CHÚA NHẬT 5 PHỤC SINH

Tin mừng : Ga 14, 1-12.

“Chính Thầy là con đường, là sự thật và là sự sống”.

Anh chị em thân mến,

Có câu chuyện ngụ ngôn như sau:

“Có con cáo bị mù lạc đường, đang lúc sốt ruột lo âu thì đột nhiên nghe tiếng bước xa xa đến gần, con cáo trong lòng vui sướng vội vàng hỏi:

- “Chào anh bạn, xin hỏi đi đến đường XY...ấy, thì làm sao mà đi?”

- “Anh không thấy đường sao?”

- “Thấy thì còn hỏi anh làm gì”.

Người ấy lần chần một chút rồi trả lời:

- “Được, đi với tôi”.

Con cáo đi sau lưng người ấy, bảo sao nghe vậy.

Đi không bao lâu, hai người tập tễnh tiến vào ngõ cụt, loay hoay hết ngày hết buổi mới ra khỏi đó; tiếp tục đi thì lại lọt vào cái chuồng lợn, khắp nguời đầy mùi hôi thối; lại đi tiếp, cả hai lại rơi vào trong hồ nước, thật lúng túng và không dễ bám vào bờ, cuối cùng con cáo chịu không nổi kêu thét lên:

- “Anh dẫn đường, nhưng rốt cuộc dẫn như thế nào đây?”

Thinh lặng rất lâu, mới nghe người dẫn đường ấy nói: “Tôi cũng là một người mù ạ!” (1)

Có nhiều người tuyên bố mình là người lãnh đạo giỏi, nhưng đường đi của tâm hồn thì bị lệch hướng, thế là họ đi trên con đường đầy tối tăm với nhiều âm mưu, để đạt cho được con đường danh vọng là đường đưa đến sự chết. Phi-la-tô đã hỏi Đức Chúa Giê-su chân lý là gì, sự thật là gì, rồi sau đó ông ta đã đem Đấng là sự thật, là chân lý ấy trao cho kẻ ác và những kẻ gian xảo dử tợn hành hình đóng đinh vào thập giá.

Ngày hôm nay cũng có những người mắt rất sáng, nhìn rất rõ những vết nứt của những viên gạch hình con sâu nứt nẻ lót trên đường đi, để chỉ trích người này làm việc cẩu thả, người nọ làm ăn không có lương tâm, nhưng họ lại mù mắt trước những sai sót nguy hiểm đến lạc đường của mình, và đang dẫn người khác cùng đi trên sự lầm lạc ấy.

Đức Chúa Giê-su đã tuyên bố Ngài là đường, là sự thật và là sự sống.

Đức Chúa Giê-su là đường để đi đến sự thật, có sự thật thì mới có hòa bình, có hòa bình thì yêu thương mới triễn nở trong tâm hồn của mọi người; Đức Chúa Giê-su là con đường dẫn chúng ta đến với Chúa Cha, và chỉ có Ngài mới đủ tư cách để kiến tạo trong tâm hồn của chúng ta một con đường sự thật, yêu thương, để chúng ta đi đến với tha nhân cũng bằng chính con đường ấy, tức là con đường phục vụ như Đức Chúa Giê-su đã phục vụ.

Anh chị em thân mến,

Có nhiều người trong chúng ta cũng yêu thích sự thật nhưng có lúc lại là người nói dối không gượng miệng; cũng có nhiều người trong chúng ta cũng mến chuộng chân lý, nhưng có những lúc coi lời nói chân thật của bạn bè, của tha nhân là những lời chói tai, vì họ nói ra những việc làm không đúng của chúng ta.

Trên đường đời nếu mù dắt mù thì cả hai sẽ rơi xuống hố như thế nào, thì trên con đường thiêng liêng cũng như thế mà thôi, bởi vì một khi không nhìn thấy những khuyết điểm của bản thân mình, thì cũng có nghĩa là con mắt tâm hồn của mình đã bị mù rồi, thì đừng nên nghĩ đến chuyện sẽ dẫn dắt người khác đi theo mình, vì như thế cả hai cũng sẽ rơi xuống vực thẳm của địa ngục.

Xin Thiên Chúa chúc lành cho chúng ta.

(1) Trích trong “Truyện ngụ ngôn cho thời hiện nay”, bản dịch và viết suy tư cua Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Theo Joanne McPortland, trong bản tin ngày 01/05/2026 của Aleteia, Đức Hồng Y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh của Giêrusalem, đã viết một bức thư mục vụ gửi đến giáo dân của mình. Đó có thể chính là bức thư hy vọng mà tất cả chúng ta đang chờ đợi.

Bạn có thư — một bức thư từ Hồng Y Pizzaballa, được gửi ngày 27 tháng 4 đến Tòa Thượng phụ Latinh của Giêrusalem, nơi ngài chủ trì. Bức thư được gửi đến các tín hữu Công Giáo ở Trung Đông, có trung tâm là Giêrusalem. Nhưng chỉ sau vài dòng, rõ ràng là đối tượng mà ngài hướng đến chính là mỗi chúng ta, dù chúng ta ở đâu — bởi vì, như ngài nói, "Giêrusalem là trái tim của thế giới." Giêrusalem là gì, những gì nó phải chịu đựng, những gì nó phải đấu tranh và những gì nó sẽ trở thành, không gì khác hơn là hình mẫu cho cuộc sống ở thế giới này — và lời hứa về thế giới bên kia.

Vì vậy, bức thư này rất đáng đọc, đặc biệt nếu các sự kiện thế giới khiến bạn cảm thấy mất hy vọng và thiếu manh mối về những việc cần làm. Đây là một bức thư dài; Hồng Y thừa nhận điều đó ngay từ đầu và yêu cầu người đọc dành thời gian, cầu nguyện và suy gẫm.

Bức thư này không nhằm mục đích đọc nhanh hoặc đọc một phần, cũng không phải để sử dụng như một văn bản phân tích chính trị. Nó được đưa ra để đọc chậm rãi, như một công cụ để phân định và thúc đẩy đối thoại và suy gẫm trong bối cảnh giáo hội, cộng đồng, tu viện và gia đình của chúng ta. Mục đích của nó không phải là đưa ra câu trả lời tức thì hoặc giải pháp kỹ thuật, mà là giúp mỗi người suy gẫm về cách sống đức tin Kitô giáo của chúng ta trên mảnh đất này ngày nay dưới ánh sáng của Tin Mừng.

Giêrusalem: Ba suy gẫm

Bức thư của Đức Hồng Y Pizzaballa gồm ba phần. Phần đầu tiên xem xét tình hình hiện tại của Giêrusalem. Phần thứ hai khám phá tầm nhìn về Giêrusalem Mới từ Sách Khải Huyền. Và phần thứ ba đề xuất cách chúng ta có thể nỗ lực để làm cho tầm nhìn đó trở nên thực tế hơn, thiết thực hơn và khả hữu hơn.

Trong mỗi phần, Giêrusalem không chỉ là thành phố ở Thánh Địa đang bị bao vây và những người dân đau khổ của Tòa Thượng phụ Latinh, mà còn là thế giới mà chúng ta đang sống và tất cả chúng ta, những người Kitô hữu sống ở đây.

Cộng đồng quốc tế có nghĩa vụ và quyền chăm sóc Giêrusalem, bởi vì nó thuộc về tất cả mọi người. Trái tim của thế giới nằm ở Giêrusalem, và những gì xảy ra ở đó ảnh hưởng đến hàng tỷ tín hữu.

Đọc thực tại

Trong phần đầu tiên của bức thư, Đức Hồng Y Pizzaballa trình bày hoàn cảnh hiện tại của Tòa Thượng phụ Giêrusalem: bị cuốn vào chiến tranh, bị chia rẽ, gặp khó khăn kinh tế và thấy niềm tin và hy vọng là những thứ khan hiếm. Ngài nêu tên cuộc tấn công vào Israel ngày 7 tháng 10 năm 2023 và các hành động trả đũa của Israel ở Gaza là điểm mấu chốt của sự rạn nứt, được xây dựng trên các xung đột trong quá khứ và tiếp tục gây ra những làn sóng tàn phá.

Bầu không khí tuyệt vọng và mất lòng tin đó cũng đã lan đến chúng ta, trong chính các thành phố, nhà thờ và quốc gia của chúng ta. Chúng ta nhận thấy trong chính mình sự chai sạn về tinh thần. “Khi tiếng kêu than của những người đau khổ dường như không được lắng nghe hoặc không được đáp lại, sẽ có cám dỗ đánh mất niềm tin, ngay cả trong các cộng đồng tín ngưỡng, vốn phải là tiếng nói của những người yếu đuối nhất, niềm tin ngay cả vào Chúa,” vị Hồng Y viết. Tuy nhiên, ngài không dừng lại ở đó, mà còn ghi nhận sự hỗ trợ quốc tế và công việc của các nhóm và cá nhân, những người hằng ngày chứng kiến, bằng hành động của mình, những khả năng hàn gắn. Và ngài hỏi:

Làm thế nào chúng ta có thể nói một lời chân lý mà không tạo ra những rào cản mới và những nạn nhân mới? Đó là một câu hỏi ám ảnh tôi mỗi ngày, và là một câu hỏi không bao giờ dễ trả lời…

Đây là tình cảnh của chúng ta: một thung lũng nước mắt, của sự cam chịu, của những lời nói suông… nhưng cũng chứa đựng những kinh nghiệm can đảm về cuộc sống và tình huynh đệ. Chính trong vùng hoang vu này, chúng ta được mời gọi để một lần nữa nhận ra tiếng nói của Chúa đang gọi chúng ta.

“Giấc mơ của Chúa mang tên Giê-ru-sa-lem”

Trong phần thứ hai của bức thư, vị Hồng Y đưa ra một tầm nhìn về công việc mà chúng ta được kêu gọi hướng tới. Đó là một tầm nhìn dựa trên lời tiên tri về Giê-ru-sa-lem Mới trong Khải Huyền 21-22. Một đoạn Kinh Thánh đặc biệt gây ấn tượng với Hồng Y:

Tôi thấy thành thánh, Giê-ru-sa-lem mới, từ trời xuống, từ nơi Thiên Chúa, được chuẩn bị như một cô dâu trang điểm cho chồng mình. Tôi nghe một tiếng lớn từ ngai vàng phán rằng:

“Này, nhà của Thiên Chúa ở giữa loài người.
Người sẽ ở với họ;
họ sẽ là dân của Người,
và chính Thiên Chúa sẽ ở với họ và làm Thiên Chúa của họ;
Người sẽ lau sạch mọi giọt nước mắt của họ.

Sự chết sẽ không còn nữa;
sự than khóc, rên rỉ và đau đớn sẽ không còn nữa,
vì những điều cũ đã qua rồi.” (Khải Huyền 21:2-4)

Trong một vài đoạn văn đầy sức thuyết phục, Đức Hồng Y Pizzaballa mô tả điều độc đáo về Giê-ru-sa-lem Mới mà Thánh Gioan đã hình dung. Đó là một thành phố không phải của những tòa nhà và bất động sản, mà là của những mối quan hệ mật thiết - giữa người với người, và giữa người với Thiên Chúa.

Đó là một thành phố có cổng mở rộng cho tất cả mọi người - mặc dù nó nỗ lực để loại bỏ bạo lực, áp bức và bóc lột. Đó là một thành phố không cần nhà máy điện, hay thậm chí cả mặt trời hoặc mặt trăng, Bởi vì Chiên Con của Thiên Chúa là ánh sáng của nó.

Đoạn Kinh Thánh này trong sách Khải Huyền đưa chúng ta tiến thêm một bước nữa, vượt ra ngoài tiêu chuẩn sở hữu, không gian ngột ngạt, ranh giới khép kín và tài sản được tôn thờ mà chúng ta đã thấy cho đến nay. Ánh sáng không phải là thứ để sở hữu; nó được chào đón và lan tỏa. Do đó, nó trở thành tiêu chuẩn để giải thích thực tại và hướng dẫn các lựa chọn. Qua con mắt nào, với tinh thần nào chúng ta nhìn nhận người khác, đặc biệt là những người không phải là “một trong số chúng ta”? Với sự tin tưởng, với nỗi sợ hãi, hay – tệ hơn nữa – với sự khinh miệt?

Huấn luyện đôi mắt hướng về ánh sáng này – là sự sống – trở thành nhiệm vụ đầu tiên của những người muốn thuộc về Thành phố này. Điều đó có nghĩa là nhận ra mỗi người – người nghèo, người lạ, và thậm chí cả kẻ thù – là một tạo vật được tạo dựng theo hình ảnh và họa ảnh Thiên Chúa, nhìn họ như nhìn Thiên Chúa.

