Phụng Vụ - Mục Vụ
Ngày 16/09: Sống làm sao cho vừa lòng thiên hạ - Lm. Phanxicô Xavie Cao Văn Trí, CP
Giáo Hội Năm Châu
03:17 15/09/2026
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.
Khi ấy, Đức Giê-su nói với đám đông về ông Gio-an rằng : “Tôi phải ví người thế hệ này với ai? Họ giống ai? Họ giống như lũ trẻ ngồi ngoài chợ gọi nhau mà nói :
‘Tụi tôi thổi sáo cho các anh,
mà các anh không nhảy múa;
tụi tôi hát bài đưa đám,
mà các anh không khóc than.’
“Thật vậy, ông Gio-an Tẩy Giả đến, không ăn bánh, không uống rượu, thì các ông bảo : ‘Ông ta bị quỷ ám.’ Con Người đến, cũng ăn cũng uống như ai, thì các ông lại bảo : ‘Đây là tay ăn nhậu, bạn bè với quân thu thuế và phường tội lỗi.’ Nhưng Đức Khôn Ngoan đã được tất cả con cái mình biện minh cho.”
Đó là Lời Chúa
Hạnh Phúc Thật
Lm Vũđình Tường
04:22 15/09/2026
Dụ ngôn bắt đầu bằng việc đầu ngày chủ vườn nho thuê thợ. Nhiều nhóm thợ
được thuê vào các giờ khác nhau. Nhóm thợ thuê sớm nhất vào đầu ngày và
họ đồng í một đồng một ngày công. Các nhóm thợ thuê vào giữa buổi sáng,
giữa trưa, sau trưa, chủ hứa trả lương hợp lẽ, công bằng, nhưng không biết
bao nhiêu. Nhóm thợ thuê vào cuối ngày chủ không hứa mức lương. Cuối ngày,
sự việc em xuôi, nếu trả tuần tự, làm trước trả trước, làm sau trả sau. Nhận
tiền rồi đi, mọi sự sẽ tốt đẹp. Đàng này chủ trả thợ thuê sau trước, thợ thuê
trước sau, tất cả đều nhận một đồng nên thợ thuê từ sáng sớm phàn nàn, chỉ
trích chủ. Thợ phê bình chủ tồn tại trong mọi thời đại. Mấy ai chưa từng nghe
thợ nhận xét, phê bình chủ. Biết không tài giỏi bằng, không giao thiệp rộng
hơn, không nhiều kinh nghiệm thương trường hơn, nhưng vẫn phê bình chủ.
Câu trả lời của chủ đáng cho chúng ta suy gẫm.
Tôi đâu có xử bất công với bạn. Bạn đã chẳng thoả thuận với tôi một quan tiền
sao..... Không lẽ tôi không có quyền tuỳ í định đoạt về những gì là của tôi sao?
Hay vì bạn thấy tôi tốt bụng mà đâm ra ghen tức Mt 20:13-15
Ghen tị vì lòng tốt của người khác là bộc lộ tấm lòng hẹp hòi của chính mình.
Khi thấy người làm điều tốt cho tha nhân, người có lòng nhân không ghen tị,
đúng ra nên kính phục, bầy tỏ tấm lòng quí mến, kính trọng. Ghen tị với người
tốt bụng là để cho thói hư, tật xấu làm chủ cuộc sống. Lời nói phát ra từ cõi
lòng để tham vọng làm chủ.
Chủ vườn nho tôn trọng và thực thi đúng lời hứa. Hầu như ai trong chúng ta
cũng có lúc bị ngoại cảnh chi phối. Sai lầm lớn nhất và nguy hiểm nhất là để của
cải, vật chất ảnh hưởng cách ta xử thế, suy nghĩ. Của cải, vật ngoài thân nhưng
là nguyên nhân chia rẽ gia đình, làm mờ lí trí, chọn đi bên lề công lí. Thiếu cảnh
giác, vật ngoài thân trói buộc ta, tạo ảo giác dẫn ta đi sai đường. Người thợ
phàn nàn về tiền lương là trường hợp điển hình. Anh sai lầm khi dựa vào vật
chất phê phán lòng tốt của chủ.
Hạnh phúc thật không lệ thuộc vào của cải, vật chất. Con tim chân chính mang
lại hạnh phúc thật. Vật chất chi phối nên đôi khi ta không nhận ra mình đang
hạnh phúc. Thợ làm đầu ngày may mắn hơn thợ vào làm cuối ngày mà không
nhận ra. Cả hai cùng vất vả nhưng một người lòng thanh thản, yên tâm, cuối
ngày có lương. Người kia cũng đứng nắng suốt ngày, lòng bồn chồn, lo lắng vì
ngày sắp tàn. Niềm hy vọng tàn phai theo nắng chiều. Chủ mang đến cho anh
niềm hy vọng. Anh vui mừng vì nhận việc lúc đang thất vọng; trong khi người
kia quên mình may mắn có việc từ sớm.
Tôi có quyền định đoạt những gì tôi đang có.
Đây là bài học khôn ngoan về xử dụng của cải. Của bạn làm ra bạn toàn quyền
xử dụng. Vì tự do xử dụng vật chất của cải mình làm chủ nên chọn lựa của bạn
luôn có hậu quả đi kèm. Đây là trách nhiệm của người làm chủ. Của cải, vật
chất không đứng độc lập nhưng luôn cần cách xử dụng chúng. Cách một, bạn
chọn làm tôi cho của cải. Cách hai, bạn chọn thoả mãn đam mê, tật xấu phục
vụ chính mình. Cách ba, bạn chọn cải đi chung với nhân đức, phục vụ tha nhân.
Chủ chọn cách thứ ba, phục vụ tha nhân.
Chủ cho biết vật chất không làm chủ con người; con người làm chủ vật chất,
bắt chúng phục vụ lợi ích con người. Là chủ vườn nho, là chủ của thợ và là chủ
của tiền tài. Tất cả đều phải nghe lời chủ. Có của nhưng trở thành nô lệ, tôi đòi
cho chúng là điều đáng tiếc. Chủ xác định, ông là chủ và của cải phải phục tùng
ông. Chủ có quyền trả mức lương thấp hơn cho những thợ đến sau nhưng
chọn trả bằng nhau. Điều này cho biết ông làm chủ của cải, vật chất. Không so
đo, so sánh hơn thiệt cho biết chủ là người rộng lượng, từ bi, nhân hậu. Không
nhận ra chủ rộng lượng, có lòng nhân là một thiếu sót. Mọi hành động bác ái
lớn nhỏ đều đáng ca tụng.
Có lẽ niềm vui của chủ không chú trọng vào thành quả nhưng chú tâm vào
niềm vui trong lòng thể hiện trên khuôn mặt thợ. Trừ nhóm thợ thuê đầu tiên,
các nhóm thợ khác đều vui mừng khi nhận lương. Không rõ điều gì khiến thợ
kiên tâm, bền chí chờ đến phút chót với niềm hy vọng được thuê mướn. Anh
thể hiện cách rõ ràng tấm lòng khao khát được thuê mướn. Anh được việc vào
lúc ngày sắp tàn cho biết anh sống trong hy vọng và được toại nguyện vào giờ
cuối. Người kiên tâm thường được toại nguyện, thiếu kiên trì là tự đầu hàng.
Hạnh phúc thay người biết dùng vật chất, của cải phục vụ tha nhân. Họ nhận
biết niềm vui của tha nhân cũng là niềm vui của chính họ.
được thuê vào các giờ khác nhau. Nhóm thợ thuê sớm nhất vào đầu ngày và
họ đồng í một đồng một ngày công. Các nhóm thợ thuê vào giữa buổi sáng,
giữa trưa, sau trưa, chủ hứa trả lương hợp lẽ, công bằng, nhưng không biết
bao nhiêu. Nhóm thợ thuê vào cuối ngày chủ không hứa mức lương. Cuối ngày,
sự việc em xuôi, nếu trả tuần tự, làm trước trả trước, làm sau trả sau. Nhận
tiền rồi đi, mọi sự sẽ tốt đẹp. Đàng này chủ trả thợ thuê sau trước, thợ thuê
trước sau, tất cả đều nhận một đồng nên thợ thuê từ sáng sớm phàn nàn, chỉ
trích chủ. Thợ phê bình chủ tồn tại trong mọi thời đại. Mấy ai chưa từng nghe
thợ nhận xét, phê bình chủ. Biết không tài giỏi bằng, không giao thiệp rộng
hơn, không nhiều kinh nghiệm thương trường hơn, nhưng vẫn phê bình chủ.
Câu trả lời của chủ đáng cho chúng ta suy gẫm.
Tôi đâu có xử bất công với bạn. Bạn đã chẳng thoả thuận với tôi một quan tiền
sao..... Không lẽ tôi không có quyền tuỳ í định đoạt về những gì là của tôi sao?
Hay vì bạn thấy tôi tốt bụng mà đâm ra ghen tức Mt 20:13-15
Ghen tị vì lòng tốt của người khác là bộc lộ tấm lòng hẹp hòi của chính mình.
Khi thấy người làm điều tốt cho tha nhân, người có lòng nhân không ghen tị,
đúng ra nên kính phục, bầy tỏ tấm lòng quí mến, kính trọng. Ghen tị với người
tốt bụng là để cho thói hư, tật xấu làm chủ cuộc sống. Lời nói phát ra từ cõi
lòng để tham vọng làm chủ.
Chủ vườn nho tôn trọng và thực thi đúng lời hứa. Hầu như ai trong chúng ta
cũng có lúc bị ngoại cảnh chi phối. Sai lầm lớn nhất và nguy hiểm nhất là để của
cải, vật chất ảnh hưởng cách ta xử thế, suy nghĩ. Của cải, vật ngoài thân nhưng
là nguyên nhân chia rẽ gia đình, làm mờ lí trí, chọn đi bên lề công lí. Thiếu cảnh
giác, vật ngoài thân trói buộc ta, tạo ảo giác dẫn ta đi sai đường. Người thợ
phàn nàn về tiền lương là trường hợp điển hình. Anh sai lầm khi dựa vào vật
chất phê phán lòng tốt của chủ.
