Bài trích sách ngôn sứ I-sai-a.

Hỡi những kẻ làm đầu Xơ-đôm,
hãy nghe lời Đức Chúa phán.
Hỡi dân Gô-mô-ra,
hãy lắng tai nghe Thiên Chúa chúng ta dạy bảo.
16Hãy rửa cho sạch, tẩy cho hết,
và vứt bỏ tội ác của các ngươi cho khỏi chướng mắt Ta.
Đừng làm điều ác nữa.
17Hãy tập làm điều thiện, tìm kiếm lẽ công bình,
sửa phạt người áp bức, xử công minh cho cô nhi,
biện hộ cho quả phụ.
18Đức Chúa phán : “Hãy đến đây, ta cùng nhau tranh luận !
Tội các ngươi, dầu có đỏ như son, cũng ra trắng như tuyết;
có thẫm tựa vải điều, cũng hoá trắng như bông.
19Nếu các ngươi chịu nghe lời Ta,
các ngươi sẽ được hưởng dùng hoa mầu trong xứ.
20Còn nếu các ngươi từ chối mà phản nghịch,
các ngươi sẽ phải ăn gươm ăn giáo.”
Miệng Đức Chúa đã phán như vậy.

Đó là Lời Chúa

 

Kathleen N. Hattrup, trong bản tin Aleteia ngày 02/03/26, cho hay: Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, Tổng Giám mục Paul Coakley, đã đưa ra một tuyên bố hôm thứ Hai liên quan đến cuộc tấn công của Hoa Kỳ vào Iran.

Lặp lại lời kêu gọi của Đức Giáo Hoàng Leo sau giờ đọc Kinh Truyền tin giữa trưa, tổng giám mục cảnh báo về "khả thể xảy ra một thảm kịch với quy mô vô cùng lớn."

Ngài kêu gọi ngoại giao và "mọi nỗ lực để ngăn chặn sự leo thang hơn nữa". Ngài yêu cầu người Công Giáo và tất cả mọi người tiếp tục "cầu nguyện tha thiết cho hòa bình".

Toàn văn tuyên bố của ĐTGM Paul Coakley như sau:

Xung đột ngày càng gia tăng có nguy cơ leo thang thành một cuộc chiến tranh khu vực rộng lớn hơn. Như Đức Thánh Cha đã cảnh báo, chúng ta đang đối diện với khả thể xảy ra một thảm kịch với quy mô khổng lồ. Các giám mục anh em của tôi và tôi cùng hiệp nhất tiếng nói với Đức Thánh Cha và tha thiết kêu gọi tất cả các bên liên quan hãy để ngoại giao lấy lại vai trò đúng đắn của nó. Chúng tôi kêu gọi chấm dứt vòng xoáy bạo lực và quay trở lại sự tham gia ngoại giao đa phương nhằm bảo vệ 'sự an lành của các dân tộc, những người khao khát một cuộc sống hòa bình dựa trên công lý'. Tất cả các quốc gia, các tổ chức quốc tế và các đối tác cam kết vì hòa bình phải nỗ lực hết sức để ngăn chặn sự leo thang hơn nữa.

Trong thời điểm quan trọng này, tôi mời gọi người Công Giáo và tất cả những người thiện chí tiếp tục cầu nguyện tha thiết cho hòa bình ở Trung Đông, cho sự an toàn của quân đội chúng ta và những người vô tội, để các nhà lãnh đạo có thể tìm kiếm đối thoại thay vì sự hủy diệt, và theo đuổi lợi ích chung thay vì thảm kịch chiến tranh. Chúng ta khẩn cầu sự cầu bầu của Đức Mẹ Maria, Nữ Vương Hòa Bình, để cầu nguyện cho thế giới đầy biến động của chúng ta và cho một nền hòa bình lâu dài.

Tuyên bố của Caritas

Dưới đây là tuyên bố được phát hành hôm Chúa nhật từ nhóm từ thiện quốc tế của Giáo Hội Công Giáo, Caritas:

Caritas kiên quyết lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hôm thứ Bảy, trong đó họ tuyên bố đã thả hơn 1,200 quả bom, và các cuộc tấn công trả đũa của Iran vào Israel và một số quốc gia khác trong khu vực, bao gồm Bahrain, Iraq, Jordan, Kuwait, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Những hành động chiến tranh này làm gia tăng căng thẳng, bạo lực và bất ổn trong khu vực, đe dọa triển vọng hòa bình, và cấu thành những vi phạm nghiêm trọng phẩm giá con người, pháp quyền và Luật pháp Quốc tế, bao gồm Hiến chương Liên hiệp quốc và Luật Nhân đạo Quốc tế, bảo vệ thường dân và những người không tham chiến trong xung đột.

Trường học, bệnh viện, nơi thờ phượng và khu dân cư, những nơi lẽ ra phải là chốn an toàn, chăm sóc và học tập, là những không gian được bảo vệ theo Luật Nhân đạo Quốc tế; các cuộc tấn công vào những nơi này, dù cố ý hay liều lĩnh, đều không thể biện minh về mặt đạo đức và bị pháp luật nghiêm cấm.

Trong thời điểm căng thẳng khu vực leo thang nhanh chóng này, Caritas kêu gọi tất cả các bên ngay lập tức lùi bước khỏi bờ vực và xoa dịu tình hình, kiềm chế các hành động quân sự tiếp theo, và thực hiện nghĩa vụ bảo vệ thường dân mà không có ngoại lệ.

Việc mất đi sinh mạng vô tội, đặc biệt là trẻ em, đòi hỏi sự kiềm chế khẩn cấp và cam kết mới đối với ngoại giao.

Phát biểu của Đức Leo XIV

Sau kinh Truyền Tin hôm nay, đáp lại tình trạng bạo lực leo thang ở Trung Đông, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã mạnh mẽ kêu gọi sự ổn định và hòa bình, điều chỉ có thể đạt được thông qua đối thoại hợp lý và chân thành.

Trực tiếp nói với tất cả các bên liên quan, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nói:

“Trước khả thể xảy ra một thảm kịch với quy mô khổng lồ, tôi tha thiết kêu gọi tất cả các bên liên quan hãy gánh vác trách nhiệm đạo đức để ngăn chặn vòng xoáy bạo lực trước khi nó trở thành một vực thẳm không thể vượt qua. Mong rằng ngoại giao sẽ lấy lại vai trò xứng đáng của mình, và mong rằng hạnh phúc của các dân tộc, những người khao khát một cuộc sống hòa bình dựa trên công lý, sẽ được duy trì. Và chúng ta hãy tiếp tục cầu nguyện cho hòa bình.”

Tổ chức Caritas cũng lặp lại lời kêu gọi khẩn thiết này. Công lý, sự kiềm chế và sự ưu tiên mạng sống con người phải là kim chỉ nam cho mọi quyết định của các nhà lãnh đạo quốc gia trong thời điểm quan trọng này.

Cộng đồng quốc tế phải hành động nhanh chóng để ngăn chặn thêm những mất mát sinh mạng vô tội và để đảm bảo trách nhiệm giải trình, sự bảo vệ và một con đường thực sự hướng tới hòa bình.

 

Sứ thần Tòa Thánh tại Kuwait: ‘Một cuộc chiến kéo dài không mang lại lợi ích nào cho bất kỳ ai trong khu vực vốn đã căng thẳng’

Đức Tổng Giám Mục Eugene Nugent, Sứ thần Tòa Thánh tại Kuwait, Bahrain và Qatar, đã trả lời phỏng vấn của đài Vatican về mong muốn của Giáo hội địa phương trong việc cầu nguyện và ăn chay vì hòa bình, khi bạo lực leo thang ở Trung Đông.

(Tin Vatican - Delphine Allaire)

Năm người đã thiệt mạng ở vùng Vịnh kể từ thứ Bảy, ngày 28 tháng 2, tất cả đều là công dân nước ngoài: một người ở Kuwait, ba người ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và một người ở Bahrain.

Vào thứ Hai, ngày 2 tháng 3, những tiếng nổ mới đã được nghe thấy ở Dubai, Abu Dhabi, Doha và Manama. Tại Kuwait, khói dày đặc bốc lên từ đại sứ quán Mỹ.

Các cuộc tấn công của Iran đang làm rung chuyển các quốc gia này trên bán đảo Ả Rập, vốn từ lâu được coi là những nơi trú ẩn an ninh.

Trong cuộc phỏng vấn với đài Vatican, Đức Tổng Giám Mục Eugene Nugent, Sứ thần Tòa Thánh tại Kuwait, Bahrain và Qatar, mô tả tình hình và mong muốn hòa bình của Giáo hội.

Hỏi: Tình hình hiện tại ở Kuwait, nơi ngài đang trông coi như thế nào?

Tình hình rất nghiêm trọng và ngày càng xấu đi. Chúng tôi hầu như không ngủ được đêm qua vì một loạt tiếng nổ vang lên từ 2 giờ sáng, tiếp theo là tiếng còi báo động không ngừng. Sáng nay, chúng tôi được biết đại sứ quán Mỹ ở Kuwait đã bị tấn công bằng máy bay không người lái. May mắn thay, không có người chết, nhưng đã có thiệt hại, bao gồm cả một vụ cháy bên trong đại sứ quán.

Sáng nay, chúng tôi lại được biết hai máy bay quân sự Mỹ đã bị bắn rơi gần căn cứ không quân Mỹ “Ali al Salem”, nơi tôi biết khá rõ vì tôi thường xuyên đến đó để cử hành Thánh lễ. Có một đơn vị quân đội Ý đóng ngay cạnh đó.

Tất nhiên, chúng tôi đang cố gắng giữ bình tĩnh, nhưng phải nói rằng điều này khá đáng sợ. Xung quanh tòa đại sứ, chúng tôi không thấy thiệt hại nào. Chúng tôi là đại sứ quán duy nhất ở quận Shaab, một khu vực yên tĩnh của thành phố.

Khu vực ngoại giao, nơi cũng có đại sứ quán Iran, nằm khá gần, nhưng khu vực của chúng tôi vẫn yên bình. Các căn cứ quân sự và sân bay là mục tiêu chính, cũng như Nhà ga số 1 của Sân bay Kuwait, nơi đã bị máy bay không người lái tấn công ngay ngày đầu tiên.

Hỏi: Bahrain và Kuwait đang bị ảnh hưởng bởi chiến tranh. Điều này được cảm nhận như thế nào ở các quốc gia thường thúc đẩy đối thoại liên tôn và chung sống hòa bình?

Tất cả chúng tôi đều khá sốc trước những gì đang xảy ra. Chúng tôi đã hy vọng rằng các cuộc đối thoại và đàm phán đang diễn ra sẽ mang lại kết quả. Chúng tôi thực sự bất ngờ khi chiến tranh nổ ra vào ngày 28 tháng 2.

May mắn thay, thông điệp của Đức Thánh Cha vào Chủ nhật này trong buổi đọc kinh Truyền Tin, và lời kêu gọi cầu nguyện cho hòa bình trong khu vực, cũng như cho đối thoại và đàm phán, đã được đón nhận nồng nhiệt ở đây. Chúng tôi đã chia sẻ rộng rãi thông điệp này.

Điều tương tự cũng đúng với thông điệp từ Giám mục Aldo Berardi, Đại diện Tòa Thánh khu vực Bắc Ả Rập, mời gọi mọi người cầu nguyện và thể hiện tình đoàn kết trong thời điểm này, và thông điệp này cũng được đón nhận nồng nhiệt.

Hỏi: Chúng ta có thể lên tiếng như thế nào trong thời điểm các cuộc tấn công và trả đũa đang leo thang từng phút theo mọi hướng?

Chúng tôi vẫn giữ liên lạc với chính quyền và các tòa đại sứ, ít nhất là để khuyến khích họ sử dụng mọi biện pháp có thể để chấm dứt cuộc chiến này. Đáng buồn thay, một khi chiến tranh bắt đầu, không ai biết khi nào nó sẽ kết thúc.

Mọi thứ đang tăng tốc, nhưng chúng ta vẫn phải cố gắng bằng mọi cách. Một cuộc chiến kéo dài không mang lại lợi ích cho ai và sẽ không mang lại lợi ích cho ai, đặc biệt là trong một khu vực đã trải qua nhiều xung đột.

Hỏi: Làm thế nào để đổi mới ngoại giao trước sự thù địch dai dẳng?

Hiện tại, vũ khí đang gây ra tiếng ồn. Chúng ta phải thử các phương tiện ngoại giao và đàm phán truyền thống. Chúng tôi hy vọng rằng, với tuyên bố của Tổng thống Donald Trump cho thấy sẽ có các cuộc đàm phán với chế độ mới ở Iran, đối thoại có thể bắt đầu.

Chúng tôi hy vọng vào một cuộc đối thoại hợp lý với tất cả các bên. Hiện tại, điều đó khá khó khăn vì tình hình ở Iran rất phức tạp. Có nhiều phe phái trong nước, và rất khó để hiểu được động lực địa chính trị. Chúng ta phải cố gắng đối thoại ở mọi cấp độ. Ngoại giao là cách duy nhất để chấm dứt cuộc chiến này.

Hỏi: Tại Bahrain năm 2022, Giáo hoàng Phanxicô đã mô tả chiến tranh là “một kịch bản trẻ con đến đáng thương”, lên án rằng, “Trong khu vườn nhân loại, thay vì chăm sóc toàn thể, chúng ta lại chơi với lửa bằng tên lửa và bom”. Những lời đó còn vang vọng như thế nào trong thời đại ngày nay?

Chúng dường như mang tính tiên tri. Đó là những lời mạnh mẽ nói lên tiếng lòng của tất cả mọi người. Trong nhiều thế kỷ, nhân loại đã tham gia vào nhiều cuộc xung đột, nhưng cuối cùng, chúng ta phải tìm kiếm tình huynh đệ và tìm ra những điểm chung.

Chúng ta đã sống trong khu vực này hàng thế kỷ. Mỗi quốc gia đều mong muốn tìm kiếm hòa bình và hòa hợp. Chúng ta cầu nguyện rất nhiều cho điều này. Tuần trước, chúng ta đã cử hành Thánh lễ tại nhà thờ chính tòa ở Kuwait nhân kỷ niệm bốn năm chiến tranh ở Ukraine. Bốn ngày sau, chiến tranh nổ ra ở đây.

Chỉ có cầu nguyện – và trong Mùa Chay, ăn chay – là quan trọng. Đây cũng là tháng Ramadan. Cả Kitô hữu và Hồi giáo đều đang trong thời gian ăn chay và cầu nguyện. Chúng ta hãy cầu xin Chúa ban cho chúng ta ơn bình an.

Hỏi: Bạn có thể hỗ trợ gì cho Giáo hội địa phương và cho các tín hữu đang bị chấn động?

Tôi liên lạc hàng ngày với Giám mục Aldo Berardi và các linh mục quản xứ tại ba quốc gia mà tôi phụ trách: Kuwait, Bahrain và Qatar. Tôi cố gắng khích lệ và hỗ trợ họ. Một số nhà thờ vẫn mở cửa, nhưng một số khác đã đóng cửa, vì vậy chúng tôi cử hành Thánh lễ riêng.

Tại tòa đại sứ, chúng tôi cử hành Thánh lễ mỗi sáng lúc 7:30 và buổi chiều lúc 5:00, chúng tôi cầu Kinh Mân Côi để cầu xin bình an. Chúng tôi cũng có các nhóm cầu nguyện trên WhatsApp. Tôi khuyến khích mọi người giữ bình tĩnh và cầu nguyện với Đức Trinh Nữ Maria để xin ơn lành mà tất cả chúng ta đều cần thiết.

Hỏi: Lòng sùng kính Đức Mẹ Ả Rập quan trọng như thế nào trong bối cảnh này?

Đức Mẹ Ả Rập là nền tảng; các tín hữu của chúng tôi có lòng sùng kính sâu sắc đối với Mẹ. Người Hồi giáo cũng có lòng sùng kính lớn lao đối với Đức Mẹ Maria, người được nhắc đến nhiều lần trong Kinh Qur'an.