Cuối cùng, Giê-ru-sa-lem Mới là một thành phố với sứ mệnh vượt ra ngoài ranh giới của nó.

Sứ mệnh của Giê-ru-sa-lem không bị giới hạn trong các bức tường hay khép kín trong các cổng của nó. Suối nước hằng sống tuôn chảy từ trái tim của Chiên Con tưới tắm toàn thế giới. Giêrusalem là một Thành phố “hướng ra bên ngoài”, được kêu gọi để sinh hoa kết trái cho nhân loại. Những gì Thành phố nhận được từ trên cao cần được chia sẻ với tất cả mọi người. Thành phố có một sứ mệnh cụ thể, độc nhất vô nhị: “chữa lành các dân tộc”. Chữa lành khỏi điều gì? Văn bản không nêu rõ, bởi vì nó không chỉ ra một vết thương duy nhất, mà là tận gốc rễ của cuộc sống bị tổn thương. Tuy nhiên, nó nói rằng điều chữa lành chính là sự sống, sự tham gia vào đời sống của Thiên Chúa.

Sứ mệnh của chúng ta

Để bạn không nghĩ rằng bức thư này đầy những ngôn từ hoa mỹ mà không có nhiều lời khuyên thiết thực, phần thứ ba của Thư Hồng Y mô tả các nhóm và hành động cụ thể mà công việc của họ, ngay cả bây giờ, đang thực hiện sứ mệnh chữa lành thế giới của Giêrusalem. Và ngài kêu gọi chúng ta tham gia cùng những hành động và nhóm này ở bất cứ nơi nào chúng ta đang ở và bất cứ nơi nào chúng ta có thể.

Cầu nguyện và phụng vụ - Những điều này đến trước tiên, và vì những lý do mà chúng ta có thể không ngờ tới:

Có một cám dỗ tinh tế mà chúng ta phải nhận ra: đó là coi phụng vụ và cầu nguyện như một công cụ, một phương tiện để đạt được điều gì đó khác – ngay cả khi đó là hòa bình, chấm dứt chiến tranh, giải pháp cho các vấn đề. Cầu nguyện không phải là phương tiện. Đó là khoảnh khắc của tình yêu thương và sự gặp gỡ với Chúa, trong đó chúng ta tìm kiếm để nhìn thấy Người và được Người nhìn thấy, như khi chúng ta thăm viếng những người mình yêu thương. Đó là trái tim, là hơi thở. Đó là điều giữ cho cộng đồng của chúng ta sống động khi mọi thứ khác đều chùn bước. Những người cầu nguyện tìm thấy niềm tin, ngay cả khi điều đó dường như không thể, bởi vì cầu nguyện có thể không thay đổi mọi thứ hoặc mang lại kết quả tức thì và hữu hình, nhưng nó biến đổi cách chúng ta nhìn nhận mọi việc.

Giáo hội tại gia - Nơi hòa bình và hòa giải được sinh ra, nuôi dưỡng và mang đến thế giới.

Trường học - "Phòng thí nghiệm của tương lai chúng ta."

Bệnh viện và phúc lợi xã hội - Hãy cho mọi người biết các thực tại của việc chăm sóc và chữa lành, thay vì lắng nghe những tiếng nói của sự thù hận.

Những ký ức sống động của người già - Chúng ta phải lắng nghe và học hỏi từ họ.

Lòng can đảm và lời tiên tri của giới trẻ - Mong rằng họ cảm thấy như ở nhà trong các giáo xứ của chúng ta, không chỉ với tư cách là người nhận mà còn là người hành động.

Các linh mục và tu sĩ - Hãy là điểm tựa cho cộng đồng và là người canh giữ một bình minh mới.

Đối thoại đại kết và liên tôn giáo - Là những người Kitô hữu, chúng ta phải nói bằng một tiếng nói. Và với những người thuộc các tôn giáo khác:

Đối thoại phải thấm nhuần vào các giáo xứ, khu phố, các mối quan hệ hàng ngày của chúng ta. Chúng ta phải học cách nói chuyện với người khác, không chỉ nói về người khác; để thực sự lắng nghe câu chuyện của họ, nỗi đau khổ, nỗi sợ hãi của họ. Chỉ bằng cách này, chúng ta mới có thể thoát khỏi tư duy chỉ coi trọng nỗi đau khổ của riêng mình.

Từ chối văn hóa bạo lực - Trong lời nói, trong hành động, trong truyền thông của chúng ta.

Xây dựng lòng tin - Bởi vì sự hoài nghi khiến chúng ta bị mắc kẹt. Nói một cách cụ thể,... lòng tin thúc đẩy chúng ta ủng hộ và làm nổi bật tất cả các sáng kiến, con người và tổ chức trong khu vực của chúng ta tiếp tục tin tưởng vào người khác và thúc đẩy nghệ thuật gặp gỡ. Nhưng chỉ đơn giản làm theo những gì người khác làm là chưa đủ: chúng ta được kêu gọi trở thành những người thúc đẩy phong cách hiện diện này, tự mình đón nhận lòng can đảm của sự hiệp nhất.

Chào đón - Bởi vì đó là hơi thở của tình yêu. Sự chào đón biến "chúng ta" và "họ" thành "chúng ta".

“Trở về Giê-ru-sa-lem với niềm vui”

Đức Hồng Y Pizzaballa không hề ngây thơ. Ngài biết rằng không thể hoàn thành bất cứ điều gì – ở Giê-ru-sa-lem trần gian, trong cộng đồng và quốc gia của chúng ta – chỉ bằng nỗ lực của riêng chúng ta. Nhưng đó không phải là lý do để tuyệt vọng hay không hành động. “Thật vậy,” ngài viết, “chính trong những trường hợp này, hoạt động mục vụ của chúng ta phải trở nên sắc bén hơn: không phải để trở thành anh hùng, mà để mở ra không gian cho công việc của Chúa.”

Ngài kết thúc bức thư bằng lời nhắc nhở về việc các môn đệ đã gặp Chúa Giêsu trên đường Emmau “trở về Giê-ru-sa-lem trong niềm vui”. Họ cũng đã từ bỏ hy vọng, nhưng ngay cả trong tuyệt vọng, họ vẫn mở lòng đón nhận một người lạ. Họ lắng nghe Người. Họ tiếp đón Người. Và điều đó đã tạo nên sự khác biệt.

Chúng ta cũng mong muốn trở về Giê-ru-sa-lem hằng ngày của mình – nhà cửa, giáo xứ, cộng đồng, những cam kết hằng ngày – với cùng một niềm vui đó. Không phải là một niềm vui ngây thơ bỏ qua thực tại. Những mối quan hệ. Nhưng đó là niềm vui Phục Sinh, niềm vui biết rằng ánh sáng chiến thắng bóng tối, sự sống thắng cái chết, tình yêu xóa tan hận thù.

Chúng ta hãy trở về Giê-ru-sa-lem với niềm vui. Chúng ta hãy trở về với cuộc sống của mình với lòng nhiệt huyết. Chúng ta hãy mang trong trái tim mình giấc mơ của Chúa về Thành phố của Người, và hãy để giấc mơ đó trở thành, từng bước một, từng ngày một, chính cuộc sống của chúng ta.

Bạn sẽ cùng đi chứ?

 

Thánh Newman cho chúng ta thấy tại sao việc suy niệm sâu sắc về Kinh cầu Loreto là cách hoàn hảo để đánh dấu tháng này

Phó tế Tom, trên trang mạng https://substack.com/@thomaslmcdonald, ngày 01 tháng 5, 2026, cho rằng: Mùa xuân đến một cách khác biệt trong thời hiện đại. Đèn điện, nhà cách nhiệt, cửa sổ kính và hệ thống sưởi bằng nút bấm đều làm giảm bớt phần nào cái lạnh của mùa đông. Ngay cả những chuyến đi dài trên đất liền của chúng ta cũng được thực hiện trong sự ấm áp và ánh sáng.

Nhưng không phải vậy đối với tổ tiên của chúng ta, đặc biệt là ở các vĩ độ phía bắc, những người đã chào đón sự giải thoát khỏi cái lạnh và bóng tối của mùa đông bằng những lễ hội chỉ đứng sau Lễ Giáng Sinh. Mùa Chay là bước ngoặt, là sự chấp nhận đau khổ trong một thời kỳ mà lương thực có thể đang khan hiếm, và cuộc chiến chống lại cái lạnh và nạn đói đã bắt đầu làm mệt mỏi tổ tiên chúng ta. Lễ Phục Sinh là sự bùng nổ của sự sống mới trong Chúa Kitô và thế giới vào thời điểm giao mùa xuân. Lễ Ngũ Tuần đánh dấu sự đón nhận sự sung túc sắp đến.

Trong các thực hành truyền thống, tất cả những điều này đều hội tụ vào tháng Năm, tháng tự nhiên nhất để dành riêng cho Đức Mẹ. Các lễ hội dân gian diễn ra ở mọi tầng lớp xã hội để chào đón mùa xuân với những dấu hiệu của sự tinh khiết, sinh sôi nảy nở, ánh sáng và sự xuất hiện của cuộc sống mới.

Khi các nền văn hóa chuyển sang Kitô giáo, hạt nhân của chân lý được phát biểu trong các truyền thống tiền Kitô giáo đã nở rộ thành sự trọn vẹn của Chân lý được tìm thấy trong đức tin Công Giáo. Vòng hoa, cột tháng năm, đánh mốc ranh giới, ném bóng, đi lượm cây cành trang trí (going a-maying), đốt lửa trại, điệu nhảy Morris, phát hoa linh lan, đội vương miện cho Đức Trinh Nữ, Lễ Ngũ Tuần và vô số các câu chuyện dân gian khác nhau đều gắn liền với tháng này. Các phong tục cổ xưa như Floralia và Beltane mang ý nghĩa mới thông qua hoa cho Đức Mẹ và ngọn lửa Chúa Thánh Thần. Việc tôn kính các bà mẹ ngoại giáo trong tháng Năm theo truyền thống, chẳng hạn như Maia Maiestes, đã biến mất với sự mặc khải Mẹ Thiên Chúa. Chứng minh rằng không bao giờ là quá muộn để đặt tên cho một ngày là ngày lễ, năm 1955, Đức Giáo Hoàng Piô XII đã giành lại ngày 1 tháng 5 từ tay những người Cộng sản vô thần để biến nó thành lễ Thánh Giuse Thợ, khởi đầu một tháng dành riêng cho Đức Mẹ bằng cách tưởng nhớ người cha trần thế khiêm nhường đã nuôi dưỡng và dạy nghề cho Người. Như vậy, những người lao động trên thế giới đã được hiệp nhất dưới sự bảo trợ của Đấng Bảo vệ Chúa Kitô, Người Bảo hộ Đức Trinh Nữ, Thánh bổn mạng của các nghệ nhân, Gương mẫu của lòng kiên nhẫn, Nỗi kinh hoàng của ma quỷ và Lumen Patriarcharum (Ngọn lửa của các tổ phụ).

Newman và Kinh cầu Loreto

Một trong những cuốn sách sùng kính yêu thích của tôi là ấn bản của Nhà xuất bản Ignatius về cuốn "Những lời cầu nguyện, câu thơ và sự sùng kính" của Newman. Tôi thích phiên bản này vì nó đầy đủ nhất và gần nhất với những gì chính Newman mong muốn hoàn thành, đó là một "Niên giám về sự sùng kính", bao gồm những bài suy niệm cho mỗi ngày trong năm.

Mặc dù chưa bao giờ hoàn thành, nhưng ngài đã kết thúc tháng Năm bằng cách viết 31 bài suy niệm về các danh hiệu được tìm thấy trong Kinh cầu Loreto, được nhóm lại dưới các chủ đề Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, Truyền Tin, Bảy Nỗi Buồn và Đức Mẹ Lên Trời.

Bạn có thể tìm thấy văn bản tại The Newman Reader. Đây là một đoạn trích:

Ngày 6 tháng 5

Đức Mẹ là “Domus Aurea”, [Nhà] Đền Vàng

{15} TẠI SAO Mẹ được gọi là Ngôi Nhà? Và tại sao Mẹ được gọi là Vàng? Vàng là kim loại đẹp nhất, quý giá nhất trong tất cả các kim loại. Bạc, đồng và thép có thể đẹp mắt theo cách riêng của chúng, nhưng không có gì giàu có, lộng lẫy như vàng. Chúng ta ít có cơ hội nhìn thấy nó với số lượng lớn; nhưng bất cứ ai đã nhìn thấy một số lượng lớn tiền vàng sáng bóng đều biết vẻ ngoài lộng lẫy của vàng như thế nào. Do đó, trong Kinh Thánh, Thành Thánh được gọi bằng một hình ảnh ẩn dụ là Vàng. “Thành phố”, Thánh Gioan nói, “là vàng ròng, như thể là thủy tinh trong suốt.” Dĩ nhiên, ngài muốn cho chúng ta một hình dung về vẻ đẹp kỳ diệu của thiên đàng, bằng cách so sánh nó với những gì đẹp nhất trong tất cả các vật chất mà chúng ta thấy trên trái đất.