Hạnh phúc thật không lệ thuộc vào của cải, vật chất. Con tim chân chính mang
lại hạnh phúc thật. Vật chất chi phối nên đôi khi ta không nhận ra mình đang
hạnh phúc. Thợ làm đầu ngày may mắn hơn thợ vào làm cuối ngày mà không
nhận ra. Cả hai cùng vất vả nhưng một người lòng thanh thản, yên tâm, cuối
ngày có lương. Người kia cũng đứng nắng suốt ngày, lòng bồn chồn, lo lắng vì
ngày sắp tàn. Niềm hy vọng tàn phai theo nắng chiều. Chủ mang đến cho anh
niềm hy vọng. Anh vui mừng vì nhận việc lúc đang thất vọng; trong khi người
kia quên mình may mắn có việc từ sớm.
Tôi có quyền định đoạt những gì tôi đang có.
Đây là bài học khôn ngoan về xử dụng của cải. Của bạn làm ra bạn toàn quyền
xử dụng. Vì tự do xử dụng vật chất của cải mình làm chủ nên chọn lựa của bạn
luôn có hậu quả đi kèm. Đây là trách nhiệm của người làm chủ. Của cải, vật
chất không đứng độc lập nhưng luôn cần cách xử dụng chúng. Cách một, bạn
chọn làm tôi cho của cải. Cách hai, bạn chọn thoả mãn đam mê, tật xấu phục
vụ chính mình. Cách ba, bạn chọn cải đi chung với nhân đức, phục vụ tha nhân.
Chủ chọn cách thứ ba, phục vụ tha nhân.
Chủ cho biết vật chất không làm chủ con người; con người làm chủ vật chất,
bắt chúng phục vụ lợi ích con người. Là chủ vườn nho, là chủ của thợ và là chủ
của tiền tài. Tất cả đều phải nghe lời chủ. Có của nhưng trở thành nô lệ, tôi đòi
cho chúng là điều đáng tiếc. Chủ xác định, ông là chủ và của cải phải phục tùng
ông. Chủ có quyền trả mức lương thấp hơn cho những thợ đến sau nhưng
chọn trả bằng nhau. Điều này cho biết ông làm chủ của cải, vật chất. Không so
đo, so sánh hơn thiệt cho biết chủ là người rộng lượng, từ bi, nhân hậu. Không
nhận ra chủ rộng lượng, có lòng nhân là một thiếu sót. Mọi hành động bác ái
lớn nhỏ đều đáng ca tụng.
Có lẽ niềm vui của chủ không chú trọng vào thành quả nhưng chú tâm vào
niềm vui trong lòng thể hiện trên khuôn mặt thợ. Trừ nhóm thợ thuê đầu tiên,
các nhóm thợ khác đều vui mừng khi nhận lương. Không rõ điều gì khiến thợ
kiên tâm, bền chí chờ đến phút chót với niềm hy vọng được thuê mướn. Anh
thể hiện cách rõ ràng tấm lòng khao khát được thuê mướn. Anh được việc vào
lúc ngày sắp tàn cho biết anh sống trong hy vọng và được toại nguyện vào giờ
cuối. Người kiên tâm thường được toại nguyện, thiếu kiên trì là tự đầu hàng.
Hạnh phúc thay người biết dùng vật chất, của cải phục vụ tha nhân. Họ nhận
biết niềm vui của tha nhân cũng là niềm vui của chính họ.
Tin Giáo Hội Hoàn Vũ
Đức Giáo Hoàng Leo XIV bãi bỏ chính sách thắt lưng buộc bụng về lương của Đức Giáo Hoàng Phanxicô
Vũ Văn An
14:46 15/09/2026
Camille Dalmas, trong mục Vatican Insight của I. Media, ngày 15 tháng 9, 2026, đưa tin: Trong một văn bản *tự sắc* (văn bản do Đức Giáo Hoàng tự ý ban hành) được công bố vào thứ Hai, ngày 14 tháng 9 năm 2026, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã thông báo bãi bỏ biện pháp thắt lưng buộc bụng về lương tại Vatican từng được Đức Giáo Hoàng Phanxicô áp dụng trong đại dịch COVID-19. Gần 5,000 nhân viên Vatican sẽ lại được hưởng chế độ tăng lương theo thâm niên, và một số mức lương sẽ được điều chỉnh tăng lên.
Vào ngày 23 tháng 3 năm 2021, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã ban hành văn bản *tự sắc* có tựa đề "Một tương lai bền vững" (A Sustainable Future). Văn bản này nhằm giải quyết tình hình tài chính khó khăn do năm đầu tiên của đại dịch COVID-19 và khoản thâm hụt cơ cấu lớn gây ra. Nó đưa ra các biện pháp nghiêm ngặt ảnh hưởng đến bảng lương của nhân viên Vatican và các cơ quan trực thuộc Tòa Thánh.
Một số mức lương—đặc biệt là lương của các Hồng Y, người đứng đầu các bộ thuộc Giáo triều Rôma, các linh mục và tu sĩ làm việc tại Giáo triều—đã bị cắt giảm. Ngoài ra, Đức Giáo Hoàng còn ra lệnh tạm dừng việc tăng lương theo thâm niên đối với toàn bộ nhân sự (khoản tăng lương thường được thực hiện hai năm một lần). Việc tạm dừng này đã kéo dài suốt 5 năm qua, gây ra sự thất vọng và hoang mang cho một số nhân viên.
Trong văn bản *tự sắc* mới—được công bố đúng vào ngày sinh nhật của ngài nhưng đã được ký từ ngày 1 tháng 9—Đức Giáo Hoàng Leo XIV thông báo rằng ngài đã từng phần đảo ngược chỉ thị của người tiền nhiệm vào ngày 16 tháng 6 năm 2025. Sự kiện này diễn ra chỉ vài tuần sau khi ngài đắc cử, thông qua một phúc nghị (rescript) không được công khai vào thời điểm đó. Văn bản này đã bãi bỏ Điều 3, vốn quy định việc cắt giảm 3% lương đối với các linh mục và tu sĩ làm việc tại Giáo triều Rôma nhưng không giữ các trọng trách lớn.
Khôi phục chế độ thâm niên nhưng không áp dụng hồi tố
Dù ghi nhận rằng quy định trước đó được Đức Giáo Hoàng Phanxicô ban hành nhằm giải quyết "thách thức đặc biệt của đại dịch", Đức Giáo Hoàng Leo XIV vẫn quyết định bãi bỏ hoàn toàn quy định này. Ngài bày tỏ sự "tin tưởng" rằng các cơ quan của Tòa Thánh sẽ có thể tiếp tục "đảm bảo sự bền vững về kinh tế".
Quyết định của Đức Giáo Hoàng được đưa ra sau khi tham vấn Văn Phòng Kinh tế. Văn phòng này chịu trách nhiệm thực thi biện pháp này – một biện pháp vốn vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía nhân viên. Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng quyết định hủy bỏ quy định cũ không có hiệu lực hồi tố.
Trên thực tế, nhân viên Vatican nhận lương 13 kỳ mỗi năm, cùng với khoản chi trả thứ 14 khi nghỉ việc. Thu nhập của họ bao gồm khoản tăng lương theo thâm niên hai năm một lần, cũng như các đợt điều chỉnh theo lạm phát. Chẳng hạn, một nhân viên cấp 6 có thể được tăng khoảng 40 euro (khoảng 46 USD) tiền thâm niên sau mỗi hai năm.
Lương của các Hồng Y, các vị trưởng bộ và quan chức cấp cao thuộc Giáo triều cũng dự kiến sẽ tăng. Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng không hủy bỏ khoản cắt giảm bổ sung trị giá "vài trăm euro" mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã áp dụng đối với các Hồng Y vào năm 2024. Theo các nguồn tin của chúng tôi, một Hồng Y làm việc tại Giáo triều hiện nhận mức lương từ 4,500 đến 5,000 euro mỗi tháng.
Thay đổi quan điểm về tài chính
Kể từ khi đắc cử, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã nhiều lần hủy bỏ các quy định do Đức Giáo Hoàng Phanxicô ban hành, đặc biệt là những quy định liên quan đến hoạt động tài chính của Vatican và một số cơ quan trực thuộc. Trong một cuộc phỏng vấn được công bố vào tháng 9 năm 2025, ngài đã bác bỏ những lo ngại thái quá về tình hình tài chính của Vatican.
Ngài thậm chí còn cho rằng Vatican có thể đã phát đi "tín hiệu tiêu cực" và làm nản lòng một số nhà hảo tâm khi tạo ra ấn tượng rằng Tòa Thánh quản lý tài chính không hiệu quả. Quan điểm này hoàn toàn trái ngược với những lo ngại mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô từng bày tỏ vào cuối triều đại của mình về tình trạng thâm hụt ngân sách mang tính cơ cấu của quốc gia nhỏ bé này.
Sự "thất vọng ở mức độ vừa phải" của một số nhân viên
Hiệp hội Nhân viên Giáo dân Vatican (ADLV) đại diện cho hơn 850 người lao động và trước đây từng chỉ trích văn bản *tự sắc* của Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Hiệp hội này vẫn chưa đưa ra phản hồi về thông báo mới nhất hay trả lời yêu cầu bình luận từ I.MEDIA. Trong số những phản ứng ban đầu từ nhân viên, có người thừa nhận cảm thấy "thất vọng ở mức độ vừa phải" và thậm chí là "cam chịu".
Một nhân viên Vatican được I.MEDIA liên hệ cho biết biện pháp này "đáng hoan nghênh và là điều được mong đợi từ lâu", mặc dù việc không áp dụng hồi tố vẫn gây ra "một chút thất vọng". Tuy nhiên, người này bày tỏ sự băn khoăn về việc nhân viên không được tham vấn trước khi quyết định được đưa ra. Anh lưu ý rằng mọi thay đổi dường như đều phụ thuộc vào "thiện chí của Đức Giáo Hoàng". Nhân viên này cũng chỉ ra rằng mối quan tâm lớn nhất của họ là vấn đề lương hưu. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã lên tiếng cảnh báo về vấn đề này vào cuối triều đại giáo hoàng của ngài.
Liệu bạn có đang chủ động khước từ kế hoạch của Thiên Chúa dành cho công trình sáng thế?
