Ukraine bắt đầu phải chịu những hạn chế đối với các thiết bị đầu cuối Starlink mà không có cảnh báo trước và việc tạm ngừng chia sẻ thông tin tình báo của Mỹ kéo dài một tuần, khiến Kyiv không nhận được cảnh báo nào từ các đồng minh về các cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

CEO của SpaceX, Elon Musk, đã phủ nhận trách nhiệm, cho rằng các giới hạn đối với hệ thống Starshield cấp quân sự do quân đội Mỹ quyết định và cuối cùng là do chính Tổng thống Trump tự đặt ra.

Tổng thống Trump hoàn toàn phủ nhận trách nhiệm.

[Kyiv Post: Trump Says Ukraine ‘Has to Want to Make a Deal’ as Witkoff Heads to Russia]

7. Âu Châu không có phương án thay thế Starlink trong khi Ukraine đang đối mặt với sự gián đoạn dịch vụ vệ tinh.

Lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, cảnh báo hôm thứ Sáu rằng Âu Châu không thể thay thế Starlink trong thời gian ngắn, khi những gián đoạn đối với mạng lưới vệ tinh của Elon Musk làm dấy lên lo ngại về khả năng liên lạc trên chiến trường của Ukraine.

Kallas nói với các phóng viên trước thềm hội nghị thượng đỉnh Liên Hiệp Âu Châu có sự tham dự của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy: "Starlink thực sự cần thiết cho Ukraine và thật không may là trong ngắn hạn, Âu Châu không thể thay thế khả năng này."

Ukraine dựa vào Starlink và hệ thống Starshield cấp quân sự của nó để liên lạc trên chiến trường, thực hiện các cuộc tấn công tầm trung vào lãnh thổ bị Nga tạm chiếm và sử dụng máy bay điều khiển từ xa đánh chặn để bắn hạ máy bay điều khiển từ xa tấn công của Nga.

Mạng lưới vệ tinh của Starlink có quy mô vô song, trong khi mô hình kinh doanh và các thiết bị đầu cuối di động, giá cả phải chăng mang lại cho nó lợi thế lớn so với các đối thủ cạnh tranh dựa vào thiết bị cồng kềnh và đắt tiền hơn.

Tuần này, Kyiv thông báo về việc hạn chế kết nối Starlink dành cho quân đội, với các quan chức Ukraine cho biết tốc độ truy cập chậm hơn tại một số thiết bị đầu cuối vào thứ Tư. Ông Musk nói rằng bất kỳ sự gián đoạn nào đều là trách nhiệm của chính phủ Mỹ, chứ không phải công ty SpaceX của ông.

Âu Châu đang gấp rút tìm kiếm các giải pháp thay thế.

Kallas cho biết Cơ quan Quốc phòng Âu Châu đã lập bản đồ các năng lực quân sự quan trọng mà Âu Châu còn thiếu và cần phải phát triển.

"Chúng ta cần lấp đầy những khoảng trống này càng sớm càng tốt," bà nói.

Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs thừa nhận rằng Âu Châu hiện chưa đủ khả năng để đưa ra một giải pháp thay thế hoàn chỉnh.

Đức đang yêu cầu Washington giải thích về những hạn chế ảnh hưởng đến kết nối Starlink của Ukraine.

Theo hãng tin AFP hôm thứ Sáu, ông nói với các phóng viên: " Starlink là chìa khóa để Ukraine thực sự có thể chiến đấu hoặc phản công." Âu Châu có một số khả năng tương đương, nhưng không đủ để đáp ứng nhu cầu của Ukraine.

Thủ tướng Hòa Lan Rob Jetten nói với hãng tin AFP rằng ông đã thảo luận vấn đề này với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm thứ Năm, tập trung vào việc các nước Âu Châu có thể cung cấp thêm dịch vụ thông tin liên lạc vệ tinh như thế nào trong tương lai gần.

Liên Hiệp Âu Châu xem xét phương án dự phòng vệ tinh.

Ủy ban Âu Châu đang đàm phán về việc Ukraine tham gia GOVSATCOM, một chương trình của Liên Hiệp Âu Châu nhằm tập hợp các nguồn lực vệ tinh để cung cấp thông tin liên lạc an toàn cho người dùng chính phủ.

"Hiện chúng tôi đang đàm phán với Ukraine để đưa Ukraine tham gia đầy đủ vào GOVSCOM", phát ngôn nhân của Ủy ban Âu Châu, Thomas Regnier, cho biết hôm thứ Tư.

Hệ thống này có thể cung cấp cho Kyiv một phương thức khác để duy trì liên lạc an toàn trong các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng và sự gián đoạn đối với các mạng lưới thông thường. Tuy nhiên, Brussels vẫn chưa xác nhận liệu nó có thể sánh được với khả năng của Starlink trong các hoạt động tác chiến hay không.