Vì vậy, Đức Mẹ cũng được gọi là vàng; bởi vì ân sủng, các nhân đức, sự trong trắng, sự tinh khiết của Mẹ đều rực rỡ và hoàn hảo đến mức siêu việt, quý giá, tinh tế đến mức các thiên thần không thể, {16} nói cách khác, rời mắt khỏi Mẹ cũng như chúng ta không thể không nhìn ngắm bất cứ tác phẩm vàng vĩ đại nào.

Nhưng hãy quan sát thêm, Mẹ là một ngôi nhà vàng, hay đúng hơn, tôi sẽ nói là một đền vàng. Hãy tưởng tượng chúng ta nhìn thấy cả một cung điện hoặc một nhà thờ lớn được làm hoàn toàn bằng vàng, từ móng đến mái; như vậy, về số lượng, sự đa dạng, phạm vi của những phẩm chất tinh thần tuyệt vời của Mẹ.

Kinh cầu Đức Mẹ

31 bài suy niệm không bao gồm tất cả các lời cầu khẩn Đức Mẹ được tìm thấy trong Kinh cầu. Thật vậy, hình thức chính xác của điều gọi là Kinh cầu Loreto, đôi khi cũng chỉ được gọi là Kinh cầu Đức Trinh Nữ Maria, đã phát triển qua nhiều năm, và nguồn gốc của nó không chắc chắn. Các Kinh cầu có niên đại ít nhất từ thế kỷ thứ 6, và có thể sớm nhất là thế kỷ thứ 3, với Kinh cầu các Thánh là kinh cầu đầu tiên, và các kinh cầu Đức Mẹ phát triển từ chúng.

Cuối cùng, hình thức phổ biến nhất của kinh cầu nguyện này gắn liền với Ngôi nhà Thánh ở Loreto, một địa điểm hành hương nổi tiếng ở Ý, được cho là Nhà Truyền Tin, được các thiên thần đưa đến Ý một cách huyền nhiệm. Văn bản này dường như bắt nguồn từ một phiên bản dài hơn có niên đại ít nhất từ thế kỷ 13. Đức Giáo Hoàng Sixtus V đã chính thức phê chuẩn và ban ơn toàn xá cho kinh cầu nguyện này vào năm 1587, và Đức Giáo Hoàng Clement VIII đã tái khẳng định sự phê chuẩn này vào năm 1601.
Số lượng lời cầu khẩn trong kinh cầu nguyện này thay đổi, và các giáo hoàng khác nhau đã thêm các tít hiệu mới để nhấn mạnh những phẩm chất đặc biệt của Đức Mẹ. Ví dụ, Đức Leo XIII đã thêm danh hiệu Chỉ Bảo Đàng Lành, danh hiệu này đã được sử dụng từ lâu khi kinh cầu nguyện được đọc tại Vương cung thánh đường Thánh Mark ở Venice. Đức Gio-an Phao-lô II đã thêm danh hiệu Mẹ của Giáo Hội và Nữ Vương Gia Đình. Đức Phan-xi-cô đã thêm danh hiệu Mẹ của Lòng Thương Xót, Mẹ của Hy Vọng và Niềm An Ủi của Di dân. Với những sự điều chỉnh phù hợp với địa phương, bạn có thể tìm thấy từ 50 đến 70 lời cầu khẩn. Những lời cầu nguyện đối đáp này rất phổ biến vì chúng mang tính sùng kính, phụng vụ, giáo lý, và có thể dễ dàng được một người dẫn lễ biết chữ và bất kỳ số lượng người nào không biết chữ cùng cầu nguyện. Bất cứ ai đã từng cầu nguyện theo kiểu lặp đi lặp lại này đều biết rằng nó có thể mang lại một cảm giác bình an sâu sắc, mà một phần chỉ là về mặt tâm lý. Phần còn lại là ân sủng thuần túy, và nếu bạn phó thác bản thân cho nó, và dành thời gian chiêm niệm mầu nhiệm nhập thể qua Đức Mẹ Maria, bạn sẽ gặp được ân sủng đó.

Đền thờ Đức Mẹ Đồng Trinh, thế kỷ 13
Kinh cầu Loreto

Đây là phiên bản mới nhất được Bộ Phụng Tự công bố ngày 20 tháng 6 năm 2020, và được Ủy ban Phụng tự - Hội Đồng Giám Mục Việt Nam phổ biến (hdgmvietnam.com 22.06.2020). Nó được cầu nguyện với một người dẫn lễ xướng phần đầu tiên, và mọi người đáp lại bằng phần được in đậm. Bạn sẽ thấy rằng trong thực tế, nó tự phát triển nhịp điệu riêng, và người dẫn lễ nên chú ý duy trì nhịp điệu đó.

Xin Chúa thương xót chúng con.
Xin Chúa Kitô thương xót chúng con.
Xin Chúa thương xót chúng con.
Chúa Kitô nghe cho chúng con.
Chúa Kitô nhậm lời chúng con.
Đức Chúa Cha ngự trên trời là Đức Chúa Trời thật.
- Thương xót chúng con.
Đức Chúa Con chuộc tội cứu thế là Đức Chúa Trời thật.
Đức Chúa Thánh Thần là Đức Chúa Trời thật.
Ba Ngôi cũng là một Đức Chúa Trời.
Rất Thánh Đức Bà Maria.
- Cầu cho chúng con.
Rất Thánh Đức Mẹ Chúa Trời.
Rất thánh Nữ Đồng trinh trên hết các kẻ đồng trinh.
Đức Mẹ Chúa Kitô.
Đức Mẹ là mẹ Hội Thánh.
Đức Mẹ đầy lòng thương xót
Đức Mẹ thông ơn Thiên Chúa.
Đức Mẹ là lẽ cậy trông
Đức Mẹ cực thanh cực tịnh.
Đức Mẹ cực tinh cực sạch.
Đức Mẹ tuyền vẹn mọi đàng.
Đức Mẹ chẳng dính bợn nhơ.
Đức Mẹ rất đáng yêu mến.
Đức Mẹ cực mầu cực nhiệm.
Đức Mẹ chỉ bảo đàng lành.
Đức Mẹ sinh Chúa tạo thiên lập địa.
Đức Mẹ sinh Chúa cứu thế.
Đức Nữ cực khôn cực ngoan.
Đức Nữ rất đáng kính chuộng.
Đức Nữ rất đáng ngợi khen.
Đức Nữ có tài có phép.
Đức Nữ có lòng khoan nhân.
Đức Nữ trung tín thật thà.
Đức Bà là gương nhân đức.
Đức Bà là toà Đấng khôn ngoan.
Đức Bà làm cho chúng con vui mừng.
Đức Bà là Đấng trọng thiêng.
Đức Bà là Đấng đáng tôn trọng.
Đức Bà là Đấng sốt mến lạ lùng.
Đức Bà như hoa hường mầu nhiệm vậy.
Đức Bà như lầu đài Đavít vậy.
Đức Bà như tháp ngà báu vậy.
Đức Bà như đền vàng vậy.
Đức Bà như hòm bia Thiên Chúa vậy.
Đức Bà là cửa thiên đàng.
Đức Bà như sao mai sáng vậy.
Đức Bà cứu kẻ liệt kẻ khốn.
Đức Bà bàu chữa kẻ có tội.
Đức Bà nâng đỡ di dân.
Đức Bà an ủi kẻ âu lo.
Đức Bà phù hộ các giáo hữu.
Nữ Vương các Thánh thiên thần.
Nữ Vương các Thánh tổ tông.
Nữ Vương các Thánh tiên tri.
Nữ Vương các thánh tông đồ.
Nữ Vương các Thánh tử vì đạo.
Nữ Vương các Thánh hiển tu.
Nữ Vương các thánh đồng trinh.
Nữ Vương các thánh nam cùng các thánh nữ.
Nữ Vương chẳng hề mắc tội tổ tông.
Nữ Vương hồn xác lên trời.
Nữ Vương truyền phép rất thánh Môi Khôi.
Nữ Vương ban sự bình an.

Chúa Giêsu chuộc tội cứu thế.
- Chúa Giêsu tha tội chúng con.
Chúa Giêsu chuộc tội cứu thế.
- Chúa Giêsu nhậm lời chúng con.
Chúa Giêsu chuộc tội cứu thế.
- Chúa Giêsu thương xót chúng con

Xướng: Lạy rất thánh Đức Mẹ Chúa Trời, xin cầu
cho chúng con.
Đáp: Đáng chịu lấy những sự Chúa Kitô đã hứa.

Lời Nguyện:

Chúng con lạy ơn rất thánh Đức Mẹ Chúa Trời,/ chúng con trông cậy Đức Bà là chủ bàu chúng con,/ xin cho chúng con biết lòng Đức Mẹ yêu dấu con mọn này còn ở dưới thế cách xa mặt Mẹ./ Đức Chúa Giêsu xưa xuống thế gian chẳng bỏ loài kẻ có tội,/ lại liều mình chịu nạn chịu chết vì hết cả và loài người ta;/ Đức Mẹ cũng một lòng theo con như vậy./ Mẹ ôi! Khoan thai! Nhân thai!/ Chớ trở mặt đi mà chẳng nhìn chúng con;/ xin Đức Mẹ thương xem dạy dỗ an ủi chúng con,/ con cậy Mẹ có phép tắc nhiều trên hết thiên thần cùng trên hết các thánh./ Chúng con còn ở dưới thế này như kẻ đi biển cả vậy;/ Đức Mẹ là như ngôi sao chính ngự ở trời bên bắc vậy;/ xin Đức Mẹ dẫn đàng cho chúng con đặng theo,/ kẻo phải xiêu chìm sa hoả ngục vô cùng;/ chúng con trông Đức Mẹ cho chúng con ngày sau đặng vào cửa thiên đàng,/ xem thấy mặt Đức Chúa Giêsu cùng mặt Đức Mẹ,/ đặng chịu muôn muôn sự phước gồm hết mọi sự tốt lành,/ chẳng hay hết chẳng hay cùng./ Amen.

 

Cũng như năm 1863, quốc gia chia rẽ của chúng ta đang rất cần sự giúp đỡ từ trên cao khi đối diện với tai họa bạo lực chính trị. (ảnh: Shutterstock)



Ban biên tập tạp chí National Catholic Register, trong bài xã luận ngày 30 tháng 4 năm 2026, cho rằng: Từ những ngày đầu tiên, Giáo hội đã dạy rằng đôi khi các Ki-tô hữu phải kiêng ăn để vượt qua những điều ác đặc biệt nghiêm trọng.

Sự leo thang gần đây của bạo lực chính trị — được thể hiện rõ ràng một lần nữa vào tuần trước thông qua vụ ám sát hụt Tổng thống Donald Trump và các thành viên khác trong nội các của ông tại Bữa tối của các phóng viên Nhà Trắng ở Washington — là một sự rối loạn tinh thần và xã hội ở mức độ cao nhất.

Trong hoàn cảnh hiện tại, việc cùng nhau kiêng sử dụng mạng xã hội sẽ là một liều thuốc giải độc đặc biệt thích hợp. Đó là bởi vì việc lạm dụng mạng xã hội dường như đã góp phần trực tiếp vào vụ tấn công bị ngăn chặn vào tuần trước cũng như các vụ bạo lực chính trị gần đây khác, bao gồm cả vụ ám sát Charlie Kirk.

Bản tuyên ngôn qua email của kẻ ám sát bất thành bộc lộ rõ những lời lẽ quá khích mà sự độc hại của mạng xã hội tạo ra. Hắn ta dường như cũng đã tham gia rất nhiều vào nền tảng mạng xã hội Bluesky có tư tưởng cấp tiến.

Một tài khoản Bluesky sử dụng cùng biệt danh “coldforce” như trong bản tuyên ngôn qua email của kẻ xả súng thường xuyên lên án Tổng thống Trump là “kẻ phản bội” và trong những tháng gần đây bày tỏ sự thất vọng ngày càng tăng đối với các cuộc biểu tình bất bạo động chống lại các chính sách của chính quyền ông. Tài khoản này đã bị nền tảng gỡ bỏ hai ngày sau vụ ám sát bất thành vì vi phạm chính sách của công ty cấm “các bài đăng khuếch đại thông tin sai lệch, hoặc ca ngợi bạo lực hoặc gây hại”.