Vũ Văn An
15:06 15/09/2026

D. R. Esparza của tạp chí Aleteia, trong bản tin ngày 15 tháng 9, 2026, cho rằng: Văn kiện "Chăm sóc Ngôi nhà Chung của chúng ta" (Caring for Our Common Home) của Ủy ban Thần học Quốc tế đã tiến xa hơn thông điệp *Laudato Si’* khi gọi sự tàn phá môi trường là hành vi xúc phạm trực tiếp đến Đấng Tạo Hóa.
Thực vậy, ngày 2 tháng 9, Ủy ban Thần học Quốc tế đã công bố một văn kiện mới quan trọng (hiện mới chỉ có bản tiếng Ý) về thần học sáng thế, sinh thái học và trách nhiệm của con người. Với tựa đề *Chăm sóc Ngôi nhà Chung của chúng ta: Một phản ứng đầy trách nhiệm và tình huynh đệ đối với Thiên Chúa Ba Ngôi*, tài liệu dài hơn 29,000 từ này đã được Ủy ban thông qua với đa số phiếu vào tháng 7, được trình lên Đức Giáo Hoàng Leo XIV và được Hồng Y Víctor Manuel Fernández – Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin – cho phép công bố. Văn kiện được phát hành ngay sau Ngày Thế giới Cầu nguyện cho việc Chăm sóc Công trình Sáng thế, trong khuôn khổ "Mùa Sáng thế" của Giáo hội (diễn ra từ ngày 1 tháng 9 đến ngày 4 tháng 10 – lễ kính Thánh Phanxicô Assisi).
Tài liệu này là thành quả làm việc của một tiểu ban trong giai đoạn 2022–2025 — trùng với những năm cuối triều đại Đức Giáo Hoàng Phanxicô và giai đoạn đầu triều đại Đức Giáo Hoàng Leo XIV — đồng thời phát triển trực tiếp dựa trên nền tảng mà thông điệp *Laudato Si’* (năm 2015) đã thiết lập. Điểm mấu chốt về mặt thần học trong tài liệu là đề xuất thay thế cụm từ "tội lỗi sinh thái" (ecological sin) — vốn được Đức Giáo Hoàng Phanxicô sử dụng — bằng một cách diễn đạt chính xác hơn về mặt thần học. Dưới đây là năm điểm chính để hiểu rõ nội dung thực sự của tài liệu này.
1. Vấn đề sinh thái, trước hết, là một vấn đề thần học
Điểm khởi đầu của tài liệu là một khẳng định mà các tác giả cho rằng chưa được nhìn nhận đúng mức ngay cả trong nội bộ Giáo hội: cách chúng ta đối xử với công trình sáng thế không phải là vấn đề thuần túy thuộc về khoa học, chính trị hay thậm chí là đạo đức học — mà là vấn đề thần học. "Vấn đề sinh thái là một vấn đề thần học," như Vatican News đã tóm tắt: "cách chúng ta chăm sóc công trình sáng thế bộc lộ và định hình mối tương quan của chúng ta với Thiên Chúa." Tình trạng suy thoái môi trường đang ở mức báo động và cần có hành động khẩn cấp để đảm bảo sự bền vững của hành tinh. Ủy ban mô tả tình hình hiện nay là một cuộc khủng hoảng sinh thái và xã hội mang tính "thiển cận và tự sát", đòi hỏi phải có sự ứng phó — nhưng nhấn mạnh rằng sự ứng phó này phải bắt đầu bằng việc thay đổi các giá trị văn hóa và một cuộc hoán cải sinh thái nội tâm, chứ không chỉ bằng các giải pháp kỹ thuật và chính sách.
2. “Tội chống lại công trình sáng thế và Đấng Tạo Hóa” — một cách diễn đạt mới và chính xác hơn
Tài liệu đề xuất sử dụng ngôn ngữ thần học chính xác hơn. Hơn một thập niên sau khi thông điệp *Laudato Si’* đưa ra thuật ngữ "tội sinh thái", Ủy ban lập luận rằng cách diễn đạt này, tuy hữu ích, nhưng chưa lột tả hết mức độ nghiêm trọng về mặt thần học của vấn đề đang bị đe dọa.
Tài liệu nêu rõ: “Chúng tôi đề xuất hiểu tội lỗi chống lại Ngôi Nhà Chung này là ‘tội chống lại công trình sáng thế và chống lại Đấng Tạo Hóa’, bởi lẽ nó vi phạm ý nghĩa của công trình sáng thế mà Thiên Chúa – Đấng Tạo Hóa – đã định liệu”. Lý do cho việc sử dụng ngôn ngữ chính xác hơn này, theo giải thích của tài liệu, là vì vấn đề liên quan đồng thời đến hai thực tại: những tổn hại gây ra cho thiên nhiên và việc không nhận ra — hoặc thậm chí chủ động chối bỏ — kế hoạch của Đấng Tạo Hóa đối với công trình sáng thế. Như tài liệu đã diễn đạt, khi trích dẫn chính sự nhấn mạnh của Đức Giáo Hoàng về cách diễn đạt này: “chúng tôi tin rằng cần ưu tiên một cách diễn đạt vừa hàm ý những tổn hại gây ra cho thiên nhiên, vừa hàm ý việc không nhận ra hoặc thậm chí chối bỏ kế hoạch của Đấng Tạo Hóa – Đấng đã giao phó cho con người trách nhiệm quản lý và chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta”.
Việc phá hủy môi trường sống tự nhiên, gây ô nhiễm và khai thác tài nguyên không chỉ đơn thuần là những thiếu sót về mặt công dân hay chính sách. Đó là những hành vi xúc phạm đến Thiên Chúa — xúc phạm đến kế hoạch của Người đối với công trình sáng thế và xúc phạm đến bản tính Đấng Tạo Hóa của Người.
3. Ba mối tương quan bị biến dạng — chứ không phải chỉ một
Một điểm mấu chốt trong cách phân tích của tài liệu là sự khẳng định rằng tội sinh thái không phải là một hành vi phạm tội đơn lẻ, mà là sự biến dạng đồng thời của ba mối tương quan nền tảng. Tài liệu viết: “Do đó, ‘tội chống lại công trình sáng thế’ liên quan đến mối tương quan của chúng ta với Thiên Chúa – Đấng Tạo Hóa, với tha nhân và với chính công trình sáng thế; nó làm biến dạng ba mối tương quan vốn định hình nên con người chúng ta”. Sự sai lệch ba chiều này gắn kết trực tiếp cuộc khủng hoảng sinh thái với học thuyết xã hội của Giáo hội: “Vì thiếu sự khôn ngoan và tầm nhìn dài hạn trong việc chăm sóc ‘Ngôi nhà chung’ của chúng ta, ‘chúng ta không chỉ không tôn trọng kế hoạch của Thiên Chúa và ngược đãi công trình sáng thế, mà còn gây tổn hại cho anh chị em đồng loại, đặc biệt là những người nghèo khổ nhất và các thế hệ tương lai’.” Người nghèo — những người phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất của sự tàn phá môi trường trong khi lại ít góp phần gây ra tình trạng này nhất — chính là trọng tâm trong lập luận đạo đức của văn kiện. Văn kiện liệt kê những vấn đề đáng báo động như sự suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm không khí và nguồn nước, cũng như những tác động môi trường do xung đột vũ trang gây ra, đồng thời lưu ý rằng các quốc gia nghèo nhất phải gánh chịu những hậu quả nặng nề hơn cả.
4. Cuộc khủng hoảng này có lịch sử hình thành — và nó đã bắt đầu từ thế kỷ 16
Văn kiện đặt tình trạng khẩn cấp về sinh thái hiện nay vào một vòng cung lịch sử lâu dài, mô tả điều được gọi là "sự chuyển đổi ba giai đoạn" trong mối quan hệ giữa văn hóa và thiên nhiên kể từ thế kỷ 16: thứ nhất, sự mất đi cái nhìn tự nhiên coi thiên nhiên là công trình sáng thế của Thiên Chúa; thứ hai, sự trỗi dậy của quan điểm ngày càng lấy con người làm trung tâm và mang tính khai thác trong mối quan hệ giữa nhân loại và tạo thế; và thứ ba, sự lan rộng của cuộc khủng hoảng sinh thái trên quy mô toàn cầu. Cách nhìn nhận lịch sử này gắn liền với sự phê phán rộng hơn của Giáo hội đối với mô hình kỹ trị — khuynh hướng coi thế giới tự nhiên là nguồn nguyên liệu để khai thác thay vì là món quà cần được chăm sóc, vun đắp.
5. Hoán cải sinh thái là vấn đề cá nhân, không chỉ là vấn đề chính trị
Tài liệu nhấn mạnh rằng việc ứng phó với cuộc khủng hoảng đòi hỏi nhiều hơn là những thay đổi về chính sách — nó đòi hỏi điều được gọi là "một sự hoán cải sinh thái đích thực trong lối sống của con người." Sự hoán cải này bắt nguồn từ nhãn quan về Thiên Chúa Ba Ngôi: mọi tạo vật đều mang dấu ấn của Ba Ngôi, và do đó, việc chăm sóc tạo vật chính là "lời đáp trả đầy trách nhiệm và tình huynh đệ đối với Thiên Chúa Ba Ngôi." Các giải pháp kỹ thuật — như thay đổi hệ thống sản xuất, tiêu dùng, giao thông và sử dụng năng lượng — là cần thiết nhưng chưa đủ.
Điều cốt yếu cần thiết là sự thay đổi trong tâm hồn, như Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã khẳng định — một nhận thức mới mẻ coi tạo thế là món quà, và sự khôi phục ơn gọi làm người quản lý mà sách Sáng Thế đã mô tả qua hai động từ tiếng Do Thái là *abad* và *shamar* — nghĩa là vun trồng và gìn giữ.
Hiện tại, tài liệu này mới chỉ được công bố bằng tiếng Ý. Bản dịch tiếng Anh dự kiến sẽ ra mắt trong vài tuần tới và sẽ có sẵn trên trang web của Vatican.
VietCatholic TV
Ukraine mừng rơi lệ: Tướng Nga, con cưng Putin, thắng trận Avdiivka, vừa trúng quả HIMARS, tan tành
VietCatholic Media
04:25 15/09/2026
1. Tướng Nga tham gia các cuộc tấn công ở Donetsk được tường trình đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Ukraine.
