Tính kiên nhẫn thì ai cũng có; khác biệt là kẻ ít người nhiều. Có người rất gỏi kiên nhẫn, kẻ khác lại gỏi nổi nóng. Có người chịu đựng kiên nhẫn giỏi đến độ người khác hiểu lầm cho là nhút nhát, nhu nhược. Người khác lại đề cao cho đó là đức tính nổi bật của người có khả năng tự chủ rất cao, hoàn toàn làm chủ, điều khiển được cảm xúc mình. Mỗi người có cách riêng để diễn tả cảm xúc, bực bội trong lòng. Người thích nhẹ nhàng luôn tránh bạo lực, họ dùng lời nói diễn tả nỗi bực dọc, khó chịu trong lòng và kêu gọi người kia hãy mau chóng ngừng lại cách hành xử bất bình. Mạnh hơn chút thì tỏ thái độ cả trên khuôn mặt lẫn ngôn từ. Tệ hại hơn cả là mau chóng nổi nóng và diễn tả nỗi bực dọc bằng ngôn ngữ tục tằn, kèm theo hành động chân tay.

Thực ra dù giỏi hay dở kiềm chế cảm xúc thì đến một mức độ nào đó, kiên nhẫn con người cạn kiệt. Tới một mức độ, thời điểm nhất định, thời gian dành cho kiên nhẫn bị khoá chặt, chấm dứt. Đây chính là điều người chủ ruộng nói với thợ. Kiên nhẫn của chủ kéo dài từ lúc kẻ thù gieo hạt giống xấu vào ruộng cho đến cuối đời, được biết đến như là mùa gặt. Đây là mức giới hạn cuối cùng của chủ. Chủ không mất kiên nhẫn, tiếp tục đợi cho đến mùa gặt. Tới thời điểm này cũng là lúc chấm dứt mọi bàn thảo, nhân nhượng, đối thoại. Tất cả đều chấm dứt ở thời điểm mùa gặt, mùa thu hoạch. Không thể tích trữ trong kho lẫm cả hạt giống tốt lẫn với hạt cỏ dại. Vì thế cỏ dại bị loại ra ngoài, tiêu hủy. Đây là kết quả cuối đời của con tim chai đá, cố chấp, không thoả thuận, từ chối nhân nhượng. Con tim chân thành cũng có những lầm lẫn, sai trái nghiêm trọng, bị mê hoặc hay phán đoán sai lầm. Sự khác biệt không lệ thuộc vào hệ quả của lỗi lầm mà ảnh hưởng bởi mức độ ngoan cố, cố chấp. Mọi sai trái, lỗi lầm đều có cơ hội thống hối, trở về, làm hoà. Cơ hội cuối cùng là trước mùa gặt. Sau mùa gặt là hết cơ hội.

Chúa là Đấng rộng lượng từ bi, giầu tình thương, đầy ân sủng, chậm bất bình lại mau tha thứ. Thánh Phaolô cho biết Thánh Thần Chúa đến hỗ trợ khi ta yếu đuối, sa ngã Rom 8:26. Thần Khí Thiên Chúa không đến trách phạt, quở mắng nhưng đến giang tay cứu vớt, giúp đỡ, giúp ta hoán cải, tăng thêm sinh lực giúp ta trở về, đi theo đường lối Chúa. Thánh Phaolô còn cho biết tội lỗi làm lu mờ tâm trí, lung lạc tinh thần đến độ ta không còn thông minh, đủ sáng suốt xếp đặt tư tưởng cho rõ ràng, ăn nói mạch lạc. Thánh Thần giúp và soi sáng cõi lòng để ta phân biệt đúng sai, phải trái, thiện ác, chính tà Rom 8: 27.

Cuộc sống luôn có đau khổ, nhọc nhằn, khó khăn, vất vả. Đây không phải là hình phạt tượng trưng. Đừng hiểu lầm, giải thích hạn hẹp về tình yêu Chúa. Tình yêu Chúa bao la, vĩ đại hơn ngàn vạn lần tội con người phạm. Đau khổ trong đời tồn tại ở mọi thế hệ, cho mọi giới, tầng lớp. Chúng là những thực tại trong cuộc sống với mục đích rõ ràng. Đau khổ tồn tại, hiện diện trong đời với mục đích nhắc nhở con người bị giới hạn về nhiều mặt. Sức khoẻ, tuổi thọ, trí nhớ, mức phán đoán, tinh thần yếu nhược, tâm trí lu mờ, yếu đuối, dễ vấp phạm sai trái. Để vượt lên, đứng dậy từ vấp ngã, đôi khi con người không thể tự mình vươn lên nhưng cần ơn Chúa trợ giúp. Ơn Chúa giúp con người chỗi dậy, trở về đường lành thánh sau khi sa ngã.

Đức Kitô giải thích cho môn đệ biết kẻ thù là ma quỉ gieo mầm hoạ vào ban đêm, lúc trời tối, lúc nhìn không rõ. Âm thầm hành động trong đêm tối thường là hành động mờ ám, trái nghịch lương tâm, công lí, thù địch và ngay cả chết người. Hành động đến từ ma quỉ thì không thể tốt lành bởi bản chất của chúng là gian tà. Cộng tác với ma quỉ, dưới bất cứ hình thức nào, đều là tay sai của gian tà, mất ơn làm con Chúa, trở thành nô lệ cho tội lỗi. Ma quỉ dùng hứa hẹn của cải, vật chất làm mồi nhử thưởng cho kẻ cộng tác với chúng. Khi sự việc bại lộ, công lí toả sáng, ma quỉ không đến trợ giúp nhưng xúi người đó tiến sâu hơn vào điều xấu, che dấu lỗi lầm bằng hình thức chối tội, đổ thừa và nếu cần sẽ thề gian, làm chứng dối mong tránh tội. Với công lí xã hội loài, người ma quỉ đôi khi thành công trong việc che đậy sự tội do chúng xúi dục. Công lí mùa gặt, ma quỉ không thể che dấu thêm, chúng biến mất để một mình người dại dột tin, nghe theo chúng một mình phải trả giá, đối diện với công lí. Cần ghi nhớ ma quỉ không được phép làm hại thân xác con người. Chúa không cho phép chúng làm điều đó. Vì thế ma quỉ dùng chiến thuật mượn tay thuộc hạ, là những kẻ tình nguyện cộng tác với chúng. Ma quỉ cám dỗ, xúi dục thuộc hạ, thay mặt chúng làm điều tàn ác, gây đau khổ, tang thương, chết chóc, hại anh em đồng loại. Chúa là Đấng duy nhất cầm quyền sinh tử. Kẻ nói có quyền sát sinh người khác là câu ma quỉ mượn miệng lưỡi thuộc hạ nạt nạn nhân và giết hại sự sống.

Xin ơn trung thành đến mùa gặt.

 

John M. Grondelski, trong bản tin Thứ Ba, ngày 14 tháng 7 năm 2026 của tạp chí The Catholic Thing, cho hay: Magnifica humanitas, thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, phần lớn được công chúng hiểu là đề cập đến trí tuệ nhân tạo. Quan điểm của công chúng là, giống như vị giáo hoàng tiền nhiệm cách đây 135 năm trong Rerum Novarum, Đức Giáo Hoàng Prevost dự định đề cập đến “những điều mới mẻ” của thế kỷ 21.

Trích lời Abraham Lincoln: “Có một phần sự thật trong điều này…” Nhưng xin tiếp tục trích dẫn lời ông, “…tôi rất vui vì điều đó, nhưng nó không HOÀN TOÀN đúng.” (nhấn mạnh trong bản gốc)

Thậm chí có những người muốn diễn giải Magnifica humanitas như một sự từ bỏ “thần học vùng chậu” của Đức Giáo Hoàng để ủng hộ “công lý xã hội”.

Điều đó ít đúng hơn nhiều.

Trong khi Đức Giáo Hoàng tìm cách giải quyết những “điều mới mẻ”, những người quản lý tốt biết cách đưa ra khỏi kho tàng của Giáo hội “những điều cũ và mới”. (Mt 13:52) Vâng, chúng ta cần giải quyết những “điều mới mẻ”. Nhưng chúng ta giải quyết chúng bằng sự khôn ngoan của thời xưa.

Tuy nhiên, điểm quan trọng hơn trong thông điệp Magnifica humanitas là một chân lý nhân học quan trọng hơn: con người không thể bị thay thế. Con người là không thể thay thế được. Như Công đồng Vatican II đã nhắc nhở chúng ta, con người là sinh vật duy nhất trên trái đất mà Thiên Chúa muốn vì chính nó. (Gaudium et spes, 24)

Thách thức mà trí tuệ nhân tạo đặt ra, trên phương diện thực tiễn, là khả năng gây ra tình trạng thất nghiệp ở con người do việc kỹ thuật hóa công việc, đặc biệt là các công việc cơ bản thường được coi là “công việc cấp thấp”. Điều đó đặc biệt đe dọa các nhóm dân số dễ bị tổn thương: những người trẻ tuổi đang cố gắng gia nhập thị trường lao động; những người thiếu kinh nghiệm; và những người chưa được đào tạo. Nếu như cách đây một thập niên, một thái độ tự mãn nào đó bảo những người thợ mỏ “học lập trình”, thì ngày nay, câu trả lời ngạo mạn có thể là “trau dồi kỹ năng pha chế cà phê của bạn”.

Việc làm và thất nghiệp không chỉ là hiện tượng kinh tế bởi vì công việc (như Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã lưu ý cách đây 45 năm trong thông điệp Laborem exercens) không chỉ là một yếu tố chi phí. Việc làm là yếu tố thiết yếu cho sự phát triển toàn diện của con người (đây là một phạm trù lớn hơn và quan trọng hơn cả sự thịnh vượng kinh tế, mặc dù chúng không loại trừ lẫn nhau).

Con người cần phải làm việc. Một xã hội tước đoạt việc làm của con người – nhân danh một tầm nhìn không tưởng hoặc để tối đa hóa lợi nhuận – là một xã hội vô nhân đạo. Và chúng ta đừng để một số người coi nhẹ sự thật đó chỉ vì họ không chịu thừa nhận điều họ muốn là một xã hội hoàn toàn do kinh tế chi phối. Như câu ngạn ngữ xưa, đó là những người biết giá của mọi thứ nhưng không biết giá trị của bất cứ thứ gì.

Trí tuệ nhân tạo cũng đặt ra một thách thức lý thuyết. Kể từ thời Pla-tông – và đặc biệt là từ thời Descartes – đã có một cám dỗ khi nghĩ về con người như một tâm trí chỉ đơn thuần trú ngụ trong một cơ thể. Chủ nghĩa siêu nhân bản đương thời chỉ đơn giản là cực đoan hóa sai lầm đó bằng cách tưởng tượng ra ý thức tách rời khỏi thể xác.

Nhân học Kitô giáo nhấn mạnh thay thế rằng con người là một thể thống nhất có thể xác, phẩm giá của họ không thể bị thu hẹp thành thông tin hay tính toán. (Tất nhiên, theo một số nhà thần học thời kỳ đầu, chính trạng thái nhập thể đó đã gây ra cuộc nổi loạn của ma quỷ). Việc một số người theo chủ nghĩa “siêu nhân bản” có những hình dung về tâm trí tách rời khỏi thể xác cho thấy mối đe dọa lý thuyết vẫn còn tồn tại.

Vấn đề cốt lõi không phải là kỹ thuật: mà là nhân tính.

Oren Cass đã nắm bắt được vấn đề này trong những suy tư của ông về câu hỏi thường gặp trong các biến cố xã hội, “Bạn làm gì?” Cass nhận thấy rằng câu hỏi này thường có chức năng phân loại con người: làm X sẽ mang lại cho bạn uy tín đặc biệt, làm Y thì bình thường [meh] thôi (ngoại trừ khi những người có uy tín đặc biệt cần giao đồ ăn, sửa chữa đường ống nước hoặc công việc điện).

Rất ít người đặt câu hỏi từ quan điểm giá trị nhân học Kitô giáo về lao động, tức là, con người bạn được phát biểu như thế nào trong những việc bạn làm?

Một chân lý quan trọng của thông điệp Magnifica humanitas là tính trung tâm và không thể thay thế của con người. Con người không chỉ là một người suy nghĩ mà máy móc có thể thay thế. Con người không chỉ là một người lao động mà robot nên thay thế. Thông điệp đặt ra câu hỏi: bạn có nghĩ rằng sự khác biệt về chất lượng của một người quan trọng hơn khả năng thay thế về chức năng kỹ thuật-kinh tế của người đó không? Một người có hơn cả một bánh răng trong kế hoạch vĩ đại của ai đó không?

Bởi vì con người không phải là một bánh răng trong kế hoạch của Chúa. Đúng vậy, Chúa đã tạo ra con người và thậm chí giao cho họ công việc, không phải để trừng phạt tội lỗi, mà vì điều đó thiết yếu đối với bản chất và vai trò của họ với tư cách là hình ảnh và họa ảnh Thiên Chúa. Vị trí của con người trong vũ trụ của Chúa là một người tự do, yêu thương được mời gọi tham gia vào tình yêu tự do và vĩnh cửu với Ba Ngôi Yêu Thương. Đó là thông điệp cứu rỗi. Nó khác biệt về cơ bản so với con người như một công cụ của Chúa.

Ở mức độ mà Magnifica humanitas minh họa cách trí tuệ nhân tạo có thể đe dọa chân lý đó, nó hé lộ một góc nhìn về một câu hỏi lớn hơn được Đức Giáo Hoàng trả lời từ quan điểm Kitô giáo: con người là ai? Nhưng câu hỏi đó không chỉ liên quan đến trí tuệ nhân tạo. Nó còn bị đe dọa trong tư duy “thuốc viên”. Điều này tìm được tiếng vang trong các biện pháp tránh thai của những năm 1960 và các loại thuốc phá thai như mifepristone và misoprostol ngày nay. Quan điểm đó cho rằng các vấn đề của con người và hậu quả của những lựa chọn của con người có thể được giải quyết bằng một loại “thuốc viên” nào đó. Nó vang vọng trong các tiểu văn hóa ma túy và rượu, nơi người ta cho rằng hạnh phúc của con người có thể được tạo ra bằng hóa chất trong một thời gian ngắn.

Nó liên quan đến điều mà Tổng giám mục Nam Phi Denis Hurley từng gọi là “sự cần thiết của kỹ thuật” và nhà văn Walker Percy gọi là “sự yêu thích kỹ thuật” – ý tưởng cho rằng nếu chúng ta có thể làm điều gì đó, chúng ta có thể, thậm chí có lẽ nên làm. Và không ai có thể nhốt con quỷ trở lại trong chai một khi ai đó đã vượt qua bước quyết định kỹ thuật.

Đó là tư duy tin rằng việc thụ tinh trứng trong ống nghiệm chỉ là một cách khác để sinh con, một “quy trình”, thậm chí có lẽ còn tốt hơn về mặt “kiểm soát phẩm chất” so với cách làm truyền thống. Tình yêu vợ chồng có phải chỉ là một “quy trình” khác?

Đó là lý do tại sao, bất chấp những người như David Gibson, Magnifica humanitas không phải là một sự lựa chọn nhị phân – càng không phải là sự chia rẽ – giữa “thần học về vùng chậu” và “công lý xã hội”. Công lý xã hội bắt đầu từ trong bụng mẹ: làm thế nào một đứa trẻ được sinh ra và liệu nó có được bảo vệ khi đã ở đó hay không. Đúng vậy, đứa trẻ đó một ngày nào đó nên có cơ hội làm việc. Nhưng quyền đó đòi hỏi trước đó phải có cơ hội được sống. Chúa không tạo ra con người theo hình ảnh và họa ảnh Người chỉ để làm việc: Người tạo ra con người trên hết là để được sống.

 

 

Hai đứa nhỏ bàn thảo về bản tin một nhân vật vừa mới qua đời. Báo chí ca tụng ông là người của đại chúng. Thằng kia nói chắc mày không đọc phần í kiến bạn đọc. Không phải ai cũng đồng í với nhà báo đâu. Có người nhắc lại câu nói nổi tiếng của ông.

Người chọn không đi cùng thuyền là chọn đi giữa hai con thuyền.

Thằng này cố bảo vệ í kiến mình, dựa vào nhà báo nêu cao công đức của ông, đề cao sự nghiệp, thành tích và địa vị quan trọng ông nắm cho đến khi lìa đời. Đứa kia đáp lại bộ óc thông minh, sáng suốt đó chết rồi sẽ ra sao? Lẩn thẩn một lúc nó tự đáp rồi bộ óc đó cũng chôn vùi trong cỗ quan tài, chôn sâu trong lòng đất, lâu ngày, dầy tháng cũng thành tro bụi.

Kì nghỉ hè năm đó, người bạn học của nó đi câu cá, té chết. Thằng này chết lãng nhách; chết vì con cá. Nghe kể lại cá mắc câu, sợ vuột mất con cá lớn, nó nương theo bờ đá mong đến chỗ thoai thoải kéo cá lên. Không may, nó trượt chân té, đầu đập vào đá. Mẹ nó nói đi nhà thương chụp xem đầu có bị sao không. Biết nhà không tiền, mẹ nó không vay mượn ai được nên có đi nhà thương, không tiền cũng bị đuổi về. Nó nói nó không sao cho mẹ an tâm. Mấy ngày sau nó mất.

Đầu niên học, nhà trường báo tin nó chết trong kì hè và tổ chức buổi cầu nguyện cho nó. Nhiều đứa mến vì nó rất thật lại hiền lành. Có vài môn nó học dưới trung bình, còn các môn khác lại rất trội. Tâm tính tốt vượt trội trên mọi người. Nhiều đứa bảo, giờ này nó không còn sợ khi thầy trả bài nữa. Mỗi lần thầy dò tên gọi trả bài là nó lo ra mặt. Sắc mặt nó tái nhợt. Ai cũng cho là trí nhớ nó kém. Thua kém môn học thuộc lòng, còn các môn khác nó rất xuất sắc. Hai đứa em gái nó lại giỏi nổi tiếng. Vài đứa bạn hỏi sao em mày học giỏi mà mày lại không bằng. Nó đáp trời cho. Trời ban cho ai người đó hưởng.

Toàn trường, từ thầy đến trò đều cảm động rơi lệ khi nghe em gái nó nói về người anh. Nhất là thầy dậy môn văn, sử địa và sinh vật, là những môn cần học thuộc lòng, hay nặng tiếng khi nó không thuộc bài. Em nó cho biết, mới hơn mười ba tuổi mà phải thay cha lo cho gia đình. Hàng ngày, lúc bốn giờ sáng, anh dậy phụ mẹ xay đậu để có đậu hũ bán chợ. Đúng bảy giờ, anh ăn vài miếng đậu đầu thừa, đuôi thẹo, trước khi dắt hai em đi học. Vào lớp anh mệt lả còn bị cơn ngủ hành hạ thì còn tâm trí đâu học hành. Gia đình biết làm thế không đúng nhưng anh là người duy nhất có thể phụ mẹ. Có lần anh bị bệnh, đứa em mười một tuổi phụ xay đậu. Tay không quen, xay không đều, lúc xay nhanh, lúc xay chậm, mất đậu.