Trong thời điểm đầy biến động này, chúng ta cầu nguyện rất nhiều với Đức Trinh Nữ Maria, Nữ Vương Hòa Bình. Chính nhờ sự cầu bầu của Mẹ với Con mình mà cuộc chiến sẽ chấm dứt.

 

Robert Royal, trong bản tin ngày 2 tháng 3 năm 2026 của tạp chí The Catholic Thing, nhận định rằng: Vũ khí hạt nhân, giống như các phát triển kỹ thuật hiện đại khác, đã gây ra những áp lực lớn lên các nguyên tắc đạo đức truyền thống. Cũng như y học hiện đại đã thay đổi nhận thức của chúng ta về sự khởi đầu và kết thúc của cuộc sống con người, sức mạnh hủy diệt khủng khiếp của các loại vũ khí hiện đại, cả hạt nhân và không phải hạt nhân, đã khiến việc suy nghĩ cẩn trọng về chiến tranh không chỉ cấp bách mà còn – dùng thuật ngữ thời thượng – mang tính sống còn.

Đó có lẽ là lý do chính khiến Vatican dường như theo chủ nghĩa hòa bình trong những thập niên gần đây. Nhưng Giáo hội có một bộ tiêu chuẩn được phát triển tốt về việc sử dụng vũ lực chính nghĩa và phi chính nghĩa. Thật vậy, trong quá khứ, Giáo hội thậm chí còn – một cách đúng đắn – kêu gọi các cuộc thập tự chinh. (Tôi sẽ giải thích vào một dịp khác.) Nhưng những tiêu chuẩn đó – vẫn còn giá trị tự thân – cần được làm rõ hơn nữa để đối mặt với những điều kiện mà chúng ta đang gặp phải.

Tôi có những người thân trong gia đình đã chiến đấu ở Iraq và Afghanistan, hoạt động tích cực trong ngoại giao của Hoa Kỳ ở Trung Đông và làm việc tại Lầu Năm Góc quản lý công tác chuẩn bị quốc phòng. Một số cháu của tôi đã phải trú ẩn trong hầm tránh bom ở Giêrusalem; những đứa khác có thể một ngày nào đó phải đối diện với khủng bố ở trong nước hoặc chính chúng phải tham gia vào các cuộc chiến tranh ở nước ngoài. Hàng triệu người Mỹ – và không chỉ người Mỹ – có những câu chuyện tương tự. Và trừ khi chúng ta luôn ghi nhớ những tổn thất về con người trong chiến tranh, chúng ta có thể bị cám dỗ coi lý thuyết chiến tranh chính nghĩa chỉ là một bài tập chính trị hoặc trí thức.

Tuy nhiên, tất nhiên, có những điều đáng để hy sinh – và đáng tiếc là, có những điều đáng để giết người. Đó chính là lý do tại sao lý thuyết chiến tranh chính nghĩa, một truyền thống suy tư đạo đức bắt đầu từ thế giới cổ thời, đã được phát triển – đặc biệt là bởi 2 thánh Au-gus-ti-nô và A-qui-nô, và là di sản chung của hầu hết các quân đội hiện đại. Một số sinh viên am hiểu nhất về chiến tranh chính nghĩa mà tôi từng dạy trong những năm qua đã học được truyền thống đó trong quá trình huấn luyện quân sự của Hoa Kỳ. Giới học thuật thường chế giễu điều này, nhưng đó là sự thật.

Bạn có thể tìm thấy bản tóm tắt tốt về các nguyên tắc chiến tranh chính nghĩa ở Conditions of A Just War | EWTN . (Bạn của chúng tôi, Phil Lawler, đã xem xét lại chúng một cách nghiêm ngặt theo truyền thống Công Giáo trực tuyến tại Just-War thinking today - Phil Lawler's Substack). Nhưng tôi muốn xem xét kỹ một vài trường hợp ở đây để làm nổi bật một số hoàn cảnh đặc biệt mà họ hiện đang phải đối diện.

Tôi không chắc liệu cuộc tấn công của Mỹ vào Iran trong vài ngày qua có chính đáng hay không. Nhiều người đã tuyên bố biết câu trả lời, theo cách này hay cách khác. Nhưng tôi đã chứng kiến đủ những tình huống tương tự để sẵn sàng tạm hoãn phán xét cho đến khi chúng ta biết thêm thông tin. (Tôi đã từng phán xét sai trong quá khứ.) Tuy nhiên, tôi chắc chắn rằng cách để quyết định nên dựa trên cơ sở chiến tranh chính nghĩa của Công Giáo, chứ không chỉ là cuộc giằng co mệt mỏi và hoàn toàn dễ đoán giữa phe ủng hộ và chống Trump.

Tiêu chuẩn đầu tiên là biện pháp cuối cùng. Sử dụng vũ khí là vấn đề sống còn. Nó chỉ nên được thực hiện khi các phương tiện khác để giải quyết mối đe dọa đã thất bại. Nhưng ai sẽ quyết định khi nào tất cả các lựa chọn hợp lý đã được sử dụng hết? Bạn luôn có thể tuyên bố rằng có thể theo đuổi một điều gì đó khác. Trong khi đó, những điều ác lớn có thể lan rộng:

“Thiên nhiên bị ô nhiễm,
Con người ở khắp mọi ngóc ngách bí mật của nó,
Làm những việc xấu xa, đáng nguyền rủa”.

Câu trả lời là một cơ quan có thẩm quyền hợp pháp có trách nhiệm quyết định. Nhưng cũng cần phải giải thích làm thế nào mọi biện pháp hợp lý đã được thử, mối đe dọa là gì, và tại sao cần phải đối phó với nó ngay bây giờ.

Tổng thống chưa nói đủ về vấn đề này. Có tin đồn rằng Iran đang lên kế hoạch tấn công lực lượng Mỹ. Nếu vậy, chúng ta cần một tuyên bố chính thức về điều đó – và nhiều hơn nữa.

Hamas, Hezbollah, hoặc Houthis (và có thể một vài người cùng chí hướng trong khuôn viên trường) có thể mất ngủ vì sự sụp đổ của Cộng hòa Hồi giáo. Không ai khác sẽ như vậy. Mọi người đều đồng ý rằng “Iran không được phép phát triển vũ khí hạt nhân” (mối đe dọa hiện hữu), nhưng đã làm rất ít ngoài việc nói suông – trong nửa thế kỷ. Vì vậy, thật tốt khi tổng thống đã đặt cuộc tấn công vào bối cảnh phòng thủ, cả trước mắt và lâu dài. Nhưng chúng ta vẫn cần biết nhiều hơn nữa.

Tiêu chuẩn thứ hai là chính nghĩa: Theo truyền thống của chúng ta, các cuộc chiến tranh chinh phục không bao giờ là chính nghĩa. Mục đích của chúng ta phải là đạt được điều tốt đẹp nào đó bằng cách sửa chữa một sai lầm, dù là hiện thực hay sắp xảy ra. Chúng ta không thể viện dẫn khả thể xảy ra mối đe dọa trong tương lai xa, nếu không, tất cả các quốc gia sẽ trở thành mục tiêu khả hữu.

Một tiêu chuẩn khác là cơ may thành công hợp lý. Chiến tranh vốn dĩ không chắc chắn, nhưng trừ khi có khả thể hợp lý để đạt được mục tiêu, việc sử dụng vũ lực – tức là giết người và phá hủy mọi thứ – sẽ không có lý do chính đáng.

Không còn nghi ngờ gì nữa, lực lượng của chúng ta có thể làm suy yếu các chương trình quân sự và hạt nhân của Iran. Nhưng liệu điều đó có đủ để được coi là thành công? Hiện tại, có hy vọng – khá mơ hồ, thành thật mà nói – rằng người dân Iran sẽ nổi dậy. Nhưng liệu họ có thể làm được không? Và điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Nói một cách khái quát, đây là những gì các nhà lý luận gọi là nguyên tắc ius ad bellum, các tiêu chuẩn để tiến hành chiến tranh. Và chúng áp dụng cho mọi xung đột có vũ khí, ngay cả những trường hợp căng thẳng đương thời.

Nhưng các bước tiếp theo phức tạp hơn trong thời đại của chúng ta. Tiêu chuẩn Ius in bellum đề cập đến cách thức tiến hành chiến tranh. Một nguyên tắc cơ bản là phân biệt giữa người tham chiến và người không tham chiến. Tấn công dân thường - điều mà Nga thường xuyên làm ở Ukraine - đơn giản là tội ác chiến tranh.

Nhưng sức tàn phá khủng khiếp của vũ khí hiện đại khiến việc phân biệt trở nên khó khăn. Luôn luôn có sự thừa nhận về sự cần thiết phải chấp nhận một số thiệt hại ngoài dự kiến (collateral). Không cuộc chiến nào có thể chính xác như phẫu thuật. Yêu cầu nó phải như vậy có nghĩa là khiến việc sử dụng vũ lực chính đáng gần như không thể. Đó không phải là một lập trường có trách nhiệm trong một thế giới có nhiều kẻ gây hại.

Thiệt hại ngoài dự kiến (collateral), cũng như chính cuộc chiến, phải tương xứng với nguyên nhân. Như chúng ta đã thấy ở Gaza, việc loại bỏ mối đe dọa giết người có thể dẫn đến sự tàn phá dân thường trên diện rộng, ngay cả khi mục tiêu, một cách chính đáng, là một thế lực xấu xa rõ ràng như Hamas.

Thế giới đã cố gắng hàng thập niên “đối thoại” với Iran. Cuộc tấn công của Mỹ có lý do chính đáng, tập trung vào các chiến binh, và vẫn tương đối cân xứng – xét đến việc Iran đã ngoan cố phát triển tên lửa tầm xa, làm giàu uranium và tài trợ khủng bố trong suốt nửa thế kỷ qua.

Và đó là một dấu hiệu tốt khi các quốc gia khác – Anh và các quốc gia trong khu vực – đang giúp đỡ.

Các cuộc tranh luận về tất cả những điều đó sẽ còn tiếp diễn trong nhiều năm. Tuy nhiên, những gì xảy ra tiếp theo sẽ cho thấy ít hơn liệu hành động của Mỹ có chính đáng hay không, mà là liệu nó có khôn ngoan hay không.

 

Điều lệ mới giới thiệu vai trò mới của “những người ủng hộ”, những người không phải là học giả nhưng đồng cảm với sứ mệnh của học viện và “đóng góp vào sự phát triển các hoạt động học thuật của học viện”.

David Ramos, trong bản tin EWTN News ngày 2 tháng 3 năm 2026, cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã ban hành điều lệ mới cho Học viện Giáo hoàng về Sự sống, nhắc lại rằng mục tiêu của học viện là “bảo vệ và thúc đẩy giá trị của sự sống con người và phẩm giá của con người”.

Theo Vatican News, cơ quan truyền thông chính thức của Vatican, điều lệ mới, trong đó giới thiệu vai trò của “người ủng hộ”, đã được Đức Thánh Cha ký ngày 27 tháng 2 và được Văn phòng Báo chí Vatican công bố bằng tiếng Ý ngày 28 tháng 2.

“Những người ủng hộ, tùy thuộc vào sự chấp thuận của Phủ Quốc vụ khanh, được hội đồng quản trị bổ nhiệm với nhiệm kỳ ba năm và có thể được xác nhận, theo nghị quyết của cùng cơ quan đó, tối đa thêm hai nhiệm kỳ liên tiếp nữa”, điều lệ mới nêu rõ.

Những người ủng hộ “là những cá nhân, đồng cảm với mục đích định chế của học viện, đóng góp vào sự phát triển các hoạt động học thuật của học viện. Họ là những người không có hồ sơ học thuật nhưng mong muốn duy trì các mục tiêu mà học viện đề ra”, điều lệ mới giải thích.

Học viện Giáo hoàng về Sự sống được thành lập bởi Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II năm 1994 với sắc lệnh Vitae Mysterium của ngài. Trong văn kiện đó, vị thánh người Ba Lan nhấn mạnh rằng “mầu nhiệm của sự sống, và đặc biệt là sự sống của con người, đang thu hút sự chú ý ngày càng tăng của các chuyên gia, những người bị thu hút bởi những cơ hội nghiên cứu phi thường mà những tiến bộ khoa học và kỹ thuật mang lại cho nghiên cứu của họ ngày nay.”

“Tình hình mới này mở ra những chân trời hấp dẫn cho việc can thiệp vào chính nguồn gốc của sự sống; nó cũng làm nảy sinh nhiều câu hỏi đạo đức mới mà con người không thể phớt lờ nếu không muốn có nguy cơ thực hiện những bước đi có thể không thể đảo ngược,” Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II cảnh báo.

Công việc soạn thảo văn kiện mới, cập nhật các điều lệ đã được Đức Giáo Hoàng Phanxicô phê chuẩn năm 2016, đã bắt đầu “hơn một năm trước,” hãng tin của Vatican cho biết thêm.

 

1. Người dân Iran hân hoan mừng cái chết của Khamenei trên đường phố Tehran và trên toàn thế giới.

Những đoạn phim rò rỉ từ giới truyền thông được kiểm soát chặt chẽ của Iran dường như cho thấy những cuộc ăn mừng và reo hò trên đường phố Tehran sau khi Iran xác nhận Lãnh tụ tối cao của nước này, Ayatollah Ali Khamenei, đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel.

Đài truyền hình nhà nước Iran xác nhận cái chết của vị lãnh đạo 86 tuổi này vào sáng sớm Chúa Nhật, 01 Tháng Ba. Thời điểm công bố cái chết của Ayatollah Ali Khamenei là 5 giờ sáng được nhiều người xem là một cách để kiểm soát thiệt hại trong quan hệ công chúng. Diễn biến này xảy ra sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Khamenei là một trong số những nhân vật quân sự và chính trị cao cấp của Iran thiệt mạng kể từ khi các cuộc tấn công bắt đầu vào thứ Bảy.

“Khamenei, một trong những kẻ độc ác nhất trong lịch sử, đã chết”, Tổng thống Trump tuyên bố trên nền tảng Truth Social của mình.

Chính quyền Iran tuyên bố 40 ngày quốc tang và một tuần nghỉ lễ để tưởng niệm vị giáo sĩ lâu năm này, đồng thời thề sẽ có phản ứng mạnh mẽ.

Các cuộc tấn công của Israel vào Iran tiếp tục diễn ra vào Chúa Nhật, mà quân đội Israel cho biết đã nhắm vào “trung tâm” của Tehran. Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào các căn cứ của Mỹ và các trung tâm quốc tế lớn ở Trung Đông, với ngày thứ hai liên tiếp các vụ nổ xảy ra ở Israel và một số quốc gia thân Mỹ trong khu vực.

Những hạn chế về thông tin ra vào Iran làm phức tạp thêm nỗ lực đánh giá tâm trạng của xã hội Iran. Trong khi một số báo cáo cho thấy sự hân hoan tương tự như những lễ kỷ niệm bùng nổ trên khắp thế giới từ cuối ngày thứ Bảy, truyền thông nhà nước lại cho biết “hàng chục ngàn” người thương tiếc đã tập trung tại trung tâm Tehran vào Chúa Nhật.

Những hình ảnh từ truyền thông nhà nước và phương Tây cho thấy các nhóm người ở thủ đô mặc đồ đen, ôm ảnh của nhà lãnh đạo tối cao bị ám sát và bật khóc. Thật khó để xác định quy mô của các nhóm người này hoặc hoàn cảnh chụp những hình ảnh đó.