Theo các nguồn tin ngày 14 tháng 9, Trung tướng Sergei Milchakov, chỉ huy Quân đoàn Tổng hợp số 51 của Nga, người giám sát các hoạt động tại các khu vực trọng yếu của tỉnh Donetsk, được tường trình đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Ukraine vào một sở chỉ huy quân sự của Nga hồi tháng trước.
Tin tức này đã được giữ tuyệt mật và các phương tiện truyền thông Nga chỉ mới biết sau đám tang của ông ta ở thành phố quê nhà Yekaterinburg, và qua các cáo phó.
Sergei Vitalievich Milchakov sinh năm 1973 tại Sverdlovsk (nay là Yekaterinburg), Liên Xô, và từng được nhà độc tài Vladimir Putin ký sắc lệnh phong tặng danh hiệu cao quý "Anh hùng Liên bang Nga" vào tháng 8 năm 2024 nhờ các hoạt động trong cuộc chiến tại Ukraine.
Tướng Milchakov là người trực tiếp tham gia lập kế hoạch và chỉ huy lực lượng Nga trong các chiến dịch tấn công lớn tại mặt trận Donetsk, bao gồm các khu vực trọng điểm như Avdiivka, New York và hướng Pokrovsk-Dobropillia.
Tên tuổi của Milchakov từng xuất hiện trong các cuộc điều tra nội bộ của Nga liên quan đến các cáo buộc tham nhũng nghiêm trọng và đường dây buôn bán ma túy phức tạp diễn ra ngay trong hàng ngũ binh lính thuộc Tập đoàn quân số 51.
Ngày 14 tháng 9 năm 2026, các nguồn tin tình báo OSINT và truyền thông quốc tế đồng loạt đưa tin ông có thể đã thiệt mạng cùng một số sĩ quan cấp dưới trong một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn chính xác của Ukraine vào ngày 26 tháng 8 năm 2026. Cuộc tập kích này nhắm thẳng vào sở chỉ huy ẩn dưới lòng đất của Tập đoàn quân số 51 tại khu vực Donetsk bị tạm chiếm. Nhiều blogger quân sự Nga nghi ngờ rằng vị trí của sở chỉ huy đã bị rò rỉ từ chính nội bộ quân đội Nga.
Hôm Thứ Hai, 14 Tháng Chín, nhà tuyên truyền người Nga Anastasia Kashevarova cho biết vụ tấn công dường như là một cuộc tấn công chính xác bằng hệ thống hỏa tiễn pháo binh cơ động cao, gọi tắt là HIMARS, của quân Ukraine; và cho rằng có thể đã có thông tin rò rỉ về vị trí sở chỉ huy "từ chính nội bộ của chúng ta".
Ngày 27 tháng 8, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, phát ngôn nhân Bộ Tổng tham mưu Ukraine, xác nhận vào thời điểm đó, rằng các cuộc tấn công chính xác đã phá hủy các sở chỉ huy bí mật của Nga ở Donetsk và thông tin về "tổn thất nặng nề" trong số các sĩ quan Nga vẫn đang được làm rõ.
Trang tin độc lập Vazhniye Istorii của Nga cho biết, Tướng Milchakov là vị tướng thứ 23 của Nga thiệt mạng trong cuộc xâm lược Ukraine.
[Kyiv Independent: Russian general involved in Donetsk offensives reportedly killed in Ukrainian strike]
2. Con trai ông Donald Trump xác nhận đã nhận một phần tiền tài trợ cho lễ cưới của mình từ trùm tài phiệt Nga có quan hệ với Putin.
Ngày 14 tháng 9, Ông Donald Trump Jr. và người vợ mới cưới, Bettina Trump, thừa nhận rằng chi phí cho tuần trăng mật xa hoa của họ được chi trả một phần bởi một nhà tài phiệt Nga có quan hệ thân thiết với Putin.
Cặp vợ chồng đã tiết lộ chi tiết về tuần trăng mật xa hoa của họ trong một bài đăng trên Instagram sau khi trang tin điều tra Pro Publica đưa tin trước đó cùng ngày rằng ông trùm tài phiệt Nga Umar Kremlev đã chi hàng trăm ngàn đô la cho một bữa tiệc kéo dài ba ngày dành cho gia đình Tổng thống Trump ở Bahamas.
"Người bạn thân thiết của chúng tôi, Umar, đã rất hào phóng tổ chức hai đêm tiệc tuyệt vời cho chúng tôi sau đám cưới," bài đăng trên Instagram viết. "Đó là một món quà cưới vô cùng hào phóng từ một người bạn, và chúng tôi đã và vẫn luôn vô cùng biết ơn điều đó."
Cặp vợ chồng khẳng định món quà này không mang tính chính trị, viết rằng họ không muốn "xấu hổ hay xin lỗi vì lòng biết ơn" đối với "những người bạn tuyệt vời của họ từ khắp nơi trên thế giới".
Bài đăng không đề cập đến mối quan hệ lắt léo giữa gia đình Tổng thống Trump với Kremlev và Putin trong bối cảnh cuộc chiến tranh toàn diện đang diễn ra của Nga chống lại Ukraine.
Kremlev đứng đầu Hiệp hội Quyền Anh Quốc tế, gọi tắt là IBA, được tài trợ bởi tập đoàn năng lượng nhà nước khổng lồ Gazprom của Nga. Dưới sự lãnh đạo của Kremlev, IBA đã cấm Ukraine tham gia các cuộc thi. IBA đã mất chứng nhận từ Ủy ban Olympic Quốc tế, gọi tắt là IOC, và chuyển hoạt động từ Thụy Sĩ sang Nga.
Ukraine đã áp đặt các biện pháp trừng phạt cá nhân đối với Kremlev vì mối liên hệ của ông ta với Putin và các cơ quan an ninh Nga.
Năm 2023, Kremlev cũng gây tranh cãi khi cáo buộc, không có bằng chứng, rằng võ sĩ quyền Anh người Algeria Imane Khelif đã không vượt qua bài kiểm tra giới tính. Lời cáo buộc này được đưa ra ba ngày sau khi Khelif đánh bại võ sĩ người Nga Azalia Amineva tại giải vô địch IBA.
Theo Pro Publica, Kremlev đã tài trợ cho một bữa tiệc xa hoa kéo dài ba ngày dành cho vợ chồng con trai Tổng thống Trump và khách mời trên hai hòn đảo tư nhân sau đám cưới của họ vào cuối tháng 5 năm 2026. Bản thân Kremlev cũng tham dự sự kiện này cùng với một nhóm lớn người Nga khác.
Ngay trước buổi tiệc, Putin đã trao tặng Kremlev Huân chương Hữu nghị của Nga và đưa vị tỷ phú này cùng đến Trung Quốc trong một chuyến thăm cấp nhà nước.
Việc tiết lộ sự hỗ trợ tài chính của Cẩm Linh dành cho gia đình Tổng thống Trump làm dấy lên những câu hỏi mới về tham nhũng trong chính quyền Trump. Tổng thống Donald Trump và các cộng sự từ lâu đã bị vướng vào các báo cáo về mối quan hệ bất hợp pháp với Nga, bất chấp mối quan hệ đối đầu lâu dài giữa Mạc Tư Khoa và Washington.
Trong khi con trai và con dâu của Tổng thống Trump được một người bạn của Putin chiêu đãi trên các hòn đảo tư nhân, thì một người con khác của Tổng thống Trump, lần này là con rể, Jared Kushner, lại được giao nhiệm vụ đồng lãnh đạo các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine.
Những cuộc đàm phán đó vẫn chưa đạt được bước đột phá đáng kể nào, bất chấp nhiều chuyến thăm Mạc Tư Khoa của nhóm Tổng thống Trump.
Mặc dù Donald Trump Jr. không giữ chức vụ chính thức nào trong chính quyền Mỹ, nhưng theo các báo cáo, ông đã tham gia các cuộc đàm phán bí mật với các chính trị gia Nga cùng với Đặc phái viên Steve Witkoff. Ông cũng nhiều lần chỉ trích sự ủng hộ của Mỹ dành cho Kyiv, đôi khi bắt chước luận điểm của Điện Cẩm Linh.
Tuy nhiên, Donald Trump Jr. và vợ không hề bày tỏ lo ngại về những hệ lụy của việc chấp nhận những món quà tài chính lớn từ "người bạn thân thiết" của họ - cũng là "người bạn thân thiết" của Vladimir Putin.
"Thật không may khi một điều gì đó riêng tư và hạnh phúc như vậy lại bị bóp méo thành vấn đề chính trị hoặc xấu xa chỉ vì người đó là ai hoặc họ đến từ đâu," vợ chồng con trai Tổng thống Trump nói.
[Kyiv Independent: Donald Trump Jr. admits Russian oligarch with Putin ties partially funded wedding celebration]
3. Tổng thống Trump tuyên bố Ukraine và Nga đã đồng ý ngừng các cuộc tấn công vào các mục tiêu năng lượng, Kyiv không hề hay biết về thỏa thuận này.
Ngày 14 tháng 9, Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng Ukraine và Nga đã đồng ý ngừng các cuộc tấn công vào "các mục tiêu năng lượng", trong bối cảnh giá nhiên liệu tiếp tục tăng trên toàn thế giới.
"Ukraine đã đồng ý không tấn công các mục tiêu năng lượng của Nga. Nga cũng đã đồng ý làm như vậy!", Tổng thống Trump nói.
"Sự tăng giá dầu diesel trên toàn thế giới chủ yếu là do chiến tranh Nga-Ukraine, chứ không phải do cuộc chiến Iran."
Bất kể các tuyên bố của Tổng thống Trump, cả Ukraine và Nga đều chưa xác nhận rằng một thỏa thuận như vậy đã được ký kết. Khoảng một giờ sau bài đăng của Tổng thống Trump, Tổng thống Zelenskiy đã phản hồi, nói rằng ông hoàn toàn kinh ngạc và không hề hay biết gì về một thỏa thuận như thế. Ông cũng "không chắc" Nga có mong muốn tuân thủ bất kỳ thỏa thuận nào như vậy hay không.
"Nếu các đối tác sẵn sàng bảo đảm mong muốn thực sự của Nga là không tấn công vào hệ thống điện, các cơ sở năng lượng khác, cơ sở hạ tầng trọng yếu và việc vận chuyển lương thực của chúng ta, thì tất nhiên, chúng tôi cũng sẵn sàng bảo đảm sẽ không có các cuộc tấn công tương ứng từ phía mình", Tổng thống Zelenskiy cho biết.