Ngày mưa lớn, số người đi chợ nhỏ, sau phiên chợ mẹ phải gánh đậu vào làng bán. Đi học về anh phải lo cơm cho em, dọn nhà, rửa cối xay đậu, vác, chẻ củi để có củi nấu cho ngày hôm sau. Bằng đó công việc đều do tay anh gánh vác, chăm sóc. Dầu mệt lả nhưng anh không bao giờ than. Thương anh nhưng hai em không biết làm sao giúp anh. Anh mất cha lúc năm tuổi. Một mình mẹ lo cho ba anh em. Đứa năm tuổi, đứa ba và đứa út mới mấy tháng. Cái ông mà nhà truyền thông ca tụng, không giúp gì, mặc dù ông quen biết bố. Ông được truyền thông hết lời khen ngợi. Người ta nghi ông là người hất nhiều người khỏi ghế để ông có thể ngồi trên ghế. Bố có thể là một trong những người bị hất khỏi ghế mặc dù ông và bố làm hai nghề khác nhau. Ông làm chính trị; bố làm thương mại. Hai người hai nghề khác biệt. Ông ngầm bất bình vì những nơi ông đến thấy tên bố được đề cao. Tại một hội từ thiện người ta ghi danh bố đứng đầu trong danh sách các nhà hảo tâm. Hội này được bố bảo trợ, cung cấp thực phẩm cho dân nghèo. Một vài trường trung học cũng nêu danh vì hàng năm học sinh nghèo nhận được sách vở, quần áo đồng phục bố cho khi nhà trường yêu cầu. Có lần ông lớn báo cho nhà trường biết có một cơ quan hứa tặng một lượng lớn sách vở cho học sinh. Nếu muốn nhận thì phải tự chuyên chở. Nhà trường không có phương tiện nên nhờ bố giúp chuyển hàng về địa phương. Hàng đến trường an toàn nhưng bố gặp khó khăn bị mời đi làm việc lí do di chuyển số lượng lớn sách không giấy phép. Giấy phép chở hàng không được phép chở tài liệu liên quan đến văn hoá. Nhà trường can thiệp. Ông lớn cấp phép chở số lượng sách thuộc tỉnh ông. Vì thế bố bị toà án ở hai tỉnh kế bên kết tội chở tài liệu văn hoá không phép. Bố bị biệt giam, không thăm nuôi, không tin tức. Mẹ đi khiếu nại khắp nơi. Người ta hứa sẽ tìm cách giúp đỡ. Nơi đâu cũng hứa giúp. Thời gian đầu mẹ còn tin, dần dà cái niềm tin đó biến thành hy vọng. Mẹ sống trong hy vọng, chờ ngày bố về. Ngày đó vẫn chưa đến, mặc dù đã chín năm. Cái ông cho sách đó nay đã ra đi đem theo cả bí mật xuống lòng đất. Bố không về; mẹ thuê người đi tìm kiếm. Tiền mất, gian hàng bị bỏ bê xuống dốc thê thảm. Lại còn kẻ lạ mặt đến nói nếu có tiền họ có thể chạy án cho bố và sẽ sớm được tha. Mẹ nghĩ nếu tiền có thể giúp bố được tự do mẹ sẽ cố gắng. Nếu không thì ngày gia đình đoàn tụ xa vời vợi. Mẹ đành bán nhà lấy tiền lo cho bố vì mẹ quan niệm

Người làm ra của, của không làm ra người.

Tiền đã đưa nhưng người không về. Hết lần hứa này lại đến lần hứa tiếp. Lúc đầu họ hứa cuối năm sẽ có kết quả. Sau đổi sang bảy tháng; rồi lại vài ba tháng. Mỗi lần như thế mẹ phải chung thêm tiền, cho đến một ngày kia, kinh tế gia đình kiệt quệ, thiếu cả tiền thuê nhà lẫn tiền đóng học phí, mua thực phẩm, không thể sống trên tỉnh được nữa nên mấy mẹ con âm thầm về cư ngụ tại chợ quê. Hy vọng nơi xa lạ không ai biết chuyện gia đình và cũng tránh kẻ đến làm tiền. Có người thương hại chỉ cho nghề làm đậu hũ. Từ đó gia đình sống bằng nghề đậu hũ. Chuyện kín này người trong gia đình lớn nhỏ ai cũng biết rõ. Không bao giờ hé môi. Hôm nay đứa em thương anh nói toạc nơi công chúng khi nó so sánh ngày anh mất, gia đình có tổ chức an táng, xóm làng thông cảm, chia buồn. Bố mất không ma chay, giỗ chạp. Mẹ đau lòng, nửa nghĩ bố đã mất, nửa hy vọng bố còn sống đâu đó nên không dám tổ chức giỗ chạp. Biết rõ hoàn cảnh gia đình nhiều bạn rơi lệ. Những giọt nước mắt chân tình, thương cảm do con tim rung động người nghe không thể kiềm chế. Biết chuyện toàn trường thương tâm, cảm phục, luyến tiếc một người con, người bạn, người học sinh thầm lặng trong đau khổ.

Trong bài phát biểu học sinh trưởng lớp nói, giờ này bạn đã ngủ yên, thân xác bạn đã thành tro bụi. Với bạn tài và tuổi đi chung. Với đa số, tài sắc thường chết trước người. Giọng ca vàng chết trước, người chết sau. Sắc đẹp tàn phai theo ngày tháng. Cái khôn ngoan, hoạt bát âm thầm chết trước thân xác. Để giữ tiếng thơm, cần có đức. Để giữ giải nhất cần có tài. Để giữ tình thân, cần chân thật. Ngồi ghế lãnh đạo đến chết là ngồi nhiều, lãnh đạo ít. Ngồi để giữ ghế.

Với cả lớp anh nêu vấn đề các bạn nghĩ thế nào về cái hợp lí và nghịch lí của sự chết. Tài năng chết, khéo léo mất, giọng ca truyền cảm, thuỷ tinh vẩn đục, minh mẫn, trí nhớ cùn lục. Tất cả đều chết trước thân xác. Sau khi chết tất cả đều giống nhau. Tất cả đều trở về bụi tro. Bạn thông minh, nổi tiếng hay bạn chậm trí, vô danh, chết không phân biệt bạn sang hay hèn. Tất cả đều được cái chết đối xử công bằng.

Ngưng một chút lấy hơi, anh lớn tiếng, cuộc đời luôn có nghịch lí. Muốn tiến lên người ta cần giúp nhau cùng tiến. Tất cả cùng tiến như thế mới hy vọng có ngày tiến lên. Kéo người khác xuống để mình tiến lên là làm lụn bại, bắt mọi người đi sau. Kéo người khác xuống để một mình tiến lên là đi giật lùi. Thực tế này rất nghịch lí, nhưng rất đúng. Khi một người thành công hạ bệ người khác để tiến lên thì người khác sẽ bị con ma kéo xuống ám ảnh. Họ chấp nhận đi sau. Im hơi, lặng tiếng, nín thở qua sông, hay thành nịnh thần để được sống.

Anh kết luận truyền thông ca tụng, tường thuật thành tích lãnh đạo được lập đi, lập lại hàng năm nhưng nó luôn nằm trên mặt giấy. Sau đó xếp đống bỏ xó, may hơn thành giấy gói hàng. Những lời nói đơn sơ, chân thành của người em gái nói về anh mình lại đi thẳng vào con tim, thấm tận cõi lòng con người. Đây cũng là một nghịch lí cuộc đời. Điều người ta muốn đi sâu vào lòng lại phơi bày trên mặt báo. Tâm tình chân thật lại ghim sâu cõi lòng.

 

1. Ukraine cho biết máy bay điều khiển từ xa đã tấn công thêm 15 tàu Nga, nâng tổng số tàu bị tấn công trong chiến dịch ở Biển Azov lên 105 chiếc.

Vào đêm 13 tháng 7, Ukraine đã tấn công 15 tàu Nga như một phần của chiến dịch đang diễn ra nhằm vào hoạt động hậu cần hàng hải của Mạc Tư Khoa ở Biển Azov, nâng tổng số tàu bị tấn công trong tám ngày qua lên 105 chiếc, theo lời chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Robert Brovdi, được biết đến với mật danh "Madyar".

Biển Azov là tuyến đường thủy có tầm quan trọng chiến lược đối với Nga, đóng vai trò là tuyến đường chính cho cả hoạt động hậu cần quân sự và xuất khẩu dầu mỏ, ngũ cốc, thép và các hàng hóa khác ra thị trường quốc tế.

Theo Brovdi, các cuộc tấn công đêm qua nhắm vào bảy tàu chở dầu, năm tàu chở hàng, một phà và hai tàu kéo.

Theo chỉ huy, các vụ tấn công mới nhất nâng tổng số tàu Nga bị tấn công từ ngày 6 đến ngày 13 tháng 7 lên 105 chiếc.

" Cơ sở hạ tầng trung chuyển hàng hóa của bán đảo đang bị quá tải mỗi đêm, giao thông qua eo biển đã ngừng hoạt động và việc dỡ hàng đã giảm xuống mức tối thiểu", Brovdi cho biết, đề cập đến eo biển Kerch và cơ sở hạ tầng hậu cần phục vụ Crimea bị tạm chiếm.

Ngoài ra, Brovdi cho biết lực lượng Ukraine đã tấn công 11 cơ sở hạ tầng năng lượng trên khắp Crimea bị tạm chiếm và các vùng lãnh thổ khác bị Nga tạm chiếm trong khoảng thời gian từ ngày 12 đến ngày 13 tháng 7. Theo chỉ huy này, các mục tiêu bao gồm chín trạm biến áp điện, điểm trung chuyển cầu điện Kuban-Crimea nối Crimea bị tạm chiếm với lưới điện của Nga, và một trạm bơm khí đốt.

Ông cũng tuyên bố lực lượng Ukraine đã phá hủy 5 hệ thống phòng không của Nga, bao gồm một bệ phóng S-400 Triumf, một hệ thống phòng không Tor-M2, một hệ thống phòng không Pantsir-S1 và hai hệ thống radar Nebo-U.

[Kyiv Independence: Ukraine says drones struck 15 more Russian vessels as Sea of Azov campaign reaches 105 ships total]

2. Mỹ phát động thêm một đợt tấn công đêm nữa nhằm vào Iran theo chỉ thị của Tổng thống Trump.

Ngay sau khi Tổng thống Trump nói với người dẫn chương trình truyền hình Hugh Hewitt rằng Mỹ sẽ tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào Iran, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ tuyên bố Mỹ đã bắt đầu đêm tấn công thứ ba liên tiếp.

"Vào lúc 4:45 chiều giờ Miền Đông Hoa Kỳ hôm nay, Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ đã bắt đầu tiến hành đêm tấn công thứ ba liên tiếp nhằm vào Iran, theo chỉ thị của Tổng Tư lệnh," Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ thông báo trên X. "Những cuộc tấn công này sẽ tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho lực lượng Iran và làm suy yếu khả năng tấn công dân thường vô tội và tàu thuyền thương mại ở eo biển Hormuz."

Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ giáng đòn mạnh vào Iran tối nay và ngày mai, "phá hủy" địa điểm hạt nhân bị nghi ngờ nằm trên vùng núi.

Trong cuộc trò chuyện với người dẫn chương trình truyền hình bảo thủ Hugh Hewitt, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ giáng một đòn mạnh vào Iran vào thứ Hai và thứ Ba. Tổng thống nói rằng Mỹ sẽ "phá hủy" Pickaxe Mountain, một địa điểm nằm sâu dưới lòng đất mà các nhà phân tích tin rằng có thể là một phần của chương trình hạt nhân của Iran.

"Chúng ta sẽ chiếm được núi Pickaxe," ông ta nói. "Hãy bảo người Iran chuẩn bị sẵn sàng. Hãy cho họ biết chúng ta sắp đến, được chứ? Họ chẳng thể làm gì được đâu."

Tổng thống Trump sẽ có bài phát biểu vào giờ cao điểm tối thứ Năm, ông thông báo trên Truth Social hôm thứ Hai trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Iran.

"Tổng thống Trump sẽ có bài phát biểu trước toàn quốc vào tối thứ Năm, lúc 9 giờ tối theo giờ miền Đông. Cảm ơn sự quan tâm của các bạn về vấn đề này!", ông viết.

Giá dầu tăng vọt 9% khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang.

Giá dầu tương lai tăng vọt hôm thứ Hai sau nhiều vòng tấn công giữa Mỹ và Iran, chấm dứt giai đoạn ngắn ngủi hồi đầu tháng khi giá dầu quay trở lại gần mức trước chiến tranh.

Tính đến 17 giờ chiều giờ ET, giá dầu thô Brent quốc tế đang giao dịch ở mức hơn 83 đô la/thùng cho các lô giao tháng 9, trong khi giá dầu thô West Texas Intermediate, gọi tắt là WTI của Mỹ giao dịch ở mức 78 đô la/thùng cho các lô giao tháng 8. Cả hai loại dầu này đều giảm xuống khoảng 70 đô la vào đầu tháng 8, sau khi đạt đỉnh hơn 110 đô la vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4.

[CBS News: U.S. launches another night of strikes against Iran at Trump's direction]

3. Tổng thống Trump thông báo với Quốc hội về cuộc chiến tranh mới chống lại Iran.

Tổng thống Trump chính thức thông báo với các nhà lập pháp rằng quốc gia này một lần nữa lại lâm vào chiến tranh với Iran, trao cho chính quyền của ông thêm 60 ngày để sử dụng quân đội trong khu vực mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội.

Trong một bức thư gửi Quốc hội ngày 10 tháng 7 mà POLITICO có được, Tổng thống Trump tuyên bố rằng các cuộc tấn công bắt đầu từ ngày 7 tháng 7 là "hành động quân sự phù hợp với trách nhiệm của tôi trong việc bảo vệ người dân Mỹ và lợi ích của Hoa Kỳ cả trong và ngoài nước."

Cuộc chiến tranh leo thang, lúc bùng phát lúc lắng xuống, đã gây khó khăn rất lớn cho Tổng thống Trump trong việc giải quyết, khi hai quốc gia tranh giành eo biển Hormuz, một điểm nghẽn quan trọng đối với nguồn cung năng lượng thế giới. Tổng thống Trump đã tỏ ra tức giận về việc không thể đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran, trong khi đảng Cộng hòa lo ngại bị đổ lỗi cho giá xăng tăng cao trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump tiếp tục leo thang áp lực quân sự đối với Iran, tuyên bố rằng Mỹ sẽ tái áp đặt lệnh phong tỏa và sẽ kiểm soát eo biển, đồng thời thu phí đối với các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này.

Thông báo gửi đến các nhà lập pháp được đưa ra sau tuyên bố của Tổng thống Trump rằng thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tháng với Iran đã chính thức kết thúc. Thỏa thuận ngừng bắn, được tuyên bố lần đầu vào tháng Tư, đã không ổn định ngay từ đầu do các cuộc tấn công thường xuyên từ cả hai phía, mặc dù chính quyền Trump đã nhiều lần khẳng định rằng một cuộc chiến tranh toàn diện chưa hề tái diễn.

Các quan chức Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cho biết lực lượng quân sự Mỹ đã tấn công hơn 300 mục tiêu quân sự của Iran trong tuần qua, để trả đũa việc Tehran tiếp tục gây hấn ở eo biển.

Hôm thứ Hai, lực lượng Mỹ đã tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào Iran "theo chỉ thị của Tổng tư lệnh", Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết trong một tuyên bố.

"Những cuộc tấn công này sẽ tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho lực lượng Iran và làm suy yếu khả năng tấn công dân thường vô tội và tàu thuyền thương mại ở eo biển Hormuz", tuyên bố của CENTCOM cho biết.

Trước đó, vào tháng 5, Tổng thống Trump đã thông báo với các nhà lập pháp rằng cuộc chiến được phát động vào tháng 2 đã "kết thúc", qua đó vô hiệu hóa thời hạn pháp lý 60 ngày mà theo đó các hoạt động quân sự phải dừng lại mà không cần sự cho phép của Quốc hội.

Thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào đầu tháng Tư lúc đó đã được gia hạn vô thời hạn. Tòa Bạch Ốc lập luận rằng động thái này đã dừng đồng hồ tính thời gian cho các quyền lực chiến tranh.

Tuy nhiên, những người phản đối chiến tranh tại Quốc hội lại cho rằng lập luận đó là sự hiểu sai luật. Họ lưu ý rằng Hải quân Mỹ vẫn đang tiến hành phong tỏa nhằm gây áp lực lên Tehran, ngay cả khi các hoạt động chiến đấu chính đã tạm dừng.

Thông báo mới này có thể làm phức tạp thêm những nỗ lực đang diễn ra của Quốc hội nhằm kiềm chế cuộc chiến ở Iran.

Tháng trước, Thượng viện đã bỏ phiếu chấm dứt các hành động thù địch, một động thái mang tính biểu tượng phần lớn nhằm phản đối cuộc xung đột nhưng vẫn là một thất bại đối với Tổng thống Trump, người đang chứng kiến sự suy giảm dần dần sự ủng hộ của Quốc hội đối với các hoạt động quân sự của ông chống lại Tehran.

Cuộc bỏ phiếu đó, với tỷ lệ 50-48, được thúc đẩy bởi bốn đảng viên Cộng hòa đã cùng với các đảng viên Dân chủ bỏ phiếu chống lại cuộc chiến trừ khi nó được Quốc hội bật đèn xanh. Lá phiếu của họ, cùng với sự vắng mặt của Thượng Nghị Sĩ Dave McCormick (Đảng Cộng hòa - Pennsylvania) và Mitch McConnell (Đảng Cộng hòa - Kentucky), đã đủ để thúc đẩy dự luật về quyền lực chiến tranh được thông qua.

Hành động của Thượng viện diễn ra sau một cuộc bỏ phiếu thành công tương tự tại Hạ viện, nơi bốn đảng viên Cộng hòa đã cùng với các đảng viên Dân chủ, với tỷ lệ 215-208, kêu gọi ngừng các hoạt động quân sự ở Iran trừ khi được Quốc hội cho phép.