Tất nhiên, mạng xã hội có thể được sử dụng theo những cách không gây hại. Nhưng việc kiêng cữ, cũng như trường hợp kiêng ăn và uống, không chủ yếu là để tránh những điều xấu xa vốn có. Thay vào đó, nó hướng tới việc khôi phục lại các ưu tiên của chúng ta và vượt qua sự gắn bó không lành mạnh với những thứ trần tục. Và quốc gia của chúng ta cho thấy tất cả các dấu hiệu của sự phụ thuộc lạm dụng vào mạng xã hội.

Những người bảo vệ mạng xã hội viện dẫn khả năng chưa từng có của nó trong việc tạo điều kiện kết nối giữa mọi người. Nhưng điều này thường lại gây hại chứ không phải có lợi. Không còn liên hệ trực tiếp với người khác và bị thao túng bởi các thuật toán do máy tính tạo ra cùng những “người có ảnh hưởng” chỉ vì lợi nhuận, việc tương tác trên mạng xã hội thường xuyên biến thành một cơn mưa không ngừng những lời lẽ và hình ảnh gây kích động và làm xao nhãng.

Trong khi tâm hồn và trí óc đang phát triển của giới trẻ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ hiện tượng này, dẫn đến sự phản đối ngày càng tăng trên toàn cầu đối với việc trẻ vị thành niên truy cập mạng xã hội không được kiểm soát, người lớn cũng dễ dàng trở thành nạn nhân.

Đối với những người lạm dụng mạng xã hội theo cách này, kết quả là một trải nghiệm cô lập và phi nhân tính, dẫn đến hàng loạt hậu quả phản xã hội — đáng chú ý nhất là sự gia tăng bạo lực chính trị gần đây.

Việc ăn chay tôn giáo chủ yếu nhằm mục đích củng cố tâm hồn, nhưng bằng chứng cho thấy rằng “giải độc kỹ thuật số” có thể mang lại những lợi ích hữu hình khác. Trong một nghiên cứu gần đây, những người tham gia đã cài đặt một ứng dụng có sẵn trên thương mại vào điện thoại thông minh của họ để chặn truy cập internet. Chỉ sau hai tuần, họ đã ghi nhận sự cải thiện đáng kể về khả năng tập trung, tương đương với việc đảo ngược toàn bộ một thập niên suy giảm do tuổi tác, cũng như giảm rõ rệt các triệu chứng trầm cảm, hiệu quả hơn cả việc dùng thuốc chống trầm cảm.

Ít nhất, những người Công Giáo sử dụng mạng xã hội nên cố gắng tránh tham gia vào các vòng xoáy phẫn nộ và chia rẽ đang thống trị các nền tảng này.

Như Giám mục Robert Barron đã bình luận vào ngày 26 tháng 4, “Tôi xin được lên tiếng phản đối sự độc ác và chủ nghĩa bè phái đang lan tràn trên internet và góp phần rất lớn vào bạo lực mà chúng ta thấy trong nền văn hóa chính trị của mình.”

Cũng cần lưu ý rằng một thời gian ăn chay và cầu nguyện trên toàn quốc, dành riêng để giải quyết một căn bệnh trầm trọng của quốc gia, không phải là điều mới lạ trong lịch sử nước Mỹ. Trong bối cảnh Nội chiến, Tổng thống Abraham Lincoln đã tuyên bố ngày 30 tháng 4 năm 1863 là “ngày quốc gia tự hạ mình, ăn chay và cầu nguyện” với ý định “để tiếng kêu thống nhất của quốc gia được lắng nghe trên cao và được đáp lại bằng những lời chúc phúc, không gì khác hơn là sự tha thứ cho những tội lỗi của quốc gia và sự phục hồi cho đất nước đang bị chia rẽ và đau khổ của chúng ta, trở lại trạng thái hạnh phúc trước đây của sự thống nhất và hòa bình.”

May mắn thay, chúng ta không phải trải qua điều gì khủng khiếp như nội chiến, mặc dù sự gia tăng những lời lẽ gây chia rẽ và bạo lực chính trị nên được xem là những dấu hiệu đáng lo ngại về hướng đi hiện tại của quốc gia chúng ta. Dù có hay không có tuyên bố của tổng thống, người Công Giáo có thể kỷ niệm ngày tuyên bố của Tổng thống Lincoln vào thứ Năm tuần này bằng cách không sử dụng tài khoản mạng xã hội của mình.

Cũng như năm 1863, quốc gia bị chia rẽ của chúng ta đang rất cần sự giúp đỡ từ trên cao khi nói đến việc giải quyết vấn nạn bạo lực chính trị. Và người Công Giáo có thể đi đầu bằng cách lùi lại khỏi mạng xã hội. Những nền tảng phát triển mạnh nhờ sự thù hận và chia rẽ — hoặc ít nhất là cam kết đưa ra một lời phản bác dứt khoát.

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã chính thức công nhận sự tử đạo của 49 tu sĩ người Tây Ban Nha bị giết trong những tháng đầu của Nội chiến Tây Ban Nha, cho phép công bố một sắc lệnh nhằm thúc đẩy tiến trình phong chân phước cho các ngài. Quyết định này, được công bố sau cuộc gặp ngày 27 tháng 4 tại Vatican với vị tổng trưởng Bộ Tuyên Thánh, thừa nhận rằng những vị này đã bị giết “vì lòng thù hận đối với đức tin” trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 11 năm 1936. Sắc lệnh đã được thông qua trong buổi tiếp kiến với Đức Hồng Y Marcello Semeraro, nhà lãnh đạo Bộ Phong thánh, và liên quan đến Stanislao Ortega García và 48 bạn đồng hành thuộc Viện Anh em Giáo dục Kitô giáo Thánh Gabriel, cùng với linh mục triều Emanuel Berenguer Clusella. Theo sắc lệnh được Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cho phép công bố, nhóm các vị tử đạo này đã bị giết ở nhiều địa điểm khác nhau trên khắp Catalonia trong cuộc đàn áp chống giáo sĩ bạo lực đi kèm với sự bùng nổ của Nội chiến Tây Ban Nha. Các nhà chức trách Giáo hội kết luận rằng những cái chết này đáp ứng định nghĩa giáo luật về tử đạo – đó là việc cố ý giết hại các tín hữu Kitô giáo vì đức tin của họ – điều này cho phép tiến hành phong chân phước mà không cần xác minh phép lạ.

Các nhà sử học đều đồng ý rằng đàn áp tôn giáo là một đặc điểm nổi bật trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột. Các ghi chép đương thời cho thấy hàng ngàn giáo sĩ và tu sĩ đã bị giết hại trên lãnh thổ do phe Cộng hòa kiểm soát vào năm 1936, bao gồm các giám mục, linh mục, chủng sinh và thành viên của các dòng tu. Ở một số vùng, nhà thờ và tu viện bị đốt cháy hoặc tịch thu, và việc thờ phượng công khai bị tạm thời đàn áp.

Nhà báo Gerald Warner đã giải thích: “Phe Cộng hòa đã tàn sát tổng cộng 13 giám mục và 6.832 giáo sĩ, bao gồm 4.184 linh mục triều, 2.365 thành viên của các dòng tu và 283 nữ tu. Đôi khi các linh mục bị thiến trước khi bị bắn. Thi thể được khai quật của họ thường cho thấy vết đạn ở tay phải, do bị bắn khi đang ban phước cho những kẻ giết người. Việc phong thánh vẫn đang tiếp diễn từ thời kỳ tử đạo độc nhất vô nhị này. Số lượng giáo dân Công Giáo bị sát hại là không thể đếm xuể.”

Việc công nhận những vị tử đạo này tiếp tục một quá trình đã diễn ra trong nhiều thập niên. Kể từ cuối thế kỷ 20, các giáo hoàng kế nhiệm đã thúc đẩy nhiều vụ việc liên quan đến các nạn nhân của cuộc đàn áp tôn giáo trong Nội chiến. Ví dụ, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã phong chân phước cho hàng trăm vị tử đạo Tây Ban Nha trong các buổi lễ lớn ở Rôma, bao gồm một nhóm 498 người vào năm 2007 dưới thời Đức Bênêđíctô XVI, một trong những lễ phong chân phước lớn nhất trong lịch sử Giáo hội.

Những vị tử đạo được công nhận trong sắc lệnh mới nhất chủ yếu thuộc một dòng tu chuyên giảng dạy, đặc biệt là ở các cộng đồng nông thôn và công nhân. Trong mùa hè và mùa thu năm 1936, nhiều thành viên của các cộng đồng tu sĩ đã buộc phải lẩn trốn hoặc bỏ chạy khỏi các cơ sở của các ngài khi bạo lực lan rộng. Một số người bị bắt khi cố gắng tiếp tục công việc mục vụ hoặc giáo dục, trong khi những người khác bị hành quyết sau khi từ chối từ bỏ bản sắc tôn giáo của mình. Warner đã ghi lại rằng, vào thời điểm đó, “các giám mục Tây Ban Nha, trước sự tàn bạo tột cùng, đã tuyên bố cuộc chiến là một cuộc Thập tự chinh. Trong bức thư năm 1937 'gửi toàn thế giới', các ngài tiết lộ rằng 20.000 nhà thờ trong số 42.000 nhà thờ ở Tây Ban Nha đã bị phá hủy.”

Các nhà sử học Giáo hội lưu ý rằng ký ức về những sự kiện này vẫn có ý nghĩa quan trọng trong đời sống quốc gia và tôn giáo của Tây Ban Nha. Tại nhiều giáo phận, cộng đồng địa phương tiếp tục tưởng niệm các giáo sĩ và giáo dân thiệt mạng trong cuộc xung đột thông qua các Thánh lễ tưởng niệm và các dự án nghiên cứu lịch sử.

Cùng với sắc lệnh của Tây Ban Nha, Đức Giáo Hoàng cũng đã phê chuẩn việc công nhận “sự hiến dâng mạng sống” của Pietro Emanuele Salado Alba, một giáo dân người Tây Ban Nha qua đời tại Ecuador năm 2012, và cho phép các sắc lệnh công nhận đức hạnh anh hùng của ba nữ tu đến từ Ý và Hòa Lan. Những sắc lệnh như vậy đại diện cho các bước chính thức trong tiến trình nhiều giai đoạn của Giáo Hội Công Giáo hướng tới phong thánh, thường bao gồm việc công nhận đức hạnh anh hùng hoặc tử đạo, phong chân phước và cuối cùng là phong thánh.

---

Source:Catholic Herald

Pope Leo XIV recognises Spanish martyrs killed in hatred of the faith

 

Tòa Thượng phụ Latinh Giêrusalem đã chính thức khiếu nại với chính quyền Israel về cáo buộc người định cư xâm lấn đất đai thuộc sở hữu của Giáo hội ở phía bắc Bờ Tây, cảnh báo rằng việc bảo vệ tài sản của Giáo hội là “lằn ranh đỏ” và xác nhận rằng hành động pháp lý đang được tiến hành. Động thái này diễn ra sau cuộc gặp mặt thực địa ngày 23 tháng 4 giữa các quan chức Giáo hội và đại diện dân sự và quân sự Israel tại các khu vực Tayasir và Hamam Il-Maleh thuộc tỉnh Tubas.

Hành động này được thực hiện theo thẩm quyền của Đức Hồng Y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh của Giêrusalem, người đã được thông báo về diễn biến sự việc và chỉ thị các quan chức theo đuổi vấn đề này và hỗ trợ cư dân bị ảnh hưởng.

Theo Tòa Thượng phụ, Bộ phận Quản lý Tài sản của Tòa đã triệu tập cuộc họp tại hiện trường với các đại diện của Chính quyền Quân sự Israel và Chính quyền Dân sự để giải quyết những gì mà Tòa mô tả là “hậu quả nghiêm trọng” của các hành vi xâm phạm gần đây đối với đất đai thuộc sở hữu của Giáo hội tại khu vực Tayasir. Cuộc họp này là một phần của quá trình pháp lý đang diễn ra sau những gì mà các quan chức Giáo hội mô tả là thiệt hại đối với đất nông nghiệp và sự xáo trộn đối với cộng đồng địa phương.

Trong khuôn khổ quá trình đó, Tòa Thượng phụ đã đệ trình một “khiếu nại chính thức và có văn bản” nêu chi tiết các sự việc ảnh hưởng đến cả tài sản của Giáo hội và cư dân sống gần đó tại nhiều địa điểm. Sau khi nhận được khiếu nại, các nhà chức trách được tường trình đã tiến hành các biện pháp bao gồm truy bắt những người chịu trách nhiệm và tịch thu máy móc hạng nặng được tường trình đã sử dụng để san lấp mặt bằng và gây thiệt hại tại hiện trường.