Một số nhân chứng kể lại đã nghe thấy tiếng reo hò từ các mái nhà ở Tehran, trong khi những bức ảnh do truyền thông nhà nước công bố dường như cho thấy những người thương tiếc tập trung ở Tabriz, phía tây bắc Iran. Các báo cáo khác cho rằng đường phố Tehran đã vắng bóng người dân, người dân đang tìm nơi trú ẩn để tránh các cuộc không kích liên tục, nhưng các đoạn video trên mạng xã hội lại cho thấy người dân thủ đô đang nhảy múa và còi xe inh ỏi để ủng hộ việc giết chết giáo sĩ hàng đầu của Iran.

Ở những nơi khác, ít nhất chín người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình phản đối sự can thiệp của Mỹ và Israel gần lãnh sự quán Mỹ tại thành phố Karachi của Pakistan hôm Chúa Nhật. Các cuộc biểu tình cũng nổ ra ở Iraq.

Trong khi đó, những người chỉ trích chế độ Iran, giơ cao cờ hiệu, đã xuống đường ở nhiều thành phố lớn bên ngoài Iran. Một số người ăn mừng điều mà họ tin là một khởi đầu mới cho Iran, nhưng tương lai của đất nước – bao gồm cả giới lãnh đạo trong những ngày tới – vẫn còn chưa rõ ràng. Một hội đồng lâm thời gồm ba người ở Tehran, thân cận với cựu lãnh đạo tối cao, đang điều hành đất nước cho đến khi người kế nhiệm được lựa chọn bởi các quan chức cao cấp.

Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran cho biết đến nay đã có hơn 200 người thiệt mạng trên khắp cả nước, trong đó có hơn 100 người mà một công tố viên địa phương tuyên bố đã thiệt mạng trong một vụ nổ tại một trường nữ sinh gần căn cứ quân sự ở miền nam Iran. Lực lượng Mỹ trong khu vực cho biết họ đã nắm được thông tin và đang điều tra.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, cơ quan giám sát các hoạt động quân sự ở Trung Đông, cho biết ba binh sĩ của họ đã thiệt mạng và năm người khác bị thương, đánh dấu những trường hợp thương vong đầu tiên được biết đến của người Mỹ trong chiến dịch mang tên “Cơn thịnh nộ sử thi”. Tổng thống Trump đã cảnh báo rằng có thể sẽ có người Mỹ thiệt mạng khi tuyên bố các cuộc tấn công vào thứ Bảy.

Tại Israel, 11 người được xác nhận đã thiệt mạng kể từ sáng sớm thứ Bảy. Các quan chức cho biết, ít nhất 9 người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Iran vào thị trấn Beit Shemesh ở miền trung nước này hôm Chúa Nhật, trong khi một phụ nữ bị trúng hỏa tiễn ở Tel Aviv vào cuối ngày thứ Bảy được xác định là công dân Phi Luật Tân 32 tuổi.

Nhiều quốc gia vùng Vịnh báo cáo các vụ nổ mới vào Chúa Nhật. Chính phủ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất cho biết đến nay đã có ba người thiệt mạng sau khi mảnh vỡ từ máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn và hỏa tiễn đạn đạo làm hư hại một số địa điểm trong nước. Chính quyền Kuwait cũng cho biết riêng một người đã thiệt mạng trên lãnh thổ của họ.

Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất cho biết một căn cứ quân sự ở Abu Dhabi đã bị máy bay điều khiển từ xa của Iran tấn công hôm Chúa Nhật, trong khi các phi trường quốc tế lớn trong thành phố và ở Dubai bị hư hại. Hỏa hoạn đã bùng phát tại một cảng quan trọng và một khách sạn hạng sang ở Dubai.

Các máy bay điều khiển từ xa đã tấn công vào các cơ sở cảng ở Oman, một quốc gia đóng vai trò quan trọng trong việc làm trung gian cho các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và các quan chức Iran, truyền thông trong nước đưa tin. Bahrain, Jordan và Qatar cũng là mục tiêu của các cuộc tấn công vào cuối tuần qua.

Tổng thống Trump cảnh báo rằng các cuộc tấn công trên không tiếp theo của Iran sẽ khiến quân đội Mỹ đáp trả Iran “với một lực lượng chưa từng thấy trước đây”.

Quân đội Mỹ hôm Chúa Nhật đã bác bỏ các báo cáo từ Iran cho rằng Tehran đã tấn công Hàng Không Mẫu Hạm USS Abraham Lincoln bằng hỏa tiễn đạn đạo. Con tàu này đã được điều đến khu vực như một phần của kế hoạch tăng cường lực lượng quân sự quy mô lớn của Mỹ trước các cuộc tấn công.

[Newsweek: Iranians Rejoice Khamenei’s Death on Streets of Tehran and Worldwide]

2. Ukraine tấn công các radar phòng không S-300 của Nga trong một loạt vụ tấn công.

Trong cuộc họp báo tại trung tâm báo chí Kyiv hôm Thứ Hai, 02 Tháng Ba, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, cho biết lực lượng Ukraine đã tấn công các trạm radar của hệ thống phòng không S-300 và tổ hợp S-300V4 tại khu vực Donetsk bị Nga tạm chiếm vào đêm 1 tháng 3, cùng với một số mục tiêu quân sự khác.

Cũng trong đêm đó, Ukraine đã tấn công một kho đạn dược và một vị trí đóng quân của Nga ở tỉnh Donetsk. Tại khu vực bị tạm chiếm của tỉnh Zaporizhzhia, các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào một kho nhiên liệu và chất bôi trơn, một cơ sở sửa chữa quân sự và các vị trí đóng quân của Nga, theo báo cáo.

Kyiv thường xuyên tấn công các cơ sở quân sự của Nga, cũng như cơ sở hạ tầng dầu mỏ và các mục tiêu công nghiệp khác giúp Nga tài trợ cho chiến tranh và cung cấp vũ khí, nhiên liệu và thiết bị cho quân đội Nga.

Quân đội Ukraine đã công bố đoạn video dường như cho thấy một máy bay điều khiển từ xa tấn công hệ thống radar của Nga. Bộ Tổng tham mưu không nêu rõ liệu lực lượng Ukraine có sử dụng loại vũ khí nào khác ngoài máy bay điều khiển từ xa trong các cuộc tấn công hay không.

Bộ Tổng tham mưu cũng xác nhận rằng các trung tâm điều khiển máy bay điều khiển từ xa đã bị phá hủy vào ngày 28 tháng 2 tại tỉnh Belgorod của Nga và tại phần tỉnh Donetsk bị Nga tạm chiếm.

Ngoài ra, lực lượng Ukraine đã tấn công quân đội Nga và một trung tâm điều khiển máy bay điều khiển từ xa ở tỉnh Zaporizhzhia.

Bộ Tổng tham mưu cho biết quy mô tổn thất quân sự của Nga và mức độ thiệt hại toàn diện vẫn đang được đánh giá.

Trước đó, vào ngày 24 tháng 2, quân đội Ukraine đã triển khai các hỏa tiễn ATACM tầm xa do Mỹ cung cấp nhằm vào các sở chỉ huy, kho đạn dược và cơ sở hậu cần của Nga tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm trong một loạt các cuộc tấn công.

[Kyiv Independent: Ukraine hits Russia's S-300 air defense radars in series of strikes, shows footage]

3. Thủ tướng Starmer cho phép Tổng thống Trump sử dụng các căn cứ của Anh để tấn công các kho hỏa tiễn của Iran.

Tối Chúa Nhật, 01 Tháng Ba, Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố Anh sẽ cho phép Washington sử dụng các căn cứ của Anh để phá hủy hỏa tiễn của Iran và khả năng phóng chúng vào các đồng minh của Anh ở vùng Vịnh.

“Cách duy nhất để ngăn chặn mối đe dọa là phá hủy các hỏa tiễn ngay tại nguồn, trong các kho chứa hoặc các bệ phóng dùng để bắn chúng,” ông nói. “Hoa Kỳ đã yêu cầu được sử dụng các căn cứ của Anh cho mục đích phòng thủ cụ thể và có giới hạn đó. Chúng tôi đã quyết định chấp nhận yêu cầu này.”

Hôm thứ Bảy, Mỹ và Israel đã phát động các cuộc tấn công vào Iran, khiến lãnh đạo tối cao của Cộng hòa Hồi giáo, Ayatollah Ali Khamenei, thiệt mạng và đánh trúng hàng chục mục tiêu ở ít nhất 18 trong số 31 tỉnh của Iran, làm hàng trăm người thiệt mạng và bị thương.

Để trả đũa, Iran đã phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào các mục tiêu ở ít nhất chín quốc gia trong khu vực, bao gồm cả các căn cứ quân sự của Mỹ tại các nước sở tại.

Thủ tướng Starmer cho biết ông đã cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh để “ngăn chặn Iran phóng hỏa tiễn khắp khu vực, giết hại thường dân vô tội, gây nguy hiểm cho tính mạng người Anh và tấn công các quốc gia không liên quan.”

“Chúng tôi có ít nhất 200.000 công dân Anh trong khu vực,” Thủ tướng Starmer nói thêm. “Quân đội của chúng tôi, đóng quân khắp khu vực, cũng đang bị đe dọa bởi các hành động của Iran,” trong khi “các đối tác của chúng tôi ở vùng Vịnh đã yêu cầu chúng tôi làm nhiều hơn nữa để bảo vệ họ.”

Quyết định này sẽ cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh tại Diego Garcia ở quần đảo Chagos và căn cứ không quân RAF Fairford ở Anh, cho các mục đích đã được ông Starmer phê duyệt, một người quen thuộc với các cuộc thảo luận, người này yêu cầu giấu tên để nói về chủ đề nhạy cảm này, đã nói với POLITICO. Tổng thống Donald Trump hồi tháng Hai đã nêu tên hai căn cứ này là những địa điểm mà Mỹ có thể cần sử dụng để “loại bỏ một cuộc tấn công tiềm tàng từ một chế độ cực kỳ bất ổn và nguy hiểm”.

Trước đó, Anh đã từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh để ném bom Iran.

Một nguồn tin thứ hai quen thuộc với các cuộc thảo luận cho biết yêu cầu mới của Washington đối với Anh lần này không rộng như những gì Mỹ đã yêu cầu trước đó, và tập trung cụ thể vào việc ngăn chặn Iran trả đũa các đồng minh ở vùng Vịnh.

Chính phủ Anh đã công bố bản tóm tắt các ý kiến pháp lý vào tối Chúa Nhật, trong đó khẳng định hành động này “không báo hiệu việc Anh có bất kỳ sự can thiệp rộng hơn nào vào cuộc xung đột đang diễn ra giữa Mỹ, Israel và Iran”.

Trong một tuyên bố chung vào tối Chúa Nhật, Đức, Pháp và Anh đã mở ra khả năng “tạo điều kiện” cho hành động quân sự chống lại Iran cùng với Mỹ và “các đồng minh trong khu vực”.

Trong một tuyên bố, các nhà lãnh đạo của nhóm E3, ba nền kinh tế lớn nhất Âu Châu, cho biết: “Chúng tôi sẽ thực hiện các bước để bảo vệ lợi ích của chúng tôi và các đồng minh trong khu vực, có thể thông qua việc cho phép các hành động phòng thủ cần thiết và tương xứng để phá hủy khả năng phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Iran ngay tại nguồn gốc của chúng.”

Thông cáo chung kêu gọi Iran ngay lập tức ngừng các cuộc tấn công vào các nước đồng minh phương Tây và các căn cứ quân sự ở Trung Đông. Quân đội Anh, Đức và Pháp đều đang gặp nguy hiểm do các cuộc phản công của Iran nhắm vào các mục tiêu chủ yếu của Mỹ và Israel.

Hiện tại, tuyên bố của nhóm E3 vẫn chưa khẳng định các nước này sẽ tham gia các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Tehran và các địa điểm khác trên khắp Iran.

“Chúng tôi không tham gia các cuộc tấn công này nhưng sẽ tiếp tục các hành động phòng thủ của mình,” Thủ tướng Starmer nói. “Tất cả chúng ta đều nhớ những sai lầm ở Iraq, và chúng ta đã rút ra bài học từ đó. Chúng tôi không tham gia vào các cuộc tấn công ban đầu vào Iran, và chúng tôi sẽ không tham gia vào hành động tấn công lúc này. Nhưng Iran đang theo đuổi chiến lược tiêu thổ, vì vậy chúng tôi đang ủng hộ sự tự vệ tập thể của các đồng minh và người dân của chúng tôi trong khu vực.”

Sau một số đợt tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa ban đầu của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hôm thứ Bảy, các thủ đô Âu Châu đã vội vàng phản ứng, với một số thủ đô, như Paris, thừa nhận rằng họ thậm chí còn không được Washington thông báo trước về các cuộc tấn công.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz hôm Chúa Nhật đã từ chối chỉ trích Tổng thống Donald Trump về các cuộc tấn công, nói rằng Âu Châu cần sự hỗ trợ của Washington để giải quyết xung đột giữa Nga và Ukraine, và rằng chính Brussels cuối cùng đã thất bại trong việc kiềm chế Tehran thông qua ngoại giao.

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham, một đồng minh của Tổng thống Trump, trước đó đã chỉ trích mạnh mẽ Anh, Pháp và Đức vì không lên tiếng ủng hộ các cuộc tấn công của Mỹ. Ông viết trên mạng xã hội: “Chính các bạn mới là những người sai lầm khi từ chối giúp đỡ người dân Iran”.

Ba quốc gia này cho biết họ đã đồng ý hợp tác với Mỹ và các đồng minh ở Trung Đông “về vấn đề này”.

“Các nhà lãnh đạo E3 vô cùng phẫn nộ trước các cuộc tấn công hỏa tiễn bừa bãi và không cân xứng do Iran phát động nhằm vào các quốc gia trong khu vực, bao gồm cả những quốc gia không tham gia vào các chiến dịch quân sự ban đầu của Mỹ và Israel”, tuyên bố cho biết. “Các cuộc tấn công liều lĩnh của Iran đã nhắm vào các đồng minh thân cận của chúng ta và đang đe dọa binh sĩ cũng như thường dân của chúng ta trên khắp khu vực.”

[Politico: Starmer lets Trump use UK bases to strike Iran’s missile depots]

4. Mạc Tư Khoa hả hê trước khả năng giá dầu tăng vọt do chiến tranh với Iran.

Putin có thể đã mất đi uy tín lớn khi một đồng minh thân cận khác, Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, bị giết chết, nhưng cú sốc dầu mỏ từ cuộc xung đột ở Trung Đông lại mang đến những tín hiệu tích cực tiềm tàng cho ngân sách chiến tranh của ông.

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp dẫn vào Vịnh Ba Tư và là một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất thế giới đối với các tàu chở dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng. Điều này làm dấy lên những đồn đoán rằng giá dầu thô toàn cầu có thể tăng vọt, làm tăng doanh thu của Nga.

“Giá dầu sẽ sớm vượt quá 100 đô la một thùng,” đặc phái viên Điện Cẩm Linh Kirill Dmitriev hả hê tuyên bố trên đài X tối thứ Bảy. Giá dầu Brent hiện tại khoảng 73 đô la một thùng, trong khi dầu West Texas Intermediate giao dịch ở mức khoảng 67 đô la.

Ngoài việc đóng cửa eo biển Hormuz, Tổng thống Donald Trump còn nắm quyền kiểm soát dầu mỏ của Venezuela. Điều này có nghĩa là các nước nhập khẩu lớn như Ấn Độ và Trung Quốc có thể phải tìm đến Nga để cung cấp thêm nguồn dầu thô, giúp tăng thêm nguồn thu cho Mạc Tư Khoa khi bước sang năm thứ năm của cuộc chiến với Ukraine.

“Đối với ngân sách của chúng ta, cuộc tấn công vào Iran là một lợi thế lớn,” nhà tuyên truyền nổi tiếng của Điện Cẩm Linh, Vladimir Solovyov, nói với người xem của mình.

“ Nếu Tổng thống Trump tấn công các mỏ dầu của Iran, thì, dù nghe có vẻ không may, chúng ta sẽ trở thành một trong số ít các quốc gia còn sản xuất dầu mỏ.”