Nhưng tác động pháp lý của những cuộc bỏ phiếu đó rất hạn chế. Các nghị quyết đồng thời là những văn bản pháp luật chưa được kiểm chứng, không cần trình lên tổng thống để ký ban hành thành luật. Bất kỳ biện pháp nào có thể hạn chế quyền lực của tổng thống gần như chắc chắn sẽ bị Tòa Bạch Ốc phủ quyết.

Trong thư gửi Quốc hội, Tổng thống Trump viết rằng lực lượng quân sự Hoa Kỳ "vẫn sẵn sàng thực hiện các hành động tiếp theo, khi cần thiết và phù hợp, để đối phó với các mối đe dọa và tấn công tiếp theo nhằm vào Hoa Kỳ hoặc các đồng minh và đối tác của Hoa Kỳ và để bảo đảm Chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran không còn là mối đe dọa đối với Hoa Kỳ và các đồng minh, đối tác của chúng ta."

[Politico: Trump notifies Congress of new war against Iran]

4. GIẢI THÍCH: 5 điều cần biết về Ukraine và hỏa tiễn Patriot

Ukraine đang rất cần hỏa tiễn đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất, đặc biệt là hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 Patriot, vì Nga phóng từ 20 đến 40 hỏa tiễn đạn đạo vào Ukraine mỗi tháng. PAC-3 là vũ khí duy nhất trong kho vũ khí của Ukraine có khả năng bắn hạ những hỏa tiễn đạn đạo đó trước khi chúng chạm đất.

Hỏa tiễn đạn đạo phổ biến nhất của Nga, Iskander-M, mang đầu đạn nặng nửa tấn, có khả năng san bằng khoảng một phần tư đến một nửa tòa nhà chung cư điển hình của Ukraine và làm sập phần đó xuống những người bên trong.

Theo các quan chức Không quân Ukraine, Ukraine đã thiếu hụt nghiêm trọng hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 vào tháng 6 năm 2026 và thực tế đã cạn kiệt vào ngày 1 tháng 7. Điều này cho phép các nhà hoạch định tấn công của Nga tấn công các mục tiêu ở Ukraine bằng hỏa tiễn đạn đạo mà không bị trừng phạt.

Trong hai cuộc tấn công hỏa tiễn lớn gần đây của Nga nhằm vào Ukraine, ngày 1-2 tháng 7 và ngày 5-6 tháng 7, Nga đã phóng lần lượt 24 và 23 hỏa tiễn đạn đạo. Không có hỏa tiễn nào bị đánh chặn, và tất cả đều trúng mục tiêu.

Cũng trong những đêm đó, Nga đã phóng các hỏa tiễn Zircon tốc độ cao, mà lực lượng phòng không Ukraine gặp khó khăn trong việc đánh chặn nếu không có hỏa tiễn Patriot PAC-3. Nga đã phóng bốn hỏa tiễn Zircon vào đêm 1-2 tháng 7 và sáu hỏa tiễn vào đêm 5-6 tháng 7. Không có hỏa tiễn nào bị đánh chặn.

Khi Ukraine có sẵn hỏa tiễn PAC-3, các đơn vị phòng không của nước này thường bắn hạ được ít nhất một nửa số hỏa tiễn đạn đạo đang bay tới, và đôi khi là hơn hai phần ba.

Tháng 2 năm 2025, Mỹ cắt giảm hầu hết các loại hỗ trợ quân sự cho Ukraine, bao gồm cả hỏa tiễn PAC-3. Vào thời điểm đó, chính sách của Mỹ dường như nhằm gây áp lực buộc Ukraine phải đạt được thỏa thuận với Nga bằng cách hạn chế viện trợ quân sự, đồng thời cải thiện quan hệ với Điện Cẩm Linh như một đối trọng với Trung Quốc.

Sau đó, Mỹ cho phép cung cấp một lượng hạn chế hỏa tiễn PAC-3 cho Ukraine, với điều kiện các đồng minh của Ukraine phải trả tiền trước với mức giá cao hơn 10%. Hỏa tiễn cũng chỉ được bán nếu Ngũ Giác Đài xác định rằng kho dự trữ PAC-3 hiện tại và tương lai của họ là đủ.

Sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran và sự bùng nổ chiến tranh giữa hai nước, các quan chức Ngũ Giác Đài cho biết quân đội Mỹ không có đủ hỏa tiễn PAC-3 cho nhu cầu của riêng mình và do đó sẽ được ưu tiên lựa chọn đối với tất cả các sản phẩm PAC-3 do Mỹ sản xuất trong tương lai.

Tình trạng thiếu hụt hỏa tiễn PAC-3 của Ukraine đã được dự đoán từ đầu năm 2026 và được cả hai bờ Đại Tây Dương kỳ vọng rộng rãi vào tháng Tư. Tuy nhiên, đến cuối tháng Năm, Ukraine đã sử dụng hết tất cả hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 của mình, không còn hỏa tiễn nào trong chuỗi cung ứng, trong khi Nga tiếp tục phóng hỏa tiễn đạn đạo vào các thành phố của Ukraine.

Phần lớn là do Ukraine không thể đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo của Nga, tháng 6 năm 2026 chứng kiến một trong những số thương vong dân thường Ukraine cao nhất do hỏa tiễn Iskander-M và các cuộc tấn công khác của Nga trong suốt cuộc chiến: 265 thường dân thiệt mạng và 1.816 người bị thương, theo số liệu sơ bộ của Liên Hiệp Quốc/OHCHR. Thương vong này chủ yếu do các cuộc tấn công tầm xa tăng cường vào các thành phố của Ukraine.

Dưới đây chúng tôi sẽ lần lượt giới thiệu với quý vị và anh chị em 5 điều cần biết.

[Kyiv Post: EXPLAINER: 5 Things to Know About Ukraine and Patriot Missiles]

5. "Giới lãnh đạo Nga đã phát điên vì chiến tranh" – Tổng thống Zelenskiy phát biểu sau các vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mới nhất.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho rằng giới lãnh đạo Nga đã "mất trí vì chiến tranh" và đang từ chối một cách phi lý việc chấm dứt cuộc xâm lược, sau một loạt các cuộc tấn công bất ngờ vào các thành phố của Ukraine đêm qua.

Tổng thống Zelenskiy nói rằng Nga một lần nữa lại tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự.

"Người Nga lại một lần nữa ‘đánh bại’ những mục tiêu hoàn toàn dân sự - những chiếc xe buýt chở khách thông thường ở Odessa, những tòa nhà dân cư bình thường ở Zaporizhzhia và một bệnh viện bình thường ở vùng Kharkiv."

Ông cho rằng các cuộc tấn công gần đây cho thấy Ukraine đang rất cần thêm các hệ thống phòng không và sự hỗ trợ quốc tế mạnh mẽ hơn.

"Cả thế giới đều thấy rằng Ukraine cần thêm hệ thống phòng không, cần bảo vệ tính mạng con người tốt hơn, và giới lãnh đạo Nga đã phát điên vì chiến tranh và hoàn toàn phi lý khi từ chối chấm dứt nó."

Tổng thống Zelenskiy cũng kêu gọi tăng cường áp lực lên Mạc Tư Khoa thông qua các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn, các gói viện trợ quân sự bổ sung và các sáng kiến quốc phòng chung mới, bao gồm cả dự án chống hỏa tiễn đạn đạo FREYJA do Âu Châu đề xuất.

"Sẽ có các cuộc họp và đàm phán trong thời gian tới nhằm tăng cường khả năng phòng thủ của chúng ta," ông nói thêm.

Nga đã phát động một đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa khác vào đêm qua trên khắp Ukraine, nhắm vào cơ sở hạ tầng giao thông ở Odessa, làm bị thương dân thường ở Zaporizhzhia và khiến gần 70.000 khách hàng sử dụng điện ở vùng Chernihiv bị mất điện.

Tại Odessa, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một công ty vận tải, gây cháy một số xe buýt và làm hư hại bốn ngôi nhà riêng, theo chính quyền địa phương. Bốn người, trong đó có một trẻ em năm tuổi, bị thương và được đưa vào bệnh viện trong tình trạng ổn định.

Ukraine cho biết máy bay điều khiển từ xa của họ đã tấn công 105 tàu chiến thuộc hạm đội bóng tối của Nga trong vòng 8 ngày, đồng thời cũng tấn công lưới điện và hệ thống phòng không của Crimea.

Vụ tấn công này diễn ra sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa khác vào tối Chúa Nhật, làm hư hại một tòa nhà chung cư trong khu dân cư Raiduzhnyi và một siêu thị vật liệu xây dựng Epicenter.

Tại Zaporizhzhia, ít nhất năm người đã phải vào bệnh viện sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đêm qua, trong đó có một phụ nữ 41 tuổi và một cậu bé 15 tuổi hiện đang trong tình trạng nguy kịch. Các cuộc tấn công cũng gây hư hại các tòa nhà dân cư, phương tiện giao thông và một bệnh viện.

Theo Không quân Ukraine, Nga đã phóng ba hỏa tiễn dẫn đường Kh-59/69 và 134 máy bay điều khiển từ xa trong đêm, bao gồm cả máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed và máy bay điều khiển từ xa mồi nhử.

Hệ thống phòng không Ukraine đã bắn hạ cả ba hỏa tiễn và vô hiệu hóa 123 máy bay điều khiển từ xa, mặc dù sáu máy bay điều khiển từ xa tấn công đã tiếp cận mục tiêu tại năm địa điểm, trong khi mảnh vỡ từ các máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn rơi xuống bốn địa điểm khác.

[Kyiv Post: 'Russian Leadership Has Gone Crazy Over War' – Zelensky After Fresh Drone Attacks]

6. Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ tiếp quản eo biển Hormuz và thu phí 20% đối với hàng hóa vận chuyển qua đây.

Tổng thống Trump hôm thứ Hai tuyên bố Mỹ sẽ tiếp quản eo biển Hormuz — và sẽ được hoàn trả "với tỷ lệ 20% trên tất cả hàng hóa vận chuyển" vì giám sát một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, vốn là tâm điểm của cuộc chiến leo thang trở lại giữa Mỹ và Iran.

"Chúng ta sẽ trở thành người bảo vệ eo biển," Tổng thống Trump nói trong cuộc phỏng vấn với chương trình "Fox & Friends" sáng thứ Hai. "Chúng ta sẽ giáng đòn mạnh vào [Iran] và giữ vững eo biển, và có lẽ sẽ kiểm soát nó."

Những phát ngôn của ông được đưa ra ngay sau các cuộc tấn công mới ở vùng Vịnh, nơi Iran và Mỹ đã trao đổi hỏa lực dữ dội vào cuối tuần qua.

Sau cuộc phỏng vấn trên Fox News, Tổng thống Trump đã đăng tải một bài nói nói rằng Mỹ sẽ tái áp đặt lệnh cấm vận đối với Iran.

Ông nói: "Tất cả các quốc gia khác sẽ được sử dụng eo biển một cách công bằng và tự do", nhưng nói thêm rằng "vì sự CÔNG BẰNG, [Mỹ] sẽ được hoàn trả, với tỷ lệ 20% trên tất cả hàng hóa vận chuyển, cho mọi chi phí cần thiết để thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh và an toàn cho khu vực rất bất ổn này của thế giới."

Tổng thống Trump nói rằng "quá trình và việc thành lập sẽ bắt đầu ngay lập tức."

"Chúng tôi đã canh gác eo biển này suốt 50 năm mà chưa từng được trả công," Tổng thống Trump nói trên kênh Fox. "Chúng tôi muốn được bồi thường cho việc này, vì đã đặt người dân của chúng tôi vào nguy hiểm."

Truyền thông nhà nước Iran tuyên bố eo biển bị đóng cửa "cho đến khi có thông báo mới" vào thứ Bảy - một tuyên bố mà sau đó Tổng thống Trump đã bác bỏ, nói với chương trình "Meet the Press" của đài NBC vào Chúa Nhật rằng tuyến đường thủy này "vẫn mở" và Mỹ "đã ném bom dữ dội vào họ đêm qua".

Vào cuối ngày thứ Hai, lực lượng Mỹ đã tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào Iran "theo chỉ thị của Tổng tư lệnh", Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết trong một tuyên bố.

"Những cuộc tấn công này sẽ tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho lực lượng Iran và làm suy yếu khả năng tấn công dân thường vô tội và tàu thuyền thương mại ở eo biển Hormuz", tuyên bố của CENTCOM cho biết.

Các cuộc tấn công hôm thứ Hai đánh dấu ngày thứ ba liên tiếp Mỹ tiến hành tấn công Iran, một sự leo thang đáng kể của cuộc chiến sau khi Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn "KẾT THÚC" vào thứ Sáu.

Mặc dù các cuộc đàm phán ngoại giao giữa hai quốc gia vẫn tiếp tục, nhưng dường như chúng đang gặp bế tắc. Trước đó vào thứ Hai, một phát ngôn viên quân đội Iran cho biết nước này "sẽ không, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cho phép Hoa Kỳ can thiệp vào việc quản lý eo biển Hormuz, và chúng tôi sẽ không làm như vậy trong tương lai", theo một hãng thông tấn nhà nước.

Giá dầu thô tương lai của Mỹ đã tăng trở lại vào thứ Hai do căng thẳng leo thang, tăng hơn 5% lên khoảng 75 đô la một thùng.

[Politico: US to take over Strait of Hormuz, charge 20 percent fee for cargo shipped through, Trump says]

7. Tại sao tình trạng thiếu hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 của Ukraine không được giải quyết sớm hơn?

Lời giải thích chính thức của Tòa Bạch Ốc trong phần lớn năm 2025 và sáu tháng đầu năm 2026 là Ukraine không cần dự trữ số lượng lớn hỏa tiễn PAC-3 vì Ukraine và Nga được tường trình sắp đạt được thỏa thuận hòa bình chấm dứt xung đột.

Vấn đề cơ bản hơn là nhà sản xuất PAC-3, Lockheed Martin, sản xuất hỏa tiễn tại một nhà máy duy nhất ở Arkansas. Theo các nguồn tin công khai, nhà máy đó sản xuất khoảng 500-600 hỏa tiễn PAC-3 mỗi năm, trong khi tình báo quân sự Ukraine ước tính rằng Nga sản xuất số lượng hỏa tiễn đạn đạo các loại gấp đôi con số đó.

Theo học thuyết phòng không của Mỹ, cần phóng hai hỏa tiễn Patriot PAC-3 để có khả năng cao đánh chặn một hỏa tiễn đạn đạo đang bay tới. Tóm lại, ngay cả khi Tòa Bạch Ốc đồng ý gửi cho Ukraine tất cả hỏa tiễn PAC-3 do Lockheed Martin sản xuất, số lượng đó cũng chỉ đủ để giúp Ukraine có cơ hội cao đánh chặn một trong bốn hỏa tiễn đạn đạo mà Nga có thể phóng vào nhà cửa và doanh nghiệp Ukraine trong tương lai.

Ukraine đã nỗ lực thay đổi cục diện bằng cách học cách bắn một hỏa tiễn PAC-3 duy nhất vào hỏa tiễn đạn đạo của Nga đang bay tới, thường với xác suất đánh chặn thành công khá cao. Nước này cũng ưu tiên các nhà máy sản xuất phụ tùng hỏa tiễn đạn đạo của Nga nằm trong tầm hoạt động của máy bay điều khiển từ xa Ukraine để thực hiện các cuộc tấn công tầm xa lặp đi lặp lại.

Cơ sở lắp ráp cuối cùng chính nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga, tại Votkinsk thuộc Cộng hòa Udmurtia, ở một khu vực mà chỉ những máy bay điều khiển từ xa được trang bị vũ khí hạng nhẹ mới có thể vươn tới. Hầu hết các bộ phận phức tạp của hỏa tiễn Iskander-M được sản xuất tại một nhà máy ở vùng Mạc Tư Khoa, bên dưới một số vùng không phận được bảo vệ nghiêm ngặt nhất của Nga. Thiết bị mặt đất, bệ phóng và hệ thống hỗ trợ cho hỏa tiễn Iskander-M được sản xuất tại một nhà máy ở Volgograd.

Lực lượng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã liên tục tấn công cả ba địa điểm. Tuy nhiên, chỉ có cơ sở ở Volgograd dường như bị hư hại đáng kể.

Các quan chức Ukraine, đứng đầu là Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, đã tuyên bố rằng nếu Ukraine nhận được các loại vũ khí dẫn đường tầm xa công nghệ cao từ các đồng minh, Kyiv sẽ ưu tiên hàng đầu việc sản xuất hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

Tổng thống Zelenskiy đã nhiều lần công khai yêu cầu Đức cung cấp hỏa tiễn hành trình Taurus mạnh mẽ và hỏa tiễn hành trình Tomahawk hàng đầu của Mỹ. Đức đã từ chối việc chuyển giao Taurus do nguồn cung hạn chế và lo ngại rằng động thái này có thể dẫn đến leo thang căng thẳng với Nga. Mỹ đã từ chối việc chuyển giao Tomahawk vì Ngũ Giác Đài lo ngại rằng họ có thể cần sử dụng một số lượng lớn hỏa tiễn Tomahawk chống lại Iran, cũng như lo sợ rằng việc chuyển giao như vậy có thể khiến Mạc Tư Khoa tin rằng Mỹ đang công khai đứng về phía Ukraine.

Mặc dù Âu Châu luôn ủng hộ Ukraine hơn so với Mỹ, các đồng minh Âu Châu cũng phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống phòng không của Mỹ, đặc biệt là hỏa tiễn PAC-3, để bảo vệ không phận của chính họ. Vụ vi phạm không phận NATO quy mô lớn của máy bay điều khiển từ xa Nga vào tháng 9 năm 2025, chủ yếu trên không phận Ba Lan, cho thấy hệ thống phòng không của NATO vẫn còn thiếu tổ chức và không thể ngăn chặn ngay cả một số lượng nhỏ máy bay điều khiển từ xa hạng nhẹ.

Mỗi hỏa tiễn PAC-3 được một đồng minh Âu Châu gửi đến Ukraine không chỉ là một vụ chuyển giao vũ khí đòi hỏi người đóng thuế Âu Châu phải trả thêm 10% lợi nhuận cho người Mỹ, mà còn là một rủi ro chính trị đối với chính trị gia Âu Châu phê duyệt vụ chuyển giao, người có thể phải đối mặt với sự chỉ trích trong nước vì ưu tiên bảo vệ thường dân Ukraine hơn là an ninh của cử tri trong nước.

[Kyiv Post: Why wasn’t Ukraine’s PAC-3 interceptor missile shortage addressed earlier?]

8. Tổng thống Trump nói với các nhà lập pháp rằng hành động quân sự chống lại Iran đã chính thức được nối lại vào tuần trước.