Trong các cuộc thảo luận, Tòa Thượng phụ chính thức bác bỏ các hành vi nói trên, mô tả chúng là “sự vi phạm rõ ràng tài sản của Giáo hội”, và kêu gọi khắc phục ngay lập tức mọi thiệt hại, ngăn chặn các hành vi xâm phạm tiếp theo và cung cấp sự bảo vệ pháp lý cho đất đai của Giáo hội. Đại diện của các cơ quan chức năng liên quan đã thừa nhận tính nghiêm trọng của vấn đề và cam kết loại bỏ các hành vi xâm phạm và tiếp tục các thủ tục pháp lý chống lại những người có liên quan.

Tòa Thượng phụ cũng tái khẳng định cam kết mục vụ và nhân đạo của mình đối với cư dân trong khu vực bị ảnh hưởng, tuyên bố sẽ tiếp tục hỗ trợ các gia đình được ở lại trên đất của họ và sống trong an ninh. Tuyên bố cho biết Giáo hội vẫn tận tâm giúp đỡ người dân địa phương “giữ vững lập trường, bảo vệ phẩm giá của họ và sống trong an toàn và ổn định”, phù hợp với sứ mệnh lâu đời của mình trong khu vực.

Các chức sắc Giáo hội nhấn mạnh rằng việc bảo vệ tài sản của Giáo hội vừa là trách nhiệm pháp lý vừa là trách nhiệm tôn giáo. Ban Quản lý Tài sản Hiến tặng tuyên bố rằng bảo vệ đất đai hiến tặng của Giáo hội là “giới hạn đỏ” và khẳng định sẽ thực hiện mọi biện pháp pháp lý và hành chính cần thiết để bảo vệ những gì họ mô tả là quyền hợp pháp và bản sắc của tài sản Giáo hội trong khi vẫn tiếp tục phục vụ cộng đồng địa phương.

Việc các tổ chức Kitô giáo sở hữu đất đai ở Thánh Địa có nguồn gốc lịch sử sâu xa, với Giáo Hội Công Giáo và các giáo phái khác duy trì những vùng đất rộng lớn được sử dụng cho việc thờ phượng, giáo dục, nông nghiệp và các dịch vụ xã hội. Riêng Tòa Thượng phụ Latinh đã điều hành hàng chục trường học, giáo xứ và các chương trình bác ái phục vụ cộng đồng Kitô giáo và Hồi giáo trên khắp Israel, Bờ Tây, Jordan và Gaza.

Tranh chấp này nảy sinh trong bối cảnh rộng hơn của những căng thẳng kéo dài về việc sử dụng đất và hoạt động định cư trên lãnh thổ bị Israel xâm lược trong Chiến tranh Sáu ngày, một vấn đề tiếp tục mang những hệ lụy về mặt pháp lý, chính trị và nhân đạo đối với các cộng đồng địa phương. Các nhà lãnh đạo Kitô giáo đã nhiều lần cảnh báo rằng áp lực lên quyền sở hữu đất đai và an ninh góp phần vào sự suy giảm dần dần dân số Kitô giáo trong khu vực, khiến việc bảo vệ tài sản của Giáo hội trở thành vấn đề cả về sự hiện diện tôn giáo và ổn định xã hội.

---

Source:Catholic Herald

Jerusalem Patriarchate lodges complaint over alleged encroachments on Church land

 

1. Ukraine đề xuất lệnh ngừng bắn dài hạn sau khi Putin đề xuất thỏa thuận ngừng bắn “Ngày Chiến thắng” với Tổng thống Trump.

Ngày 30 tháng 4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết nước này đang đề xuất với Nga một lệnh ngừng bắn dài hạn sau khi Putin đề nghị một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời để kỷ niệm Ngày Chiến thắng.

Đề xuất của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra sau cuộc điện đàm giữa Putin và Tổng thống Trump vào ngày 29 tháng 4, trong đó nhà lãnh đạo Nga bày tỏ sẵn sàng tuyên bố tạm ngừng giao tranh xung quanh lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9 tháng 5 của Nga.

Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, nhận xét rằng lý do chủ yếu mà trùm mafia Vladimir Putin muốn ngưng bắn vào Ngày Chiến thắng 9 tháng 5 của Nga là vì lo sợ bị các máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công vào các buổi lễ của họ.

Trước đó, Mạc Tư Khoa đã thu hẹp quy mô cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng theo kế hoạch - một sự kiện thường niên phô trương sức mạnh quân sự dự kiến của nước này - trong bối cảnh lo ngại về các cuộc tấn công tiềm tàng từ Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cũng đưa ra một nhận xét tương tự khi nói: “Chúng tôi sẽ làm rõ chính xác đây là vấn đề gì — vài giờ bảo đảm an ninh cho một cuộc diễn hành ở Mạc Tư Khoa, hay điều gì đó hơn thế nữa. Đề xuất của chúng tôi là một lệnh ngừng bắn lâu dài, an ninh đáng tin cậy và được bảo đảm cho người dân, và một nền hòa bình bền vững.”

Những phát biểu này củng cố lập trường của Kyiv trong việc thúc đẩy một lệnh ngừng bắn toàn diện và bền vững hơn, sau khi Nga nhiều lần bác bỏ lời kêu gọi ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện, thay vào đó đề xuất các thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn và có giới hạn.

Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết Putin sẽ đơn phương tuyên bố ngừng bắn và Mạc Tư Khoa không cần Kyiv phản hồi.

Ông Peskov cho biết thêm, đề xuất này chỉ áp dụng đến ngày 9 tháng 5, mặc dù Putin vẫn chưa xác định thời điểm chính xác có hiệu lực và hết hạn.

Ukraine đã cáo buộc Nga nhiều lần vi phạm các thỏa thuận “ngừng bắn” trước đó, bao gồm cả thỏa thuận ngừng bắn được tường trình diễn ra trong dịp Lễ Phục Sinh Chính Thống giáo, khi Kyiv cho biết họ đã ghi nhận hơn 400 vụ vi phạm.

Cuộc trao đổi diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình vẫn bế tắc hơn hai tháng, với trọng tâm ngoại giao của Washington chuyển sang cuộc xung đột với Iran và các nỗ lực giải quyết liên quan.

[Kyiv Independent: Ukraine proposes long-term ceasefire after Putin floats 'Victory Day' truce with Trump]

2. Tướng Mỹ xác nhận Nga đang hỗ trợ Iran trong cuộc chiến với Mỹ.

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, đã xác nhận trong một phiên điều trần trước Quốc hội ngày 30 tháng 4 rằng Nga đang hỗ trợ Iran trong cuộc chiến hiện tại với Hoa Kỳ.

Nga được tường trình đã cung cấp thông tin tình báo và vũ khí cho Iran kể từ khi cuộc chiến tranh Mỹ-Israel bùng nổ. Truyền thông Mỹ đưa tin rằng Nga đã giúp Iran tấn công vào các mục tiêu quân sự của Mỹ ở Trung Đông, mặc dù Tòa Bạch Ốc đã hạ thấp tầm quan trọng của sự hỗ trợ từ Nga.

Trong phiên điều trần của Ủy ban Quân sự Thượng viện vào ngày 30 tháng 4, Tướng Caine được yêu cầu xác nhận sự can thiệp trực tiếp của Nga vào cuộc chiến giữa Mỹ và Iran.

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Roger Wicker đặt câu hỏi: “Không còn nghi ngờ gì nữa, nước Nga của Vladimir Putin đang có những hành động nghiêm trọng nhằm phá hoại những nỗ lực của chúng ta hướng tới thành công ở Iran. Có ai còn nghi ngờ gì về điều đó không?”

“Chắc chắn là có một số hoạt động ở đó,” Caine đáp lại. Vị tướng này cho biết Nga đã thực hiện “các hành động và hoạt động” nhưng từ chối đi vào chi tiết cụ thể do tính chất công khai của phiên điều trần.

Những phát biểu của Tướng Caine được đưa ra vài ngày sau cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và Putin tại St. Petersburg, nơi hai nhà lãnh đạo tái khẳng định quan hệ đối tác chiến lược giữa Mạc Tư Khoa và Tehran.

Nga và Iran đã ký một thỏa thuận đối tác chiến lược vào Tháng Giêng năm 2025, và Mạc Tư Khoa đã nhiều lần lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28 tháng 2 - sự kiện đã châm ngòi cho một cuộc xung đột kéo dài nhiều tuần trên khắp Trung Đông, khiến hàng ngàn người thiệt mạng và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.

Sự gián đoạn trên thị trường năng lượng đã chuyển thêm lợi nhuận từ dầu mỏ sang Nga, quốc gia được Mỹ tạm thời miễn trừ lệnh trừng phạt bất chấp sự ủng hộ chiến lược của nước này đối với Iran trong cuộc chiến đang diễn ra.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho rằng các nhà lãnh đạo Mỹ “tin tưởng Putin”, dẫn đến việc họ xem nhẹ mối quan hệ đối tác giữa Nga và Iran.

Trong khi đó, Iran đã hỗ trợ chặt chẽ Nga trong cuộc chiến tổng lực chống lại Ukraine, cung cấp máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed và hỗ trợ Mạc Tư Khoa phát triển và sản xuất hàng loạt các biến thể riêng của mình được sử dụng trong các cuộc tấn công thường xuyên vào các thành phố của Ukraine.

Phiên điều trần của Thượng viện vào ngày 30 tháng 4 được triệu tập để xem xét yêu cầu ngân sách của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ cho năm tới. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đang yêu cầu Quốc hội phê duyệt khoảng 1,5 ngàn tỷ đô la chi tiêu quốc phòng cho năm tài chính 2027 - ngân sách quốc phòng lớn nhất trong lịch sử hiện đại.

Yêu cầu tăng ngân sách quân sự khổng lồ của Tổng thống Trump trùng hợp với việc viện trợ quân sự của Mỹ cho Ukraine giảm 99% trong năm đầu tiên ông trở lại nắm quyền.

[Kyiv Independent: American general confirms Russia aiding Iran in war with US]

3. Tổng thống Trump cảnh báo Iran “hãy sớm tỉnh ngộ”, kèm theo hình ảnh do AI tạo ra về chính mình đang cầm súng trường.

Tổng thống Trump cảnh báo Iran hãy “sớm tỉnh ngộ”, đăng tải một thông điệp ngắn gọn trên nền tảng Truth Social của mình vào sáng sớm thứ Tư, kèm theo hình ảnh do AI tạo ra về chính ông đang cầm súng trường trước những vụ nổ, với dòng chú thích: “KHÔNG CÒN LÀ NGƯỜI TỐT BỤNG NỮA!”

“Iran không thể tự mình giải quyết vấn đề. Họ không biết cách ký kết một thỏa thuận phi hạt nhân. Họ nên nhanh chóng trở nên thông minh hơn!” tổng thống nói.

Tổng thống Trump bày tỏ sự lạc quan rằng việc Mỹ phong tỏa quân sự các cảng và tàu thuyền của Iran sẽ gây đủ áp lực kinh tế lên Cộng hòa Hồi giáo để buộc nước này phải đồng ý một thỏa thuận. Tuy nhiên, ông đã từ bỏ các thời hạn trước đó để Tehran đồng ý với một thỏa thuận, và gần đây nhất đã gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại vô thời hạn, nói rằng đó là để cho chế độ này có thời gian đưa ra một đề nghị hòa bình mạch lạc.

Một đề xuất do Iran đưa ra hồi đầu tuần này, mà các nguồn tin cho biết với đài CBS News là sẽ bao gồm việc dỡ bỏ song phương các hạn chế đối với vận chuyển hàng hải qua eo biển Hormuz, đã bị chính quyền Trump ngầm bác bỏ, có lẽ vì nó sẽ làm trì hoãn các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.

Tổng thống Trump chưa đưa ra thời hạn mới để Iran đạt được thỏa thuận, nhưng chính quyền vẫn để ngỏ khả năng tái diễn các cuộc tấn công trong bối cảnh Mỹ đang triển khai lực lượng quân sự lớn nhất tại Trung Đông trong nhiều thập niên qua.

[CBSNews: Trump warns Iran to “get smart soon,” with AI image of himself holding a rifle]

4. Các quan chức Mỹ cho biết chi phí thực sự của cuộc chiến với Iran gần 50 tỷ đô la, chứ không phải 25 tỷ đô la.

Theo các quan chức Mỹ quen thuộc với các đánh giá nội bộ nói với CBS News, chi phí thực sự của cuộc chiến tranh Iran gần với con số 50 tỷ đô la, gấp đôi so với ước tính công khai mà Ngũ Giác Đài đưa ra trong lời khai trước Quốc hội tuần này.