“Như vậy, chúng ta đang giành được một quân bài chủ chốt trong cuộc chơi phức tạp này,” ông kết luận.

Trên Telegram, một blogger quân sự thậm chí còn thẳng thắn bày tỏ niềm vui mừng hơn nữa.

“Hãy vùng dậy, hỡi dầu mỏ, từ tư thế quỳ gối!” là nội dung một bài đăng trên kênh Telegram ủng hộ Điện Cẩm Linh MIG Rossii, với hơn năm trăm ngàn người dùng, kèm theo biểu tượng hai bàn tay chắp lại cầu nguyện.

Ở cao cấp nhất, chính quyền Nga đã bày tỏ sự phẫn nộ trước vụ tấn công nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Hôm Chúa Nhật, Putin đã bày tỏ lời chia buồn về cái chết của Khamenei, lên án đó là “vụ ám sát... được thực hiện một cách trắng trợn vi phạm mọi chuẩn mực đạo đức nhân loại và luật pháp quốc tế.”

Bộ Ngoại giao Nga trong một tuyên bố đã nhắc lại lời kêu gọi chấm dứt giao tranh, cảnh báo rằng việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể dẫn đến “sự mất cân bằng đáng kể trên thị trường dầu khí toàn cầu”.

[Politico: Moscow gloats over potential oil price spike from Iran war]

5. Tổng thống Zelenskiy nói rằng chuyên môn phòng không của Ukraine là “không thể thay thế” trong bối cảnh cuộc chiến leo thang ở Trung Đông đang lôi kéo cả Âu Châu vào cuộc.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết cuộc chiến tranh leo thang ở Trung Đông càng làm nổi bật tầm quan trọng của chuyên môn phòng không của Ukraine - đặc biệt là trong việc bắn hạ máy bay điều khiển từ xa của Iran.

Những phát biểu của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra một ngày sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran vào ngày 28 tháng 2, khiến Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khameini và một số quan chức cao cấp khác thiệt mạng. Iran đã trả đũa bằng cách phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa tấn công Israel và các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Iraq, Bahrain, Kuwait và Qatar.

Trong một tuyên bố được đưa ra vào ngày 28 tháng 2, Tổng thống Zelenskiy bày tỏ sự ủng hộ đối với các cuộc tấn công và việc lật đổ giới lãnh đạo Iran, đồng thời chỉ ra rằng Nga - đối tác chiến lược của Iran - đã sử dụng hơn 57.000 máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed trong các cuộc tấn công chống lại Ukraine kể từ năm 2022. Ông nhấn mạnh rằng Ukraine không thù không oán với Iran, nhưng giới lãnh đạo Iran đã tham gia vào việc thảm sát người Ukraine để kết thân với trùm mafia Vladimir Putin. “Ngày nay Ayatollah Ali Khamenei nhận được kết quả xứng đáng với việc ông ta làm,” ông nói.

Tổng thống Zelenskiy cho biết kinh nghiệm của Ukraine trong việc chống lại các loại vũ khí do Iran thiết kế giờ đây có thể được sử dụng để giúp đỡ các đồng minh của nước này.

“Tình hình ở Trung Đông cho thấy việc bảo đảm khả năng phòng thủ 100% trước hỏa tiễn và các phần tử Hồi giáo cực đoan là khó khăn như thế nào.... Giờ đây mọi người đều thấy rằng kinh nghiệm quốc phòng của chúng ta phần lớn là không thể thay thế.”

Tổng thống Zelenskiy nói Kyiv sẵn sàng “chia sẻ kinh nghiệm này” với các quốc gia đã giúp Ukraine vượt qua mùa đông khắc nghiệt nhất trong cuộc chiến tranh toàn diện.

Tổng thống Ukraine cho biết nước này đang “theo dõi sát sao” những diễn biến trong cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran, đồng thời phối hợp với các đồng minh khi tình hình thay đổi.

Các đối tác Âu Châu của Ukraine đã bị ảnh hưởng trực tiếp bởi tình trạng bạo lực lan rộng sau vụ ném bom Iran. Trước đó vào ngày 1 tháng 3, Bộ Quốc phòng Anh báo cáo rằng một máy bay chiến đấu của Không quân Hoàng gia đã chặn một máy bay điều khiển từ xa của Iran trên không phận Qatar.

Thủ tướng Anh Keir Starmer sau đó cùng ngày đã tuyên bố chấp nhận yêu cầu từ Mỹ về việc sử dụng các căn cứ quân sự của Anh để tiến hành các cuộc tấn công vào các kho chứa hỏa tiễn và cơ sở phóng hỏa tiễn của Iran.

Ông Starmer cũng cho biết các chuyên gia Ukraine sẽ cung cấp hướng dẫn chuyên môn về việc đánh chặn máy bay điều khiển từ xa của Iran.

“Chúng tôi không tham gia các cuộc tấn công này, nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục các hành động phòng thủ của mình trong khu vực”, ông Starmer nói. “Và chúng tôi cũng sẽ đưa các chuyên gia từ Ukraine, cùng với các chuyên gia của chúng tôi, đến để giúp các đối tác vùng Vịnh bắn hạ máy bay điều khiển từ xa của Iran đang tấn công họ.”

Một căn cứ quân sự của Pháp ở Abu Dhabi cũng bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Catherine Vautrin cho biết thiệt hại đối với căn cứ này là “có giới hạn” và nói rằng quân đội Pháp vẫn đang trong tình trạng báo động cao khi cuộc xung đột diễn ra.

Ngày 1 tháng 3, Anh, Pháp và Đức đã ra tuyên bố chung kêu gọi Iran ngừng các cuộc tấn công hỏa tiễn vào các nước láng giềng và đe dọa có thể tiến hành “hành động tự vệ” chống lại Tehran.

“ Chúng tôi sẽ thực hiện các bước để bảo vệ lợi ích của mình và của các đồng minh trong khu vực, có thể thông qua việc cho phép các hành động phòng thủ cần thiết và tương xứng để phá hủy khả năng phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Iran ngay tại nguồn phát”, tuyên bố cho biết.

[Kyiv Independent: Ukraine's air defense expertise 'irreplaceable,' Zelensky says as escalating Middle East war draws in Europe]

6. HY VỌNG HÒA BÌNH: Putin sẵn sàng chấp nhận thỏa thuận an ninh của Ukraine, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố trong bước đột phá hòa bình nhằm chấm dứt chiến tranh.

Theo một trợ lý cao cấp của Tổng thống Zelenskiy, trùm mafia Vladimir Putin được tường trình sẵn sàng chấp nhận một thỏa thuận về Ukraine.

Chánh văn phòng của Tổng thống Ukraine, Kyrylo Budanov, đã đưa ra tuyên bố gây bất ngờ này trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình Ukraine.

“Ví dụ, trong các cuộc đàm phán gần đây, phía Nga cho biết họ sẽ chấp nhận các bảo đảm an ninh mà Hoa Kỳ đưa ra cho Ukraine”, ông nói.

Điện Cẩm Linh chưa xác nhận những phát ngôn này.

Nếu chính xác, đây sẽ là sự thay đổi quan trọng nhất trong các cuộc đàm phán kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu cách đây bốn năm.

Hiện vẫn chưa rõ những bảo đảm an ninh từ phía Mỹ sẽ có hình thức như thế nào.

Tháng trước, Tổng thống Zelenskiy gợi ý rằng các biện pháp đó có thể bao gồm việc duy trì một đội quân thường trực gồm 800.000 binh sĩ Ukraine, được phương Tây hỗ trợ.

Một “liên minh các quốc gia sẵn sàng” do Anh dẫn đầu cũng đã cam kết thành lập một lực lượng gìn hòa bình, được tường trình bao gồm ít nhất 5.000 binh sĩ từ Anh và Pháp.

Các cuộc đàm phán nhằm đạt được thỏa thuận đã diễn ra tại Abu Dhabi và Geneva trong những tháng gần đây, nhưng tiến triển rất hạn chế.

Vào tháng Hai, các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ được mô tả là “rất căng thẳng”, kéo dài hơn sáu giờ đồng hồ qua các phiên họp song phương và ba bên.

Budanov nói thêm rằng Nga cho đến nay vẫn bác bỏ ý tưởng về một cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp giữa Putin và Tổng thống Zelenskiy, bất chấp đề xuất này do đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đưa ra.

Mạc Tư Khoa luôn duy trì yêu cầu Ukraine phải nhượng lại 20% diện tích vùng Donetsk phía đông vẫn nằm ngoài tầm kiểm soát của Nga.

Kyiv đã từ chối, thay vào đó đề xuất việc tạo ra một vùng đệm phi quân sự, trong đó cả hai bên rút lui khỏi tiền tuyến.

Các động thái ngoại giao diễn ra trong bối cảnh bạo lực leo thang.

Chỉ vài giờ trước khi các cuộc đàm phán được nối lại vào thứ Năm, Nga đã phóng khoảng 420 máy bay điều khiển từ xa và 40 hỏa tiễn vào sáu khu vực của Ukraine.

Hàng chục thường dân được tường trình đã bị thương.

Nga đã nhiều lần tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trong suốt mùa đông lạnh giá khắc nghiệt.

Các quan chức phương Tây ước tính rằng ít nhất hai phần ba công suất sản xuất năng lượng của nước này đã bị phá hủy, hư hại hoặc bị chiếm dụng kể từ khi cuộc oanh tạc bắt đầu.

Đồng thời, các lệnh trừng phạt tài chính tiếp tục gây áp lực lên khả năng tài trợ cho nỗ lực chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

Theo Bộ Tài chính Nga, các hạn chế nhập khẩu nhiên liệu của Liên Hiệp Âu Châu và các biện pháp nhắm vào “đội tàu chở dầu ngầm” của Nga đã góp phần làm giảm 25% xuất khẩu dầu khí vào năm ngoái.

Trong khi đó, Nghị viện Âu Châu đã thông qua gói cho vay 80 tỷ bảng Anh cho Ukraine, trong đó 50 tỷ bảng Anh được dành cho việc mua sắm quân sự.

Điều này nhấn mạnh sự ủng hộ liên tục của phương Tây ngay cả khi các cuộc đàm phán hòa bình mong manh đang tiến triển.

[The Sun: PEACE HOPE Putin willing to accept Ukraine’s security deal, Zelensky claims in peace breakthrough to finally end war]

7. Lần đầu tiên, Bỉ lên tàu thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga.

Ngày 1 tháng 3, Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken cho biết Bỉ đã bắt giữ lần đầu tiên một tàu chở dầu có liên hệ với “hạm đội bóng ngầm” của Nga, trong một chiến dịch phối hợp với lực lượng Pháp.

“Chiến dịch Blue Intruder được thực hiện bởi một nhóm các quân nhân vô cùng dũng cảm. Thật xuất sắc,” Francken nói.

Động thái này diễn ra khi các nước Âu Châu tăng cường nỗ lực kiềm chế “hạm đội ngầm” của Nga, một mạng lưới tàu chở dầu được sử dụng để né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế áp đặt lên Mạc Tư Khoa vì cuộc chiến tranh chống Ukraine. Các tàu này cho phép Điện Cẩm Linh tiếp tục xuất khẩu dầu bất chấp các hạn chế.

Con tàu, được xác định là Ethera, đã rời cảng của Maroc và đang di chuyển dưới cờ Guinea. Theo đài truyền hình VRT của Bỉ, tàu chở dầu này đã nằm trong danh sách trừng phạt của Âu Châu từ tháng 10 năm 2025 và của Mỹ từ tháng 7.

Bộ Trưởng Francken cho biết, tính đến sáng ngày 1 tháng 3, con tàu đang được hộ tống đến thành phố cảng Zeebrugge, nơi chính quyền dự kiến sẽ tịch thu nó.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ủng hộ động thái của Bỉ, nói rằng “hành động kiên quyết và chính đáng như vậy” là cần thiết để tước đoạt các nguồn lực của Nga nhằm tiếp tục hành động gây hấn và tội ác chiến tranh chống lại Ukraine.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy kêu gọi các nhà lập pháp Âu Châu cập nhật luật pháp để cho phép các nhà chức trách không chỉ được phép lên tàu mà còn tịch thu các tàu thuộc “hạm đội ngầm” của Nga.

“Nga hoạt động như một tổ chức mafia, và phản ứng phải tương xứng với thực tế đó,” Tổng thống Zelenskiy nói trên kênh X.

“Nếu họ bác bỏ các quy tắc vì lợi ích chiến tranh, thì các quy tắc đó phải dự liệu trước một câu trả lời rõ ràng và kiên quyết”, tổng thống nói thêm.

Đây không phải là lần đầu tiên các đối tác của Ukraine bắt giữ một tàu có liên hệ với “hạm đội ngầm” của Nga. Pháp đã tiến hành một chiến dịch tương tự vào cuối tháng Giêng, và Mỹ đã tịch thu một số tàu chở dầu thuộc “hạm đội ngầm” hồi đầu năm nay như một phần trong chiến dịch trấn áp hoạt động buôn bán dầu mỏ của Venezuela.

Sau hàng loạt vụ bắt giữ các tàu chở dầu của Nga bị trừng phạt, Điện Cẩm Linh cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa có thể đáp trả bằng hành động hải quân nếu các nước Âu Châu tăng cường việc bắt giữ và khám xét các tàu Nga ở Biển Baltic.

Ngày 21 tháng 2, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố Ukraine sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt mới nhắm vào “hạm đội ngầm” của Nga.

Trong khi đó, Ủy ban Âu Châu đang chuẩn bị gói trừng phạt thứ 20 đối với Nga, trong đó bao gồm lệnh cấm hoàn toàn các dịch vụ vận tải biển đối với dầu thô của Nga. Hung Gia Lợi và Slovakia, hai nước duy trì quan hệ mật thiết với Mạc Tư Khoa, đã lên tiếng phản đối và có thể ngăn chặn việc thông qua gói trừng phạt này.

[Kyiv Independent: For first time, Belgium boards Russian 'shadow fleet' vessel]

8. Ai sẽ là lãnh đạo tối cao tiếp theo của Iran? Những ứng cử viên tiềm năng

Truyền thông nhà nước Iran hôm Chúa Nhật xác nhận các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào nước này đã giết chết Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei.

Ông Khamenei, nhà lãnh đạo chính quyền ở Tehran từ năm 1989, đã thiệt mạng cùng với hàng loạt quan chức quân sự và chính trị cao cấp của Iran sau khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công vào nước này vào sáng sớm thứ Bảy.

Hành động trả đũa của Iran đối với Israel và các quốc gia Trung Đông đồng minh của Mỹ đã làm dấy lên lo ngại về sự bất ổn lan rộng khắp khu vực, với việc nhiều du khách bị mắc kẹt và nhiều hãng hàng không hủy chuyến bay khi có thông tin về việc máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đang hướng tới Bahrain, Kuwait, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất và Jordan.

Israel đã phát động các cuộc tấn công mới vào trung tâm Tehran hôm Chúa Nhật, với truyền thông nhà nước Iran đưa tin về ít nhất một vụ nổ lớn ở thủ đô.

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần kêu gọi lật đổ chế độ và người dân Iran nổi dậy chống lại chính phủ.

Nhưng sau cái chết của Khamenei, tương lai của Iran trở nên bất định. Kể từ khi chế độ Hồi giáo được thành lập năm 1979, chỉ có hai nhà lãnh đạo, bao gồm cả 36 năm cầm quyền của Khamenei. Một hội đồng lãnh đạo lâm thời đã được thành lập tại Tehran vào Chúa Nhật.

Trước khi qua đời, Khamenei không công khai chỉ định người kế nhiệm, và hiện vẫn còn một số nhầm lẫn về việc vị quan chức cao cấp nào đã bị giết.

Trong bối cảnh những câu hỏi về người có thể lấp đầy khoảng trống quyền lực ở Tehran vẫn còn bỏ ngỏ, ai có thể đang tranh giành vị trí lãnh đạo cao nhất?