Ông Regnier cho biết, Liên Hiệp Âu Châu có thể bổ sung các dịch vụ vệ tinh thương mại ngay từ năm 2027, có khả năng giúp đáp ứng nhu cầu quân sự. Kế hoạch dài hạn hơn của Liên Hiệp Âu Châu, hệ thống vệ tinh IRIS² gồm hơn 300 vệ tinh, dự kiến sẽ đi vào hoạt động đầy đủ vào năm 2029.

Cho đến lúc đó, Ukraine vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Starlink – và Âu Châu hiện chưa có giải pháp thay thế nào cho một hệ thống quan trọng đối với nỗ lực chiến tranh của họ.

Vì sao Ukraine cần một lựa chọn khác?

Các cuộc thảo luận của Âu Châu trở nên cấp bách hơn sau khi các hạn chế được phát hiện vào đêm 13-14 tháng 10 làm gián đoạn hoạt động máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết các đơn vị không nhận được cảnh báo trước và báo cáo rằng liên lạc bị gián đoạn ở các tốc độ di chuyển khác nhau, khoảng 72 đến 161 km/giờ (45 đến 100 dặm/giờ).

Bộ này đã liên lạc với Mỹ, SpaceX và các đối tác NATO trong khi kiểm tra các kênh liên lạc dự phòng.

Sự gián đoạn này đã ảnh hưởng đến các máy bay điều khiển từ xa đánh chặn và tấn công tầm trung, cùng với các nhiệm vụ trinh sát, hậu cần và chuyển tiếp thông tin liên lạc.

Các giới hạn tốc độ được báo cáo liên quan đến tốc độ di chuyển của thiết bị đầu cuối, chứ không phải tốc độ tải xuống internet của nó.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết tối thứ Tư rằng khả năng kết nối với tốc độ lên tới 160 km/giờ (99 dặm/giờ) đang được khôi phục, đồng thời kêu gọi loại bỏ hoàn toàn giới hạn tốc độ của Starshield.

Việc khôi phục một phần đó không giải quyết được mọi yêu cầu hoạt động. Hai quan chức Ukraine nói với RFE/RL rằng kết nối đã được cải thiện dưới ngưỡng cho phép, nhưng các hạn chế vẫn tiếp tục gây khó khăn cho việc đánh chặn máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga.

Một nguồn tin từ Ukraine cho biết tốc độ vận hành cần đạt ít nhất 450 km/giờ (280 dặm/giờ).

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã cáo buộc những người chịu trách nhiệm cố tình hạn chế dịch vụ trong các cuộc tấn công của Nga, nói rằng sự gián đoạn này đã làm suy yếu khả năng phòng thủ của Ukraine và gây nguy hiểm cho thường dân. Ai đã cho phép thực hiện các hạn chế này vẫn còn đang gây tranh cãi.

Ông Musk cho biết hệ thống Starshield do chính phủ Mỹ kiểm soát và giới hạn hoạt động của chúng được quyết định bởi quân đội Mỹ và cuối cùng là tổng thống. Tuy nhiên, một quan chức cao cấp của Tòa Bạch Ốc nói với Axios rằng chính quyền Trump không tham gia vào việc này.

Vì sao việc chuyển đổi mạng sẽ mất thời gian

Theo Reuters, Âu Châu hiện không có sản phẩm thay thế sẵn có nào mà quân đội Ukraine có thể gắn ngay vào máy bay điều khiển từ xa của họ.

Eutelsat hiện đã cung cấp kết nối mạng tại Ukraine thông qua mạng lưới vệ tinh quỹ đạo Trái đất tầm thấp và mạng lưới vệ tinh địa tĩnh của mình.

Tuy nhiên, chuyên gia tư vấn vệ tinh độc lập Christian Freiherr von der Ropp nói với Reuters rằng OneWeb phải đối mặt với những hạn chế về dung lượng và hiệu suất, trong khi chi phí thiết bị đầu cuối, trọng lượng, kích thước và mức tiêu thụ điện năng hạn chế khả năng ứng dụng thực tế.

Việc chuyển đổi cũng sẽ đòi hỏi phải thay thế hàng ngàn thiết bị đầu cuối: Thiết bị Starlink sử dụng công nghệ độc quyền và không thể kết nối trực tiếp với OneWeb.

Áp lực chính trị ở Âu Châu nhằm phát triển các giải pháp thay thế đang ngày càng gia tăng. Trong một tuyên bố hôm thứ Năm, ngày 15 tháng 10, Chủ tịch Renew Europe, Valérie Hayer, đã kêu gọi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu tăng cường hỗ trợ cho Ukraine và giải quyết sự phụ thuộc vào các dịch vụ vệ tinh của Mỹ.

"Những ngày gần đây cũng cho thấy nhu cầu cấp thiết về một giải pháp thay thế Starlink của Âu Châu," bà nói.

Nga đang chạy đua để xây dựng hệ thống Starlink của riêng mình.