"Chiến tranh phải chấm dứt. Và một bước giảm leo thang liên quan đến cơ sở hạ tầng trọng yếu có thể là bước đầu tiên hướng tới hòa bình. Chúng tôi đang chờ thông tin chi tiết từ các đối tác."
Một quan chức năng lượng cao cấp của Ukraine, trả lời phỏng vấn tờ Kyiv Independent với điều kiện giấu tên, cho biết họ chưa hề nghe nói về bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn năng lượng nào như vậy.
Thông báo này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Trump trực tiếp đổ lỗi cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy về việc giá dầu diesel tăng cao - bao gồm cả ở Mỹ, nơi giá dầu đã tăng vọt lên mức kỷ lục 6,23 đô la mỗi gallon (1,65 đô la mỗi lít) vào cuối tuần.
Các quan sát viên chỉ ra rằng tuyên bố của Tổng thống Trump là sai sự thật. Thật vậy, ngày 8 Tháng Ba, 2022, Tổng thống Joe Biden đã ký một sắc lệnh cấm nhập khẩu dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng. Quyết định mang tính bước ngoặt này nhằm gia tăng áp lực kinh tế và trừng phạt Điện Cẩm Linh sau khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine. Mỹ không nhập khẩu dầu từ Nga nên việc giá dầu diesel tăng cao không phụ thuộc vào việc Nga có dầu hay không.
[Kyiv Independent: Trump claims Ukraine, Russia agree to halt strikes on energy targets, Kyiv unaware of deal]
4. Phản ứng của cựu Thủ tướng Boris Johnson khi tổng thống Trump kêu gọi Ukraine ngừng tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga
Tổng thống Trump hôm Chúa Nhật đã kêu gọi Tổng thống Ukraine ngừng ngay các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga, nói rằng các cuộc tấn công này đang gây ra tình trạng thiếu dầu diesel.
Tổng thống Trump, hiện đang ở Ái Nhĩ Lan để theo dõi giải Irish Open tại một trong những sân golf của mình vào cuối tuần, đã được một phóng viên hỏi liệu ông có nói chuyện với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy sau cuộc hội đàm gần đây với Putin hay không. Tổng thống Mỹ đã đáp lại bằng cách kêu gọi Tổng thống Zelenskiy ngừng các cuộc tấn công chống lại Nga.
"Tổng thống Zelenskiy phải làm một việc. Ông ấy phải ngừng việc triệt phá nguồn cung nhiên liệu diesel ở Nga," Tổng thống Trump nói. "Hãy để ông ấy nhắm vào các mục tiêu khác, nhưng đừng nhắm vào nhiên liệu diesel, vì ông ấy đang gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu diesel."
Các cuộc tấn công tầm xa gần đây của Ukraine đã nhắm vào ngành công nghiệp dầu khí của Nga, mà Kyiv cho rằng vừa tài trợ vừa trực tiếp tiếp nhiên liệu cho cuộc chiến của họ chống lại Ukraine. Chiến dịch máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã gây ra tình trạng phân phối nhiên liệu hạn chế trên khắp nước Nga, mặc dù nước này là một nhà xuất khẩu dầu khí quan trọng. Các cuộc tấn công khác của Ukraine nhắm vào các nhà bán lẻ trực tuyến lớn của Nga, đưa cuộc chiến đến gần hơn với công chúng.
Những phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh Nga và Ukraine tiếp tục các đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa suốt đêm.
Theo các quan chức địa phương, hai người đã thiệt mạng ở Tatarstan, Nga. Cùng lúc đó, chính quyền Ukraine báo cáo về các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào cảng Odessa trên Hắc Hải và một vụ cháy gần cửa ải biên giới với Ba Lan.
Trong những tuần gần đây, Nga đã tăng cường chiến dịch không kích, sử dụng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa phản lực để xuyên thủng hệ thống phòng thủ của Ukraine và tận dụng lợi thế từ nguồn cung cấp hỏa tiễn đánh chặn đang cạn kiệt của Kyiv. Các cuộc tấn công của Mạc Tư Khoa đã nhắm vào lưới điện của Ukraine trước mùa đông, mà theo các quan chức là nhằm mục đích làm suy yếu tinh thần của người dân.
Nga tấn công một đoàn tàu ngay sau khi các quan chức phương Tây đi qua.
Công ty điều hành hỏa xa Ukraine Ukrzaliznytsia cho biết trong một tuyên bố rằng một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công vào một đoàn tàu gần biên giới Ukraine-Ba Lan ngay sau khi các đoàn tàu chở các nhân vật cao cấp phương Tây - bao gồm cựu Giám đốc CIA David Petraeus, cựu Thủ tướng Anh Boris Johnson và cựu Thủ tướng Thụy Điển Carl Bildt.
Không có thương vong nào được báo cáo sau cuộc tấn công của Nga tại Yahodyn, mục tiêu chỉ là đầu máy xe lửa. Chính quyền Ukraine cho biết tất cả hành khách đã được di tản. Nga tuyên bố đã tấn công "cơ sở hạ tầng hỏa xa" ở miền tây Ukraine.
"Rất có thể, mục tiêu của chiếc máy bay điều khiển từ xa này là đoàn tàu ngoại giao, vốn đã rời ga sớm hơn dự kiến do thay đổi lịch trình... vì những lời đe dọa tấn công liên tục từ phía Nga," Ukrzaliznytsia nói.
Đài BBC News, đối tác của CBS News, cho biết Cựu Thủ tướng Johnson, ông Petraeu và các cố vấn an ninh cao cấp khác của Âu Châu đã đi cùng tuyến hỏa xa này trên đường trở về từ một hội nghị ở Kyiv.
Johnson đã lên án vụ tấn công là "băng hoại và vô nghĩa".
"Tôi không hiểu logic méo mó nào đã khiến Putin cho nổ tung một đầu máy xe lửa Ukraine đang đỗ gần biên giới Ba Lan sáng nay", Johnson nói. Ông hỏi, "Bao giờ chúng ta mới cung cấp cho họ hệ thống phòng không cần thiết?"
Cựu Thủ tướng Anh Boris Johnson cũng bác bỏ lời kêu gọi của Tổng thống Trump và cho rằng Ukraine đang bị đưa ra để làm con dê tế thần. "Sản lượng diesel của Nga chỉ liên quan đến nhu cầu của Nga, chứ không phải là Hoa Kỳ," ông nói.
Hãng thông tấn Agence France-Presse đưa tin hôm Chúa Nhật rằng Nga đã tấn công "cơ sở hạ tầng hỏa xa" ở miền tây Ukraine được sử dụng để "vận chuyển hàng hóa quân sự" từ Âu Châu.
"Các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn nhằm vào cơ sở hạ tầng hỏa xa ở các khu vực phía tây Ukraine, vốn được sử dụng để vận chuyển hàng hóa quân sự từ các nước Âu Châu", Bộ Quốc phòng Mạc Tư Khoa cho biết trong một tuyên bố.
Điện Cẩm Linh sẵn sàng nối lại đàm phán hòa bình.
Hôm Chúa Nhật, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết Mạc Tư Khoa sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán hòa bình vào mùa thu với sự tham gia của Nga, Ukraine và Mỹ.
"Chúng tôi không loại trừ khả năng đó. Chúng tôi đang nói cụ thể về tương lai gần. Nghĩa là, tháng Mười không thể bị loại trừ," Peskov nói với các phóng viên.
Cuối tuần trước, các đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff đã có cuộc hội đàm với Putin tại Mạc Tư Khoa, tiếp theo là cuộc gặp với Tổng thống Zelenskiy tại Kyiv. Bất chấp những nỗ lực ngoại giao mới nhất, các yêu cầu cốt lõi của Mạc Tư Khoa và Kyiv vẫn không thể dung hòa, đặc biệt là về việc nhượng bộ lãnh thổ.
Ông Kushner, con rể của Tổng thống Trump, cho biết hôm Chúa Nhật rằng "lãnh thổ sẽ là vấn đề chính, và, như các bên đã biết, đó là điểm mà họ vẫn còn bất đồng."
Ông Kushner nói: "Nhiệm vụ của chúng tôi với tư cách là người trung gian hòa giải là tìm ra giải pháp sáng tạo mà không vi phạm nguyện vọng của Ukraine, giúp họ đạt được mục tiêu của mình và theo cách mà chúng ta có thể thuyết phục Nga chấm dứt xung đột, hy vọng là cho phép cả hai bên cùng tiến lên trong một khuôn khổ mà điều này sẽ không xảy ra nữa."
[CBSNews: Trump calls on Ukraine to stop targeting Russian refineries as both countries trade strikes]
5. Cuộc chiến Mỹ-Iran leo thang báo hiệu những rắc rối chính trị cho Tổng thống Trump và Pezeshkian.
Khi cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Iran leo thang sang giai đoạn mới, các tổng thống của cả hai nước ngày càng cảm nhận được áp lực từ dư luận. Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News.
Tại Washington, Tổng thống Donald Trump đang phải đối mặt với làn sóng phản chiến ngày càng gia tăng, với những tiếng nói mạnh mẽ nhất đến từ các phe phái trong chính phong trào MAGA của ông. Và dường như không có dấu hiệu nào cho thấy hòa bình hay chiến thắng có thể đạt được trước khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ diễn ra vào tháng 11.
Tại Tehran, Tổng thống cải cách Iran Masoud Pezeshkian phải đối mặt với một loạt vấn đề phức tạp hơn nữa. Việc ông nói tiếp bảo vệ chính sách ngoại giao với Mỹ nhằm thu hẹp khoảng cách giữa một chính phủ ngày càng cứng rắn và một người dân đang bất mãn về kinh tế. Tuy nhiên, những tiếng nói cứng rắn có ảnh hưởng đang kêu gọi lật đổ ông.
Cả hai người đều có rất nhiều điều đang bị đe dọa. Và số phận của họ mang những hệ lụy sâu sắc đối với vận mệnh của hai quốc gia, vốn đang bị cuốn vào cuộc chiến tranh công khai đầu tiên trong một cuộc đối đầu kéo dài hàng thập niên.