Người thứ nhất được đề cập đến là Ali Larijani

Ali Larijani, một nhân vật kỳ cựu trong chính trường Iran và hiện là thư ký của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, gọi tắt là SCNS, đã nhanh chóng nổi lên như một ứng cử viên hàng đầu.

Ông Larijani được mô tả là người thực dụng nhưng theo chủ nghĩa dân tộc, am hiểu chiến lược ngoại giao của Iran và có thành tích đáng tin cậy về lòng trung thành với Khamenei. Trong khi giữ vai trò trung tâm trong các phái đoàn của Iran tham gia đàm phán hạt nhân với Mỹ, ông cũng đã thực hiện một số chuyến đi đến Mạc Tư Khoa trong những tháng gần đây.

Tháng trước, Mỹ đã trừng phạt Larijani vì điều mà chính quyền gọi là sự ủng hộ của ông đối với việc chính quyền Iran đàn áp dã man những người biểu tình xuống đường ở Iran từ cuối tháng 12.

Người thứ hai được đề cập đến là Mojtaba Khamenei

Một số nhà quan sát đã thận trọng chỉ ra con trai của cố lãnh đạo tối cao là ứng cử viên tiềm năng để kế nhiệm. Mặc dù là một giáo sĩ nổi tiếng, ông chưa từng giữ chức vụ chính trị cao cấp nào và có xu hướng thân cận với quân đội hơn.

Việc chuyển giao quyền lực từ cha sang con cũng có thể là một lựa chọn không được lòng các nhân vật có ảnh hưởng trong chế độ. Chính việc lật đổ chế độ quân chủ Iran và vị Shah cuối cùng của đất nước đã đưa giới giáo sĩ lên nắm quyền vào năm 1979.

Ebrahim Raisi, cựu tổng thống Iran, người thân cận với cố lãnh đạo Khamenei, được nhiều người coi là ứng cử viên lãnh đạo tiềm năng hơn trước khi ông thiệt mạng trong vụ tai nạn trực thăng hồi tháng 5 năm 2024.

Một vài cái tên ít được biết đến hơn cũng đang được nhắc đến, mặc dù khó có thể xác định được ứng cử viên sáng giá nhất. Những cái tên khác được tường trình nằm trong danh sách ứng cử viên bao gồm Hassan Khomeini – cháu trai của Lãnh tụ tối cao đầu tiên, Ayatollah Ruhollah Khomeini – và giáo sĩ cao cấp Ayatollah Alireza Arafi.

Hội đồng lâm thời

Ông Arafi là một trong ba người được bổ nhiệm vào hội đồng lâm thời có nhiệm vụ giám sát việc điều hành đất nước Iran trong thời điểm hiện tại. Cùng với ông Arafi còn có Tổng thống Iran, Masoud Pezeshkian và Chánh án Tòa án Tối cao Gholam-Hossein Mohseni-Ejei.

Hội đồng sẽ chịu trách nhiệm điều hành đất nước cho đến khi một nhóm gồm 88 người, được gọi là Hội đồng Chuyên gia, bầu ra một nhà lãnh đạo thường trực.

Đây là một nhóm các giáo sĩ dòng Shia quyền lực được bầu chọn với nhiệm kỳ tám năm, được các cơ quan giám sát ở Iran kiểm tra kỹ lưỡng và chính thức được giao nhiệm vụ bổ nhiệm hoặc bãi nhiệm lãnh đạo tối cao. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng hội đồng này chưa bao giờ đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với lãnh đạo tối cao và đã loại trừ những tiếng nói cải cách hoặc chỉ trích trong nội bộ Iran.

Tổng thống Trump, người trước đó đã tuyên bố các cuộc tấn công quân sự đã giết chết Khamenei trước khi các quan chức Iran xác nhận cái chết của nhà lãnh đạo này, đã mô tả các cuộc tấn công như là “cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại đất nước của họ”.

Reza Pahlavi, con trai của vị Shah cuối cùng hiện đang sinh sống tại Mỹ, cho biết cái chết của Khamenei đánh dấu sự kết thúc của chế độ và nói rằng những người cầm quyền hiện tại sẽ “rất sớm bị vứt vào thùng rác của lịch sử”.

“ Mọi nỗ lực của tàn dư chế độ nhằm bổ nhiệm người kế nhiệm Khamenei đều chắc chắn thất bại ngay từ đầu”, Pahlavi tuyên bố. “Bất cứ ai họ đưa lên thay thế ông ta cũng sẽ không có tính chính đáng hay quyền lực lâu dài, và chắc chắn cũng sẽ đồng lõa với những tội ác của chế độ này”.

Pahlavi tự định vị mình là người bảo vệ một Iran tự do, thân Mỹ, mặc dù ông là một nhân vật gây chia rẽ trong nước và chính Tổng thống Trump cũng từng bày tỏ nghi ngờ về khả năng lãnh đạo đất nước từ Tehran trong tương lai của thái tử lưu vong này.

[Newsweek: Who Will Be Iran’s Next Supreme Leader? Likely Contenders]

9. Lãnh đạo Bắc Hàn hé lộ người kế nhiệm tiềm năng tại cuộc duyệt binh quân sự.

Con gái của nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Chính Ân, được tường trình tên Kim Ju Ae hay Kim Chủ Ái, đã đứng cạnh ông trong một cuộc duyệt binh tuần này, làm dấy lên nhiều đồn đoán rằng thiếu nữ này đang được định vị để trở thành người lãnh đạo thứ tư của triều đại Kim.

Kim Chủ Ái, được tường trình khoảng 13 tuổi, lần đầu tiên được cựu ngôi sao NBA Dennis Rodman tiết lộ với thế giới bên ngoài sau một trong những chuyến thăm của ông tới Bắc Hàn, mặc dù truyền thông nhà nước chưa bao giờ công khai xác nhận tên của cô. Từ năm 2022, cô đã xuất hiện cùng cha mình tại ngày càng nhiều sự kiện công cộng nổi bật.

Cơ quan tình báo Nam Hàn đánh giá cô ta là người kế vị tiềm năng nhất. Tuy nhiên, các nhà phân tích lưu ý rằng, một nữ lãnh đạo tối cao sẽ phá vỡ tiền lệ lâu đời trong nền văn hóa chính trị gia trưởng sâu sắc của Bắc Hàn. Bất cứ ai cuối cùng kế nhiệm Kim sẽ định hình động lực an ninh khu vực và quan hệ với Nam Hàn, một đồng minh thân cận của Mỹ. Tình hình an ninh trong khu vực đang căng thẳng nhất trong nhiều thập niên.

Theo hình ảnh do truyền thông nhà nước công bố, Kim Chủ Ái đã cùng Kim Chính Ân, 42 tuổi, đứng trên bục phát biểu tại Quảng trường Kim Nhật Thành tối thứ Ba trong một cuộc duyệt binh quy mô lớn đánh dấu kết thúc Đại hội Đảng Lao động Triều Tiên diễn ra 5 năm một lần. Vợ của Kim, Ri Sol Ju hay Lý Tuyết Chu, cũng mặc đồ đen, ngồi phía sau họ.

Với nụ cười rạng rỡ và mặc những chiếc áo khoác da giống nhau, cha con họ đã chứng kiến màn bắn 21 phát đại bác, các hàng quân diễu binh theo kiểu bước đều của Quân đội Nhân dân Bắc Hàn, kỵ binh cưỡi ngựa trắng và xe tăng, và tham gia nghi thức thượng cờ.

[Newsweek: North Korea Leader Shows Likely Successor at Military Parade]

10. Cuộc tấn công của Mỹ vào Iran gây ra rủi ro lớn hơn cho thị trường năng lượng so với việc tấn công Venezuela.

Cuộc tấn công quân sự chung của Tổng thống Trump với Israel nhằm vào Iran hôm thứ Bảy là lần thứ hai chính quyền của ông tấn công một quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn trong năm nay - và lần này, hậu quả đối với thị trường toàn cầu có thể nghiêm trọng hơn nhiều.

Iran, một thành viên của tổ chức OPEC, nằm ở vị trí then chốt trong hoạt động thương mại năng lượng toàn cầu — eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu khí của thế giới đi qua. Việc vận chuyển qua hành lang này có thể đã bị hạn chế.

Một quan chức thuộc phái bộ hải quân Aspides của Liên minh Âu Châu nói với Reuters rằng các tàu thuyền đã nhận được tín hiệu VHF từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết “không tàu nào được phép đi qua eo biển Hormuz”. Động thái này, mà các quốc gia vùng Vịnh đã dự đoán trong trường hợp Mỹ tấn công, vẫn chưa được Iran chính thức xác nhận, người này cho biết.

Việc đóng cửa eo biển Hormuz, chỉ rộng 21 dặm ở điểm hẹp nhất, sẽ là một hành động chưa từng có tiền lệ. Cựu Tổng thống Iraq Saddam Hussein đã tìm cách khiêu khích Tehran đóng cửa tuyến giao thông này trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq những năm 1980, nhưng Iran vẫn cho phép tàu thuyền đi qua.

Các nhóm Houthi ở Yemen cũng đe dọa sẽ phát động các cuộc tấn công mới nhằm vào tàu thuyền ở Biển Đỏ và Vịnh Aden, những khu vực mà chúng đã tấn công trong chiến dịch tấn công bắt đầu từ năm 2023.

Khác với tác động hạn chế lên thị trường sau cuộc xâm lược của quân đội Mỹ vào Venezuela hồi tháng Giêng, hay những căng thẳng ngắn ngủi trên thị trường do vụ ném bom của Mỹ nhằm vào Iran năm ngoái, một cuộc xung đột rộng hơn ở Trung Đông có thể dẫn đến gián đoạn ở Ả Rập Xê Út và các quốc gia khác, theo các nhà phân tích năng lượng và địa chính trị.

Một quan chức chính quyền Tổng thống Trump cho biết chiến dịch quân sự mới có thể sẽ được tính bằng “ngày chứ không phải giờ”, ám chỉ các cuộc tấn công hôm thứ Bảy sẽ là một phần của chiến dịch phối hợp lớn hơn. Trước đó, Iran đã phát động các cuộc phản công vào hôm thứ Bảy nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực.

Homayoun Falakshahi, một nhà phân tích dầu mỏ tại công ty tình báo thị trường ICIS, cho biết ông đang theo dõi xem liệu các lãnh đạo cao cấp của Iran có bị loại bỏ hay không.

“Nếu những nhân vật chủ chốt bị loại bỏ, các lựa chọn trả đũa mà Iran có sẽ rất hạn chế vì một trong những mục tiêu chính của họ là làm tăng chi phí của cuộc can thiệp này, tức là làm tăng giá dầu”, ông nói.

Nhưng việc đóng cửa eo biển Hormuz hoặc tấn công các cơ sở dầu mỏ ở các nước láng giềng sẽ là “hành động tự sát chính trị”, ông nói, bởi vì nó sẽ lôi kéo các quốc gia vốn vẫn đứng ngoài cuộc vào cuộc xung đột.

Thị trường dầu mỏ Mỹ đóng cửa vào thứ Bảy, nhưng giá đã tăng vọt do dự đoán về một cuộc tấn công, đạt mức 67 đô la một thùng vào thứ Sáu, cao hơn khoảng 5 đô la so với một tháng trước. Các nhà phân tích tại ngân hàng đầu tư Barclays cho biết hôm thứ Sáu rằng giá dầu thô Brent toàn cầu có thể đạt mức 80 đô la nếu xảy ra xung đột giữa Mỹ và Iran.

Phản ứng chính trị tiêu cực cũng có thể lôi kéo Trung Quốc vào cuộc, quốc gia mua khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu 1,5 triệu thùng mỗi ngày của Iran. Bất kỳ sự gián đoạn nguồn cung lớn nào cũng có thể đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao và dẫn đến giá xăng tăng đối với người dân Mỹ - một xu hướng phần lớn đã được tránh sau khi Mỹ tiếp quản việc vận chuyển dầu thô từ Venezuela.

“Iran là một nhà sản xuất dầu lớn hơn Venezuela, do đó hậu quả của một sự gián đoạn có thể lớn hơn,” Samantha Gross, giám đốc Sáng kiến An ninh Năng lượng và Khí hậu tại Viện Brookings, một viện nghiên cứu có trụ sở tại Washington, DC, cho biết. “Thêm vào đó, vị trí chiến lược của họ nằm ở điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, và bạn sẽ có một tình huống có thể gây ra những tác động đáng kể đến thị trường, không chỉ ở Mỹ.”

Cuộc tấn công của Mỹ đã vấp phải sự chỉ trích từ các thành viên đảng Dân chủ trong Quốc hội, những người vốn đã tận dụng tác động tiềm tàng của chiến dịch này lên giá dầu vào thời điểm họ đang sử dụng mối lo ngại về khả năng chi trả như một vấn đề tranh cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

“Người dân Mỹ đang yêu cầu được giúp đỡ để giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, nhưng Tổng thống Trump lại muốn gây ra một cuộc chiến tranh khác, có khả năng đẩy giá năng lượng lên cao, hơn là lắng nghe họ”, Dân biểu đảng Dân chủ Rosa DeLauro cho biết trong một tuyên bố.

Fernando Ferreira, giám đốc Dịch vụ Rủi ro Địa chính trị tại công ty tư vấn Rapidan Energy Group, cho biết Iran có thể sử dụng thủy lôi hoặc máy bay điều khiển từ xa để tấn công nhằm làm gián đoạn giao thông hàng hải ở eo biển Hormuz, hoặc sử dụng các lực lượng ủy nhiệm của mình để tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu khí ở các đồng minh lân cận của Mỹ, như họ đã từng làm vào năm 2019 với cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào hai nhà máy lọc dầu của Ả Rập Xê Út.

Qatar, nơi đặt căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ trong khu vực, cùng chia sẻ một mỏ khí đốt lớn với Iran, vốn là nhà cung cấp chính cho thị trường khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

Trong trường hợp Mỹ tấn công và thái độ thù địch của chính Iran đối với chính phủ nước này giúp lật đổ chế độ, các mỏ dầu của Iran sẽ tạo ra cơ hội lớn cho các công ty dầu khí quốc tế mở rộng sản lượng, theo Robert Auers, nhà phân tích thị trường tại công ty tư vấn RBN Energy. Quốc gia này đang phải chịu những lệnh trừng phạt khắc nghiệt, nhưng cơ sở hạ tầng của họ được đánh giá là vững chắc, không giống như của Venezuela.

Nhà lãnh đạo nhóm vận động hành lang hàng đầu của ngành công nghiệp dầu mỏ Mỹ hồi đầu năm nay cho biết các nhà sản xuất Mỹ sẵn sàng trở thành “lực lượng ổn định” ở Iran nếu chế độ nước này sụp đổ.

Ông Auers cho biết Iran có trữ lượng dầu mỏ khổng lồ, dễ khai thác hơn so với các mỏ dầu đá phiến ở Hoa Kỳ.

“Ngành khai thác và chế biến dầu khí của Iran được quản lý tốt hơn nhiều so với Venezuela,” Auers nói. “Có tiềm năng tăng sản lượng gần như ngay lập tức. Bạn có thể nhanh chóng bổ sung thêm 500.000 đến 1 triệu thùng [dầu mỗi ngày] cho Iran.”

Tuy nhiên, Jim Burkhard, phó chủ tịch kiêm nhà lãnh đạo toàn cầu về nghiên cứu dầu thô tại S&P Global Energy, cho biết việc thay đổi chế độ “trong lịch sử không dẫn đến sản lượng tăng nhanh”, ngay cả khi ngành dầu mỏ của Iran đang ở tình trạng tốt hơn so với Venezuela.

“Những người có vốn đầu tư – liệu họ có đủ tự tin rằng sẽ có sự an toàn và ổn định để thu được lợi nhuận từ các khoản đầu tư của mình hay không?” Burkhard nói. “Có rất nhiều câu hỏi mà không thể trả lời trong một sớm một chiều.”