Trong phiên điều trần hôm thứ Tư tại Quốc hội, một quan chức Ngũ Giác Đài ước tính chi phí của Chiến dịch Epic Fury của Bộ Quốc phòng vào khoảng 25 tỷ đô la, một con số chưa tính đầy đủ đến thiệt hại về thiết bị hoặc các cơ sở quân sự của Mỹ bị hư hại.

Trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, xuất hiện trước các nhà lập pháp tuần này để bảo vệ yêu cầu ngân sách khổng lồ 1,5 ngàn tỷ đô la của Ngũ Giác Đài, các quan chức Mỹ quen thuộc với các đánh giá nội bộ cho rằng chi phí của cuộc chiến cho đến nay gần với con số 50 tỷ đô la hơn.

Phần lớn khoản thiếu hụt là do đạn dược đã sử dụng và cần được thay thế. Ví dụ, Ngũ Giác Đài đã mất 24 máy bay điều khiển từ xa MQ-9 Reaper – loại máy bay điều khiển từ xa hiện đại có giá từ 30 triệu đô la trở lên mỗi chiếc – cho thấy tổn thất tài chính đã tăng lên nhanh chóng như thế nào. Nhìn chung, ước tính cao hơn phản ánh không chỉ nhịp độ hoạt động mà còn cả những chi phí hao mòn thường không được nhìn thấy, khi thiết bị bị mất trên chiến trường làm thay đổi cán cân chi tiêu.

Ông Jules Hurst, quyền kiểm toán viên của Ngũ Giác Đài, đã điều trần trước Thượng viện hôm thứ Năm rằng chi phí xây dựng quân sự rất khó ước tính.

“Chúng ta không biết lập trường tương lai của mình sẽ như thế nào hoặc việc xây dựng các căn cứ đó trong tương lai sẽ ra sao,” ông Hurst nói khi Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Richard Blumenthal của Connecticut đặt câu hỏi về những gì được bao gồm trong khoản tiền 25 tỷ đô la.

CNN đưa tin đầu tiên rằng ước tính thực tế gần với con số 40-50 tỷ đô la.

Hôm thứ Tư, Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Chris Coons của bang Delaware bày tỏ nghi ngờ rằng cuộc chiến cho đến nay chỉ tiêu tốn 25 tỷ đô la: “Thành thật mà nói, tôi chắc chắn rằng con số đó còn thấp hơn thực tế”, ông nói, ngụ ý rằng con số đó không bao gồm chi phí triển khai và duy trì lực lượng tại chiến trường trong hai tháng và các chi phí khác.

Mark Cancian, cố vấn cao cấp của Vụ Quốc phòng và An ninh thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, người từng làm việc tại Văn phòng Quản lý Ngân sách, cho biết mặc dù đạn dược là khoản chi phí lớn nhất trong một cuộc chiến như thế này, nhưng cũng có rất nhiều chi phí khác không thể lường trước được.

Ông cho biết, trong cuộc chiến hiện nay, chi phí nhiên liệu tăng cao là một yếu tố cần cân nhắc. Bộ Quốc phòng sử dụng rất nhiều nhiên liệu cho máy bay, tàu chiến và xe tải.

Ông cho biết Bộ Quốc phòng là bộ chịu chi phí chính từ chiến tranh, nhưng không phải là bộ duy nhất. Ví dụ, ông nói, Bộ An ninh Nội địa có thể đang phải chịu chi phí cao hơn.

Ông Cancian cho biết sẽ cần thời gian và tiền bạc để thay thế số đạn dược mà Mỹ đang sử dụng ở Iran. Ông nói thêm rằng sẽ mất “vài năm” để đưa lượng đạn dược trở lại mức như hồi đầu cuộc xung đột, điều mà các nhà hoạch định chiến tranh tin rằng đã quá cao trước khi chiến tranh bắt đầu.

Cuộc chiến cũng đang ảnh hưởng trực tiếp hơn đến túi tiền của người dân Mỹ.

Trong một phiên điều trần của Quốc hội tuần này, Dân biểu đảng Dân chủ Ro Khanna của California đã hỏi ông Hegseth về chi phí mà người dân Mỹ phải gánh chịu do giá cả hàng hóa tăng cao.

“Ông có biết người dân Mỹ sẽ phải trả giá bao nhiêu cho giá xăng và thực phẩm tăng lên trong năm tới vì Iran không?” Khanna hỏi.

Ông Hegseth không trả lời trực tiếp. “Tôi chỉ muốn hỏi ông chi phí của một quả bom hạt nhân của Iran là bao nhiêu”, Bộ trưởng Quốc phòng nói, cáo buộc ông Khanna “chơi trò gài bẫy bằng những câu hỏi về các vấn đề nội bộ”.

Viện Doanh nghiệp Mỹ (một tổ chức cánh hữu) ước tính rằng chỉ riêng chi phí nhiên liệu và phân bón tăng cao đã khiến mỗi gia cư Mỹ phải chi thêm 150 đô la mỗi tháng.

Cancian cho biết cuộc chiến đang gây thiệt hại về kinh tế cho cả Mỹ và Iran.

“Những thứ không thể tồn tại mãi mãi thì sẽ không tồn tại,” Cancian nói.

[CBSNews: Iran war's true cost closer to $50 billion, not $25 billion, U.S. officials say]

5. Disney giữ vững lập trường khi chính quyền Trump gây áp lực lên ABC về phát ngôn của Kimmel.

Disney xác nhận rằng họ đã nhận được “yêu cầu” gia hạn sớm giấy phép hoạt động của các đài truyền hình thuộc sở hữu và điều hành của mình từ Ủy ban Truyền thông Liên bang, gọi tắt là FCC vào thứ Ba, vài ngày sau khi Jimmy Kimmel nói đùa trên sóng truyền hình về việc Đệ nhất phu nhân Melania Trump có “vẻ rạng rỡ của một người đàn bà đang mong mỏi được trở thành góa phụ”.

Theo phát ngôn nhân, ban đầu các giấy phép này dự kiến sẽ được gia hạn trong khoảng thời gian từ năm 2028 đến năm 2031. Việc FCC yêu cầu gia hạn sớm là một áp lực bắt buộc Disney phải cắt đứt hợp đồng ngay với Jimmy Kimmel nếu muốn tiếp tục được cấp giấy phép.

Trong một tuyên bố gửi qua email cho Newsweek hôm thứ Ba, Disney cho biết: “Chúng tôi đã nhận được lệnh của Ủy ban Truyền thông Liên bang, gọi tắt là FCC khởi động quá trình xem xét nhanh chóng các giấy phép do các đài truyền hình thuộc sở hữu của ABC nắm giữ. ABC và các đài của mình có lịch sử lâu dài hoạt động hoàn toàn tuân thủ các quy tắc của FCC và phục vụ cộng đồng địa phương bằng tin tức đáng tin cậy, thông tin khẩn cấp và các chương trình vì lợi ích công cộng.”

“Chúng tôi tin tưởng rằng hồ sơ này chứng minh năng lực liên tục của chúng tôi với tư cách là đơn vị được cấp phép theo Đạo luật Truyền thông và Tu chính án thứ nhất, và chúng tôi sẵn sàng chứng minh điều đó thông qua các kênh pháp lý thích hợp. Trọng tâm của chúng tôi vẫn luôn là phục vụ người xem tại các cộng đồng địa phương nơi các đài truyền hình của chúng tôi hoạt động.”

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump đã gây áp lực lên đài ABC yêu cầu sa thải người dẫn chương trình Jimmy Kimmel Live! vì trò đùa được phát sóng hôm thứ Năm, hai ngày trước vụ xả súng tại khách sạn Washington Hilton, nơi Tổng thống Trump và một số quan chức nội các tham dự bữa tiệc tối của các phóng viên Tòa Bạch Ốc.

Tạp chí Newsweek đã liên hệ với FCC qua email để xin bình luận.

Động thái của FCC nhằm đẩy nhanh việc xem xét sớm tất cả giấy phép hoạt động của các đài truyền hình thuộc Disney/ABC diễn ra vào thời điểm nhạy cảm cao độ xung quanh vấn đề phát ngôn chính trị và chỉ trích truyền thông. Việc xem xét sớm giấy phép hiếm khi được áp dụng đối với các đài truyền hình lớn.

Những người ủng hộ Tu chính án thứ nhất cảnh báo rằng việc khởi xướng một cuộc xem xét như vậy ngay sau một vụ tranh cãi chính trị có nguy cơ làm mờ ranh giới giữa việc giám sát hợp pháp và hành động trừng phạt liên quan đến quyền tự do ngôn luận được bảo vệ.

Ủy ban Truyền thông Liên bang, gọi tắt là FCC thường tránh những hành động có thể bị coi là làm suy yếu quyền tự do ngôn luận được bảo vệ. Do đó, bất kỳ hậu quả thực sự nào đối với chương trình của Kimmel nhiều khả năng sẽ đến từ ban quản lý đài truyền hình, các nhà quảng cáo hoặc phản ứng dữ dội của công chúng, chứ không phải từ các cơ quan quản lý liên bang.

Những điều cần biết

Trong tập phát sóng đêm Thứ Năm, 23 tháng 4 của chương trình, Kimmel, người vốn có lịch sử lâu dài mâu thuẫn với tổng thống, đã nói đùa về việc tưởng tượng mình là người dẫn chương trình tại bữa tiệc dành cho các phóng viên Tòa Bạch Ốc. Giả vờ nói chuyện với đệ nhất phu nhân, ông nói: “Đệ nhất phu nhân của chúng ta, Melania, đang ở đây. Hãy nhìn Melania, thật xinh đẹp. Bà Tổng thống Trump, bà rạng rỡ như một người đàn bà đang mong mỏi được sớm trở thành góa phụ.” Ông cũng nói đùa về sức khỏe và tuổi tác của tổng thống.

Tối thứ Bảy, một nghi phạm được xác định là Cole Tomas Allen, mang theo súng và dao, đã đột nhập vào khách sạn và nổ súng ở tầng trên phòng khiêu vũ, nơi lực lượng Mật vụ đã di tản Tổng thống Trump, đệ nhất phu nhân và các thành viên Nội閣 của ông. Allen, 31 tuổi, sau đó bị buộc tội âm mưu ám sát tổng thống.

Sau phản ứng dữ dội về trò đùa, Kimmel nói rằng ông rất tiếc về những gì tổng thống và đệ nhất phu nhân đã trải qua nhưng vẫn bảo vệ trò đùa và không xin lỗi khi đề cập đến vấn đề này trên chương trình của mình hôm thứ Hai. Ông nói rằng trò đùa đó không phải là lời kêu gọi bạo lực mà chỉ là lời bình luận về tuổi tác của tổng thống.

Tổng thống và phu nhân đã khiếu nại lên FCC về trò đùa của Kimmel. CNN đưa tin rằng FCC đang chuẩn bị hành động trong bối cảnh tranh chấp này, ngay cả khi các quan chức khẳng định việc xem xét này có liên quan đến một cuộc điều tra riêng biệt về các hoạt động nội bộ của Disney.

Ủy ban Truyền thông Liên bang, gọi tắt là FCC đã không sử dụng quyền gia hạn sớm đối với một đài truyền hình lớn nào trong nhiều thập niên, mặc dù chỉ một ngày trước đó, họ đã ban hành một lệnh tương tự đối với một chủ sở hữu giấy phép nhỏ hơn. Giấy phép của ABC bao phủ một số thị trường lớn nhất cả nước, vì vậy quá trình này có thể kéo dài, tốn kém và được theo dõi chặt chẽ trong toàn ngành.

Disney đã bảo vệ thành tích của mình, khẳng định rằng ABC hoạt động “hoàn toàn tuân thủ các quy định của FCC”, đồng thời cho biết thêm: “Chúng tôi tin tưởng rằng thành tích đó chứng minh chúng tôi tiếp tục đủ điều kiện là người được cấp phép theo Đạo luật Truyền thông và Tu chính án thứ nhất, và chúng tôi sẵn sàng chứng minh điều đó thông qua các kênh pháp lý thích hợp.”

Tại Ủy ban Truyền thông Liên bang, gọi tắt là FCC, bà Anna M. Gomez, ủy viên duy nhất thuộc đảng Dân chủ, đã cảnh báo về việc bạo lực chính trị bị lợi dụng như một “cái cớ để bịt miệng người dân”.

“Như chúng ta đã thấy sau những hành động bạo lực chính trị trước đây, chúng ta không thể để thảm kịch này trở thành cái cớ để bịt miệng ngôn luận, ngay cả những ngôn luận mà chúng ta thấy phản đối. Một sự kiện nhằm tôn vinh tự do báo chí không bao giờ được phép trở thành lý do để làm suy yếu nó”, Gomez nói.