Theo một bức thư mà đài CBS News thu được hôm thứ Hai, Tổng thống Trump đã chính thức thông báo với Quốc hội rằng "hành động quân sự" chống lại Iran đã được nối lại vào tuần trước, khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài nhiều tháng sắp kết thúc.

Tổng thống cho biết trong một thông điệp đề ngày 10 tháng 7 gửi tới Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Chuck Grassley của Iowa, Chủ tịch Thượng viện lâm thời, rằng hành động quân sự "đã bắt đầu vào ngày 7 tháng 7".

Bức thư được gửi đi sau khi Tổng thống Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran "đã kết thúc" và ra lệnh tiến hành nhiều đợt tấn công vào các mục tiêu của Iran, để đáp trả các cuộc tấn công của Iran vào các tàu thương mại ở eo biển Hormuz tuần trước. Chính quyền Iran khẳng định các tàu phải xin phép và sử dụng tuyến đường được Iran chấp thuận trước khi đi qua eo biển, và đã đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ bằng cách phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào các quốc gia vùng Vịnh đồng minh của Mỹ.

Thông báo gửi Quốc hội gọi các cuộc tấn công gần đây nhất là "có giới hạn, được tính toán kỹ lưỡng, lên kế hoạch và thực hiện theo cách nhằm giảm thiểu thương vong cho dân thường". Mục tiêu, Tổng thống Trump viết, là nhắm vào các địa điểm quân sự của Iran gây ra mối đe dọa cho lực lượng Mỹ và hoạt động vận chuyển thương mại.

Theo Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh năm 1973, một đạo luật được ban hành sau Chiến tranh Việt Nam, tổng thống phải thông báo cho Quốc hội trong vòng 48 giờ kể từ khi bắt đầu các hành động quân sự. Ngay sau khi chiến tranh Mỹ-Iran bắt đầu vào cuối tháng Hai, Tòa Bạch Ốc đã gửi thông báo cho Quốc hội, nhưng lập trường của chính quyền Trump là các hành động thù địch đã "chấm dứt" sau khi hai bên ký kết thỏa thuận ngừng bắn vào đầu tháng Tư.

Trong thư gửi các nhà lập pháp tuần trước, Tổng thống Trump viết rằng Mỹ đã tham gia vào "những nỗ lực thiện chí, hiệu quả để đạt được giải pháp ngoại giao cho hành vi xấu xa của Iran", dẫn đến việc hai nước ký kết bản ghi nhớ hợp tác vào tháng trước. Nhưng ông nói rằng các cuộc tấn công của Iran vào ba tàu chở dầu hồi đầu tuần trước đã vi phạm một điều khoản của thỏa thuận yêu cầu Iran phải sắp xếp việc vận chuyển an toàn qua eo biển Hormuz, dẫn đến các cuộc tấn công của Mỹ.

Bức thư nêu rõ: "Quân đội Hoa Kỳ vẫn sẵn sàng thực hiện các hành động tiếp theo, khi cần thiết và phù hợp, để đối phó với các mối đe dọa và tấn công tiếp theo nhằm vào Hoa Kỳ hoặc các đồng minh và đối tác của Hoa Kỳ, và để bảo đảm Chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran không còn là mối đe dọa đối với Hoa Kỳ và các đồng minh, đối tác của chúng ta."

Nghị quyết về quyền lực chiến tranh giới hạn các hành động quân sự trong vòng 60 ngày trừ khi Quốc hội bỏ phiếu cho phép sử dụng vũ lực. Chính quyền Trump lập luận rằng điều khoản này của luật là vi hiến, nhưng điều khoản này chưa bao giờ được đưa ra xét xử tại tòa án, và một số thành viên của cả hai đảng cho rằng Tổng thống Trump nên xin phép Quốc hội nếu các hành động quân sự kéo dài hơn 60 ngày.

Cả Hạ viện và Thượng viện tháng trước đều đã thông qua một nghị quyết nhằm hạn chế khả năng của Tổng thống Trump trong việc tiến hành thêm các hành động quân sự chống lại Iran mà không có sự cho phép của Quốc hội. Đảng Dân chủ cho biết họ đang xem xét các lựa chọn pháp lý để buộc Tổng thống Trump tuân thủ. Tổng thống lập luận rằng ông đang hành động theo thẩm quyền hiến pháp của mình.

[CBS News: Military action against Iran formally restarted last week, Trump told lawmakers]

9. Phải chăng kế hoạch của Mỹ chỉ đơn giản là bỏ mặc Ukraine cho hỏa tiễn đạn đạo của Nga?

Theo thông điệp mới nhất từ Tòa Bạch Ốc, câu trả lời là không. Mỹ hiện tuyên bố cam kết giúp Ukraine tự vệ trước các cuộc tấn công của Nga như một phần trong chính sách hiện tại rằng cách tốt nhất để chấm dứt chiến tranh Nga-Ukraine là thuyết phục nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin rằng các cuộc tấn công vào Ukraine sẽ không dẫn đến thất bại của Ukraine.

Trong cuộc gặp công khai với Tổng thống Zelenskiy tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 8 tháng 7, Tổng thống Donald Trump đã phát tín hiệu về việc đảo ngược chính sách của Tòa Bạch Ốc trong 18 tháng qua, vốn đổ lỗi cho Tổng thống Zelenskiy và Ukraine về việc chiến tranh không kết thúc. Tổng thống Trump ca ngợi người dân Ukraine về sự kiên cường và khả năng đổi mới, đồng thời cho biết Mỹ sẽ cho phép Ukraine sản xuất hỏa tiễn đánh chặn Patriot theo giấy phép sau khi Washington "chỉ cho họ cách làm".

Ông Władysław Kosiniak-Kamysz, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan, cho biết trong một bình luận được hãng thông tấn quốc gia PAP của Ba Lan đăng tải rằng ông gần đây đã thảo luận về việc sản xuất hỏa tiễn Patriot tại Âu Châu với người đồng cấp Mỹ, Pete Hegseth.

Ông Kosiniak-Kamysz cho biết Ba Lan đã ký một thỏa thuận với Hoa Kỳ, Đức, Hòa Lan và Thụy Điển để thành lập một trung tâm bảo dưỡng hỏa tiễn PAC-3 cho hệ thống Patriot ở Âu Châu. Ba Lan sẽ giám sát việc chuyển giao công nghệ sản xuất và bảo dưỡng PAC-3 cho Ukraine, quốc gia sẽ hợp tác với nhóm Âu Châu trong sản xuất hỏa tiễn, ông nói.

Khi được hỏi khi nào hỏa tiễn PAC-3 có thể bắt đầu được sản xuất hàng loạt tại Âu Châu, Kosiniak-Kamysz ước tính rằng điều đó có thể xảy ra trong vòng vài tuần tới.

"Việc này không dễ dàng, nhất là khi chỉ riêng Hoa Kỳ đã sản xuất hỏa tiễn Patriot với quy mô mà thậm chí không đủ để bảo vệ chính nước Mỹ, vì vậy việc này phải được thực hiện rất nhanh chóng. Chúng tôi quyết tâm. Ba Lan sẵn sàng ngay lập tức cung cấp dịch vụ và tiến hành các hoạt động tiếp theo."

[Kyiv Post: Is the plan just to abandon Ukraine to Russian ballistic missiles?]

10. Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham qua đời ở tuổi 71 do chứng phình động mạch chủ, theo kết luận sơ bộ của cơ quan giám định y tế.

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham, 71 tuổi, đã qua đời tối thứ Bảy sau một "cơn bệnh ngắn và đột ngột", văn phòng của ông cho biết trong một tuyên bố. Ông qua đời ngay sau khi trở về từ chuyến đi Ukraine và trước khi dự kiến xuất hiện trên chương trình "Meet the Press" vào Chúa Nhật.

Văn phòng của Thượng Nghị Sĩ Graham tại Nam Carolina cho biết: "Gia đình ông ấy rất cảm kích những lời cầu nguyện vào thời điểm này và mong muốn được giữ sự riêng tư trong giai đoạn vô cùng khó khăn này."

Phát ngôn nhân của ông Graham cho biết chiều Chúa Nhật rằng nguyên nhân tử vong là do bóc tách động mạch chủ do bệnh tim mạch xơ vữa động mạch, theo kết quả điều tra sơ bộ của Văn phòng Giám định Y tế Quận Columbia.

Phình động mạch chủ là một tình trạng đe dọa tính mạng, đặc trưng bởi sự rách thành động mạch chủ.

Một đoạn ghi âm cuộc gọi khẩn cấp vào tối thứ Bảy, phản hồi về một căn nhà thuộc sở hữu của Thượng Nghị Sĩ, đề cập đến một trường hợp ngừng tim. CBS News đã thu được những bức ảnh cho thấy các nhân viên cấp cứu đưa một người ra khỏi nhà của Graham ở Capitol Hill vào tối thứ Bảy.

Tổng thống Trump đã bày tỏ sự kính trọng đối với Graham, gọi ông là "một trong những người vĩ đại nhất và là một trong những Thượng Nghị Sĩ vĩ đại nhất mà tôi từng biết" trong một bài đăng trên Truth Social.

"Ông ấy luôn làm việc chăm chỉ và là một người yêu nước Mỹ chân chính. Chúng ta sẽ rất nhớ Lindsey", Tổng thống Trump nói.

Tổng thống cho biết hôm Chúa Nhật trên chương trình "Meet the Press" của đài NBC rằng ông đã nói chuyện với Thượng Nghị Sĩ vào tối thứ Bảy, sau khi ông trở về từ Ukraine. "Ngoài việc hơi mệt mỏi thì ông ấy vẫn ổn", tổng thống nói.

Thượng Nghị Sĩ nổi tiếng này đã có chuyến thăm Ukraine hôm thứ Sáu, nơi ông gặp Tổng thống Zelenskiy, người sau đó cho biết ông "vô cùng đau buồn" trước tin tức này. Tổng thống Zelenskiy đã bày tỏ sự kính trọng đối với 10 chuyến thăm thời chiến của ông Graham đến đất nước này và sự ủng hộ của ông dành cho quốc phòng của Ukraine.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bày tỏ lòng kính trọng đối với ông Graham. "Tôi và Sara cùng chia buồn với người dân Mỹ trước sự mất mát người bạn thân thiết của chúng ta", thủ tướng nói trong một tuyên bố.

"Israel đã mất đi một trong những người bạn vĩ đại nhất của mình. Nước Mỹ đã mất đi một người yêu nước vĩ đại. Tôi đã mất đi một người bạn thân yêu", ông Netanyahu nói.

Tổng thống Israel Isaac Herzog cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng ông "bàng hoàng và đau lòng khi hay tin về sự ra đi đột ngột của người yêu nước vĩ đại của Mỹ, một người bạn tuyệt vời của Israel và là người bạn thân thiết của tôi."

Graham sinh ra ở miền Trung Nam Carolina vào ngày 9 tháng 7 năm 1955. Cả cha và mẹ ông đều qua đời khi ông khoảng hơn 20 tuổi, khiến ông phải trở thành người giám hộ hợp pháp cho em gái 13 tuổi của mình, Darline.

Ông theo học Đại học Nam Carolina để lấy bằng cử nhân và tiếp tục học lên bằng luật. Sau một thời gian làm luật sư quân đội và vài năm hành nghề luật tư nhân, ông phục vụ một nhiệm kỳ trong Hạ viện Nam Carolina. Hai năm sau, ông được bầu vào Hạ viện Hoa Kỳ, đại diện cho khu vực bầu cử số 3 của Nam Carolina.

Ông đã tranh cử vào ghế Thượng Nghị Sĩ mà trước đây do Strom Thurmond nắm giữ vào năm 2002, và tái đắc cử ba lần với tỷ lệ phiếu bầu khá cao. Ngay cả vào năm 2014, khi các nhóm bảo thủ bên ngoài đe dọa ông bằng một cuộc bầu cử sơ bộ vì vai trò của ông trong cuộc tranh luận về vấn đề nhập cư năm 2013, không có đối thủ đáng gờm nào xuất hiện trên chính trường Đảng Cộng hòa. Năm 2020, ông đã đánh bại đối thủ thuộc Đảng Dân chủ Jaime Harrison với cách biệt hơn 10 điểm mặc dù đối thủ của ông đã huy động được nhiều hơn ông 25 triệu đô la.

Graham luôn là người thẳng thắn bày tỏ quan điểm cứng rắn về các vấn đề chính sách đối ngoại, bao gồm cả vấn đề Iran, và đầu tháng này ông đã lên tiếng phản đối những nội dung ban đầu của bản ghi nhớ mà Tổng thống Trump đã ký với nước này. Ông cũng ủng hộ chính sách cứng rắn đối với Nga, đặc biệt là sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của nước này.

Quan điểm chính sách đối ngoại của ông đã đưa ông đến gần hai cựu lãnh đạo cứng rắn của Quốc hội, Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa John McCain của Arizona và Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ chuyển sang độc lập Joe Lieberman của Connecticut — bộ ba được mệnh danh là "ba người bạn thân". Ông cũng từng coi cựu Tổng thống Joe Biden, người từng phục vụ cùng Graham tại Thượng viện, là bạn mặc dù mối quan hệ của họ rạn nứt trong nhiệm kỳ tổng thống của Tổng thống Biden.

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa bang Nam Carolina này nổi tiếng trong Thượng viện vì khả năng làm việc với cả hai đảng, và là nhân vật chủ chốt trong nhiều thỏa thuận lưỡng đảng quan trọng. Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Mark Warner của bang Virginia đã bày tỏ lòng kính trọng đối với Graham hôm Chúa Nhật, nói rằng: "Tôi và Lindsey đã bất đồng quan điểm về nhiều điều trong những năm qua, nhưng tôi chưa bao giờ nghi ngờ tình yêu của ông ấy dành cho đất nước này hay sự tận tâm của ông ấy trong việc phục vụ đất nước."

"Ông ấy là người ủng hộ mạnh mẽ những lý tưởng mà ông tin tưởng, đặc biệt là an ninh quốc gia và những người lính trong quân đội của chúng ta," Warner nói.

Ban đầu, Graham là một người chỉ trích mạnh mẽ Tổng thống Trump và phong trào Tea Party bảo thủ đang lên. Năm 2016, sau khi chiến dịch tranh cử tổng thống ngắn ngủi của ông kết thúc, ông từng cảnh báo trên mạng xã hội rằng nếu đảng của ông đề cử Tổng thống Trump, "chúng ta sẽ bị hủy diệt... và chúng ta xứng đáng với điều đó."

Nhưng sau đó Graham đã hàn gắn mối quan hệ với Tổng thống Trump và trở thành một đồng minh thân cận và người bảo vệ của tổng thống. Là thành viên của Ủy ban Tư pháp Thượng viện, ông đã giúp dẫn dắt các ứng cử viên Tòa án Tối cao trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump — các thẩm phán Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh và Amy Coney Barrett — vượt qua các phiên điều trần phê chuẩn đầy tranh cãi tại Thượng viện.

Mặc dù đã bất đồng quan điểm ngắn ngủi với tổng thống sau vụ bạo loạn tại Điện Capitol ngày 6 Tháng Giêng năm 2021 — "tôi rút lui, thế là đủ rồi," ông nói trên sàn Thượng viện — ông vẫn tìm cách giữ mối quan hệ tốt với Tổng thống Trump. Từng tự gọi mình là "ngôi sao dẫn đường" của tổng thống, Graham đã thúc giục Tổng thống Trump trong những tháng gần đây áp đặt các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn đối với Nga và duy trì lập trường cứng rắn đối với Iran.

"Hãy thử một giải pháp ngoại giao. Tôi nghĩ nó sẽ thất bại. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?", ông nói về các cuộc đàm phán với Iran trên chương trình "Face the Nation with Margaret Brennan" chỉ ba tuần trước, vài ngày sau khi dành bốn tiếng rưỡi nói chuyện với tổng thống. "Gửi đến tất cả những người đang lắng nghe, nếu nỗ lực ngoại giao này thất bại, Tổng thống Trump sẽ chiếm eo biển Hormuz. Chúng ta sẽ kiểm soát nó."

Theo luật tiểu bang Nam Carolina, Thống đốc đảng Cộng hòa Henry McMaster sẽ bổ nhiệm người thay thế tạm thời cho ghế của Graham, người này sẽ giữ chức vụ cho đến ngày 3 Tháng Giêng năm 2027. Vì ghế của Graham sẽ được bầu lại trong năm nay, Thượng Nghị Sĩ tiếp theo sẽ được bầu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hiện tại vào ngày 3 tháng 11 năm 2026.

[CBS News: Sen. Lindsey Graham dies at 71 from aortic dissection, according to medical examiner's preliminary findings]

11. Ba Lan đề nghị hiện đại hóa máy bay MiG-29 cho Ukraine với điều kiện Ukraine nhận được nguồn tài trợ từ bên ngoài.

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz tuyên bố rằng Ba Lan sẵn sàng hỗ trợ Ukraine hiện đại hóa máy bay chiến đấu MiG-29, với điều kiện toàn bộ chi phí tài chính cho việc nâng cấp do Kyiv hoặc các quốc gia đồng minh chi trả.

Trả lời phỏng vấn hãng tin Polsat News, Kosiniak-Kamysz đã nêu rõ lập trường của chính phủ Ba Lan trong bối cảnh các cuộc đàm phán đang diễn ra liên quan đến việc chuyển giao máy bay cho Không quân Ukraine.

Ba Lan đề nghị hiện đại hóa máy bay MiG-29 cho Ukraine.

Ông Kosiniak-Kamysz cho biết: "Chúng tôi sẵn sàng thảo luận: nếu Ukraine thấy cần thiết phải hiện đại hóa máy bay MiG-29, chúng tôi có thể hỗ trợ hết sức có thể. Nhưng chi phí sẽ do Ukraine hoặc các nước đồng minh muốn chi trả gánh chịu."

Đề nghị hỗ trợ hiện đại hóa là một phần của các cuộc đàm phán song phương rộng hơn, trong đó Ba Lan đặt mục tiêu tiếp cận công nghệ máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Ukraine để đổi lấy các máy bay chiến đấu.

Bộ trưởng Quốc phòng kêu gọi tuân thủ nguyên tắc "có đi có lại và đoàn kết chân chính", đồng thời nhấn mạnh năng lực sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Ukraine và việc nước này bán các hệ thống này sang Trung Đông. Ông lưu ý rằng các cuộc đàm phán về trao đổi công nghệ này đang có tiến triển.

Vào tháng 12 năm 2025, Bộ Tổng tham mưu Ba Lan xác nhận trên kênh X rằng các cuộc đàm phán với phía Ukraine về việc chuyển giao máy bay MiG-29 đang được tiến hành tích cực, mặc dù chưa có quyết định cuối cùng.