Các nhà phân tích nhận định rằng giá dầu thô thấp — vốn đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm hồi đầu năm nay — đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho chính quyền Tổng thống Trump thực hiện các động thái như đã làm ở Iran và Venezuela.

“ Với nguồn cung dầu mỏ dồi dào như hiện nay, điều đó chắc chắn tạo ra một lớp đệm nhất định,” Burkhard nói. “Nếu thị trường dầu mỏ khan hiếm, thì [các cuộc tấn công ở] Venezuela và Iran có thể dẫn đến giá dầu tăng cao hơn nữa do những bất trắc không thể lường trước.”

[Politico: US attack in Iran poses bigger risk to energy market than Venezuela]

 

1. Chủ tịch Liên Hiệp Âu Châu von der Leyen kêu gọi thay đổi chế độ và chuyển đổi sang chế độ dân chủ ở Iran.

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen hôm Chúa Nhật kêu gọi Iran từ bỏ hiến pháp Hồi giáo độc đoán và thực hiện “một quá trình chuyển đổi đáng tin cậy” sang nền dân chủ sau cái chết của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

Lời kêu gọi chấm dứt chế độ độc tài của Cộng hòa Hồi giáo Iran của bà cho thấy lập trường cứng rắn hơn đối với các giáo sĩ cầm quyền ở Tehran. Hôm thứ Bảy, bà đã kêu gọi tất cả các bên tham chiến ở Iran phải “kiềm chế tối đa” và “tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế”.

Những người theo chủ nghĩa diều hâu chống Iran từ lâu đã chỉ trích Liên Hiệp Âu Châu vì có lập trường mềm mỏng với Tehran và vì tham gia vào các hoạt động ngoại giao — đặc biệt là về chương trình hạt nhân của Tehran — trong khi chế độ giáo sĩ này phạm phải những hành vi vi phạm nhân quyền trắng trợn.

“Một quá trình chuyển đổi đáng tin cậy ở Iran là vô cùng cần thiết,” bà von der Leyen đăng tải trên X sau cuộc điện đàm với Quốc vương Tamim bin Hamad Al-Thani của Qatar. “Điều này phải bao gồm việc chấm dứt các chương trình hạt nhân và hỏa tiễn đạn đạo quân sự của Iran và chấm dứt các hành động gây bất ổn trên không, trên bộ và trên biển. Trên hết, nó phải phản ánh và hỗ trợ khát vọng dân chủ của người dân Iran dũng cảm.”

Theo thể chế hiện hành của Iran, quá trình chuyển giao quyền lực cho một nhà lãnh đạo tối cao mới đang được thực hiện bởi 88 giáo sĩ trong Hội đồng Chuyên gia của nước này.

Qatar đang hứng chịu những đợt tấn công dữ dội từ Iran, quốc gia đang trả đũa cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào lãnh thổ của mình, được phát động hôm thứ Bảy, nhằm mục đích phá hủy các cơ sở hạt nhân và khả năng hỏa tiễn đạn đạo của nước này, cũng như lật đổ chế độ Hồi giáo.

Bà von der Leyen cho biết: “Trong bối cảnh khu vực đang trải qua biến động sâu sắc, Qatar có thể trông cậy vào sự đoàn kết mạnh mẽ của Âu Châu”.

Cuối tuần qua, Qatar đã bắn hạ nhiều hỏa tiễn của Iran nhắm vào các mục tiêu trong lãnh thổ của mình. Theo Al Jazeera, vào thứ Bảy, mảnh vỡ từ các vụ bắn hạ đã làm bị thương 16 người. Đến Chúa Nhật, một đám cháy nhỏ do mảnh vỡ rơi xuống đã được dập tắt nhanh chóng.

Bà Von der Leyen gọi các cuộc tấn công của Iran vào Qatar là “liều lĩnh và bừa bãi”.

Hiện vẫn chưa rõ quá trình chuyển giao quyền lực ở Iran, nếu có xảy ra, sẽ diễn ra như thế nào, nhất là vì nước này thiếu một phe đối lập thống nhất.

Reza Pahlavi, con trai của vị Shah thân phương Tây bị lật đổ trong cuộc cách mạng năm 1979 ở Iran, đang tự định vị mình như một ứng cử viên tiềm năng để dẫn dắt đất nước thoát khỏi chế độ độc tài và hướng tới nền dân chủ.

[Politico: EU chief von der Leyen calls for regime change and shift to democracy in Iran]

2. Nga ném bom đường ống dẫn dầu của Hung Gia Lợi. Hung Gia Lợi triển khai quân đội – chống lại Ukraine.

Lãnh đạo phe đối lập Hung Gia Lợi Péter Magyar cáo buộc Thủ tướng Viktor Orbán đang chuẩn bị một chiến dịch giả mạo để bám trụ quyền lực, sau khi ông Orbán điều động quân đội để “bảo vệ” cơ sở hạ tầng năng lượng của Hung Gia Lợi khỏi một cuộc tấn công được tường trình của Ukraine mà các chuyên gia cho rằng không có cơ sở thực tế.

“Thưa đồng chí Thủ tướng… Chúng ta biết thế nào là một cuộc dàn dựng giả mạo. Đừng làm điều này, bởi vì đó là một tội ác rất nghiêm trọng,” Magyar phát biểu tại một cuộc mít tinh vận động tranh cử ở Veszprém. Ông kêu gọi Orbán, nếu thua cuộc bầu cử ngày 12 tháng 4, “hãy chấp nhận thất bại một cách đàng hoàng và hòa bình, và chuyển giao quyền lực.”

Lời cảnh báo được đưa ra sau khi Orbán tuyên bố triển khai quân đội trong một video đăng tải trên X và Facebook—bản thân video này cũng được phát hành chỉ vài giờ sau khi một cuộc thăm dò của Median cho thấy đảng TISZA của Hung Gia Lợi dẫn trước đảng Fidesz của Orbán với tỷ lệ 55-35 trong số các cử tri đã quyết định, một khoảng cách 20 điểm đã nới rộng từ 12 điểm vào giữa tháng Giêng.

Lý do mà ông Orbán đưa ra để biện minh cho việc triển khai quân đội là việc đóng cửa đường ống dẫn dầu Druzhba, có nghĩa là “Tình hữu nghị”, mà ông mô tả là một “cuộc phong tỏa” của Ukraine đối với nguồn năng lượng của Hung Gia Lợi.

“Kể từ ngày 27 tháng Giêng, không có dầu nào được vận chuyển đến Hung Gia Lợi qua đường ống dẫn dầu Hữu nghị”, ông Orbán nói trong video. “Dữ liệu cho thấy rõ ràng rằng sự gián đoạn chưa từng có này có nguyên nhân chính trị chứ không phải kỹ thuật.”

Nguyên nhân là do kỹ thuật. Ngày 27 tháng Giêng, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công trạm bơm dầu Brody ở tỉnh Lviv, gây hư hại nghiêm trọng cho các máy bơm cao áp, hệ thống điều khiển và thiết bị phụ trợ. Vụ cháy bể chứa dầu phải mất mười ngày mới dập tắt được. Bộ Ngoại giao Ukraine nói với Ủy ban Âu Châu rằng “toàn bộ trách nhiệm về việc đình chỉ vận chuyển dầu thuộc về Liên bang Nga”.

Ông Orbán không đề cập đến cuộc tấn công của Nga trong video của mình.

Ngày 25 tháng 2, Nhóm Điều phối Dầu mỏ của Liên Hiệp Âu Châu xác nhận rằng “không có rủi ro tức thời” nào đối với an ninh năng lượng của Hung Gia Lợi hoặc Slovakia. Cả hai nước đã bắt đầu sử dụng đến nguồn dự trữ chiến lược, và đường ống dẫn dầu Adria qua Croatia đang tích cực cung cấp dầu thô không phải của Nga. Công ty dầu khí MOL của Hung Gia Lợi thừa nhận họ có thể đáp ứng 80% nhu cầu cung cấp của mình từ các nguồn không phải của Nga.

Điều mà Hung Gia Lợi thực sự có thể mất không phải là an ninh năng lượng mà là một thỏa thuận tài chính sinh lợi. Như Euromaidan Press đã đưa tin, Hung Gia Lợi mua dầu thô của Nga với giá chiết khấu, tinh chế, bán sản phẩm với giá thị trường Âu Châu và bỏ túi phần chênh lệch—trong khi gửi cho Mạc Tư Khoa khoảng 130 triệu euro mỗi tháng từ doanh thu xuất khẩu, giúp tài trợ cho cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Hung Gia Lợi sẽ tồn tại mà không cần dầu của Nga. Nhưng mô hình kinh doanh chính trị của Orbán thì không.

Những cảnh báo về “cờ giả” từ khắp các phe phái chính trị.

Ông Magyar không phải là người duy nhất đưa ra nhận định này. Nhiều nhà phân tích an ninh và chính trị đã cảnh báo rằng sự leo thang chính sách của ông Orbán phù hợp với một kế hoạch có chủ đích.

Chuyên gia bầu cử Róbert László của tổ chức Political Capital nói với tờ Népszava của Hung Gia Lợi: “Tôi không khẳng định điều đó sẽ xảy ra, nhưng tất cả các dấu hiệu đều chỉ ra rằng chính phủ Orbán có thể chuẩn bị một chiến dịch giả mạo. “ László và nhà địa lý bầu cử Mátyás Bódi xác định cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 – ngay trước cuộc bỏ phiếu – là thời điểm có khả năng xảy ra nhất.

László nói thêm rằng một hoạt động như vậy có thể tấn công vào cộng đồng Hung Gia Lợi ở Transcarpathia, quận Szabolcs-Szatmár-Bereg hoặc thậm chí Budapest và có thể liên quan đến một cuộc tấn công mô phỏng.

[Europe Maidan: Russia bombed Hungary’s pipeline. Hungary deployed troops—against Ukraine.]

3. BÃO SẮP ĐẾN Những dấu hiệu đáng sợ cho thấy các lực lượng ủy nhiệm của Iran sẽ gieo rắc khủng bố lên phương Tây sau khi Mỹ tấn công, trong khi Hàng Không Mẫu Hạm khổng lồ của Tổng thống Trump gia nhập hạm đội.

Một người thân cận hàng đầu của Ayatollah Ali Khamenei cho biết Iran đã “sẵn sàng” cho kịch bản tận thế sau khi các cuộc tấn công do Tổng thống Trump ra lệnh nổ ra.

Giới lãnh đạo đất nước đã tỏ ra mạnh mẽ khi một hạm đội và phi đội máy bay chiến đấu – cuộc tập trung quân sự lớn nhất của Mỹ trong khu vực kể từ chiến tranh Iraq – đang tiến sát Tehran.

Điều này bao gồm cả chiến hạm lớn nhất thế giới – USS Gerald R. Ford – được phát hiện cập cảng vịnh Souda trên đảo Crete, Hy Lạp ngày hôm nay.

Các lãnh đạo chống khủng bố đã cảnh báo rằng các lực lượng ủy nhiệm khát máu của Iran – al-Qaeda, Hamas, Hezbollah và Houthi – đang sẵn sàng tung ra các cuộc khủng bố trả đũa chống lại phương Tây.

Những cuộc “trao đổi thông tin” gia tăng – thuật ngữ tình báo dùng để chỉ các cuộc liên lạc của khủng bố – bị các nhà phân tích an ninh chặn bắt cho thấy việc lập kế hoạch và phối hợp tấn công đang được tiến hành.

Có tin đồn rằng các nhóm khủng bố nằm vùng ở Âu Châu đang âm mưu thực hiện các chiến dịch đánh bom nhằm vào các căn cứ và đại sứ quán của Mỹ.

Lực lượng Houthi ở Yemen cũng có thể nối lại các cuộc tấn công vào tàu thuyền phương Tây ở Biển Đỏ.

Họ cũng có thể tấn công vào eo biển Bab el-Mandeb then chốt, nối liền Biển Đỏ và Biển Ả Rập, có khả năng gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu và buộc phương Tây phải rút lui về mặt ngoại giao.

Một quan chức cao cấp nói với tờ New York Times rằng tình báo Mỹ đã theo dõi “rất nhiều” hoạt động.

Ali Larijani, quan chức an ninh quốc gia hàng đầu của Iran và là cựu chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng, dường như không hề nao núng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

“Chúng tôi đã sẵn sàng ở đất nước mình”, ông nói với Al Jazeera.

“Chúng tôi chắc chắn mạnh mẽ hơn trước. Chúng tôi đã chuẩn bị trong suốt bảy, tám tháng qua.”

“Chúng tôi đã tìm ra những điểm yếu của mình và khắc phục chúng.”

“Chúng tôi không tìm kiếm chiến tranh và sẽ không khơi mào chiến tranh. Nhưng nếu họ ép buộc chúng tôi, chúng tôi sẽ đáp trả.”

Ông Larijani, 67 tuổi, trên thực tế đã nắm quyền điều hành đất nước trong vài tháng qua, khi nhà độc tài tối cao Khamenei giao cho chính trị gia kỳ cựu này nhiệm vụ trấn áp đẫm máu những người biểu tình phản đối luật lệ Hồi giáo.

Ông ta chịu trách nhiệm ngăn chặn mọi dư chấn cách mạng và bảo đảm giới lãnh đạo cao cấp của Iran sống sót trước mối đe dọa sống còn từ một cuộc tấn công do Mỹ dẫn đầu.

“Lãnh đạo tối cao hoàn toàn tin tưởng Larijani,” Nasser Imami, một nhà phân tích bảo thủ có quan hệ với chính phủ, nói với tờ New York Times.

“Ông ấy tin rằng Larijani là người phù hợp cho thời điểm nhạy cảm này vì thành tích chính trị, trí tuệ sắc bén và kiến thức sâu rộng của ông ấy.”

Ông Larijani đã dẫn đầu các cuộc đàm phán với các đồng minh hùng mạnh như Nga và các đối tác khu vực như Qatar và Oman.

Ông cũng sẽ chịu trách nhiệm điều phối kế hoạch dự phòng trong trường hợp bị Mỹ tấn công.

Iran cũng đang chuẩn bị cho cuộc sống sau khi Khamenei qua đời, với việc nhà lãnh đạo 86 tuổi này được tường trình đã nêu tên ba ứng cử viên có thể kế nhiệm ông.

Larijani không phải là một trong số họ, bởi vì ông ấy không phải là một giáo sĩ cao cấp của dòng Shiite.

Cả hai đều đang đối mặt với thực tế trước mắt, và Larijani dự đoán mình sẽ trở thành một người tử vì đạo, sau khi các cuộc tấn công của Israel hồi tháng 6 đã xóa sổ toàn bộ chuỗi chỉ huy quân sự cao cấp của Iran chỉ trong vài phút.

Theo các báo cáo, Iran đã được đặt trong tình trạng báo động cao nhất và đang chuẩn bị chiến đấu đến cùng.

Các bệ phóng hỏa tiễn đạn đạo đã được bố trí dọc theo biên giới Iraq, trong tầm bắn của Israel, cũng như dọc theo Vịnh Ba Tư, đe dọa các căn cứ khu vực của Mỹ.

Một đoạn video tuyên truyền rùng rợn do truyền thông nhà nước Iran phát hành đã đe dọa một chiến dịch ném bom quy mô lớn nhằm vào một căn cứ quân sự của Mỹ.

Đoạn video đáng sợ do AI phát sóng, được truyền thông nhà nước Iran công bố, đánh dấu căn cứ không quân Muwaffaq Salti, một căn cứ quan trọng ở Jordan, để xóa sổ.

Chỉ vài ngày trước, ít nhất 60 máy bay chiến đấu của quân đội Mỹ đã hạ cánh xuống địa điểm này, nằm gần biên giới Syria.