Giám đốc truyền thông Tòa Bạch Ốc Steven Cheung đã gọi Kimmel là “một con người tồi tệ” trong một bài đăng trên X Tuesday, nói rằng: “ABC cần sa thải anh ta ngay lập tức và anh ta nên bị tẩy chay suốt đời.”

Trong một tuyên bố gửi qua email cho Newsweek hôm thứ Ba, Seth Stern, Trưởng bộ phận Vận động chính sách của Tổ chức Tự do Báo chí, gọi tắt là FPF, cho biết: “Tu chính án thứ nhất và nhiệm vụ của FCC không cho phép cơ quan này sử dụng giấy phép phát sóng như một vũ khí để trừng phạt các đài truyền hình vì nội dung được hiến pháp bảo vệ mà họ phát sóng.”

“Chủ tịch FCC Brendan Carr từng là một luật sư truyền thông nghiêm chỉnh và đã nhiều lần khẳng định một cách chính xác rằng FCC không có vai trò gì trong việc kiểm soát nội dung, dù đó là tin tức báo chí hay những câu chuyện cười đêm khuya của các nghệ sĩ hài,” Stern nói. “Quyết định từ bỏ nguyên tắc của mình để lấy lòng Tổng thống Trump nhằm thăng tiến sự nghiệp của Carr không làm thay đổi luật mà Carr biết rõ là vẫn được áp dụng.”

“Ủy ban Truyền thông Liên bang, gọi tắt là FCC không phải là cảnh sát báo chí hay cảnh sát hài hước. Đây chỉ là hành động hăm dọa bất hợp pháp nhằm mục đích đe dọa ABC buộc phải nhượng bộ.”

Quyết định gia hạn sớm này đồng nghĩa với việc Disney sẽ bước vào một quy trình hành chính nhiều giai đoạn, có thể kéo dài hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm. Công ty hiện phải nộp các hồ sơ chi tiết, phản hồi các ý kiến phản đối của công chúng và trải qua quá trình xem xét chính thức của nhân viên và ủy viên FCC.

Các chuyên gia pháp lý nói với CNN rằng giấy phép của ABC khó có khả năng bị thu hồi.

[Newsweek: Disney Stands Ground as Trump Admin Pressures ABC Over Kimmel Remarks]

6. Đài truyền hình nhà nước Iran Press TV cho biết việc Mỹ kéo dài lệnh phong tỏa sẽ dẫn đến “hành động quân sự chưa từng có” để đáp trả.

Nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng và tàu thuyền của Iran, điều đó sẽ dẫn đến “hành động quân sự thực tế và chưa từng có tiền lệ” đáp trả, đài truyền hình nhà nước Iran Press TV cho biết, trích dẫn một “nguồn tin an ninh cao cấp”.

Mạng lưới truyền thông này cho biết “sự kiên nhẫn của các nhà lãnh đạo Iran có giới hạn” và nếu lệnh phong tỏa tiếp tục, “một phản ứng trừng phạt là cần thiết”. Cho đến nay quân đội Mỹ cho biết đã buộc 39 tàu cố gắng tiếp cận các cảng của Iran phải quay đầu.

Bản báo cáo cho biết nếu Washington duy trì lệnh phong tỏa quanh eo biển Hormuz, “quan chức này cảnh báo rằng kẻ thù nên sớm chuẩn bị đón nhận một kiểu phản ứng khác”

Ông Alaaeddin Boroujerdi, Phó Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia, hôm Thứ Năm, 30 Tháng Tư, cảnh báo rằng Iran có thể trả đũa tương xứng với việc Mỹ phong tỏa quân sự các cảng của nước này, dẫn đến việc chặn bắt và tịch thu một số tàu. Ông tuyên bố lực lượng của Iran có thể “dễ dàng đáp trả bất kỳ hành động nào như vậy bằng cách tịch thu một trong những tàu có mặt trong khu vực và, trên thực tế, đưa nó đến bờ biển Iran”.

“Chúng tôi vẫn chưa tiết lộ những quân bài mới của mình,” ông nói, nhắc lại lời đe dọa đối với một tuyến đường vận chuyển chiến lược khác ở Trung Đông.

“Thực tế, tầm quan trọng của Bab el-Mandeb có thể không kém gì eo biển Hormuz,” ông nói, đề cập đến một điểm nghẽn quan trọng khác đối với nguồn cung năng lượng trong khu vực mà Tehran trước đây đã đe dọa sẽ yêu cầu các đồng minh phiến quân Houthi ở Yemen phong tỏa bằng các cuộc tấn công vào các tàu thương mại.

Ông Boroujerdi cho biết: “Các đồng minh Yemen của Iran đang chờ cơ hội để ngăn chặn điều đó và giáng một đòn nữa vào Mỹ, nền kinh tế của nước này và các lợi ích bất hợp pháp của Mỹ trên toàn thế giới”.

Trước đó, lực lượng Iran đã bắt giữ hai tàu thương mại mà họ cáo buộc vi phạm các lệnh cấm của nước này đối với eo biển Hormuz.

Ông Boroujerdi bác bỏ những lời đe dọa do Tổng thống Trump đưa ra là “vô tận” và “vô nghĩa”, đồng thời cho rằng chúng chỉ dẫn đến “thêm thiệt hại cho uy tín của Mỹ và thể hiện sức mạnh của Iran”.

“Chúng tôi vẫn đang nắm giữ ưu thế,” vị Dân biểu nói.

Trong khi đó, Liên Hiệp Quốc cho biết Iran đã hành quyết ít nhất 21 người và bắt giữ hơn 4.000 người kể từ khi bắt đầu cuộc chiến ở Trung Đông, đồng thời chỉ trích cách đối xử “khắc nghiệt và tàn bạo” của Cộng hòa Hồi giáo đối với người dân của mình.

Kể từ khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel châm ngòi cho cuộc chiến vào cuối tháng Hai, “ít nhất chín người đã bị hành quyết liên quan đến các cuộc biểu tình Tháng Giêng năm 2026, 10 người vì bị cáo buộc là thành viên của các nhóm đối lập, và hai người bị buộc tội gián điệp”, văn phòng nhân quyền của Liên Hiệp Quốc cho biết.

[CBSNews: Iran's state-run Press TV says prolonged U.S. blockade will draw “unprecedented military action” in response]

7. Theo nhà lãnh đạo cơ quan thanh tra nhân quyền Ukraine, bà Melania Trump đã giúp đưa 26 trẻ em Ukraine bị Nga bắt cóc trở về nước.

Hôm Thứ Sáu, 01 Tháng Năm, ông Dmytro Lubinets, Thanh tra Nhân quyền Ukraine, cho biết Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump đã giúp tạo điều kiện cho việc hồi hương 26 trẻ em Ukraine bị Nga bắt cóc.

Lubinets nói với các phóng viên tại sự kiện Ngày Xã hội Dân sự và Chuyên gia ở Kyiv rằng đệ nhất phu nhân đã trở thành đối tác chủ chốt trong quá trình đàm phán với Nga để đưa trẻ em Ukraine trở về từ Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

“Bà ấy giúp chúng tôi rất nhiều… Rõ ràng là sự tham gia của đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ đã giúp tôi đàm phán với Nga dễ dàng hơn ở một khía cạnh nào đó”, ông Lubinets nói.

Ông Lubinets cho biết Nga “không thể tránh khỏi” việc đáp trả các yêu cầu của Ukraine khi chúng được chuyển tiếp thông qua Mỹ. Ông nói thêm rằng Ukraine tổ chức các cuộc thảo luận hàng tuần về vấn đề này với đệ nhất phu nhân.

Ngày hội Xã hội Dân sự và Chuyên gia được tổ chức bởi sáng kiến Bring Kids Back UA trước thềm cuộc họp cấp bộ trưởng của Liên minh Quốc tế về Sự trở về của Trẻ em Ukraine, sẽ diễn ra tại Brussels vào ngày 11 tháng 5.

Đệ nhất phu nhân đã viết thư cho Putin vào tháng 8 năm 2025, kêu gọi ông quan tâm đến hoàn cảnh của những trẻ em Ukraine bị bắt cóc, một thông điệp mà Tổng thống Trump sau đó đã chuyển tải trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Nga tại Alaska.

Trong những tháng qua, Tòa Bạch Ốc đã bốn lần khẳng định rằng trẻ em Ukraine đã được đưa trở về an toàn từ Nga, và ghi nhận công lao của đệ nhất phu nhân cùng một đại diện giấu tên.

Vụ hồi hương trẻ em mới nhất diễn ra vào ngày 2 tháng 4, khi Tòa Bạch Ốc tuyên bố rằng đệ nhất phu nhân đã giúp tạo điều kiện cho việc hồi hương thêm bảy trẻ em Ukraine bị Nga bắt cóc.

Cuối tháng 3, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo đã phân bổ 25 triệu đô la để giúp Ukraine xác định, đưa trở về và phục hồi chức năng cho những trẻ em bị Nga bắt cóc.

Ukraine đã xác định được danh tính của 20.570 trẻ em bị Nga bắt cóc kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu, nhưng các quan chức Ukraine ước tính con số trẻ em bị bắt cóc thực tế có thể cao hơn nhiều.

Ông Lubinets ước tính con số lên tới 150.000, trong khi Ủy viên Tổng thống về Quyền trẻ em Daria Herasymchuk đưa ra con số nằm trong khoảng 200.000-300.000.

Sáng kiến “Đưa trẻ em trở về Ukraine” đã và đang tìm kiếm và đưa trẻ em Ukraine trở về từ các vùng lãnh thổ bị Nga xâm lược và từ Nga kể từ năm 2023. Tính đến ngày 22 tháng 4, hơn 2.100 trẻ em Ukraine bị Nga bắt cóc đã được sáng kiến này đưa trở về Ukraine.

Tháng 3 năm 2023, Tòa án Hình sự Quốc tế đã ban hành lệnh bắt giữ quốc tế đối với cả Putin và Maria Lvova-Belova, Cao ủy về quyền trẻ em của Nga, liên quan đến vụ bắt cóc hàng loạt trẻ em Ukraine.

[Kyiv Independent: Melania Trump helped bring back 26 Ukrainian children taken by Russia, Ukraine’s ombudsman says]

8. Đồng rial của Iran chạm mức thấp kỷ lục so với đô la khi lệnh phong tỏa các cảng của Mỹ tiếp tục được duy trì.

Theo các trang web theo dõi tỷ giá mà hãng tin AFP tham khảo, đồng rial của Iran đã giảm xuống mức thấp kỷ lục so với đô la Mỹ vào thứ Tư, trong bối cảnh cuộc phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng và tàu thuyền của nước này vẫn tiếp diễn.

Trên thị trường chợ đen, đồng rial được giao dịch ở mức khoảng 1,8 triệu rial đổi 1 đô la, theo các trang web Bonbast và AlanChand đưa tin. Khi chiến tranh nổ ra hai tháng trước, một đô la được giao dịch ở mức khoảng 1,7 triệu rial.

Iran chính thức có một số tỷ giá hối đoái cố định, nhưng hai trang web này thường được sử dụng làm chuẩn mực cho các tỷ giá không chính thức.

Tổng thống Trump cho rằng áp lực kinh tế từ lệnh cấm vận đang diễn ra sẽ buộc Iran phải chấp nhận một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh theo các điều khoản của ông.

Hôm thứ Tư, Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội Truth rằng chế độ Iran cần phải “sớm tỉnh ngộ”, kèm theo một bức ảnh do AI tạo ra, trong đó ông cầm súng trường trước nhiều vụ nổ và dòng chú thích: “KHÔNG CÒN LÀ NGƯỜI TỐT BỤNG NỮA!”

[CBSNews: Iran's currency the rial hits record low against dollar as U.S. blockade of ports continues]

9. Estonia muốn Âu Châu đóng cửa đối với các cựu chiến binh của Putin.

Estonia đang chuẩn bị để chống lại binh lính Nga, ngay cả sau khi cuộc chiến ở Ukraine kết thúc.

Theo Bộ Ngoại giao Nga, quốc gia nhỏ bé vùng Baltic này đã ngăn chặn khoảng 1.300 cựu chiến binh Nga nhập cảnh vào nước này trong năm nay. Giờ đây, họ đang thúc đẩy Brussels cấm các cựu binh Nga nhập cảnh vào Liên Hiệp Âu Châu, và giữ họ ở lại ngay cả sau khi chiến tranh đã im lặng.