Vào tháng 5, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine, Robert "Madyar" Brovdi, cảnh báo rằng Nga có thể triển khai một hệ thống thay thế cho Starlink dọc theo chiến tuyến trong vòng một năm.

Dự án chính của Nga là Rassvet, do công ty Bureau 1440 của Nga phát triển. Theo hãng truyền thông Kommersant của Nga, công ty này đã phóng 16 tàu vũ trụ vào tháng 3 năm 2026, trong khi sáu vệ tinh Rassvet đang hoạt động trên quỹ đạo vào thời điểm đó.

Mặc dù quy mô mạng lưới vệ tinh còn hạn chế, hãng thông tấn quốc phòng Ukraine Militarnyi đưa tin rằng các vệ tinh thường xuyên bay qua Ukraine có thể cung cấp vùng phủ sóng hữu dụng cho một số ứng dụng tiền tuyến. Tuy nhiên, Rassvet vẫn còn kém xa Starlink về quy mô và khả năng hoạt động thực tế.

Quân đội Nga cũng dựa vào các thiết bị thay thế, bao gồm cả các thiết bị đầu cuối được gọi là "Gazprom". Trong một cuộc hội thoại bị chặn và được báo Kyiv Post công bố hồi tháng Hai, một binh sĩ Nga đã chê bai một thiết bị đầu cuối như vậy là "đồ bỏ đi".

Starlink vận hành hơn 7.800 vệ tinh, trong khi Nga vẫn đang xây dựng mạng lưới của mình. Khả năng mở rộng Rassvet và cải thiện các trạm đầu cuối của Mạc Tư Khoa có thể trở thành mối lo ngại ngày càng lớn đối với Ukraine, đặc biệt khi cả hai bên ngày càng phụ thuộc vào kết nối vệ tinh để điều khiển máy bay điều khiển từ xa và phối hợp các hoạt động trên chiến trường.

[Kyiv Post: Europe Has No Starlink Replacement as Ukraine Faces Satellite Disruptions]

8. Ngoại trưởng Sikorski cho biết Ba Lan không còn hỏa tiễn Patriot nào để viện trợ cho Ukraine.

Ba Lan không có khả năng cung cấp cho Ukraine các hỏa tiễn Patriot do Mỹ sản xuất, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski nói với hãng thông tấn Ba Lan, gọi tắt là PAP trong một cuộc phỏng vấn được đăng tải hôm Thứ Ba, 20 Tháng Mười, trong bối cảnh Kyiv đang chật vật để đánh chặn các cuộc tấn công hỏa tiễn của Nga.

Sikorski cho biết tình trạng thiếu hỏa tiễn đánh chặn đã trở nên trầm trọng hơn sau các cuộc tấn công vào Iran, và hiện Nga đang sản xuất nhiều hỏa tiễn hơn.

"Đây là một vấn đề thực sự," Sikorski nói.

Đồng thời, Sikorski nói thêm rằng các nước NATO khác vẫn có thể chuyển giao những nguồn lực đó cho Ukraine, nhưng không nêu rõ ông đang ám chỉ đến những quốc gia nào.

Ngoại trưởng Sikorski cho biết, hiện tại Ba Lan chỉ có thể tham gia cùng các nước khác kêu gọi cung cấp cho Ukraine những hỏa tiễn rất cần thiết.

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang phải đối mặt với các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo mới từ Nga và tình trạng thiếu hụt ngày càng nghiêm trọng các hỏa tiễn đánh chặn cần thiết để phòng thủ chống lại chúng.

Hệ thống Patriot là một trong những hệ thống phòng thủ quan trọng nhất của Ukraine chống lại hỏa tiễn đạn đạo của Nga, vốn đặc biệt khó đánh chặn bằng các hệ thống khác.

Ngày 15 tháng 10, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết viện trợ của Ba Lan đã giúp Ukraine bảo vệ Kyiv trong các cuộc tấn công gần đây, bằng cách cung cấp đạn dược cho các khẩu pháo phòng không của Ukraine. Tổng thống Zelenskiy cũng ám chỉ đến những hỗ trợ khác, nhạy cảm hơn mà cần phải giữ bí mật; "đôi khi điều đó nên được giữ kín giữa hai bên", ông nói.

Ngày 18 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy cho biết Washington chỉ mới phê duyệt một số hỏa tiễn được mua thông qua sáng kiến Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL, cho phép các đồng minh NATO tài trợ việc mua vũ khí do Mỹ sản xuất cho Ukraine, theo Bloomberg.

" Phía Mỹ chỉ chấp thuận việc giao một số trong số đó, chứ không phải toàn bộ. Và đây không phải là vấn đề kỹ thuật", Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống Ukraine cho biết hiện tại Mỹ chỉ cung cấp 12 hỏa tiễn đánh chặn Patriot mỗi tháng, bằng khoảng một phần tư số lượng được cung cấp dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.

[Kyiv Independent: Poland has no Patriot missiles left for Ukraine, Sikorski says]