Video bắt đầu bằng cảnh quay từ trên không của căn cứ trước khi hỏa tiễn Iran khóa mục tiêu và tấn công hàng chục máy bay tàng hình F-35, máy bay tiếp nhiên liệu Boeing KC-135 và máy bay điều khiển từ xa MQ-9 Reaper.

Những giai điệu hào hùng theo phong cách Call of Duty vang lên trong nền khi các khu vực khác nhau của trung tâm khổng lồ dường như trở thành mục tiêu tấn công.

Đoạn phim đột ngột kết thúc với hình ảnh một máy bay chiến đấu của Iran bay phía trên.

[The Sun: COMING STORM Chilling signs Iran’s proxies will unleash terror on West if US strikes as Trump’s giant aircraft carrier joins armada]

4. Căng thẳng ở Trung Đông leo thang khi Iran thề sẽ trả thù và phát động các cuộc tấn công trả đũa trên quy mô lớn.

Các quan chức Iran và truyền thông nhà nước đã tuyên bố sẽ trả đũa mạnh mẽ sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào các lãnh đạo cao cấp và các địa điểm quân sự vào ngày 28 tháng 2, cảnh báo rằng một phản ứng lớn chống lại cả hai nước sắp xảy ra.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố rằng “chiến dịch dữ dội nhất chống lại Israel và Hoa Kỳ sắp bắt đầu”, trong khi các phương tiện truyền thông nhà nước cảnh báo rằng “sự trả thù sắp đến”. Diễn biến này xảy ra sau khi Thiếu Tướng Mohammad Pakpour, Tư Lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, được tường trình đã thiệt mạng khi đang họp với Ayatollah Ali Khamenei. Theo tình báo Mossad của Israel, không ai trong Dinh Lãnh Đạo còn sống sau cú tấn công bằng hỏa tiễn của Israel và Tomahawk của Mỹ.

Lời cảnh báo được đưa ra sau khi truyền thông nhà nước Iran xác nhận rằng Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel và Mỹ.

Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo Iran không nên tiến hành các cuộc tấn công trả đũa, nói rằng: “TỐT HƠN HẾT LÀ HỌ ĐỪNG LÀM THẾ, BỞI VÌ NẾU HỌ LÀM VẬY, CHÚNG TA SẼ ĐÁNH TRẢ HỌ BẰNG MỘT LỰC LƯỢNG CHƯA TỪNG THẤY TRƯỚC ĐÂY!”

Tehran đã phóng nhiều loạt hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa về phía Israel cũng như các khu vực có lực lượng Mỹ đóng quân trên khắp Trung Đông.

Một căn cứ không quân của Mỹ gần Erbil ở Iraq đã bị tấn công, các đoạn video và báo cáo địa phương cho thấy một vụ nổ đã xảy ra tại hiện trường.

Trên khắp khu vực Vịnh Ba Tư, hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa đã tấn công vào các cơ sở quân sự, phi trường quốc tế và cơ sở hạ tầng chiến lược ở nhiều quốc gia, gây thương vong và thiệt hại bất chấp sự đánh chặn của hệ thống phòng không. Các phi trường Dubai, Zayed (Abu Dhabi) và Kuwait đã bị hư hại sau các cuộc tấn công riêng biệt.

Một căn cứ quân sự của Pháp ở Abu Dhabi cũng bị tấn công, mặc dù Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Catherine Vautrin cho biết thiệt hại “ở mức độ hạn chế”.

Các địa điểm dân sự cũng bị ảnh hưởng, bao gồm một tòa nhà chung cư cao tầng ở Bahrain và các khu bất động sản hạng sang ở Dubai, nơi mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa được tường trình đã va vào các tòa nhà trên hoặc gần các địa danh nổi tiếng, bao gồm cả Burj Al Arab.

Qatar cho biết họ đã đánh chặn một số hỏa tiễn được tường trình nhắm vào căn cứ không quân al-Udeid, căn cứ lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông.

Các hãng hàng không trên khắp Trung Đông đã hủy hoặc chuyển hướng các chuyến bay do rủi ro về không phận ngày càng gia tăng.

Cùng lúc đó, Mỹ và Israel phát động một đợt tấn công khác vào sáng ngày 1 tháng 3, với việc Lực lượng Phòng vệ Israel báo cáo các cuộc tấn công vào “trung tâm Tehran”.

Các quan chức Iran coi các cuộc tấn công của Tehran là sự khởi đầu của một phản ứng rộng lớn hơn, cảnh báo rằng các cuộc tấn công tiếp theo sẽ tiếp diễn trừ khi cái mà họ mô tả là “hành động gây hấn” của Mỹ và Israel chấm dứt, làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột khu vực đang leo thang nhanh chóng.

[Kyiv Independent: Middle East tensions surge as Iran vows revenge, launches widespread retaliatory strikes]

5. Mỹ tấn công Iran - giá dầu dự kiến sẽ tăng vọt, Kyiv có thể cảm nhận được những tác động dây chuyền. Nhưng không phải tất cả đều xấu.

Chiến dịch của Mỹ chống lại Iran có khả năng làm tăng giá dầu toàn cầu. Tuy nhiên, cuộc họp của OPEC vào ngày 1 tháng 3 có thể phần nào bù đắp tác động này nếu có quyết định tăng sản lượng, theo chuyên gia nhiên liệu người Ukraine Dmytro Lioushkin của hãng tin UNIAN.

Ngày 28 tháng 2, Tổng thống Donald Trump tuyên bố bắt đầu một chiến dịch quy mô lớn của lực lượng Mỹ chống lại Iran, nhấn mạnh mục tiêu là bảo vệ người dân Mỹ và vô hiệu hóa “mối đe dọa cận kề” do chế độ Tehran gây ra.

“Nếu chiến dịch kéo dài hơn hai tuần, điều này sẽ gây bất lợi cho thị trường. Nếu nó diễn ra trong vòng hai tuần, nhiều khả năng giá dầu sẽ giảm xuống”, chuyên gia nhận định.

Ông cũng cho biết thêm rằng vào ngày 1 tháng 3, thị trường dầu mỏ “sẽ mở cửa với một khoảng trống giá”, tức là giá sẽ tăng vọt ngay lập tức, có thể lên tới 3-5 đô la mỗi thùng.

Theo ông Lioushkin, giá nhiên liệu bán buôn của Ukraine có thể tăng vào đầu tuần, trong khi giá bán lẻ có thể tăng thêm khoảng 1 hryvnia /hí-ni-a/ một lít trong vài ngày tới. Chuyên gia này nhấn mạnh rằng ngày tấn công được lựa chọn một cách có chủ đích: vào ngày 1 tháng 3, OPEC sẽ tổ chức một cuộc họp, nơi với xác suất 90%, quyết định tăng sản lượng sẽ được đưa ra.

“Đây là một ‘liều thuốc giảm đau’ mạnh mẽ cho thị trường nhiên liệu. Nếu cuộc họp không diễn ra sớm, sự kiện này có thể đã gây ra hiện tượng giá cả tăng vọt,” Lioushkin giải thích.

Để đáp trả các cuộc tấn công của Lực Lượng Phòng Vệ Israel vào Tehran và các thành phố khác, Iran đã phóng hỏa tiễn tấn công Israel và các quốc gia khác. Đồng thời, chuyên gia này làm rõ rằng, cho đến nay, Iran chưa có động thái nào nhằm phong tỏa hoặc rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, và chiến dịch quân sự đang diễn ra theo kế hoạch.

Thời gian thực hiện chiến dịch sẽ quyết định mức độ tác động đến thị trường dầu mỏ, nền kinh tế toàn cầu và sự ổn định khu vực.

[Europe Maidan: US strikes Iran—oil prices set to spike, Kyiv could feel ripple effects. But not all is bad]

6. Trục kháng chiến của Iran

Trục Kháng chiến – bao gồm Hezbollah, Houthi và Hamas – là mạng lưới địa chính trị chủ yếu của Iran, được thiết kế để thể hiện sức mạnh và chống lại Israel và Mỹ thông qua “sự thống nhất các mặt trận”.

Hezbollah đóng vai trò răn đe quân sự mạnh mẽ và là lực lượng ủy nhiệm trung thành và có năng lực nhất của Iran.

Bất chấp những nỗ lực hiện tại nhằm tái thiết sau cuộc xung đột năm 2025, họ vẫn duy trì kho vũ khí gồm khoảng 25.000 quả hỏa tiễn và một đơn vị tinh nhuệ chuyên biệt.

Trong trường hợp chiến tranh xảy ra, họ có thể tiến hành các cuộc tấn công có dẫn đường chính xác nhằm vào lưới điện và các trung tâm quân sự của Israel để chuyển hướng sự chú ý của Mỹ và các đồng minh khỏi lục địa Iran.

Lực lượng Houthi đóng vai trò là tác nhân gây rối kinh tế chính.

Từ các căn cứ của chúng ở Yemen, chúng sẽ tiếp tục các cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn chống hạm nhằm vào các tàu thương mại và tàu hải quân ở Biển Đỏ.

Hiện tại, Hamas đóng vai trò suy yếu và mang tính biểu tượng. Sau khuôn khổ hòa bình năm 2025, họ phần lớn đã chuyển sang mô hình nổi dậy bí mật ở Gaza.

Sự đóng góp của họ có thể sẽ chỉ giới hạn ở các cuộc nổi loạn dân sự cục bộ và các cuộc tấn công du kích quy mô nhỏ nhằm kìm hãm lực lượng an ninh và duy trì áp lực tư tưởng trong các vùng lãnh thổ Palestine.

[The Sun: Iran's Axis of Resistance]

7. Tổng thống Donald Trump tiết lộ liệu ông có muốn nói chuyện với nhà lãnh đạo mới của Iran hay không.

Tổng thống Trump tiết lộ trong cuộc phỏng vấn với tạp chí The Atlantic hôm Chúa Nhật rằng ông đã “đồng ý” nói chuyện với nhà lãnh đạo mới của Iran, mặc dù ông không thể tiết lộ khi nào cuộc trò chuyện đó có thể diễn ra.

“Họ muốn nói chuyện, và tôi đã đồng ý nói chuyện, vì vậy tôi sẽ nói chuyện với họ,” tổng thống nói, đồng thời cho biết thêm rằng ông không thể nói với ông Scherer khi nào cuộc nói chuyện đó có thể diễn ra.

“Họ đáng lẽ phải làm điều đó sớm hơn,” Tổng thống Trump nói. “Họ đáng lẽ phải đưa ra những giải pháp thiết thực và dễ thực hiện từ sớm. Họ đã chờ đợi quá lâu.”

Một quan chức cao cấp của Tòa Bạch Ốc nói với Newsweek: “Tổng thống Trump cho biết ban lãnh đạo tiềm năng mới ở Iran đã bày tỏ mong muốn đàm phán và cuối cùng ông ấy sẽ đàm phán. Hiện tại, Chiến dịch Epic Fury vẫn tiếp tục không ngừng nghỉ.”

Sáng sớm thứ Bảy, Hoa Kỳ và Israel đã phối hợp thực hiện các cuộc tấn công trên khắp Iran trong “Chiến dịch Cuồng nộ Vĩ đại”, và Cộng hòa Hồi giáo Iran đã tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông.

Các cuộc tấn công đánh dấu sự leo thang mạnh mẽ sau các cuộc đàm phán hạt nhân gần đây giữa Washington và Tehran và làm gia tăng nguy cơ xung đột khu vực rộng lớn hơn. Iran đã nhiều lần phủ nhận việc theo đuổi vũ khí hạt nhân và chỉ vài ngày trước đó đã tham gia các cuộc đàm phán ngoại giao với Mỹ để ngăn chặn xung đột quân sự.

Các cuộc tấn công cũng cướp đi sinh mạng của Ayatollah Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao của Iran. Ban đầu, các quan chức Israel cho biết họ đã thấy “dấu hiệu” cho thấy Khamenei đã chết, nhưng sau đó nói rằng họ đã xác nhận cái chết của ông, cho biết thi thể của ông đã được tìm thấy. Sau đó, Tổng thống Trump đã xác nhận cái chết trong một thông điệp đăng trên Truth Social vào khoảng 4:37 chiều thứ Bảy, trong đó ông tuyên bố “một trong những người độc ác nhất trong lịch sử đã chết”.

Truyền thông nhà nước Iran cuối cùng đã xác nhận cái chết của lãnh đạo tối cao vào sáng Chúa Nhật lúc 5 giờ sámg theo giờ địa phương, các xướng ngôn viên mếu máo cho biết Khamenei “đã tử vì đạo”.

Bộ chỉ huy quân sự Iran đã bị tàn phá nặng nề, các báo cáo từ Israel cho thấy hàng chục quan chức cao cấp trong nước đã bị tiêu diệt “chỉ trong vòng một phút”, bao gồm cả Khamenei, khiến chính phủ và bộ chỉ huy quân sự rơi vào tình trạng hỗn loạn ngay trong những phút đầu tiên của các cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel.

Tờ Giêrusalem Post đưa tin những người thiệt mạng cùng với Khamenei bao gồm Thiếu tướng Abdolrahim Mousavi, người giữ chức Tham mưu trưởng Quân đội. Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF cũng công bố danh sách các quan chức Iran mà họ cho là đã bị “loại bỏ” trong các cuộc tấn công của mình, bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng Iran và các chỉ huy cao cấp của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC.

Giải quyết tình trạng hỗn loạn tiềm tàng, Tổng thống Trump nói rằng “hầu hết những người đó đã ra đi.”

“Một số người mà chúng tôi từng nói chuyện đã ra đi, bởi vì đó là một cú sốc lớn—đó là một cú sốc lớn,” tổng thống nói. “Họ đáng lẽ ra nên làm điều đó sớm hơn… họ có thể đã đạt được một thỏa thuận. Họ đáng lẽ ra nên làm điều đó sớm hơn. Họ đã chơi quá khôn khéo.”

Ai đang lãnh đạo Iran?

Hôm Chúa Nhật, Iran đã thành lập một hội đồng để đảm nhận các nhiệm vụ lãnh đạo và điều hành đất nước theo hiến pháp, hãng tin AP đưa tin.

Theo hãng tin AP, hội đồng này bao gồm tổng thống đương nhiệm của Iran, nhà lãnh đạo ngành tư pháp nước này và một thành viên của Hội đồng Giám hộ do Hội đồng Lợi ích Quốc gia Iran lựa chọn. Hội đồng này có nhiệm vụ cố vấn cho lãnh đạo tối cao và giải quyết các tranh chấp với quốc hội.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, Chánh án Tòa án tối cao Gholamhossein Mohseni Ejei và thành viên Hội đồng Giám hộ, luật gia Ayatollah Alireza Arafi, là những thành viên sẽ “tạm thời đảm nhiệm tất cả các nhiệm vụ lãnh đạo”.

Tại sao Mỹ tấn công Iran?

Tổng thống Trump cho biết các cuộc tấn công nhằm mục đích làm tê liệt khả năng hạt nhân và hỏa tiễn của Iran và kêu gọi người dân Iran lật đổ các nhà lãnh đạo của họ sau khi chiến dịch kết thúc, bảo họ “hãy nắm lấy chính phủ của các bạn”.

Trong bài phát biểu công bố cuộc tấn công hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump nói, “Mục tiêu của chúng ta là bảo vệ người dân Mỹ bằng cách loại bỏ các mối đe dọa cận kề từ chế độ Iran… các hoạt động đe dọa của họ trực tiếp gây nguy hiểm cho Hoa Kỳ, quân đội của chúng ta, các căn cứ của chúng ta ở nước ngoài và các đồng minh của chúng ta trên toàn thế giới.”

Tổng thống nhấn mạnh lý do đằng sau các cuộc tấn công liên quan đến chương trình vũ khí hạt nhân bị cáo buộc của Iran, nói rằng: “Chính sách của Hoa Kỳ, đặc biệt là chính quyền của tôi, luôn là chế độ khủng bố này không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi xin nhắc lại, chúng không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Đó là lý do tại sao, trong Chiến dịch Midnight Hammer hồi tháng Sáu năm ngoái, chúng ta đã xóa sổ chương trình hạt nhân của chế độ này tại Fordow, Natanz và Isfahan.”