Theo Bộ Tổng tham mưu, việc chuyển giao tiềm năng này có liên quan đến việc các máy bay MiG-29 sắp hết tuổi thọ hoạt động trong Không quân Ba Lan, cùng với việc thiếu các triển vọng trong nước để hiện đại hóa chúng hơn nữa.

Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga tại các khu vực Chernihiv và Kherson vào ngày 11 và 12 tháng 7 đã gây thương vong, trong đó có một người thiệt mạng và một trẻ em 12 tuổi bị thương.

Quân đội Ba Lan tuyên bố rằng những máy bay này sẽ được thay thế bằng các máy bay chiến đấu F-16 và FA-50 hiện đại hơn, vốn đã được đưa vào biên chế hoạt động.

Bộ Tổng tham mưu cũng xác nhận các cuộc thảo luận song song về việc Ba Lan tiếp cận công nghệ máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, mô tả đây là cơ chế bồi thường cho các loại máy bay này và là nền tảng cho sự phát triển quốc phòng và công nghiệp chung giữa hai nước.

[Kyiv Post: Poland Offers MiG-29 Modernization to Ukraine Conditional on External Funding]

12. Liên Hiệp Âu Châu và Anh cùng áp đặt lệnh trừng phạt lên Nga vì các vụ tấn công mạng.

Hôm thứ Hai, Liên minh Âu Châu và Anh đã phối hợp áp đặt các biện pháp trừng phạt lên Nga liên quan đến các cuộc tấn công mạng ở Âu Châu, cáo buộc cơ quan tình báo FSB của Mạc Tư Khoa có liên quan đến các cuộc tấn công kỹ thuật số.

Động thái này diễn ra khi các quan chức phương Tây cảnh báo Nga đã đẩy mạnh chiến dịch "lai" nhằm gây bất ổn Âu Châu trong hơn bốn năm kể từ khi cuộc chiến ở Ukraine bắt đầu.

Brussels cho biết họ đang áp đặt lệnh trừng phạt đối với 9 cá nhân và 4 thực thể, trong khi Luân Đôn cho biết họ đang bổ sung 24 cái tên vào danh sách đen của mình.

Chính phủ Anh cho biết các biện pháp trừng phạt – gói biện pháp an ninh mạng chung đầu tiên với Liên Hiệp Âu Châu – "nhắm vào những nỗ lực dai dẳng và ngày càng liều lĩnh của nhà nước Nga nhằm gieo rắc hỗn loạn và chia rẽ khắp Âu Châu".

Trong số những người bị đóng băng tài sản và cấm cấp thị thực có các sĩ quan thuộc cơ quan tình báo quân sự GRU của Nga, và những "tội phạm mạng" bị cáo buộc hợp tác với nhà nước Nga.

Ngoài ra, Liên Hiệp Âu Châu và Anh cũng cho biết vụ tấn công mạng gần đây nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu ở Ba Lan, bao gồm cả lưới điện, là động thái mới nhất trong một loạt các hành động tương tự của Trung tâm 16 thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Ba Lan, gọi tắt là FSB.

"Vụ tấn công liều lĩnh này đã thất bại nhưng có thể khiến 500.000 người dân mất điện giữa mùa đông khắc nghiệt", Bộ Ngoại giao Anh cho biết.

"Đây là một ví dụ khác về những nỗ lực vô trách nhiệm của nhà nước Nga nhằm gieo rắc hỗn loạn khắp Âu Châu."

Các nước đồng minh tập trung tại Paris để tăng cường khả năng phòng không của Ukraine và gây áp lực lên Nga, trong khi Tổng thống Zelenskiy thúc đẩy việc viện trợ thêm mà không có dấu hiệu ngừng bắn nào.

Liên Hiệp Âu Châu và một số quốc gia thành viên cho biết họ đang triệu tập các đại diện ngoại giao của Nga để phản ánh về các cuộc tấn công mạng.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cho biết các cuộc tấn công nhắm vào các bộ ngành chính phủ, công ty và các nhà cung cấp dịch vụ, với mục đích "hoặc là thu thập thông tin hoặc là phá hoại các hoạt động, ví dụ như cơ sở hạ tầng hỏa xa, như trường hợp ở Ba Lan."

Bộ Ngoại giao Pháp cho biết thêm rằng trong số các mục tiêu bị trừng phạt có "một nhóm đã nhận trách nhiệm về các hành động gây bất ổn nhằm vào Thế vận hội Paris 2024".

Liên minh Âu Châu cho biết "trong số những nước khác, Pháp, Đức, Ba Lan, Síp, Hòa Lan, Áo, Slovakia, Rumani và Phần Lan đã trở thành mục tiêu" trong một chiến dịch kéo dài nhiều năm.

Trước đây, Trung tâm 16 của FSB đã bị các cơ quan tình báo phương Tây cáo buộc sử dụng nhu liệu độc hại trong nhiều thập niên để cố gắng xâm nhập và do thám các quốc gia trên toàn cầu.

Anh và Liên Hiệp Âu Châu – tổ chức mà Luân Đôn đã rời đi vào năm 2020 – luôn đi đầu trong việc cố gắng trừng phạt Mạc Tư Khoa bằng các biện pháp trừng phạt kể từ khi nước này xâm lược Ukraine vào năm 2022.

Tối thứ Hai, Liên Hiệp Âu Châu cũng tuyên bố trừng phạt 15 cá nhân và một thực thể mà họ cho là chịu trách nhiệm về "các vi phạm nhân quyền nghiêm trọng đối với tù binh chiến tranh và thường dân Ukraine, các vi phạm nhân quyền đối với tù nhân Ukraine cả ở các khu vực bị tạm chiếm tạm thời của Ukraine và ở Nga. "

Một trong số 15 người đó là Dmitry Neelov, một công dân Nga, một viên chức tại nhà tù Olenivka ở vùng Donetsk, bị cáo buộc tra tấn, đánh đập và làm nhục các tù nhân Ukraine.

[Kyiv Post: EU, UK Hit Russia With Joint Sanctions Over Cyber Attacks]

 

1. Đức Tổng Giám Mục Caracas kêu gọi hỗ trợ sau trận động đất tàn phá.

Các cộng đồng nhà thờ đang tích cực hỗ trợ những người bị tổn thương sâu sắc sau trận động đất kinh hoàng tàn phá Venezuela.

Các linh mục, những người đã đồng hành cùng những người bị thương trong các bệnh viện ở Caracas, cho biết "thực tế thật khủng khiếp".

Trong một tin nhắn mà tổ chức Trợ Giúp Các Giáo Hội Đau Khổ, gọi tắt là ACN đã xem được, một linh mục cho biết: "Trước khi ban bí tích xức dầu cho người bệnh cho một người mẹ, tôi hỏi bà ấy cảm thấy thế nào. Bà ấy mỉm cười và trả lời: ‘Tôi vẫn còn sống,’ rồi nói thêm: ‘Mọi chuyện sẽ ổn thôi. Tôi vừa bị cắt cụt cả hai chân, nhưng chúng ta sẽ tiếp tục tiến về phía trước.’"

" Trước khi tôi ban bí tích cho bà ấy, một người mẹ khác đã hỏi tôi: ‘Hãy cầu nguyện cho những đứa con nhỏ của tôi, những đứa trẻ đã qua đời.’ Và một cô bé, trong nước mắt, nói với tôi rằng em đã mất cha mẹ, ngài bà và anh chị em của mình."

Đức Tổng Giám Mục Raúl Biord của Caracas nói với ACN: "Đối với những người sống sót, đó là một phép màu, nhưng chúng ta đã mất đi rất nhiều người... Một trong những điều quan trọng nhất lúc này là lắng nghe."

"Chúng tôi biết nhiều gia đình phải tự mình đưa người thân đã khuất ra khỏi đống đổ nát."

Theo số liệu chính thức mới nhất, hơn 1.400 người đã được xác nhận thiệt mạng và hơn 3.000 người bị thương sau hai trận động đất có cường độ 7,2 và 7,5 độ richter, xảy ra cách nhau chưa đầy một phút trên cả nước vào ngày 24 tháng 6.

Hàng chục ngàn người vẫn mất tích.

La Guaira, thủ phủ của bang La Guaira, nằm trên bờ biển gần Caracas, là nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất từ hai trận động đất liên tiếp.

Các chủng sinh đang ở trong Chủng viện Thánh Phêrô và Thánh Phaolô khi trận động đất xảy ra lúc 6 giờ chiều giờ địa phương.

Đức Tổng Giám Mục Biord cho biết: "Các chủng sinh đang ở trong tòa nhà khi mặt đất rung chuyển. Có một số người bị thương nhẹ, nhưng không ai thiệt mạng và cả các chủng sinh lẫn các thầy dạy của họ đều đã kịp thời rời khỏi tòa nhà."

"Có thể nói đó là một phép màu. Tuy nhiên, tòa nhà không thể tiếp cận, không thể sử dụng được và bị hư hại nặng nề. Họ mất tất cả mọi thứ, thậm chí cả quần áo và giày dép… Không còn gì cả."

Các chủng sinh đã được chuyển đến Caracas, nơi họ sẽ nhận được sự chăm sóc tâm lý để giúp họ vượt qua chấn thương mà họ đã trải qua.

Một số khu vực vẫn mất điện và nhiều tòa nhà đã sụp đổ hoàn toàn, trong khi những tòa nhà khác bị hư hại cấu trúc nghiêm trọng đến mức không thể sử dụng được.

Các nguồn tin từ nhà thờ trao đổi với ACN ước tính rằng khoảng 250.000 người có thể đã mất nhà cửa do trận động đất. Nhiều ngân hàng vẫn đóng cửa, vì vậy người dân không thể tiếp cận tiền mặt để trang trải các nhu cầu cơ bản.

Đức Tổng Giám Mục Biord nói: "Chúng ta cần dành thời gian để tổ chức viện trợ cần thiết. Nhu cầu rất lớn. Đương nhiên, ưu tiên hàng đầu hiện nay là tái thiết cuộc sống."

"Chúng ta đã mất mát quá nhiều. Chúng ta cần chăm sóc những người sống sót. Các linh mục và tu sĩ, cũng như các tình nguyện viên và nhân viên mục vụ của Caritas phải đáp ứng nhu cầu của hàng ngàn người đã bị tổn thương nặng nề về mặt tinh thần."

"Đây sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu của giáo phận trong những tháng tới, nhằm hỗ trợ và đào tạo những người sẽ trực tiếp tham gia vào công tác mục vụ này."

ACN đã phê duyệt gói hỗ trợ đầu tiên trị giá 100.000 euro (86.410 bảng Anh) để giúp Giáo hội tại Venezuela ứng phó với thảm kịch này.

Khoản viện trợ này sẽ giúp hỗ trợ các linh mục, cộng đồng tôn giáo và những người làm công tác mục vụ khác đang che chở các gia đình, giúp đỡ những người sống sót và cung cấp sự hỗ trợ tinh thần sau thảm kịch.

Đức Tổng Giám Mục Biord đã cảm ơn ACN và các tổ chức bác ái khác vì sự giúp đỡ của họ.

Ngài nói thêm: "Chúng tôi thực sự cần sự hỗ trợ của các bạn. Điều đó giúp chúng ta cùng nhau xây dựng lại cuộc sống và đất nước."

---

Source:Catholic Herald

Archbishop of Caracas appeals for support after devastating earthquakes

2. 3.344 ứng viên tuyên thánh ở Tây Ban Nha

Trên tờ Quan Sát Viên Rôma, số ra ngày 9 Tháng Bẩy, 2026, Đức Hồng Y Marcello Semeraro, tổng trưởng Bộ Tuyên Thánh cho biết như sau:

Mới đây, Văn Phòng Phụ Trách Các Án Tuyên Thánh của Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha đã trao cho tôi Báo cáo nhan đề "Đại Năm Thánh 2025: Báo cáo về các án tuyên thánh ở Tây Ban Nha". Bộ dữ liệu này bổ sung cho công trình đã dẫn đến việc xuất bản " Đại Năm Thánh 2025: Báo cáo về các vụ tử đạo trong cuộc bách hại tôn giáo thế kỷ XX ở Tây Ban Nha" và Phụ lục kèm theo khoảng hai năm trước. Đây là công trình đầu tiên được một Hội đồng Giám mục xuất bản cung cấp cái nhìn tổng quan toàn diện về tất cả các án tuyên chân phước và tuyên thánh của một quốc gia và tình trạng của quốc gia đó, không bao gồm các vụ tuyên thánh của công dân Tây Ban Nha ở các nơi khác trên thế giới.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV gần đây đã gọi Tây Ban Nha là "cái nôi của các vị thánh vĩ đại và các nhà truyền giáo nhiệt thành". Lịch sử Giáo hội đã được làm giàu thêm bởi cuộc đời của những người nam và nữ sinh ra ở Tây Ban Nha, những người được tuyên thánh, đã có ảnh hưởng to lớn đến đời sống giáo hội và văn hóa. Hãy nghĩ đến những cái tên như các vị sáng lập Thánh Dominic de Guzmán, Thánh Inhaxiô thành Loyola và Thánh Anthony Mary Claret; hoặc những nhà cải cách vĩ đại như Teresa hài đồng Giêsu, Thánh Gioan thành Ávila và Thánh Gioan Thánh Giá, đó là chỉ kể một vài người.

Các số liệu được cung cấp trong các báo cáo do Văn Phòng Phụ Trách Các Án Tuyên Thánh của Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha biên soạn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuyên thánh ở quốc gia này. Cho đến nay, các án tuyên thánh, tổng cộng 3.344 ứng viên, bao gồm: 53 án tử đạo (trong đó 48 án liên quan đến cuộc đàn áp tôn giáo thế kỷ 20 ở Tây Ban Nha); 292 án vì đức hạnh anh hùng, một án vì hiến dâng mạng sống và một án tuyên thánh tương đương. Có 57 giáo phận tham gia, trong tổng số 70 giáo phận ở Tây Ban Nha.

Hiện tại, 42 vụ án vẫn đang trong giai đoạn giáo phận, trong khi đó, trong số những vụ án ở giai đoạn Rôma, có 148 Tôi Tớ Chúa, nay đã được phong tước vị Chân phước, được tuyên bố là anh hùng vì những đức hạnh của họ.

Những trường hợp này đại diện cho toàn thể các thành phần dân Chúa: giám mục, linh mục, phó tế, tu sĩ, chủng sinh, giáo dân, cha mẹ, thanh niên và trẻ em. Điều đáng chú ý là có tới 82 trường hợp thành lập, trong đó 71 trường hợp đến từ các dòng tu và 11 trường hợp từ các tổ chức thế tục.

Số lượng các vị được tuyên chân phước (bao gồm cả 2026 sắc lệnh phong tử đạo) là 2.449, trong đó 2.404 là các vị tử đạo trong cuộc bách hại tôn giáo thế kỷ 20 ở Tây Ban Nha. 45 người còn lại là những trường hợp được phong vì đức hạnh, bao gồm 2 Hồng Y, 1 giám mục giáo phận, 7 linh mục giáo phận, 4 linh mục dòng tu, 2 tu sĩ nam, 22 tu sĩ nữ và 7 giáo dân.

Văn Phòng Phụ Trách Các Án Tuyên Thánh của Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha thúc đẩy một "mục vụ thánh thiện" bao trùm mọi thực tiễn mục vụ, để lời kêu gọi phổ quát về sự thánh thiện của Công đồng Vatican II vang vọng trong mọi lĩnh vực của đời sống Kitô giáo. Bên cạnh việc trực tiếp theo dõi các vụ án đang diễn ra, văn phòng này còn thúc đẩy nhiều sáng kiến khác. Gần đây, văn phòng cũng đang chuẩn bị xuất bản một cuốn sách trong loạt sách "Biblioteca de Autores Cristianos", là thành quả của tất cả các nghiên cứu được thực hiện cho các báo cáo, và một trang web mới nhằm nâng cao nhận thức về sự thánh thiện trong các Giáo hội địa phương trên khắp Tây Ban Nha.

Tôi đồng tình với nhận xét của bà Lourdes Grosso García, M. Id., giám đốc Văn phòng, người thừa nhận rằng "việc công bố các Báo cáo không phải là điểm đến mà là điểm khởi đầu; giờ đây, vấn đề là làm cho mọi người biết đến cuộc đời và tấm gương của tất cả những người đàn ông và phụ nữ này, những người có thể giúp đỡ mỗi chúng ta trên con đường hướng đến sự thánh thiện của chính mình."

Văn phòng phụ trách các vụ án tuyên thánh của Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha, được thành lập cách đây 25 năm như một biểu hiện cho mối quan tâm của các giám mục Tây Ban Nha về chủ đề tuyên thánh và thánh hóa, không chỉ đóng góp một cách phẩm chất cao và súc tích mà còn là một ví dụ về cách các vụ án tuyên chân phước và tuyên thánh có thể làm sống động đời sống mục vụ của cả một quốc gia. Thông điệp mà nó truyền tải là để truyền cảm hứng cho các thực thể lãnh thổ khác, dù có tầm quan trọng về mặt địa lý hay không, cùng hoạt động theo cách tương tự. Và đó cũng là hy vọng cá nhân của tôi.

+ Hồng Y Marcello Semeraro

Tổng trưởng Bộ Tuyên Thánh

---

Source:OSSERVATOREROMANO

3,344 candidates for sainthood in Spain

3. Bà Ann Widdecombe, một chính trị gia Công Giáo nổi tiếng người Anh, qua đời.

Một chính trị gia nổi tiếng người Anh, đồng thời là người cải đạo sang Công Giáo, đã qua đời ở tuổi 78.

Ann Widdecombe là một nhân vật chính trị nổi tiếng ở Anh, từng giữ chức Nghị viên Quốc hội đại diện cho khu vực bầu cử Maidstone ở Kent thuộc đảng Bảo thủ trong 23 năm, từ năm 1987 đến năm 2010.

Có một số nguồn tin cho rằng bà ấy đã qua đời vào thứ Tư do ngã, nhưng thông tin này nhanh chóng bị cảnh sát bác bỏ.

"Chúng tôi vô cùng đau buồn khi hôm nay thông báo về sự ra đi của bà Ann Widdecombe, DSG. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình và bạn bè của bà Ann. Chúng tôi mong muốn gia đình không liên lạc trong thời điểm đau buồn này", đại diện của bà, Cloud 9 Management, cho biết.

Sau khi rời quốc hội, bà xuất hiện trong các chương trình truyền hình Strictly Come Dancing năm 2010 và Celebrity Big Brother năm 2018.