Hạn chót của Tổng thống Trump đang đến gần
Kể từ khi cuộc chiến tranh do Mỹ và Israel cùng phát động chống lại Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, Tổng thống Trump đã liên tục thay đổi thông điệp về các mục tiêu của Mỹ và cố tình tránh đưa ra bất kỳ mốc thời gian nào.
Nhưng có một ngày mà nhà lãnh đạo Mỹ không thể vượt qua: ngày 3 tháng 11. Ngay cả khi Tổng thống Trump nói rằng ông "không quan tâm" đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhiều người ủng hộ ông, những người đặt niềm tin vào tương lai của Đảng Cộng hòa, lại rất quan tâm, và một số dấu hiệu cho thấy một thất bại lớn đang chờ đợi phía trước.
Đảng Dân chủ đã cải thiện tỷ lệ phiếu bầu của mình trong mọi cuộc bầu cử đặc biệt kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, giành chiến thắng tại Arkansas, Florida, Minnesota, New Hampshire, Pennsylvania và Texas.
Trong khi đảng Dân chủ đang tìm cách tạo đà, đảng Cộng hòa lại tỏ ra kém nhiệt tình hơn với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới, với tỷ lệ chênh lệch từ 12-13%, theo các cuộc thăm dò được Đại học Massachusetts và Reuters-Ipsos thực hiện tuần trước.
Một số sự thất vọng trong phe cánh hữu đã bộc lộ qua việc một số nhân vật nổi bật ủng hộ phong trào MAGA quay lưng lại với Tổng thống Trump vì tổng thống đã không giữ lời hứa không gây ra thêm chiến tranh. Những người này bao gồm các nhà bình luận bảo thủ như Tucker Carlson, Megyn Kelly và Candace Owens, cũng như các cựu Dân biểu đảng Cộng hòa Marjorie Taylor-Greene và Thomas Massie.
Tuy nhiên, ngoài chính sách đối ngoại, nhiều người ở cả hai phe đều coi khả năng chi trả là một vấn đề hàng đầu, và cả cử tri đảng Cộng hòa lẫn đảng Dân chủ đều cảm nhận trực tiếp tác động của cuộc chiến Iran qua giá xăng tăng cao và chi phí sinh hoạt tăng lên.
Theo số liệu mới nhất từ Silver Bulletin, khoảng 56% người dân Mỹ phản đối cuộc xung đột, trong khi chỉ khoảng 36% ủng hộ. Một cuộc thăm dò gần đây khác do Financial Times và Focaldata thực hiện cho thấy thậm chí còn ít hơn, chỉ khoảng một phần ba dân số tán thành cách điều hành của Tổng thống Trump.
Những con số này đóng vai trò như một động lực để thay đổi hướng đi. Và nếu Tổng thống Trump không vạch ra một con đường mới, thì người khác có thể sẽ làm điều đó sau khi cuộc bầu cử kết thúc.
"Giới tinh hoa hoạch định chính sách của Mỹ đang mất phương hướng trong cuộc chiến với Iran, bởi vì cả hai đảng đều quen với việc coi Iran là ‘kẻ thù muôn đời’ và không ai dám mạo hiểm về mặt chính trị trong năm bầu cử để thử một quan điểm khác," Clay Giáo sư Clarke, cộng tác viên nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và An ninh thuộc Đại học Maryland, người đã thu thập các cuộc thăm dò dư luận ở cả Mỹ và Iran, nói với Newsweek.
"Sau cuộc bầu cử, cuối cùng sẽ có người phải đưa ra lập luận cho một đường lối khác," Giáo sư Clarke nói.
Pezeshkian lại đối mặt với một vấn đề trái ngược ở một số khía cạnh.
Không giống như cán cân quyền lực ở Mỹ, trong hệ thống chính trị của Iran, "sự chia sẻ quyền lực ở cao cấp nhất diễn ra giữa tổng thống, lãnh đạo tối cao, chủ tịch quốc hội, nhà lãnh đạo ngành tư pháp và các lãnh đạo quân đội", Giáo sư Clarke nói, đồng thời lưu ý rằng lãnh đạo tối cao cũng đóng vai trò là tổng tư lệnh.
Danh hiệu đó hiện đang do Ayatollah Mojtaba Khamenei nắm giữ, con trai của Lãnh tụ tối cao lâu năm Ayatollah Ali Khamenei, người đã bị ám sát trong đợt tấn công đầu tiên của cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống lại Iran. Mặc dù được bổ nhiệm bởi Hội đồng Chuyên gia, một cơ quan do Hội đồng Giám hộ được Lãnh tụ tối cao phê chuẩn, giám sát, nhưng Khamenei con kể từ đó không xuất hiện trước công chúng, làm dấy lên nhiều đồn đoán về số phận thực sự của ông.
Trong khi các tuyên bố vẫn tiếp tục được đưa ra nhân danh nhà lãnh đạo tối cao, sự vắng mặt của ông đã mở đường cho những người khác củng cố ảnh hưởng trong hệ thống lãnh đạo tập thể được thiết lập trong suốt cuộc xung đột.
Bên cạnh Pezeshkian, nhóm này còn bao gồm một nhà lãnh đạo được bầu khác, Chủ tịch Quốc hội Mohammed Bagher Qalibaf, và ba quan chức được bổ nhiệm: Chánh án Tòa án Gholam-Hossein Mohseni-Ejei, Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC Thiếu tướng Ahmad Vahidi và một đại diện giấu tên của quân đội chính quy Iran, được gọi là Artesh.
Trong số đó, có hai trường hợp đặc biệt nổi bật.
Qalibaf, cựu chỉ huy Lực lượng Không quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC và thị trưởng Tehran, đã nổi lên như một cầu nối thực dụng giữa các phe phái đối lập trong Iran và là người đồng lãnh đạo cùng với Ngoại trưởng Abbas Araghchi trong các cuộc đàm phán với Mỹ. Hồ sơ của ông đã thu hút sự chú ý của Tòa Bạch Ốc ngay từ đầu, thậm chí Tổng thống Trump còn ám chỉ rằng Qalibaf có thể là ứng cử viên cho vị trí lãnh đạo được Washington chấp thuận ở Iran.
Sự trỗi dậy của Vahidi diễn ra âm thầm hơn nhưng tiềm ẩn nhiều mưu mẹo hơn. Người đàn ông từng giúp thành lập Lực lượng Quds tinh nhuệ của IRGC trước khi trao quyền cho cố Thiếu tướng Qassem Soleimani—người sau đó thiệt mạng trong một cuộc không kích do Tổng thống Trump ra lệnh ở Iraq vào Tháng Giêng năm 2020—dường như đã âm thầm vun đắp cho phe phái riêng của mình, trong đó có cả Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Mohammad Bagher Zolghadr.
Giống như Pezeshkian, Qalibaf đã tìm cách truyền đạt nhận thức về tình trạng kinh tế khó khăn của Iran, vốn càng trở nên trầm trọng hơn bởi những lời đe dọa "ngày D kinh tế" của Tổng thống Trump. Vahidi và các tướng lĩnh cao cấp khác của IRGC chủ yếu tập trung vào cảnh báo về leo thang quân sự.
Trong khi đó, chương trình cải cách của Pezeshkian đang chịu áp lực lớn hơn bao giờ hết. Sau khi hứa hẹn về việc tăng cường quan hệ ngoại giao và cải thiện kinh tế trong chiến dịch tranh cử thành công để kế nhiệm cố Tổng thống Ebrahim Raisi, một người theo chủ nghĩa nguyên tắc kiên định đã qua đời trong vụ tai nạn trực thăng hồi tháng 5 năm 2024, Pezeshkian hiện đang phải gánh chịu chiến tranh và sự phong tỏa.
Giáo sư Clarke lập luận rằng Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran chỉ có thể đạt được sự đồng thuận "vì phe cải cách đã bị thuyết phục bởi hành vi của Tổng thống Trump rằng phe bảo thủ Iran về cơ bản đã đúng về Hoa Kỳ - bất kỳ quá trình đàm phán nào cũng có thể bị gián đoạn bởi một cuộc tấn công bất ngờ."
Hơn nữa, những lời chỉ trích nhắm vào Pezeshkian đang ngày càng lan rộng trong một số nhóm nhất định ở Iran. Một báo cáo được hãng thông tấn bán chính thức Cộng hòa Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRNA công bố hôm thứ Tư dẫn lời Dân biểu Ruhollah Lek-Aliabadi cho biết một đại diện giấu tên từ Tehran và các phe phái đồng minh đang tìm cách phế truất Pezeshkian vì "thiếu năng lực chính trị".
Tuy nhiên, Pezeshkian vẫn giữ một vai trò quan trọng. Ali Alfoneh, chuyên gia cao cấp tại Viện Nghiên cứu các Quốc gia vùng Vịnh Ả Rập, cho biết tổng thống Iran, dù "không đặc biệt quyền lực" so với Qalibaf hay Vahidi, "vẫn được nhìn nhận rộng rãi là người trung thực, đứng đắn và có thiện chí."
" Việc ông ấy mang trong mình dòng máu lai giữa người Azerbaijan và người Kurd mang lại cho ông ấy giá trị biểu tượng đặc biệt vào thời điểm Israel và Hoa Kỳ đang công khai tìm cách lợi dụng sự chia rẽ sắc tộc ở Iran và thậm chí kích động một cuộc nội chiến ở Iran", Alfoneh nói với Newsweek.
"Quan trọng hơn, Pezeshkian đã đích thân nhận trách nhiệm về những thiếu sót của chế độ," Alfoneh nói. "Nếu Qalibaf hoặc Vahidi cố gắng áp đặt ý muốn của họ lên ông ấy, Pezeshkian có thể đe dọa từ chức, buộc họ phải gánh vác trách nhiệm công khai lớn hơn đối với lạm phát và tình trạng nghèo đói của người dân."
Ý nghĩa của nó đối với cuộc chiến
Đối với Mỹ, sự suy giảm ủng hộ và chi phí ngày càng tăng liên quan đến cuộc chiến cuối cùng có thể buộc họ phải bắt đầu một chiến lược rút lui thực sự.
Theo lập luận của Giáo sư Clarke, kế hoạch như vậy trước hết sẽ bao gồm "các biện pháp xây dựng lòng tin", chẳng hạn như đạt được một thỏa hiệp hạn chế với Tehran về việc cho phép một số lượng nhất định các tàu của Iran và nước ngoài đi qua các vòng phong tỏa đối đầu được thiết lập ở eo biển Hormuz.