Ông cảnh báo người dân Iran rằng “bên ngoài rất nguy hiểm. Bom sẽ rơi khắp nơi”, nhưng một khi chiến dịch kết thúc, “hãy nắm lấy chính phủ của các bạn. Nó sẽ thuộc về các bạn”.

Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham, một đảng viên Cộng hòa đến từ Nam Carolina, phát biểu trên chương trình Meet the Press của đài NBC News hôm Chúa Nhật: “Việc lựa chọn chính phủ Iran tiếp theo không phải là nhiệm vụ của chúng ta. Việc lựa chọn lãnh đạo là tùy thuộc vào Iran. Đó không phải là việc của tôi; cũng không phải là việc của Tổng thống Trump. Chúng ta sẽ không xâm lược đất nước này. Chúng ta sẽ cho người dân Iran cơ hội làm điều mà họ chưa từng có trước đây: tự quyết định vận mệnh của mình. Chúng ta sẽ tước bỏ khả năng sở hữu chương trình hỏa tiễn đạn đạo, chương trình hạt nhân hoặc hỗ trợ khủng bố của bất kỳ chính phủ tương lai nào. Đó là những gì chúng ta sẽ làm. Và nếu từ đó xuất hiện một chính phủ mới mà chúng ta có thể hợp tác, thì thật tuyệt vời.”

[Newsweek: Donald Trump Reveals Whether He’ll Speak With New Iran Leader]

8. Những con số đằng sau mùa đông khắc nghiệt nhất của Ukraine kể từ cuộc xâm lược toàn diện: 19.000 máy bay điều khiển từ xa, 14.670 quả bom, 738 hỏa tiễn.

Hôm Thứ Hai, 02 Tháng Ba, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga đã phóng hơn 1.720 máy bay điều khiển từ xa tấn công, thả gần 1.300 quả bom dẫn đường và bắn hơn 100 hỏa tiễn vào Ukraine trong tuần cuối cùng của mùa đông.

“Người dân Ukraine đang phải sống dưới hàng ngàn cuộc không kích của Nga với nhiều loại vũ khí khác nhau”, Tổng thống Zelenskiy nói trong một tuyên bố. Ông nói thêm rằng bất chấp quy mô các cuộc tấn công, Ukraine đã trải qua một mùa đông khó khăn, với những cuộc tấn công liên tục vào cơ sở hạ tầng dân sự.

19.000 máy bay điều khiển từ xa và 738 hỏa tiễn trong ba tháng mùa đông.

Theo số liệu do tổng thống công bố, Nga đã phóng hơn 14.670 quả bom dẫn đường, 738 hỏa tiễn và gần 19.000 máy bay điều khiển từ xa tấn công trong ba tháng mùa đông.

Hầu hết các máy bay điều khiển từ xa này là hệ thống Shahed do Iran thiết kế, loại máy bay mà Mạc Tư Khoa đã sử dụng rộng rãi để tấn công các thành phố và cơ sở năng lượng của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga không hề tìm cách biện minh cho những gì ông gọi là các cuộc tấn công có chủ đích vào cơ sở hạ tầng dân sự trọng yếu. Suốt mùa đông, chính quyền Ukraine liên tục báo cáo các cuộc tấn công nhắm vào các nhà máy điện, trạm biến áp và các cơ sở sưởi ấm, rõ ràng là nhằm gây áp lực lên lưới điện trong thời điểm nhu cầu cao điểm.

Các cuộc tấn công này đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có, gây ra tình trạng mất điện trên quy mô lớn và hạn chế cung cấp điện khẩn cấp ở nhiều khu vực. Việc hư hỏng liên tục các cơ sở sản xuất và truyền tải điện đã làm gián đoạn việc cung cấp hệ thống sưởi ấm, nước sinh hoạt và các dịch vụ thiết yếu trong những tháng lạnh nhất của năm.

Tổng thống Zelenskiy liên kết máy bay điều khiển từ xa Shahed với các mối đe dọa an ninh toàn cầu rộng lớn hơn.

Tổng thống cũng liên kết việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa Shahed ở Ukraine với các mối đe dọa an ninh rộng hơn, lưu ý rằng Iran đã triển khai các hệ thống tương tự ở Trung Đông. Ông nói: “Cái ác phải bị chống lại ở mọi nơi trên thế giới”, đồng thời lập luận rằng hành động phối hợp của Hoa Kỳ và các đối tác cuối cùng có thể buộc “những nhà độc tài khát máu nhất” phải chịu trách nhiệm.

Tổng thống Zelenskiy cảm ơn các đối tác quốc tế về sự hỗ trợ quân sự liên tục, nói rằng sự hỗ trợ của họ giúp Ukraine tự vệ và cứu sống người dân trong bối cảnh các cuộc tấn công trên không quy mô lớn vẫn tiếp diễn.

[Europe Maidan: The numbers behind Ukraine’s worst winter since the full-scale invasion: 19,000 drones, 14,670 bombs, 738 missiles]

9. Một quan chức Israel tiết lộ mục tiêu đằng sau cuộc tấn công chung của Mỹ vào Iran.

Khi Israel cùng với Hoa Kỳ tiến hành một cuộc tấn công phối hợp chưa từng có tiền lệ chống lại Iran, một quan chức quân sự Israel đã tiết lộ những chi tiết cập nhật theo thời gian thực về chiến dịch đang diễn ra, vốn đã châm ngòi cho một cuộc đối đầu trong khu vực.

Quan chức quân đội Israel tuyên bố rằng chiến dịch này sẽ vượt xa Chiến tranh 12 ngày do Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF phát động hồi tháng 6 năm ngoái với tên gọi “Chiến dịch Sư Tử Vươn Lên” và sẽ không loại trừ các mục tiêu lãnh đạo, bao gồm cả Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Lần này, cuộc đối đầu, được gọi là “Chiến dịch Sư Tử Gầm”, sẽ tiếp diễn “cho đến khi nào cần thiết”.

“ Nhiệm vụ của chúng tôi là làm giảm đáng kể và làm suy yếu khả năng của chế độ Iran”, một quan chức quân đội Israel cho biết khi trả lời câu hỏi của Newsweek trong cuộc điện đàm sáng sớm thứ Bảy.

“Ngay lúc này đây, chúng là một mối đe dọa khổng lồ, mang tính sống còn, đối với sự ổn định của khu vực, của Hoa Kỳ và của toàn thế giới, và đây là một mối đe dọa đang tiến triển trong một không gian nguy hiểm.”

“Và nhiệm vụ của chúng ta ngay lúc này là tiến hành một chiến dịch sâu rộng, nghiêm chỉnh và toàn diện, đạt được những thành tựu lớn hơn so với Chiến dịch Sư Tử Vươn Lên, trong đó chúng ta đã ngăn chặn họ tiến vào khu vực quá nguy hiểm đối với chúng ta”, quan chức Israel nói thêm.

'Thay đổi lớn hơn'

“Hiện tại, chúng tôi đang nỗ lực tạo ra một sự thay đổi lớn hơn, hy vọng là trong nhiều năm tới, để ngăn chặn họ thúc đẩy các kế hoạch của mình như hiện tại, và chúng tôi đang xem xét các mục tiêu quân sự, năng lực quân sự, khả năng khủng bố và các lực lượng ủy nhiệm của họ, toàn bộ cỗ máy đang kêu gọi sự hủy diệt mà chúng tôi muốn làm suy yếu càng nhiều càng tốt.”

Giữa những thông tin cho rằng các cuộc tấn công của Israel đã nhắm vào các vị trí có liên quan đến Khamenei và các quan chức cao cấp khác của Iran, một quan chức quân sự Israel tuyên bố rằng “rất nhiều lãnh đạo của họ tham gia vào việc thúc đẩy các cuộc tấn công chống lại Israel và thúc đẩy sự hủy diệt Israel. Những người tham gia vào kế hoạch tiêu diệt Israel có thể là mục tiêu.”

Kể từ khi phát động các cuộc tấn công phối hợp với Mỹ, Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đã kêu gọi người dân Israel tìm nơi trú ẩn ngay lập tức và cảnh báo về các cuộc tấn công hỏa tiễn sắp tới của Iran. IDF cũng đang tăng cường các đội chiến đấu cấp lữ đoàn trên khắp các bộ chỉ huy phía bắc, phía nam và trung tâm.

Các báo cáo cho thấy các cuộc tấn công của Iran không chỉ nhắm vào Israel mà còn cả các căn cứ của Mỹ trong khu vực, bao gồm Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Trong khi đó, các vụ nổ cũng được báo cáo ở Iraq, cho thấy khả năng xảy ra các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của lực lượng dân quân liên kết với Iran ở quốc gia láng giềng.

Đàm phán thất bại

Sự bùng phát của một cuộc xung đột mới diễn ra sau phong trào biểu tình trên toàn quốc bị chính phủ Iran đàn áp bằng vũ lực và các mối đe dọa hành động quân sự của Mỹ nhằm đáp trả các báo cáo về việc lực lượng an ninh Iran sử dụng vũ lực gây chết người trong các cuộc biểu tình. Tổng thống Trump đã khởi xướng lại các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran vào tháng trước, nhưng sau ba vòng đàm phán, ông cho biết hôm thứ Sáu rằng các cuộc đàm phán đã không mang lại kết quả khả quan.

Trong khi tuyên bố ông thích một thỏa thuận hơn, Tổng thống Trump đã ra lệnh tăng cường quân sự quy mô lớn trong khu vực, bao gồm việc triển khai nhóm tác chiến Hàng Không Mẫu Hạm USS Abraham Lincoln đến vùng biển gần Vịnh Ba Tư và sự xuất hiện của tàu USS Gerald R. Ford gần bờ biển Israel. Ông khẳng định rằng một cuộc đối đầu mới sẽ vượt xa sự can thiệp của Mỹ trong Chiến tranh 12 ngày, trong đó Mỹ đã ném bom ba cơ sở hạt nhân của Iran.

Không bao giờ có vũ khí hạt nhân.

Trong một bài phát biểu được đăng tải vào sáng sớm thứ Bảy trên tài khoản Truth Social của mình, Tổng thống Trump cáo buộc rằng Iran “đã từ chối mọi cơ hội để từ bỏ tham vọng hạt nhân của họ, và chúng ta không thể chịu đựng điều đó nữa”, bất chấp việc các quan chức Iran liên tục phủ nhận chương trình hạt nhân tiên tiến của họ từng có ý định sản xuất vũ khí hủy diệt hàng loạt.

“Quân đội Hoa Kỳ đã tiến hành một chiến dịch quy mô lớn và liên tục để ngăn chặn chế độ độc tài cực đoan tàn ác này đe dọa nước Mỹ và các lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi của chúng ta”, Tổng thống Trump nói. “Chúng ta sẽ phá hủy hỏa tiễn của chúng và san bằng ngành công nghiệp sản xuất hỏa tiễn của chúng. Nó sẽ bị xóa sổ hoàn toàn một lần nữa.”

“Chúng ta sẽ tiêu diệt hải quân của họ. Chúng ta sẽ bảo đảm rằng các lực lượng khủng bố ủy nhiệm trong khu vực không còn có thể gây bất ổn khu vực hoặc thế giới và tấn công lực lượng của chúng ta, và không còn sử dụng các thiết bị nổ tự chế hoặc bom ven đường, như đôi khi người ta gọi, để gây thương vong nghiêm trọng cho hàng ngàn người, bao gồm cả nhiều người Mỹ, và chúng ta sẽ bảo đảm rằng Iran không có được vũ khí hạt nhân,” tổng thống tuyên bố. “Thông điệp rất đơn giản. Họ sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân.”

Tổng thống Trump kêu gọi người Iran “hãy tiếp quản chính phủ của các bạn”.

Tổng thống Trump cũng gửi một thông điệp trực tiếp tới người dân Iran, kêu gọi họ nổi dậy chống lại chính phủ và đề nghị ân xá cho các thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã chọn hạ vũ khí.

“Khi chúng tôi hoàn thành, hãy tiếp quản chính phủ của các bạn. Nó sẽ thuộc về các bạn,” Tổng thống Trump nói. “Đây có lẽ là cơ hội duy nhất của các bạn trong nhiều thế hệ. Trong nhiều năm, các bạn đã yêu cầu sự giúp đỡ của Mỹ, nhưng chưa bao giờ nhận được. Không có tổng thống nào sẵn lòng làm những gì tôi sẵn lòng làm tối nay. Giờ đây, các bạn có một tổng thống đang cho các bạn những gì các bạn muốn, vậy hãy xem các bạn sẽ phản ứng như thế nào.”

“Nước Mỹ đang ủng hộ các bạn với sức mạnh áp đảo và quyền lực hủy diệt,” Tổng thống Trump tiếp tục. “Giờ là lúc nắm lấy quyền kiểm soát vận mệnh của mình và mở ra tương lai thịnh vượng và huy hoàng đang nằm trong tầm tay. Đây là thời điểm hành động. Đừng để nó trôi qua.”

Truyền thông Iran đưa tin về việc huy động lực lượng bán quân sự Basij thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC, lực lượng chịu trách nhiệm bảo đảm an ninh nội bộ. Những thương vong đầu tiên được các phương tiện truyền thông Iran đưa tin là các sinh viên tại hai địa điểm riêng biệt ở Abyek và Minab. Cơ quan thông tấn chính thức của Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất cũng đưa tin về một người thiệt mạng trong cuộc đụng độ.

Một phát ngôn viên của Quân đội Iran được truyền thông Iran dẫn lời cho biết rằng sự trả đũa của Cộng hòa Hồi giáo chỉ mới bắt đầu và bất kỳ cơ sở quân sự nào bị coi là ủng hộ Mỹ và Israel đều có thể trở thành mục tiêu tấn công.

[Politico: Israel Official Reveals Goals Behind Joint US Attack on Iran]

10. Nhiều quan chức cao cấp trong chính quyền Iran vẫn không tin tưởng Nga và ngần ngại mở rộng quan hệ hơn nữa so với hiện tại.

Phản ứng im lặng của Mạc Tư Khoa không chỉ đối với các cuộc tấn công nhằm vào Iran, mà còn đối với sự sụp đổ của các đồng minh ở Venezuela và Syria, cho thấy rằng các ưu tiên chiến lược của Nga không phải lúc nào cũng phù hợp với ưu tiên của giới tinh hoa địa phương.

ISW cho rằng Putin đã giữ kín sự ủng hộ dành cho Iran để tránh “làm phật lòng Tổng thống Trump”, người đang tìm cách làm trung gian hòa giải một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine.

Nhiều quan chức cao cấp trong chính quyền Iran vẫn không tin tưởng Nga và ngần ngại mở rộng quan hệ hơn nữa so với hiện tại.

Những người biểu tình chống chế độ và phe đối lập có tổ chức cũng bắt đầu coi cố lãnh đạo Khamenei “không phải là một nhà lãnh đạo có chủ quyền, mà là một con rối của Bắc Kinh và Mạc Tư Khoa.”

Khi mối quan hệ ngày càng trở nên bất đối xứng, các bên đối lập chắc chắn sẽ ngày càng liên kết Nga với chế độ không được lòng dân và các chính sách của chế độ đó.

ISW nhấn mạnh rằng việc duy trì chế độ bị cô lập quốc tế của Iran là có lợi cho Nga.

Việc xích lại gần nhau giữa Tehran giàu năng lượng và phương Tây sẽ là “đòn chí mạng giáng vào ảnh hưởng của Mạc Tư Khoa đối với Âu Châu”.

“Trong bối cảnh hậu trừng phạt, Iran hoàn toàn có thể thay thế Nga trở thành nhà cung cấp năng lượng chính cho thị trường Âu Châu.”

[Kyiv Independent: Many Iranian regime elites remain mistrustful of Russia]