Là người ủng hộ mạnh mẽ việc Anh rời khỏi Liên minh Âu Châu, bà sau đó gây xôn xao dư luận khi rời khỏi đảng Bảo thủ và gia nhập đảng Brexit (lúc bấy giờ) với tư cách là thành viên Nghị viện Âu Châu, gọi tắt là MEP, sau này trở thành Reform UK, đảng dân túy cánh hữu do Nigel Farage lãnh đạo.

Sau đó, bà trở thành phát ngôn nhân của tổ chức Reform UK về vấn đề nhập cư và tư pháp.

Sau khi hay tin bà Widdecombe qua đời, ông Farage đã bày tỏ lòng kính trọng đối với bà.

"Khi Ann Widdecombe quyết định tranh cử cho Đảng Brexit trong cuộc bầu cử sớm Nghị viện Âu Châu năm 2019, đó là một khoảnh khắc trọng đại và là một cú hích lớn. Cử tri rất yêu mến bà. Bà đã đóng vai trò quyết định trong việc đưa Brexit thành công và tất cả chúng ta sẽ rất nhớ bà", ông nói.

Năm 1990, sau khi John Major trở thành Thủ tướng, bà trở thành thứ trưởng tại Bộ An sinh Xã hội. Năm 1995, bà được bổ nhiệm làm Bộ trưởng phụ trách nhà tù tại Bộ Nội vụ dưới thời Michael Howard, Bộ trưởng Nội vụ lúc bấy giờ.

Sau thất bại của đảng Bảo thủ năm 1997, bà cũng giữ chức bộ trưởng y tế trong chính phủ đối lập và sau đó là bộ trưởng nội vụ trong chính phủ đối lập.

Lãnh đạo đảng Bảo thủ, Kemi Badenoch, cho biết Widdecombe là một "chính trị gia đáng gờm, người không bao giờ ngại nói lên quan điểm của mình và đã đấu tranh hết mình cho những gì bà tin tưởng."

Niềm tin Công Giáo của Widdecombe

Bà được tiếp nhận vào Giáo Hội Công Giáo năm 1993, sau quyết định của Giáo hội Anh giáo về việc phong chức cho phụ nữ. Anh trai bà, Linh mục Malcolm Widdecombe (1937-2010), vẫn là một tín hữu Anh giáo suốt đời và là linh mục quản xứ của nhà thờ St. Philip và St. Jacob ở Bristol.

Widdecombe là người thẳng thắn ủng hộ giáo lý của Giáo hội và công khai ủng hộ quyền sống. Trong cuộc phỏng vấn với Colm Flynn của EWTN hồi tháng 9 năm ngoái, bà đã giải thích điều gì đã thu hút bà đến với Giáo hội.

"Điều tuyệt vời của Công Giáo là chúng ta không thỏa hiệp – một điều gì đó hoặc là đúng hoặc là sai. Nó hoặc là phải hoặc là sai. Nó hoặc là tội lỗi hoặc là không. Không có sự quanh co, mập mờ vô tận như bạn thấy ở Giáo hội Anh giáo," bà nói.

"Nếu bạn tin điều gì đó, hãy nói ra. Ý tôi là, tin mà không nói ra thì có ích gì chứ?", cô ấy nói thêm để giải thích cho sự thẳng thắn của mình.

Bà cho biết bà thường xuyên gặp phải sự ngạc nhiên từ các đồng nghiệp về lập trường bỏ phiếu của mình, vốn được định hình bởi niềm tin Công Giáo. "Tôi tin vào những điều không hợp thời nên nhìn chung họ chỉ nghĩ tôi hơi kỳ quặc," bà nói.

Chris Whitehouse, một thành viên hội đồng quản trị của Right to Life UK, một tổ chức bác ái ủng hộ quyền sống, cũng đã bày tỏ lòng kính trọng đối với Widdecombe.

"Trong suốt 40 năm, Ann là một người bạn thân thiết và quen biết của tôi, một người cố vấn chính trị và một nữ anh hùng đáng kính của phong trào bảo vệ sự sống. Được quen biết bà ấy là một niềm vui và một vinh dự, dù đôi khi cũng là một thử thách," ngài nói.

Widdecombe sinh ra trong một gia đình theo đạo Tin Lành nhưng được giáo dục tại trường nữ tu Công Giáo La Sainte Union ở Bath. Sau này bà nói: "Tôi biết quan điểm của phái Tin Lành là có một thời điểm nhất định dẫn đến sự cải đạo, nhưng tôi nghĩ Kitô giáo là một điều gì đó phát triển… nó tinh tế hơn nhiều."

Phát biểu hôm thứ Sáu, Bộ trưởng Y tế James Murray nói về bà Widdecombe: "Tôi không thể nói rằng tôi luôn đồng ý với quan điểm của bà ấy, nhưng bà ấy là một phần không thể thiếu trong nền chính trị của chúng ta."

"Mọi người đều có thể công nhận những đóng góp mà bà ấy đã thực hiện cho chính trị," vị bộ trưởng thuộc đảng Lao động nói thêm với Times Radio.

Widdecombe cũng xuất bản một số tiểu thuyết nổi tiếng và là cây bút chuyên mục cho tờ Daily Express. Bà sinh năm 1947 tại Bath và chưa từng kết hôn. Bà có hai bằng cử nhân, một tại Đại học Birmingham và một tại Lady Margaret Hall, Đại học Oxford.

---

Source:CRUXNOW

Ann Widdecombe, prominent British Catholic politician, dies

 

1. Mỹ nối lại lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran vào thứ Ba, theo chỉ thị của Tổng thống Trump.

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ hôm thứ Hai thông báo rằng Mỹ sẽ tiếp tục phong tỏa giao thông hàng hải ra vào các cảng của Iran theo chỉ thị của Tổng thống Trump.

Cuộc phong tỏa hải quân sẽ tiếp tục vào lúc 4 giờ chiều giờ Miền Đông Hoa Kỳ ngày thứ Ba.

Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ cho biết quân đội Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ luồng giao thông qua khu vực này cho các tàu thuyền được phép khác.

Thông báo chính thức được đưa ra sau khi Tổng thống Trump nói trên Truth Social rằng Mỹ sẽ nối lại lệnh cấm vận, nỗ lực mới nhất nhằm kiểm soát một Iran không tuân thủ.

"Chúng tôi đang khôi phục LỆNH PHONG TỎA IRAN, được gọi như vậy vì nó chỉ ngăn cản tàu thuyền hoặc khách hàng của Iran ra vào eo biển", tổng thống đăng tải trên mạng xã hội Truth Social sáng thứ Hai. "Tất cả các quốc gia khác sẽ được sử dụng eo biển một cách công bằng và tự do."

Trong cùng bài đăng đó, tổng thống cho biết Mỹ "có thể sẽ quản lý" eo biển Hormuz và áp đặt mức phí 20% đối với các lô hàng vận chuyển.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên tiếng về đề xuất của Tổng thống Trump rằng Mỹ sẽ áp thuế 20% đối với hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz, nói rằng Iran sẽ "công bằng" trong việc xác định mức thuế đó là bao nhiêu.

Ông Araghchi viết: "Tổng thống Mỹ hoàn toàn đúng. Bất cứ ai bảo đảm an ninh và sự an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz đều xứng đáng được bồi thường cho dịch vụ này." Ông nói thêm: "Iran luôn là NGƯỜI BẢO VỆ eo biển và sẽ mãi mãi như vậy. 20% dĩ nhiên là quá nhiều. Chúng tôi sẽ công bằng."

Cơ quan Liên Hiệp Quốc cho rằng "không có cơ sở pháp lý" để áp dụng phí cầu đường bắt buộc.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế, gọi tắt là IMO, cơ quan của Liên Hiệp Quốc giám sát vận tải biển quốc tế, cho biết hôm thứ Hai rằng họ đang chờ tìm hiểu thêm về đề xuất của Tổng thống Trump nhưng vẫn phản đối việc thu phí đối với việc đi lại qua các tuyến đường thủy quốc tế.

"Không có cơ sở pháp lý nào để áp đặt phí cầu đường bắt buộc chỉ để đi qua eo biển", tuyên bố cho biết.

Trong một tuyên bố riêng hôm thứ Hai, cơ quan này cho biết ban điều hành "nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận nào giữa các quốc gia ven biển trong khu vực đều phải bảo đảm quyền đi lại không bị phân biệt đối xử và không bị cản trở của tất cả các tàu thuyền."

Hội đồng Tổ chức Hàng hải Quốc tế cũng đã "tái khẳng định rằng việc đi qua eo biển này phải được miễn mọi phí và lệ phí, phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm cả Công ước IMO."

Hội đồng cũng lên án các vụ tấn công vào tàu thương mại và kêu gọi giảm leo thang căng thẳng trong khu vực.

[CBS News: U.S. will resume naval blockade against Iran Tuesday, at Trump's direction]

2. Phải chăng hỏa tiễn PAC-3 được cấp phép sản xuất cho Ukraine sẽ sớm được đưa vào sử dụng?

Một đặc điểm nhất quán trong các thông điệp công khai của Tòa Bạch Ốc dưới thời Tổng thống Trump là việc tuyên bố các thỏa thuận lớn có thể nhanh chóng giải quyết một thách thức quan trọng về chính sách đối nội hoặc đối ngoại, nhưng rồi thời gian lại cho thấy thỏa thuận đó chưa được tất cả các bên tham gia thông qua hoàn toàn hoặc vẫn còn những điểm bất đồng lớn.

Lập trường của Tòa Bạch Ốc về tình trạng tiến trình hòa bình Nga-Ukraine là một trong những ví dụ nổi tiếng nhất về sự mâu thuẫn giữa các tuyên bố của Mỹ và thực tế trên chiến trường. Ngay trước khi nhậm chức, Tổng thống Trump nói rằng sự can thiệp của ông sẽ chấm dứt chiến tranh "trong một ngày". Trong 18 tháng tiếp theo, tổng thống Mỹ hoặc các quan chức cao cấp khác đã tuyên bố hơn 50 lần rằng thỏa thuận hòa bình Nga-Ukraine "sắp đạt được", "gần như hoàn tất" hoặc "về cơ bản đã được đồng ý".

Trong giai đoạn đó, sự nhượng bộ duy nhất mà Kyiv đưa ra so với các yêu cầu trước chiến tranh là đồng ý đàm phán trực tiếp với đại diện Nga. Mạc Tư Khoa, bất chấp những tuyên bố lặp đi lặp lại của Tổng thống Trump rằng một thỏa thuận gần như đã hoàn tất, không hề có bất kỳ động thái nào.

Trong buổi chụp ảnh chung với Tổng thống Zelenskiy, Tổng thống Trump thừa nhận rằng nhà sản xuất PAC-3 Lockheed Martin vẫn chưa đồng ý chia sẻ công nghệ sản xuất PAC-3 với Ukraine. Tổng thống Trump nói ông không nghĩ đó sẽ là vấn đề.

Hiện tại, Nhật Bản là quốc gia nước ngoài duy nhất sản xuất hỏa tiễn PAC-3 theo giấy phép. Sau khi Tokyo đưa ra quyết định chính trị vào đầu những năm 2000 về việc đàm phán với Mỹ để sản xuất PAC-3 trong nước nhằm đối phó với hỏa tiễn đạn đạo ngày càng hiệu quả của Bắc Hàn, tập đoàn Mitsubishi của Nhật Bản đã khởi công xây dựng nhà máy sản xuất vào năm 2006 và thử nghiệm phóng hỏa tiễn PAC-3 đầu tiên của Nhật Bản vào năm 2008.

Việc sản xuất hỏa tiễn PAC-3 của Nhật Bản vẫn ở mức thấp, chỉ khoảng 30 hỏa tiễn mỗi năm, và việc xuất khẩu bị cấm. Theo luật an ninh quốc gia của Mỹ, Mitsubishi phải sử dụng một số phụ tùng và phụ tùng nhất định mà chỉ được phép lắp ráp tại Mỹ và lắp đặt trên các hỏa tiễn do nhân viên của hãng Lockheed Martin tại Nhật Bản sản xuất.

Nếu các quy định tương tự của Mỹ được áp dụng cho một sáng kiến sản xuất PAC-3 ở Âu Châu, thì các nhân viên của hãng Lockheed Martin của Mỹ sẽ phải sống và làm việc tại Ukraine trong thời chiến nếu một dây chuyền lắp ráp PAC-3 được thiết lập ở đó. Theo tuyên bố của Điện Cẩm Linh, những nhân viên này sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp cho các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và không quân của Nga.

[Kyiv Post: Are Ukraine-licensed PAC-3 missiles coming soon?]

3. Thông tin tình báo của Mỹ về các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã làm thay đổi suy nghĩ của Tổng thống Trump.

Tổng thống Donald Trump đã thay đổi cách thức diễn đạt và lập trường ngoại giao đối với Ukraine – một sự thay đổi xuất phát trực tiếp từ các báo cáo tình báo mật, trong đó nêu chi tiết tác động nghiêm trọng của các cuộc tấn công tầm xa của Kyiv vào sâu trong lãnh thổ Nga.

Theo tờ Wall Street Journal, gọi tắt là WSJ, Tổng thống Trump thường xuyên được báo cáo về sự phát triển và ứng dụng của các máy bay điều khiển từ xa tầm xa do Ukraine sản xuất. Các quan chức cho biết tổng thống Mỹ có ấn tượng rất tốt trước sự khéo léo của ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine và hiệu quả của các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào các mục tiêu quân sự và công nghiệp của Nga.

Sự thay đổi thái độ này đánh dấu một sự khác biệt rõ rệt so với lập trường trước đây của tổng thống. Trong một cuộc họp căng thẳng tại Phòng Bầu dục vào tháng 2 năm 2025, Tổng thống Trump đã cáo buộc Tổng thống Volodymyr Zelenskiy vô ơn và tuyên bố rằng Kyiv "không có quân bài" nào để chơi trong cuộc xung đột đang diễn ra.

Theo các phương tiện truyền thông Hoa Kỳ, Tulsi Gabbard, Giám đốc Tình Báo Quốc Gia, đã không ngừng tung ra các báo cáo sai lạc trích dẫn từ các nguồn của Điện Cẩm Linh về sức mạnh của quân đội Nga, mức độ tiến công được thổi phồng của quân Putin, khả năng yếu kém và nạn tham nhũng trong quân đội Ukraine, đồng thời thúc giục Tổng thống Trump cầu hòa với Nga như một hành động nhân đạo, và cấp bách.

Tuy nhiên, thành công của chiến dịch tầm xa của Ukraine bên trong lãnh thổ Nga cùng với sự từ chức của Tulsi Gabbard dường như đã làm thay đổi tính toán của ông. Trong các cuộc thảo luận kín tại hội nghị thượng đỉnh NATO gần đây ở Ankara, các đồng minh Âu Châu đã nhận được một giọng điệu khác.

Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ dường như đã củng cố sự thay đổi này trong đường lối của Washington. Các quan chức Âu Châu mô tả hành vi của Tổng thống Trump trong các cuộc thảo luận là "đàng hoàng và nghiêm chỉnh", khiến các đồng minh lạc quan rằng chính quyền đang hướng tới sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho Kyiv như một kết quả trực tiếp từ những đổi mới trên chiến trường của họ.

Bằng chứng rõ ràng nhất về sự thay đổi chính sách này xuất hiện khi Tổng thống Trump tuyên bố bên lề hội nghị thượng đỉnh rằng Mỹ sẽ cấp cho Ukraine giấy phép tự sản xuất hỏa tiễn đánh chặn Patriot. Orysia Lutsevych, phó giám đốc Chương trình Nga và Á Âu của Chatham House, lưu ý rằng khả năng này cuối cùng có thể vô hiệu hóa các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

Một số quan chức Âu Châu cho biết Tổng thống Trump đã "thể hiện rõ" sự ủng hộ của mình và đang cân nhắc mở rộng hỗ trợ quân sự để giúp lực lượng Ukraine đạt được bước đột phá trước hệ thống phòng thủ kiên cố của Nga.

"Thật khó tin, đúng vậy, từ Phòng Bầu dục đến giờ… Tôi nghĩ chúng ta đã phát triển một mối quan hệ rất tốt," Tổng thống Trump nói với các phóng viên sau cuộc gặp song phương với Tổng thống Zelenskiy ở Ankara. Sau đó, ông đã đề cập rõ ràng đến các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga của Ukraine như một sự leo thang mà, trớ trêu thay, có thể đẩy nhanh kết thúc chiến tranh.

Chiến dịch tấn công sâu vào lãnh thổ Nga kéo dài của Ukraine không chỉ làm thay đổi suy nghĩ ở Washington mà còn được tường trình đang làm thay đổi cục diện nội bộ nước Nga.

Theo tờ Wall Street Journal, tình báo Mỹ cho biết các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các mục tiêu quân sự và công nghiệp sâu bên trong lãnh thổ Nga đã làm thay đổi dư luận, với một bộ phận ngày càng lớn người dân Nga mong muốn chiến tranh kết thúc.

Trong cuộc gặp thượng đỉnh, Tổng thống Trump đã thừa nhận sự thay đổi này. "Chúng tôi đang gây áp lực rất lớn lên Tổng thống [Nga] Vladimir Putin. Tôi không nghĩ ông ấy thích những gì đang diễn ra", Tổng thống Trump tuyên bố, đồng thời cho biết thêm rằng các điều kiện của Mạc Tư Khoa để chấm dứt chiến tranh dường như "đang tốt hơn một chút".

Trong khi Putin tiếp tục đòi hỏi những nhượng bộ lãnh thổ tối đa, các quan chức Mỹ dường như chia rẽ về lập trường thực sự của ông. Một số quan chức nói với tờ WSJ rằng Putin có thể sẵn sàng tham gia đàm phán vào cuối năm nay với các điều khoản có thể chấp nhận được đối với Ukraine, trong khi những người khác vẫn hoài nghi về thiện chí thỏa hiệp của Mạc Tư Khoa.

Bất kể tính toán của Điện Cẩm Linh như thế nào, các quan chức ở Kyiv và Washington đều đồng ý rằng cục diện đã thay đổi. Ian Bateson, đại diện của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tuyên bố rằng hội nghị thượng đỉnh Ankara đánh dấu một giai đoạn mới trong quan hệ song phương, đồng thời lưu ý rằng sự thành công của máy bay điều khiển từ xa Ukraine đã mở ra những cơ hội ngoại giao mới.

Ông Serhiy Kyslytsia, phó chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, cũng bày tỏ quan điểm tương tự, khẳng định rằng thái độ của chính quyền Trump ngày càng tích cực hơn nhờ thành công của Ukraine trong việc tấn công lãnh thổ Nga.

[Kyiv Post: US Intelligence on Ukrainian Drone Strikes Prompts Shift in Trump’s Rhetoric]

4. Nghi phạm mới bị bắt giữ trong vụ án sát hại Ann Widdecombe.

Cảnh sát ở tây nam nước Anh vào tối thứ Bảy cho biết một người đàn ông 28 tuổi đã bị bắt giữ vì nghi ngờ giết hại Ann Widdecombe.