"Bản thân Tổng thống Trump sẽ không thực hiện các biện pháp xây dựng lòng tin, nhưng một vài chính trị gia sẽ phải bắt đầu tranh luận về điều đó," Giáo sư Clarke nói. "Nếu không, Mỹ sẽ tiếp tục sa lầy vào cuộc chiến với Iran thêm hai năm nữa, cho đến hết nhiệm kỳ của Tổng thống Trump."
Tuy nhiên, xu hướng chính trị của Iran ngày càng thu hẹp không gian cho ngoại giao.
Ông lập luận rằng, ngay cả khi người dân Iran tin rằng "Cộng hòa Hồi giáo không thể cải cách và đất nước đang bị tàn phá bởi sự quản lý yếu kém, tham nhũng và đàn áp có hệ thống", thì các trung tâm quyền lực cứng rắn nhất chỉ đang củng cố thêm do cuộc xung đột.
"Với một cuộc chiến tranh khác và một nhà lãnh đạo tối cao mới là Mojtaba Khamenei, người được tường trình cứng rắn hơn cha mình, phe cứng rắn đang trỗi dậy," Giáo sư Clarke nói với Newsweek.
"Trong nhiều năm, họ lập luận rằng không thể tin tưởng Hoa Kỳ và Iran không nên đạt được thỏa thuận nào," Giáo sư Clarke nói. "Thậm chí có người còn cho rằng Iran nên theo đuổi đến cùng chương trình hạt nhân của mình để ngăn chặn số phận của Muammar Gaddafi ở Libya và Ukraine trước cuộc xâm lược của Nga."
Cảm giác chiến thắng trong số các bên liên quan chủ chốt ở Iran cũng đã làm giảm bớt mong muốn thỏa hiệp, mặc dù một số chuyên gia Iran đã cảnh báo rằng Tehran có thể đang lạm dụng quyền lực của mình.
Ông Alfoneh cho biết, các nhà phân tích Iran khác, "đặc biệt là những người có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng", hiện "dường như coi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là một chiến trường khác".
"Vì không tin tưởng Tổng thống Trump, họ tính toán rằng việc kéo dài cuộc chiến đến cuộc bầu cử ngày 3 tháng 11 sẽ làm tăng chi phí kinh tế và chính trị cho Đảng Cộng hòa và, do đó, cho tổng thống", Alfoneh nói.
"Nếu đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát Hạ viện, và có thể cả Thượng viện, các nhà phân tích này dự đoán Tổng thống Trump sẽ thách thức kết quả bầu cử, đẩy Hoa Kỳ vào một cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài, làm Washington xao nhãng và mang lại cho Tehran một khoảng thời gian tạm lắng khỏi áp lực quân sự của Mỹ", ông nói thêm.
[Newsweek: Deepening US-Iran War Spells Political Trouble for Trump and Pezeshkian]
6. Ukraine cho biết Nga phóng hỏa tiễn hành trình Kalibr trực tiếp từ các căn cứ Hải Quân.
Theo Ukraine, Nga đã phóng các hỏa tiễn hành trình Kalibr trực tiếp từ các căn cứ Hải Quân bằng các tàu mang hỏa tiễn của mình trong bốn tháng liên tiếp.
Hôm Thứ Ba, 15 Tháng Chín, Thuyền trưởng Trung Tá Dmytro Pletenchuk, phát ngôn nhân Hải Quân, đã lưu ý đến xu hướng mới này trên truyền hình.
"Ngay cả việc sử dụng các chiến hạm mang hỏa tiễn hành trình phóng hỏa tiễn Kalibr cũng diễn ra trực tiếp tại căn cứ, tức là ngay trong cảng. Đây là xu hướng đã được quan sát thấy trong bốn tháng liên tiếp", Trung Tá Pletenchuk cho biết.
Hỏa tiễn Kalibr, với tầm bắn được báo cáo là 1.500-2.500 km (932-1.553 dặm), là vũ khí chủ lực trong kho vũ khí của Hải quân Nga và đã được sử dụng thường xuyên để tấn công các thành phố của Ukraine kể từ năm 2022.
Các hỏa tiễn này thường được phóng từ biển bởi các tàu chiến và tàu ngầm của Nga, và các kênh truyền thông của Ukraine theo dõi sát sao các hoạt động của chúng trước các cuộc tấn công hỏa tiễn tiềm tàng.
Pletenchuk lưu ý đến tính chất đặc thù và khó khăn trong việc phóng chúng từ cảng, trước khi cảnh báo rằng không nên xem nhẹ mối nguy hiểm của các hỏa tiễn này.
"Ví dụ, tàu ngầm cũng không dễ sử dụng. Để làm được điều đó, chúng cần phải lặn xuống. Tôi vẫn không thể tưởng tượng nổi làm thế nào họ có thể sử dụng chúng theo cách mà họ đang triển khai hiện nay", Trung Tá Pletenchuk nói tiếp.
"Chúng ta không nên xem nhẹ mối nguy hiểm: chúng ta đang giả định con số tối đa – bốn chiến hạm, nhưng con số thực tế có lẽ chỉ là hai chiến hạm mặt nước," ông nói thêm.
Trung Tá Pletenchuk cũng ước tính rằng Nga có bốn tàu có khả năng phóng hỏa tiễn Kalibr từ Hắc Hải – hai tàu chiến lớp Buyan-M và hai tàu ngầm lớp Varshavyanka.
Ngày 9 tháng 9, Ukraine tuyên bố đã bắn trúng tàu Admiral Essen, một tàu khu trục lớp Admiral Grigorovich của Nga có khả năng phóng hỏa tiễn Kalibr, tại cảng Novorossiysk của Nga.
Trung Tá Pletenchuk cũng lưu ý về tần suất phóng hỏa tiễn hành trình của Nga đã giảm, cho biết chỉ có hai vụ phóng được ghi nhận trong tháng này, so với mức cao nhất là ba vụ vào mùa hè.
Theo thống kê của Kyiv Post, Nga đã phóng ít nhất 251 hỏa tiễn hành trình trong tháng 7, với các cuộc tấn công quy mô lớn được ghi nhận trong ba ngày (2/7, 6/7 và 30/7), trong đó lần lượt 40, 55 và 65 hỏa tiễn hành trình đã được phóng, theo cập nhật buổi sáng của Không quân Ukraine.
Trong những tháng còn lại của tháng 7, các vụ phóng hỏa tiễn hành trình diễn ra rải rác, lên đến 16 vụ mỗi ngày.
[Kyiv Post: Russia Launches Kalibr Cruise Missiles Directly From Base, Ukraine Says]
7. Lãnh đạo Trung Quốc, Nga và Iran tập trung tại Ấn Độ khi các nước BRICS tìm kiếm lập trường chung.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cùng các nhà lãnh đạo Nga, Iran, Ấn Độ và các nước BRICS khác gặp gỡ tại New Delhi để tìm kiếm điểm chung trong cuộc chiến ở Trung Đông, khi những chia rẽ sâu sắc đang thử thách khối 11 thành viên này.
Theo hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã, ông Tập Cận Bình phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh rằng cuộc chiến ở Trung Đông "không phục vụ lợi ích chung của cộng đồng quốc tế".
Các Ngoại trưởng của nhóm BRICS đã không đạt được thỏa thuận về một tuyên bố chung khi họ gặp nhau tại New Delhi vào tháng 5, trong bối cảnh Iran, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất bất đồng về cuộc chiến bắt đầu bằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28 tháng 2.
Tuy nhiên, các nguồn tin ngoại giao Ấn Độ cho biết các nhà lãnh đạo đang nỗ lực hướng tới một lập trường chung về một số vấn đề khi khối này tìm cách tăng cường ảnh hưởng toàn cầu và giải quyết xung đột, bất ổn thương mại và an ninh năng lượng.
BRICS được thành lập năm 2009 như một diễn đàn dành cho các nền kinh tế mới nổi lớn đang tìm kiếm ảnh hưởng lớn hơn trong các thể chế do các cường quốc phương Tây thống trị.
Tổng thống Iran Pezeshkian đã tham dự hội nghị thượng đỉnh ngay sau khi cảnh báo rằng Trung Đông không cần Hoa Kỳ làm "cảnh sát khu vực", trong bối cảnh hai nước đang trong tình trạng chiến tranh và căng thẳng đe dọa eo biển Hormuz quan trọng.
Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed Al Nahyan cũng đang tham dự hội nghị thượng đỉnh tại New Delhi, cùng với Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi, và Ngoại trưởng Ả Rập Xê Út, Hoàng tử Faisal bin Farhan dự kiến sẽ tham gia vào cuối ngày thứ Bảy.
[CBSNews: China, Russia, Iran leaders gather in India as BRICS nations seek common ground]
8. Điện Cẩm Linh tuyên bố sẽ tiếp tục tấn công Ukraine sau vụ tấn công của Nga gần biên giới Ba Lan.
Ngày 14 tháng 9, Điện Cẩm Linh tuyên bố Nga sẽ tiếp tục tấn công các mục tiêu trên khắp "toàn bộ" Ukraine, sau vụ tấn công hiếm hoi của Nga gần biên giới Ba Lan khiến Warsaw và các đồng minh Âu Châu lo ngại.
Nga đã nhiều lần tấn công các khu vực phía tây của Ukraine kể từ khi phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022, nhưng các cuộc tấn công sát biên giới phía tây của Ukraine như vậy tương đối hiếm.
Hôm Chúa Nhật, Ba Lan, một thành viên của NATO, cho biết Nga đã tấn công một đầu máy xe lửa bên trong lãnh thổ Ukraine, cách biên giới chung giữa hai nước khoảng 2 km.
"Nếu tôi hiểu đúng, vụ việc này liên quan đến lãnh thổ Ukraine", phát ngôn viên Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết khi hãng tin AFP hỏi về vụ tấn công.
"Quân đội của chúng ta đang hoàn thành nhiệm vụ trên toàn lãnh thổ Ukraine. Họ sẽ tiếp tục làm như vậy," ông nói thêm.
Các đồng minh phương Tây lên án vụ tấn công
Hôm thứ Hai, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết vụ tấn công vào đoàn tàu đi Warsaw sẽ không ngăn cản các nước phương Tây ủng hộ Kyiv tiếp tục hỗ trợ Ukraine.