"Nghi phạm, một công dân Anh da trắng, hiện đang bị cảnh sát giam giữ," cảnh sát Devon và Cornwall cho biết trong một tuyên bố. Người đàn ông này bị bắt giữ tại South Yorkshire vào tối thứ Bảy, cảnh sát cho biết thêm.

Bà Widdecombe, cựu bộ trưởng Đảng Bảo thủ kiêm phát ngôn viên của đảng Reform UK, được tìm thấy với những vết thương nghiêm trọng tại nhà riêng ở Haytor, Devon, hôm thứ Năm. Cảnh sát cho biết trước đó bà Widdecombe có thể đã chết tại nhà gần 24 giờ trước khi thi thể được phát hiện.

Bà Widdecombe, cựu Dân biểu Nghị viện Âu Châu, 78 tuổi, là một người ủng hộ Brexit kiên định và nổi tiếng nhờ các chương trình truyền hình thực tế. Lãnh đạo đảng Cải cách Anh Quốc, Nigel Farage, cho biết bà Widdecombe đã đóng "vai trò quyết định trong việc hoàn tất Brexit" khi bà tranh cử với tư cách ứng viên của Đảng Brexit năm 2019.

Theo thông cáo báo chí, cảnh sát Devon và Cornwall cho biết "hiện vẫn chưa có thông tin nào cho thấy đây là vụ việc liên quan đến khủng bố".

"Chúng tôi đã nhận được sự hỗ trợ từ lực lượng Cảnh sát chống khủng bố vùng Đông Bắc và Nam Yorkshire, những người đã thực hiện vụ bắt giữ thay mặt cho cảnh sát Devon và Cornwall", cảnh sát cho biết.

"Chúng tôi sẽ cung cấp thêm thông tin cập nhật vào ngày mai," cảnh sát cho biết thêm.

[Politico: New suspect arrested in Ann Widdecombe murder]

5. Nga có thể tấn công Ukraine bằng hỏa tiễn đạn đạo cho đến những năm 2030 như tuyên bố của không?

Cũng như hầu hết các sáng kiến quốc phòng của Ukraine, nỗ lực của chính phủ nhằm thuyết phục các đồng minh cung cấp vũ khí cần thiết để chống lại Nga chỉ là một phần của câu chuyện.

Đối với các hỏa tiễn được thiết kế để đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo, Ukraine tham gia cuộc chiến với một nền tảng công nghiệp tương đối mạnh, bao gồm kinh nghiệm hàng đầu thế giới về động cơ hỏa tiễn và chế tạo từ thời Liên Xô. Ukraine cũng tích cực sản xuất hỏa tiễn dân dụng và các phụ tùng chính cho các công ty hàng không vũ trụ phương Tây, bao gồm Boeing, Northrop Grumman và Vega.

Công nghệ dẫn đường hỏa tiễn đánh chặn nội địa của Ukraine cũng rất phát triển, với các công ty chuyên về quân sự đã sản xuất radar, đầu dò và hệ thống dẫn đường có thể được kết hợp thành một loại hỏa tiễn đánh chặn hoàn toàn do Ukraine sản xuất tương tự như PAC-3.

Đầu năm 2026, các giám đốc điều hành cao cấp tại công ty hàng không vũ trụ Fire Point của Ukraine, nổi tiếng với việc phát triển các máy bay điều khiển từ xa tầm xa hiệu quả cao với chi phí thấp và số lượng lớn, đã thông báo rằng công ty đã bắt đầu nghiên cứu một hỏa tiễn đánh chặn có tên Freya, được thiết kế đặc biệt để bắn hạ các hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

Theo Fire Point, hỏa tiễn Freya sẽ sử dụng động cơ sản xuất trong nước và vật liệu composite đã được thử nghiệm trong chiến tranh. Hệ thống điều khiển bay của nó sẽ kết hợp hệ thống dẫn đường tự động bằng trí tuệ nhân tạo do Fire Point phát triển với công nghệ tìm kiếm mục tiêu tiên tiến từ một công ty đối tác phương Tây.

Truyền thông quân sự Ukraine đưa tin hồi tháng 6 rằng Fire Point đang đàm phán với công ty sản xuất radar quân sự Hensoldt của Đức về khả năng hợp tác. Cuối tháng đó, hai công ty đã ký một biên bản ghi nhớ, theo đó Hensoldt sẽ cung cấp cho Fire Point radar hiệu suất cao TRML-4D, một cảm biến hàng đầu được thiết kế để phát hiện và theo dõi hỏa tiễn đạn đạo, cho hệ thống đánh chặn Freya.

Hãng sản xuất công nghệ quân sự lớn của Đức, Diehl, cũng được truyền thông Ukraine đưa tin là một bên có thể tham gia dự án Freya.

[Kyiv Post: Can Russia blast Ukraine with ballistic missiles until the 2030s, as Putin said?]

6. 20 máy bay chiến đấu Su-35 đầu tiên của Nga dành cho Iran đã sẵn sàng, dự kiến giao hàng vào năm 2026.

Nga đã hoàn thành việc sản xuất lô máy bay chiến đấu Su-35 đầu tiên gồm 20 chiếc theo đơn đặt hàng của Iran, đánh dấu một bước tiến lớn trong nỗ lực hiện đại hóa lực lượng không quân đã lỗi thời của Tehran. Thiếu Tướng Vadym Skibitskyi, Phó Giám đốc Cơ quan Tình báo quốc phòng Ukraine cho biết như trên hôm Chúa Nhật, 12 Tháng Bẩy.

Các máy bay này được chế tạo tại Nhà máy Hàng không Komsomolsk-on-Amur của Nga, và Bộ Quốc phòng Iran hiện đang chi trả chi phí bảo trì và duy trì trong khi các máy bay vẫn còn ở Nga trước khi được chuyển giao.

Diễn biến này diễn ra sau khi các tài liệu mật giữa Nga và ngành công nghiệp quân sự bị rò rỉ vào cuối năm 2025, cho thấy 16 chiếc Su-35 đã được sản xuất cho Iran vào thời điểm đó.

Với tầm hoạt động gần 1.600 km, máy bay Sukhoi Su-35 (NATO: Flanker-M, hay "Super Flanker") có thể tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ địch. Khả năng hoạt động từ các phi trường ngắn hoặc tạm thời cũng giúp nó ít phụ thuộc vào các căn cứ không quân lớn và khó bị vô hiệu hóa hơn.

Theo báo cáo, mặc dù kém tiên tiến hơn so với các máy bay như Lockheed Martin F-35 Lightning II hay Shenyang J-16 của Trung Quốc, Su-35 vẫn là một trong những máy bay chiến đấu hiện đại được thử nghiệm nhiều nhất trên thế giới và liên tục được nâng cấp với các hệ thống hỏa tiễn không đối không mới hơn.

Trước đây, Nga sản xuất máy bay Su-35 với tốc độ tương đối khiêm tốn, khoảng 14 chiếc mỗi năm, mặc dù các quan chức cho biết năng lực sản xuất đang được mở rộng.

Vào tháng 5 năm 2025, Vadim Badekha, tổng giám đốc của Tập đoàn Máy bay Thống nhất (United Aircraft Corporation), xác nhận rằng các nỗ lực đang được tiến hành để tăng sản lượng. Việc tăng cường sản xuất dự kiến sẽ làm giảm số lượng máy bay Su-35 được giao cho lực lượng không quân Nga trong hai đến ba năm tới do các đơn đặt hàng từ Iran được ưu tiên.

Các tài liệu mật của chính phủ Nga bị rò rỉ vào cuối năm 2025 cho thấy Iran đã đặt mua tổng cộng 48 máy bay chiến đấu Su-35, xác nhận những tuyên bố trước đó của các quan chức Iran rằng một số lượng máy bay không xác định đã được mua.

Năm 2023, Nga đạt được thỏa thuận quốc phòng với Iran. Thỏa thuận này đánh dấu lần mua máy bay chiến đấu đầu tiên của Iran kể từ những năm 1990 và bao gồm các máy bay chiến đấu Su-35, trực thăng tấn công Mil Mi-28 và máy bay huấn luyện phản lực Yakovlev Yak-130.

Sự quan tâm đến Su-35 từ các quốc gia khác còn hạn chế, với những lo ngại về hệ thống điện tử hàng không lỗi thời và các lệnh trừng phạt tiềm tàng đã khiến nhiều người mua tiềm năng ngần ngại.

Theo báo cáo, Iran đã bắt đầu chuẩn bị phi công cho phi đội máy bay mới. Việc giao máy bay huấn luyện Yakovlev Yak-130 cho Iran bắt đầu từ tháng 9 năm 2023, được xem là một phần của chương trình đào tạo phi công rộng hơn cho hoạt động của Su-35 trong tương lai.

Theo báo cáo, việc giao máy bay Su-35 cho Iran có thể bắt đầu vào năm 2026, mặc dù một số nguồn tin cho rằng thiệt hại về cơ sở hạ tầng tại căn cứ không quân Hamadan có thể đang làm chậm quá trình triển khai. Các đội kỹ sư được tường trình đang nỗ lực khôi phục cơ sở này, và các thiết bị mô phỏng bay tiên tiến dự kiến sẽ được chuyển đến trước cả khi máy bay chiến đấu được giao.

Việc Iran mua sắm quân sự từ Nga dường như không chỉ giới hạn ở chương trình Su-35. Các nguồn tin của Nga hồi tháng 6 cho biết Tehran cũng đã đặt mua 12 máy bay chiến đấu Su-30SM2, dự kiến bắt đầu giao hàng vào giữa năm 2027 bằng máy bay được chuyển giao từ các đơn vị đang hoạt động của Nga.

Sukhoi Su-30SM2, một biến thể đơn giản hơn của Sukhoi Su-35, được coi là rẻ hơn và dễ bảo trì hơn trong khi vẫn duy trì hiệu quả trong các nhiệm vụ tấn công và huấn luyện phi công.

Cũng có những báo cáo cho rằng Iran có thể tìm cách mua Sukhoi Su-57, máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ năm của Nga, mặc dù tình trạng tồn đọng đơn hàng có thể trì hoãn việc giao hàng cho đến khoảng năm 2030.

Việc Iran mua được những máy bay chiến đấu đầu tiên sau Chiến tranh Lạnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, xét đến việc nước này vẫn đang sử dụng phi đội máy bay cũ kỹ từ thời Chiến tranh Lạnh, bao gồm Grumman F-14A Tomcat, McDonnell Douglas F-4D/E Phantom II và Northrop F-5E/F Tiger II.

Không quân Iran từ lâu đã dựa vào các máy bay cũ kỹ do phương Tây sản xuất được mua trước cuộc cách mạng năm 1979, nhiều chiếc trong số đó ngày càng khó bảo trì. Lần mua sắm máy bay chiến đấu lớn cuối cùng của họ diễn ra vào những năm 1990 với việc mua máy bay phản lực Mikoyan MiG-29 từ Nga.

Mặc dù Iran đã phát triển một trong những kho vũ khí hỏa tiễn mạnh nhất khu vực, nhưng năng lực không quân nội địa của nước này vẫn còn tương đối yếu.

Tuy nhiên, bất chấp tuổi đời của mình, máy bay Iran vẫn có thể thực hiện các nhiệm vụ tấn công trong các cuộc xung đột gần đây liên quan đến Mỹ và các đối tác khu vực, đồng thời phần lớn tránh được thiệt hại trên mặt đất.

Các nhà phân tích cho rằng sự xuất hiện của máy bay chiến đấu Sukhoi Su-35 có thể tăng cường đáng kể sức mạnh không quân của Iran và mở rộng khả năng tiến hành các hoạt động tầm xa trên khắp Trung Đông.

Su-35 – máy bay chiến đấu mà Nga sử dụng để tấn công mặt đất và giành ưu thế trên không.

Sukhoi Su-35 là máy bay chiến đấu thế hệ 4+ tiên tiến nhất hiện đang hoạt động của Nga, chỉ đứng sau Sukhoi Su-57, loại máy bay được tường trình tàng hình với số lượng hạn chế.

Được phát triển từ Sukhoi Su-27, Su-35 có khả năng cơ động được nâng cao, động cơ điều khiển hướng lực đẩy, radar cải tiến và khả năng đa nhiệm cho cả nhiệm vụ không đối không và không đối đất.

Máy bay chiến đấu này được đưa vào biên chế Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga năm 2014 và do Tập đoàn Máy bay Thống nhất, gọi tắt là UAC sản xuất. Mặc dù có khả năng cơ động cao, các nhà phân tích lưu ý rằng hệ thống điện tử hàng không và radar của nó vẫn kém tiên tiến hơn so với nhiều máy bay chiến đấu hiện đại của phương Tây được trang bị hệ thống radar AESA.

Nga đã tích cực sử dụng máy bay Su-35 trong cuộc xâm lược Ukraine cho các hoạt động không chiến, phóng hỏa tiễn và tấn công bằng bom dẫn đường vào các vị trí tiền tuyến. Ukraine không sở hữu máy bay Su-35.

Nga vẫn tiếp tục xây dựng bất chấp lệnh trừng phạt.

Vào tháng 4 năm 2026, UAC đã bàn giao một lô máy bay chiến đấu Su-35 mới cho Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga, đánh dấu lần bàn giao công khai đầu tiên của loại máy bay này trong năm đó.

Ngày 17 tháng 4, UAC thông báo rằng các máy bay đã hoàn tất quá trình thử nghiệm tại nhà máy và được chuyển đến các phi trường hoạt động của họ.

Đợt giao hàng công khai trước đó được công bố vào tháng 12 năm 2025. Trang tin quốc phòng Militarnyi đưa tin rằng ít nhất hai máy bay Su-35S đã xuất hiện trong đoạn phim quảng cáo của UAC từ nhà máy sản xuất của công ty tại Komsomolsk-on-Amur.

Các nguồn tin hàng không Nga ước tính UAC đã giao hơn 20 máy bay Su-35S trong năm 2025, so với 15 chiếc vào năm 2024.

Máy bay chiến đấu này cũng thu hút sự chú ý trong các cuộc điều tra liên quan đến lệnh trừng phạt. Một báo cáo năm 2025 của Tổ chức Đối tác Quốc tế vì Nhân quyền và Trung tâm Hành động Chống Tham nhũng Quốc gia cho thấy các máy bay Su-34 và Su-35 của Nga bị bắn rơi chứa một lượng lớn thiết bị điện tử do nước ngoài sản xuất, rất cần thiết cho việc tấn công, dẫn đường và liên lạc.

Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy 889 phụ tùng nước ngoài trong riêng máy bay Su-35, phần lớn có nguồn gốc từ các công ty của Mỹ, cho thấy Nga tiếp tục lách luật trừng phạt thông qua các công ty bình phong trung gian.

[Kyiv Post: Russia’s First 20 Su-35 Warplanes for Iran Ready, Possible 2026 Delivery]

7. Với Sự qua đi của Lindsey Graham, Mỹ mất đi một nhà phê bình cứng rắn về Trung Quốc.

Tin tức về cái chết của Lindsey Graham đang được đưa tin ở Trung Quốc như một tổn thất đối với cánh "diều hâu" của Đảng Cộng hòa, điều này có thể trao thêm ảnh hưởng cho Tổng thống Trump trong chính sách đối ngoại của Mỹ.

Văn phòng của cố Thượng Nghị Sĩ Mỹ đại diện cho bang Nam Carolina cho biết trong một tuyên bố hôm sau rằng ông đã qua đời vì một căn bệnh đột ngột vào thứ Bảy, và cuộc tranh giành chiếc ghế trống của vị Dân biểu kỳ cựu này đang được theo dõi sát sao, hãng thông tấn chính thức Tân Hoa Xã của Trung Quốc đưa tin hôm thứ Hai.

Graham ủng hộ một chủ nghĩa bảo thủ can thiệp mạnh mẽ, tìm cách duy trì ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ để chủ động ngăn chặn sự gia tăng ảnh hưởng của các đối thủ hàng đầu của Mỹ.

Ông tỏ ra thận trọng về sự hợp tác quốc phòng giữa Trung Quốc và Nga, và trước đó đã đổ lỗi cho Bắc Kinh về sự bùng phát của đại dịch COVID-19.

Graham cũng cảnh báo về ảnh hưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc đối với chính trị Mỹ ở cấp quốc gia và tiểu bang.

Trong các chuyến thăm thường xuyên tới các thủ đô khắp khu vực Thái Bình Dương, Graham là người ủng hộ mạnh mẽ lợi ích của Mỹ tại Đài Loan tự trị và chỉ trích gay gắt các hoạt động kinh tế của Trung Quốc, vốn là nguyên nhân khiến Tổng thống Trump phát động các cuộc chiến thương mại riêng biệt trong cả hai nhiệm kỳ tổng thống của mình.

Mặc dù cuối cùng ông trở thành một trong những đồng minh thân cận nhất của Tổng thống Trump, Graham và tổng thống Mỹ có những quan điểm khác nhau về vai trò của Mỹ trên thế giới, theo Nhậm Ý (Ren Yi, 任意) một nhà bình luận chính sách đối ngoại theo chủ nghĩa dân tộc nổi tiếng người Trung Quốc, người viết dưới bút danh Chủ tịch Thỏ.

"Tổng thống Trump là người ủng hộ trật tự đa cực, trong khi Graham là người ủng hộ điển hình của trật tự đơn cực (giống như Tổng thống Joe Biden), người chủ trương rằng Hoa Kỳ duy trì bá quyền thời hậu chiến trên toàn thế giới và có thái độ cực kỳ thù địch và cứng rắn đối với Trung Quốc," Nhậm Ý viết hôm thứ Hai.

"Cái chết của Graham là hiện thân cho sự sụp đổ nhanh chóng của trật tự đơn cực Mỹ," Nhậm Ý nói.

Trên Vi Bác, trang tiểu blog lớn nhất Trung Quốc, một nhà bình luận thường xuyên khác về quan hệ với Hoa Kỳ cho rằng Graham là "người diều hâu ba mũi nhọn" của Mỹ - cứng rắn với Nga, Iran và Trung Quốc.

Graham đã bảo vệ quyết định của Tổng thống Trump về việc phát động cuộc chiến tranh với Iran vào mùa xuân năm nay và là người ủng hộ mạnh mẽ cả Israel và Ukraine.

Lần xuất hiện trước công chúng cuối cùng của ông là ở Kyiv hôm thứ Sáu, nơi ông kêu gọi các nhà lãnh đạo Trung Quốc giúp chấm dứt chiến dịch quân sự kéo dài bốn năm của Nga.