"Vụ tấn công trên một chuyến tàu chở khách ở Ukraine ngày hôm qua cho thấy Putin đã trở nên tuyệt vọng đến mức nào," Rutte nói với các nhà báo.
"Ông ta nghĩ rằng ông ta có thể ngăn cản chúng tôi ủng hộ Ukraine và làm suy yếu sự đoàn kết của chúng ta. Ông ta đã sai. Câu trả lời của chúng tôi là tăng cường hỗ trợ", ông nói thêm.
Chính phủ Anh cũng lên án vụ tấn công, cho rằng nó nhằm mục đích làm suy yếu sự ủng hộ quốc tế dành cho Ukraine.
Phát ngôn nhân của văn phòng Thủ tướng Anh tại Downing Street mô tả vụ tấn công vào chuyến tàu đi Warsaw là "một nỗ lực vô ích của Nga nhằm làm suy yếu sự ủng hộ của chúng tôi dành cho Ukraine."
Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã lập kỷ lục mới về số vụ tấn công nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga trong tháng 8 và dường như họ không có ý định giảm tốc độ trong tháng 9.
"Điều đó sẽ không làm chúng tôi nản lòng," phát ngôn nhân nói với các nhà báo.
Ba Lan, một trong những đồng minh chính của Ukraine và là tuyến đường vận chuyển quan trọng cho viện trợ phương Tây, đã mô tả các cuộc tấn công hôm Chúa Nhật là một "sự leo thang" và triệu tập một cuộc họp đặc biệt của chính phủ vào tối hôm đó.
Cả Kyiv và Warsaw đều xác nhận các vụ tấn công và cho biết không có ai bị thương.
Ukraine cũng cho biết Nga suýt chút nữa đã đâm vào một đoàn tàu ngoại giao chở các quan chức cao cấp phương Tây.
Ông Tusk cho biết Nga đã lên kế hoạch tấn công các cửa ải biên giới.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk hôm Chúa Nhật cho biết Warsaw trước đó đã nhận được thông tin rằng Mạc Tư Khoa có thể đang lên kế hoạch tấn công các cửa ải biên giới.
Tuần trước, Kyiv cho biết Nga đã tấn công một trạm kiểm soát trên biên giới Ukraine với Moldova, khiến hai người thiệt mạng.
"Chúng tôi biết rằng trong kế hoạch của Nga sẽ có nỗ lực làm suy yếu, làm tê liệt, và thậm chí có thể phá hủy các cửa ải biên giới của Ukraine, điều này cũng ảnh hưởng đến đất nước chúng tôi", Tusk nói.
Liên minh Âu Châu cho biết các cuộc tấn công mới nhất nhằm mục đích "đe dọa các nước phương Tây không ủng hộ Ukraine".
[Kyiv Post: Kremlin Vows to Keep Striking Ukraine After Russian Attack Near Polish Border]
9. Một quan chức Yemen mô tả cuộc tiến công của lực lượng Houthi là "đau đớn".
Một quan chức cao cấp của chính phủ Yemen cho biết lực lượng của họ sẽ quay trở lại bờ biển Biển Đỏ và phản công, sau khi lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn nhanh chóng chiếm giữ lãnh thổ vào tuần trước trong khi lực lượng chính phủ tháo chạy tán loạn.
Sultan al-Arada, một thành viên của hội đồng tổng thống cầm quyền, mô tả sự sụp đổ của lực lượng chính phủ tại thành phố cảng Mokha và các nơi khác trên bờ biển phía tây Yemen là "đau đớn và đáng tiếc".
Ông Al-Arada, đồng thời là thống đốc tỉnh Marib ở miền trung, cho biết trong cuộc phỏng vấn trên truyền hình phát sóng tối thứ Bảy rằng các lực lượng "hiện đang tập hợp lại và sẽ quay trở lại chiến trường dưới hình thức này hay hình thức khác."
Hôm thứ Sáu, một quan chức quân sự cao cấp thuộc chính phủ Yemen được quốc tế công nhận đã đổ lỗi cho "sự thiếu phối hợp" giữa quân đội Yemen và nhiều lực lượng dân quân đồng minh, nói rằng điều đó đã tạo cho lực lượng Houthi "một cơ hội vô giá".
Vị quan chức này, người yêu cầu giấu tên vì không được phép nói chuyện với giới truyền thông, cũng cho biết họ rất kinh ngạc khi lực lượng không quân Ả Rập Xê Út không hành động để ngăn chặn việc chiếm giữ Mokha, cách eo biển khoảng 50 dặm.
[CBSNews: Yemen official describes Houthi advance as "painful"]
10. Liên Hiệp Quốc cho biết Ít nhất 76.000 người đã phải chạy trốn khỏi giao tranh ở Yemen kể từ tháng 7:
Ít nhất 76.000 người đã phải di tản ở Yemen kể từ tháng 7, và con số này đã tăng gấp bốn lần trong tuần qua khi giao tranh bùng phát giữa lực lượng chính phủ và phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn.
"Tổ chức Di cư Quốc tế, gọi tắt là IOM cảnh báo về một cuộc khủng hoảng di dời dân cư đang ngày càng trầm trọng ở Yemen, diễn ra từng giờ", cơ quan Liên Hiệp Quốc này cho biết trong một tuyên bố.
Lực lượng Houthi, vốn đã kiểm soát phần lớn miền bắc Yemen trong nhiều năm, đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn vào tuần trước nhằm vào lực lượng chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn, giành được hết chiến thắng này đến chiến thắng khác trong cuộc giao tranh khiến hàng trăm người thiệt mạng.
Kể từ khi lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa đường biển đối với Ả Rập Xê Út vào tháng 7, "ít nhất 76.000 người đã phải rời bỏ nhà cửa", IOM cho biết.
"Con số này gấp bốn lần tổng số của tuần trước, khi giao tranh leo thang," thông báo cho biết, đồng thời cảnh báo "cả gia đình đang phải di tản, thường là vào ban đêm. Họ không có nơi nào an toàn để đến."
Một phát ngôn viên của cơ quan này nói với AFP rằng, kể từ đầu tháng 9, hơn 70.000 người đã phải di tản.
[CBSNews: At least 76,000 have fled fighting in Yemen since July: U.N.]
11. Tổng thống Trump nói ông không quan tâm nếu các quốc gia vùng Vịnh gặp gỡ Iran.
Khi được hỏi về cuộc gặp giữa các quốc gia vùng Vịnh với Iran tại Oman hôm thứ Hai để thảo luận về eo biển Hormuz, Tổng thống Trump nói rằng ông không quan tâm.
"Tôi không quan tâm. Đó là việc của họ," Tổng thống Trump nói với các phóng viên tại sân golf của mình ở Ái Nhĩ Lan. "Nếu họ có thể hạnh phúc… nếu họ hạnh phúc, thế là ổn rồi."
Cuộc gặp dự kiến diễn ra trong bối cảnh Cộng hòa Hồi giáo Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz trong suốt cuộc chiến, đẩy giá dầu tăng cao.
Tổng thống Trump hôm Chúa Nhật tuyên bố rằng cuộc chiến với Iran sẽ kết thúc "ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ", đồng thời nói thêm rằng "giá xăng sẽ giảm mạnh". Ông nói "Iran rất muốn đạt được thỏa thuận", và cho biết họ "liên tục gọi điện".
[CBSNews: Trump says he doesn't care if Gulf states meet with Iran]
12. Thái tử Ả Rập Xê Út sẽ gặp lãnh đạo Ai Cập sau khi lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn giành được thắng lợi.
Theo thông báo từ phủ tổng thống Ai Cập, Tổng thống Abdel Fattah al-Sisi dự kiến sẽ đón tiếp Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman vào thứ Ba, trong bối cảnh giao tranh giữa phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn và chính phủ Yemen được Saudi Arabia ủng hộ.
Phủ tổng thống cho biết sẽ có một cuộc gặp song phương giữa hai nhà lãnh đạo. Chuyến thăm diễn ra sau cuộc tấn công kéo dài một tuần của lực lượng Houthi, đỉnh điểm là việc nhóm này chiếm giữ bờ biển Biển Đỏ của Yemen, củng cố quyền kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb, tuyến đường vận chuyển dầu mỏ của Ả Rập Xê Út.
Trước đó, Ai Cập đã bác bỏ đề xuất của lực lượng Houthi về các cuộc đàm phán trực tiếp nhằm phối hợp giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz và Biển Đỏ, theo hãng thông tấn Al-Araby Al-Jadeed của Qatar.
[CBSNews: Saudi crown prince to meet with Egypt's leader after Iran-backed Houthis make gains]
13. Tổng thống Iran cho biết Tehran và Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất muốn "lật sang trang mới" về cuộc chiến tranh.
Tổng thống Iran hôm Chúa Nhật tuyên bố rằng Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, hai nước có quan hệ đã xấu đi kể từ khi chiến tranh Trung Đông bắt đầu, muốn "lật sang trang mới".
"Lần đầu tiên kể từ sau chiến tranh và những sự kiện xảy ra ở vùng Vịnh Ba Tư, chúng tôi đã có một cuộc trao đổi mang tính xây dựng với thái tử Abu Dhabi", Massoud Pezeshkian phát biểu một ngày sau cuộc gặp với Sheikh Khaled Bin Mohamed Bin Zayed Al Nahyan tại Ấn Độ, bên lề hội nghị thượng đỉnh BRICS. "Chúng tôi đồng ý sẽ khép lại quá khứ, hướng tới tương lai và cùng nhau xây dựng nó."
Sau khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hồi tháng Hai châm ngòi cho cuộc chiến ở Trung Đông, Tehran đã trả đũa các đồng minh của Mỹ trong khu vực, trong đó Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất phải gánh chịu phần lớn thiệt hại.
Vào tháng 8, Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất tuyên bố đình chỉ hoạt động thương mại và trao đổi tài chính với Iran.
Dubai, thành phố lớn nhất của Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất, là nơi sinh sống của một cộng đồng người Iran có nguồn gốc sâu xa và là huyết mạch kinh tế quan trọng đối với Iran, quốc gia đang phải vật lộn dưới sức nặng của các lệnh trừng phạt từ Mỹ và quốc tế.
[CBSNews: Iran president says Tehran and UAE want to "turn the page" on war]