"Trung Quốc có tầm ảnh hưởng quá lớn. Tôi muốn họ sử dụng tầm ảnh hưởng đó vì lợi ích của thế giới", Graham nói bên cạnh Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy.

Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV gọi ông Graham, 71 tuổi vào thời điểm qua đời, là "diều hâu" của đảng Cộng hòa tại Quốc hội.

Gần đây nhất, ông là người đồng bảo trợ một dự luật nhằm trừng phạt kinh tế Trung Quốc và các nước mua dầu thô và khí đốt tự nhiên của Nga bị trừng phạt khác.

Tóm tắt kết quả tìm kiếm tên Graham do AI của Weibo tạo ra mô tả ông là tác giả của nhiều dự luật gây bất lợi cho Quốc hội.

"Do lập trường chống Trung Quốc của ông ta, nhiều cư dân mạng và người nổi tiếng trên mạng Trung Quốc đã bày tỏ sự chỉ trích mạnh mẽ, thậm chí cả những lời chúc mừng sau khi ông ta qua đời", bản tóm tắt cho biết.

Hồ Tích Tiến (Hu Xijin, 胡锡进) cựu biên tập viên của tờ theo chủ nghĩa dân tộc Hoàn cầu Thời báo của Trung Quốc, phát biểu trên X hôm Chúa Nhật, 12 Tháng Bẩy rằng "Mặc dù Lindsey Graham không được nhiều người dân Trung Quốc biết đến, nhưng ông vẫn là một trong những Thượng Nghị Sĩ Mỹ được nhắc đến nhiều nhất ở Trung Quốc. Và nói chung, ông không được lòng công chúng Trung Quốc."

Graham chưa bao giờ công khai phản bác chính sách mơ hồ có chủ ý của Mỹ về khả năng can thiệp quân sự trong cuộc khủng hoảng eo biển Đài Loan tiếp theo, nhưng ông đã nhiều lần làm rõ mức độ ủng hộ mà Đài Bắc nhận được từ các đảng phái khác nhau trong Quốc hội.

Các hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc thường xuyên chỉ trích Graham vì ủng hộ Đài Loan. Họ công khai lên án ông vì liên kết việc viện trợ an ninh cho Đài Bắc và Kyiv với việc cải thiện quan hệ thương mại với Hoa Kỳ.

Trong chuyến thăm Đài Bắc năm 2022, ông đã thúc giục Tổng thống Đài Loan lúc bấy giờ là bà Thái Anh Văn mua máy bay Boeing sản xuất tại bang Nam Carolina, quê hương của ông. Và bà đã đồng ý.

Ông lập luận rằng những lợi ích kinh tế sâu rộng hơn sẽ giúp duy trì sự ủng hộ của chính phủ và công chúng đối với Mỹ, và sau đó đã bảo trợ các dự luật cấp hàng triệu đô la viện trợ cho Đài Loan cũng như coi Đài Loan như một đồng minh phi NATO quan trọng để đẩy nhanh việc bán vũ khí.

Vào tháng 5, sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, trong đó ông Tập đã công khai cảnh báo Tổng thống Trump không nên viện trợ cho Đài Loan, Graham cho biết ông sẽ khuyến khích Tòa Bạch Ốc tăng cường hỗ trợ cho hòn đảo này.

"Nếu nhượng bộ một tấc về Đài Loan, tôi nghĩ họ sẽ đòi hỏi nhiều hơn. Nhưng chúng ta không tìm kiếm chiến tranh. Chúng ta không tìm kiếm xung đột. Tôi muốn duy trì hiện trạng," Graham nói vào thời điểm đó.

Phát ngôn nhân của Tổng thống Đài Loan Lai Thanh Đức cho biết hôm Chúa Nhật rằng ông "vô cùng đau buồn" trước sự ra đi của ông Graham.

Trong một bài đăng trên X hôm thứ Hai, cựu lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn cho biết Graham là "một người bạn chân thành của Đài Loan và là người ủng hộ có nguyên tắc đối với tự do và dân chủ của chúng ta."

Cựu Tổng thống Đài Loan nói rằng ông Graham sẽ "được nhớ thương vô cùng".

Một bài bình luận đăng trên tờ Hoàn cầu Thời báo hôm thứ Hai nhận xét về Graham như sau: "Xét về thâm niên, tầm ảnh hưởng và tác động thực tế, trong số tất cả các thành viên Quốc hội Hoa Kỳ ủng hộ đảo Đài Loan và có lập trường cứng rắn chống lại Trung Quốc đại lục kể từ năm 1979, Graham có thể được xếp hạng trong top 10 đến 15; trong số các Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa kể từ năm 2000, ông nằm trong top 3 đến 5."

Ông Graham, người từng chủ trì Ủy ban Ngân sách Thượng viện, chưa bao giờ bị Trung Quốc trừng phạt.

Hôm Chúa Nhật, trên nền tảng Truth Social của mình, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ hạ cờ rủ trong một tuần.

[Newsweek: In Lindsey Graham, US Loses Tough China Critic]

8. Iran bác bỏ tuyên bố của Mỹ và cho biết eo biển Hormuz đã bị đóng cửa.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ hôm Chúa Nhật tuyên bố rằng eo biển Hormuz "mở cửa cho tất cả các tàu thuyền" muốn đi qua tuyến đường thủy này, ngay cả khi các vụ tấn công vào tàu thương mại đã dẫn đến căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran.

Iran và Oman đã tổ chức các cuộc đàm phán về tương lai của eo biển và cách thức quản lý eo biển trong tương lai.

CENTCOM cho biết lực lượng Hoa Kỳ "đã được bố trí và chuẩn bị sẵn sàng để bảo đảm quyền tự do hàng hải vẫn được duy trì bất chấp các hành động gây hấn, quấy rối, đe dọa và tuyên bố tùy tiện vô cớ của Iran."

"Iran không kiểm soát eo biển này," CENTCOM cho biết. "Giao thông vẫn diễn ra bình thường."

Ngay sau khi Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ tuyên bố rằng Iran "không kiểm soát eo biển Hormuz" và tuyến đường thủy này vẫn mở, Iran đã thông báo trên X rằng việc đi qua eo biển này "hiện tại là không thể".

Thông điệp được đưa ra thông qua Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư, một cơ quan chính phủ được Tehran thành lập vào tháng 5, yêu cầu các tàu thuyền phải nộp đơn xin phép để đi qua eo biển.

PGSA cho biết: "Ngay khi tình hình ổn định và bình tĩnh được lập lại, tất cả các yêu cầu sẽ được xem xét dựa trên lịch trình và các giấy phép cần thiết sẽ được cấp."

[CBS News: Iran contradicts U.S. and says Strait of Hormuz is closed]

9. Tình trạng sẵn sàng của Ukraine và Ba Lan ra sao?

Trong các tuyên bố của công ty, Fire Point cho biết họ "hoàn toàn sẵn sàng" bắt đầu chế tạo và thử nghiệm các hỏa tiễn thử nghiệm. Đồng sáng lập kiêm nhà thiết kế chính của Fire Point, Denys Shtilerman, cho biết vào cuối tháng 6 rằng các hỏa tiễn Freya thử nghiệm đầu tiên sẽ sẵn sàng để phóng vào cuối năm 2026 và nếu mọi việc suôn sẻ, việc sản xuất hàng loạt có thể bắt đầu vào đầu hoặc giữa năm 2027.

Theo các bản tin hôm thứ Năm và thứ Sáu, các nhà đàm phán Ukraine đã được thông báo trong các cuộc họp của NATO hồi đầu tuần rằng các đồng minh phương Tây đã đồng ý gửi một số lượng nhỏ hỏa tiễn Patriot, dự kiến sẽ đến nơi vào cuối tháng Bảy. Truyền thông Ukraine xác định Ba Lan là một trong những nước tài trợ.

Theo hầu hết các báo cáo, nguồn cung cấp khẩn cấp cần thiết sẽ chỉ bao gồm chưa đến 20 hỏa tiễn đánh chặn PAC-3.

[Kyiv Post: The readiness of Ukraine and Poland]

10. Vụ tấn công của Nga vào tàu chở hàng ở Odessa khiến 5 người thiệt mạng, trong đó có các thành viên thủy thủ đoàn người nước ngoài, và 10 người bị thương.

Thống đốc vùng Oleh Kiper cho biết, một cuộc tấn công của Nga đã nhắm vào một tàu chở hàng dân sự mang cờ Togo khi tàu này đang dỡ phân bón khoáng tại cảng Odessa vào ngày 13 tháng 7, khiến 5 người thiệt mạng và 10 người khác bị thương.

Theo ông Oleksii Kuleba, Phó Thủ tướng Ukraine phụ trách phục hồi và Bộ trưởng Phát triển cộng đồng và lãnh thổ, trong số các nạn nhân thiệt mạng có ba thành viên phi hành đoàn người nước ngoài. Ông Kiper đưa tin lực lượng cấp cứu đã tìm thấy thêm hai thi thể nữa trong quá trình dập lửa.

Ông Kuleba cho biết, cuộc tấn công của Nga đã đánh trúng phần cấu trúc thượng tầng của con tàu, gây ra hỏa hoạn. Các thủy thủ bị thương đã được đưa vào bệnh viện và đang được điều trị y tế.

Kuleba lên án vụ tấn công là "một cuộc tấn công khác của Nga nhằm vào hoạt động vận tải dân sự và cơ sở hạ tầng cảng của Ukraine."

"Những cuộc tấn công như vậy đe dọa đến sự an toàn của hoạt động hàng hải quốc tế, sự ổn định của thương mại toàn cầu và an ninh lương thực thế giới", ông nói thêm.

Cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh làn sóng tấn công rộng khắp của Nga trên toàn Ukraine, khiến ít nhất 57 người bị thương trong ngày qua, theo chính quyền khu vực. Trong cuộc tấn công đêm qua vào tỉnh Odessa, 5 người, trong đó có một trẻ em 5 tuổi, đã bị thương. Lực lượng Nga cũng tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự, gây hư hại một bến xe buýt, một viện điều dưỡng và các địa điểm dân sự khác.

Kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, Nga đã liên tục tấn công vào cơ sở hạ tầng cảng Hắc Hải và hoạt động vận tải thương mại của Ukraine, bất chấp việc mở lại hành lang xuất khẩu hàng hải cho phép Ukraine nối lại xuất khẩu ngũ cốc.

[Kyiv Independence: Russian strike on cargo ship in Odesa kills 5, including foreign crew members, injures 10]

11. Tổng thống Zelenskiy kêu gọi các đồng minh cung cấp 300 hỏa tiễn Patriot trước mùa đông.

Trong cuộc họp của Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác vào ngày 13 tháng 7, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã kêu gọi trang bị gói phòng không mùa đông gồm 300 hỏa tiễn đánh chặn Patriot.

Theo Tổng thống Zelenskiy, gói viện trợ lý tưởng sẽ bao gồm 100 hỏa tiễn Patriot mỗi tháng trong suốt mùa đông.

"Nếu chúng ta có đủ biện pháp bảo vệ cho mùa đông, Nga sẽ có ít lý do hơn để kéo dài chiến tranh đến tận mùa đông", ông nói.

"Chúng tôi đã tính toán rằng gói vũ khí này nên bao gồm 100 hỏa tiễn Patriot mỗi tháng - 300 hỏa tiễn cho mùa đông", Tổng thống Zelenskiy nói thêm.

Ông mô tả đề xuất này là một trong những cách quan trọng để củng cố vị thế tổng thể của Ukraine trong bối cảnh Nga tiếp tục và tăng cường các cuộc tấn công trên không, đặc biệt là nhằm vào Kyiv trong những ngày gần đây.

Kho dự trữ đạn dược của Kyiv dành cho hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất — hệ thống phòng không duy nhất có khả năng bắn hạ hỏa tiễn đạn đạo của Nga — đã cạn kiệt, khiến các khu dân cư và cơ sở hạ tầng trọng yếu dễ bị tổn thương trước làn sóng tấn công tàn khốc của Nga.

Trước đó vào ngày 13 tháng 7, Ukraine và chín đối tác Âu Châu đã thành lập Liên minh Chống Hỏa tiễn Đạn đạo nhằm tăng cường khả năng phòng thủ hỏa tiễn của Âu Châu và hỗ trợ phát triển hệ thống phòng không Freya do Ukraine tự sản xuất.

Sáng kiến này được công bố trong hội nghị thượng đỉnh Liên minh các quốc gia sẵn sàng hợp tác tại Paris, nơi các nhà lãnh đạo cũng thảo luận về việc giải quyết nhu cầu phòng không cấp bách của Ukraine thông qua việc bổ sung thêm hỏa tiễn đánh chặn Patriot và các giải pháp thay thế do Âu Châu phát triển.

[Kyiv Independence: Zelensky urges allies to provide 300 Patriot missiles ahead of winter]

12. Qatar gọi các cuộc tấn công của Iran là "sự leo thang nguy hiểm".

Hôm Chúa Nhật, Qatar lên án các cuộc tấn công của Iran nhằm vào lãnh thổ của nước này và các nước láng giềng, sau khi nước cộng hòa Hồi giáo này phát động các cuộc tấn công nhằm vào các quốc gia Ả Rập.

"Qatar lên án mạnh mẽ nhất các cuộc tấn công mới do Cộng hòa Hồi giáo Iran thực hiện", Bộ Ngoại giao nước này cho biết trong một tuyên bố, đồng thời đề cập đến việc tấn công vào Jordan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bahrain, Oman và Kuwait, gọi các cuộc oanh tạc này là "sự leo thang nguy hiểm".

Iran cho biết họ đã có cuộc đàm phán với Oman hôm Chúa Nhật như một phần của các cuộc thảo luận đang diễn ra về tương lai của eo biển Hormuz.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, cho biết cuộc đàm phán được tổ chức "với mục đích phối hợp giữa hai quốc gia ven biển về các thỏa thuận quản lý giao thông và hàng hải qua eo biển Hormuz".

Theo bản ghi nhớ được ký kết hồi tháng 6, hai nước sẽ đàm phán để xác định cách thức quản lý tuyến đường thủy quan trọng này trong tương lai. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán này gần đây đã gặp áp lực khi các vụ tấn công vào tàu thương mại trên tuyến đường thủy này đã châm ngòi cho các cuộc tấn công trả đũa giữa Mỹ và Iran.

[CBS News: Qatar calls Iran attacks a "dangerous escalation"]

13. Máy bay điều khiển từ xa của Nga rơi ở Moldova, các vụ tấn công trên khắp Ukraine làm ít nhất 57 người bị thương.

Các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine đã làm ít nhất 57 người bị thương trong ngày qua, trong khi một máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed của Nga đã bị rơi ở nước láng giềng Moldova trong một cuộc tấn công đêm qua, chính quyền khu vực báo cáo vào ngày 13 tháng 7.

Đài Radio Chisinau đưa tin, một máy bay điều khiển từ xa đã phát nổ gần làng Copanca của Moldova sau khi vượt qua biên giới trong cuộc tấn công trên không của Nga vào miền nam Ukraine đêm qua. Hiện chưa có báo cáo về thương vong.

Vụ việc xuyên biên giới xảy ra khi Nga phóng ba hỏa tiễn dẫn đường Kh-59/69 và 134 máy bay điều khiển từ xa tấn công và mồi nhử trong đêm, theo thông báo của Không quân Ukraine. Hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn 126 mục tiêu trên không, trong khi sáu máy bay điều khiển từ xa tấn công các mục tiêu tại năm địa điểm. Mảnh vỡ từ các máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn rơi xuống bốn địa điểm khác.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga một lần nữa tấn công vào các địa điểm dân sự, bao gồm xe buýt chở khách ở Odessa, các tòa nhà dân cư ở Zaporizhzhia và một bệnh viện ở tỉnh Kharkiv.

"Mỗi ngày Nga tiến hành cuộc chiến chống lại sự sống chỉ càng chứng minh sự cần thiết phải hỗ trợ Ukraine trên mọi phương diện: quân sự, chính trị và cả nhân đạo", Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời một lần nữa kêu gọi các đối tác tăng cường khả năng phòng không của Ukraine và gia tăng áp lực lên Mạc Tư Khoa thông qua các biện pháp trừng phạt bổ sung.

Tại tỉnh Kherson phía nam, chính quyền khu vực cho biết 18 người đã bị thương trong ngày qua. Các cuộc tấn công của Nga đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng trọng yếu, ba tòa nhà chung cư, các trạm xăng, xe buýt chở khách và xe dân sự.

Tại tỉnh Zaporizhzhia, 13 người, trong đó có một trẻ em, bị thương trong các cuộc tấn công của Nga vào thành phố Zaporizhzhia và khu vực lân cận, Thống đốc Ivan Fedorov báo cáo. Lực lượng Nga đã thực hiện 932 cuộc tấn công vào 51 khu dân cư trên toàn tỉnh.

Tại tỉnh Kharkiv, 8 người, trong đó có 3 trẻ em, bị thương trong các cuộc tấn công nhắm vào 17 khu dân cư, Thống đốc Oleh Syniehubov cho biết. Lực lượng Nga đã sử dụng hỏa tiễn, hệ thống phóng rocket đa nòng, máy bay điều khiển từ xa Shahed và Lancet, máy bay điều khiển từ xa FPV và hàng chục phương tiện bay điều khiển từ xa khác.

Tại tỉnh Dnipropetrovsk, sáu người bị thương sau khi lực lượng Nga tiến hành gần 60 cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và pháo binh nhằm vào bốn huyện, theo báo cáo của chính quyền khu vực. Hệ thống phòng không cũng đã bắn hạ 17 máy bay điều khiển từ xa trên khu vực Kryvyi Rih trong đêm.

Tại tỉnh Odesa, bốn người bị thương sau khi các cuộc không kích của Nga gây ra hỏa hoạn, thiêu rụi sáu xe buýt tại một kho vận tải. Thống đốc Oleh Kiper cho biết thêm, 11 xe buýt khác, sáu xe dân sự và một tòa nhà bệnh viện cũng bị hư hại.

Tại tỉnh Donetsk, ba thường dân bị thương trong các cuộc tấn công của Nga, Thống đốc Vadym Filashkin cho biết. Tại Kramatorsk, các cuộc tấn công đã làm hư hại 25 ngôi nhà, 5 tòa nhà chung cư, một tòa nhà hành chính và một cơ sở thương mại.

Tại tỉnh Chernihiv, một phụ nữ 63 tuổi bị thương trong một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga, theo chính quyền địa phương. Các cuộc tấn công riêng biệt cũng gây hư hại cho một tòa nhà trường học và một ngôi nhà dân cư.

[Kyiv Independence: Russian drone crashes in Moldova, attacks across Ukraine injure at least 57]