“Chúng ta không thể cho phép những kẻ phạm tội, hãm hiếp phụ nữ, giết hại trẻ em và thường dân trên chiến trường, được đến Âu Châu”, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia, Hanno Pevkur, nói với POLITICO.

“Đây không phải là vấn đề của Estonia, mà là vấn đề an ninh Âu Châu”, ông nói thêm.

Ý tưởng này lần đầu tiên được nêu ra tại một cuộc họp của các Ngoại trưởng Liên Hiệp Âu Châu vào tháng Giêng. Mặc dù các nhà phê bình cảnh báo rằng lệnh cấm toàn diện cũng có thể ảnh hưởng đến những người bị cưỡng bức nhập ngũ và những người đào ngũ, đề xuất này đã nhận được sự ủng hộ của Kaja Kallas, nhà lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu và là cựu thủ tướng Estonia.

Ông Kallas cho biết hồi tháng Giêng rằng ý tưởng này nhận được sự ủng hộ của “nhiều quốc gia thành viên”.

Cuối tháng 3, các nhà lãnh đạo quốc gia của Liên Hiệp Âu Châu đã yêu cầu Ủy ban Âu Châu xem xét “các phương án khả thi để giải quyết” vấn đề này. Ông Kallas đã hứa sẽ đưa ra các đề xuất cụ thể kịp thời cho hội nghị thượng đỉnh Liên Hiệp Âu Châu vào tháng 6.

Lithuania cũng cam kết duy trì danh sách đen, cùng với các hạn chế nhập cảnh nghiêm ngặt, vốn đã gần như là lệnh cấm hoàn toàn đối với công dân Nga.

'Từ Bucha đến Brussels'

Estonia coi đề xuất này vừa là một yêu cầu an ninh vừa là một yêu cầu đạo đức.

Ông Pevkur nói: “Những kẻ phạm tội ác chiến tranh… không nên đặt chân lên lãnh thổ các nước Âu Châu”.

Các quan chức Estonia cảnh báo rằng các cựu binh có thể bị các cơ quan an ninh của Putin tuyển mộ để thực hiện các hoạt động phá hoại hoặc gián điệp ở Âu Châu.

“Tôi chắc chắn Putin sẽ đẩy những người này sang Âu Châu,” Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna nói với các nhà báo hồi tháng Giêng. “Chúng ta đã biết về các cuộc tấn công hỗn hợp ngày nay, nhưng bạn có thể tưởng tượng hàng trăm ngàn cựu chiến binh, tội phạm này sẽ đến đây không?”

Ngoại trưởng Estonia, Margus Tsahkna, trả lời phỏng vấn báo chí khi đến dự cuộc họp Hội đồng Ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu tại Brussels vào ngày 29 Tháng Giêng năm 2026. | Simon Wohlfahrt/AFP via Getty Images

“Tôi chắc chắn họ sẽ không chỉ làm việc và đóng thuế cho chúng ta đâu,” ông ấy nói thêm. “Không, họ sẽ làm nhiều việc xấu.”

Các quan chức cũng lập luận rằng những người đã chiến đấu trong một quân đội bị cáo buộc phạm tội ác – bao gồm giết người và tra tấn ở những nơi như Bucha, gần Kyiv – không nên được tưởng thưởng bằng việc gia nhập Liên Hiệp Âu Châu.

“Không thể có con đường nào từ Bucha đến Brussels cả,” Tsahkna nói.

Cấm hoàn toàn

Estonia định nghĩa cựu chiến binh một cách rộng rãi, bao gồm tất cả những người tham gia vào nỗ lực chiến tranh của Nga, từ binh lính chính quy đến các lực lượng ủy nhiệm như nhóm lính đánh thuê Wagner.

Con số đó bao gồm hàng trăm ngàn người đã được huy động từ năm 2022, cũng như hàng chục ngàn người sau đó đã đào ngũ vì nguy cơ bị bỏ tù.

Pevkur bác bỏ những lo ngại rằng lệnh cấm toàn diện cũng sẽ trừng phạt những người bị tuyển mộ dưới áp lực. Ông nói: “Trước khi gia nhập quân đội Nga, họ có cơ hội bỏ trốn”.

Tuy nhiên, trong chiến dịch huy động quân sự của Nga, Estonia nằm trong số những quốc gia ban hành sắc lệnh rằng việc trốn tránh quân dịch sẽ không được coi là lý do để xin tị nạn hoặc các hình thức bảo vệ khác, ngụ ý rằng những người bất đồng chính kiến nên chống lại chiến tranh ngay tại quê nhà.

Các nhà báo và chuyên gia độc lập đã đưa tin rằng khoảng 300.000 nam giới Nga đã được huy động, nhiều người trong số đó bị ép buộc. Mediazona, một hãng truyền thông độc lập của Nga, ước tính rằng khoảng 18.000 binh sĩ được huy động đã thiệt mạng. Số còn lại vẫn chưa được xuất ngũ.

Cựu chiến binh trở về

Joris van Bladel, một nhà xã hội học quân sự tại Viện Egmont có trụ sở tại Brussels, cho biết các cựu chiến binh trở về “tạo thành một nhóm rủi ro - cả đối với Nga và đối với chúng ta.”

Dựa trên hồ sơ tòa án, tờ báo điều tra Novaya Gazeta của Nga ước tính rằng ít nhất 6% binh sĩ giải ngũ đã bị kết tội ở Nga, bao gồm hơn 900 tội danh nghiêm trọng như giết người.

Van Bladel cảnh báo rằng việc khoảng 1 triệu binh sĩ trở về sau chiến tranh có thể gây căng thẳng cho xã hội Nga, do đất nước này chưa chú trọng nhiều đến việc tái hòa nhập tâm lý và xã hội.

“Những người này thường trở về trong tình trạng bất ổn sâu sắc, trong một số trường hợp tâm lý yếu đuối, trong những trường hợp khác lại có xu hướng thích mạo hiểm hoặc bạo lực”, ông nói.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, tác động chính sẽ là trong nước.

“Đó cũng là một vấn đề đối với chúng tôi, nhưng thành thật mà nói, tôi không nghĩ nó nghiêm trọng đến mức như Tallinn đang nói,” ông nói.

Ông nói, rủi ro lớn hơn là Âu Châu phản ứng thái quá.

“Nguy hiểm ở chỗ nó nuôi dưỡng sự đa nghi, khiến chúng ta coi mọi người Nga và mọi cựu chiến binh là mối đe dọa an ninh tiềm tàng.”

Các nhà hoạt động nhân quyền Nga cảnh báo rằng việc trừng phạt những người đào ngũ, thay vì hỗ trợ họ, sẽ khiến họ không muốn hạ vũ khí.

Họ cũng nhấn mạnh những rủi ro mà những người từ chối nhập ngũ phải đối mặt, từ phạt tiền đến án tù lên đến 15 năm vì tội trốn khỏi chiến tuyến.

Về vấn đề binh lính rời khỏi Nga, Putin và những người chỉ trích ông dường như có cùng quan điểm.

Hôm thứ Hai, Phong trào Những người phản đối quân dịch vì lương tâm đã đăng tải trên Telegram rằng một người đàn ông Nga nhận được giấy gọi nhập ngũ đã bị cản trở trong nỗ lực trốn thoát. Sau khi bị chặn lại ở biên giới Nga, ông ta đã tìm cách đến được Belarus, nhưng lại bị từ chối lên máy bay khi cố gắng bay tiếp từ Minsk.

[Politico: Estonia wants Europe to shut the door on Putin’s ex-fighters]

10. Báo cáo của Liên Hiệp Quốc cảnh báo hơn 1,2 triệu người ở Li Băng dự kiến sẽ đối mặt với nạn đói trầm trọng do chiến tranh.

Một báo cáo của Liên Hiệp Quốc công bố hôm Thứ Năm, 30 Tháng Tư, cho biết hơn 1,2 triệu người ở Li Băng dự kiến sẽ phải đối mặt với nạn đói trầm trọng do cuộc chiến mới nhất giữa Israel và Hezbollah.

Con số này được công bố trong một tuyên bố chung của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc, Chương trình Lương thực Thế giới và Bộ Nông nghiệp Li Băng.

Theo họ, “khoảng 1,24 triệu người - gần một phần tư dân số được phân tích - dự kiến sẽ phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực” ở mức khủng hoảng hoặc tồi tệ hơn trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 8 năm 2026.

Họ đang đề cập đến phân tích từ Hệ thống Phân loại Giai đoạn An ninh Lương thực Tích hợp, gọi tắt là IPC, một nhóm do Liên Hiệp Quốc hậu thuẫn chuyên theo dõi nạn đói và suy dinh dưỡng.

Thông báo cho biết điều này đánh dấu “sự suy giảm đáng kể” so với trước khi chiến tranh bùng nổ vào tháng 3, “khi ước tính có khoảng 874.000 người, tương đương khoảng 17% dân số, đang phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực trầm trọng”.

“Tình trạng xấu đi là do xung đột, di dời dân cư và áp lực kinh tế”, báo cáo cho biết thêm.

[CBSNews: U.N.-backed report warns more than 1.2 million people in Lebanon expected to face acute hunger due to war]

11. Panama tái khẳng định “tính trung lập” của kênh đào trong bối cảnh chiến tranh Trung Đông.

Hôm thứ Ba, Panama tái khẳng định “tính trung lập” của kênh đào Panama, đồng thời nhấn mạnh “sự cần thiết phải bảo vệ” các tuyến đường vận chuyển hàng hải trong bối cảnh eo biển Hormuz bị phong tỏa trong cuộc chiến ở Trung Đông.

Cuộc xung đột đã khiến Iran hạn chế nghiêm ngặt việc tiếp cận eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng đối với một phần năm lượng xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới từ các nước vùng Vịnh, dẫn đến sự gia tăng lưu lượng giao thông qua kênh đào Panama.

Để đáp trả, Mỹ đã phong tỏa các cảng của Iran và các tàu có liên hệ với Iran.

Ngoại trưởng Panama Javier Martinez-Acha tái khẳng định tính trung lập của kênh đào trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Israel, Gideon Saar.

Theo một tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Panama, hai bộ trưởng đã thảo luận về tình hình quốc tế “đang bị ảnh hưởng bởi căng thẳng ở Trung Đông”.

Ông Martinez-Acha nhấn mạnh “tầm quan trọng của tính trung lập của Kênh đào Panama như một trụ cột của thương mại toàn cầu” và nêu bật “sự cần thiết phải duy trì ổn định trên các tuyến đường vận chuyển hàng hải và năng lượng trọng yếu”.

Theo các nhà quản lý kênh đào, lưu lượng tàu thuyền qua kênh đào Panama đã tăng từ khoảng 34 tàu mỗi ngày vào tháng Giêng lên tới 50 tàu mỗi ngày hiện nay.

Năm phần trăm thương mại hàng hải toàn cầu đi qua kênh đào Panama, với hai quốc gia sử dụng chính là Hoa Kỳ và Trung Quốc. Tuyến đường này chủ yếu kết nối bờ biển phía Đông của Hoa Kỳ với Trung Quốc, Nam Hàn và Nhật Bản.

[CBSNews: Panama reaffirms canal's “neutrality” amid Mideast war]

12. Giá dầu tiếp tục tăng sau khi giá xăng tại Mỹ đạt mức kỷ lục 4,18 đô la/gallon trong thời kỳ chiến tranh Iran.

Giá dầu tiếp tục tăng vào thứ Tư, với giá một thùng dầu thô Brent tiêu chuẩn quốc tế tiến gần đến mức 115 đô la trong phiên giao dịch đầu giờ sáng.

Dầu chiếm 51% giá thành một gallon xăng, trở thành yếu tố lớn nhất quyết định giá cả tại các trạm xăng. Theo AAA, giá trung bình một gallon xăng tại Mỹ đã đạt mức 4,18 đô la vào thứ Ba, mức cao nhất kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu.

Giá xăng lại tăng vào thứ Tư lên 4,23 đô la một gallon, tăng 1,25 đô la một gallon kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công đầu tiên vào Iran vào ngày 28 tháng 2.

Đợt tăng giá mới nhất diễn ra sau một thời gian ngắn giảm nhẹ, khi giá dầu hạ nhiệt sau khi đạt mức cao kỷ lục 4,17 đô la vào ngày 9 tháng 4, do Mỹ và Iran dường như đang có tiến triển hướng tới một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh. Hai nước đã đồng ý ngừng bắn hai tuần vào ngày 8 tháng 4, và Tổng thống Trump đã gia hạn thỏa thuận này, nhưng các cuộc đàm phán đã mất đà trong những ngày gần đây, làm tan biến hy vọng về một giải pháp nhanh chóng cho cuộc chiến và đẩy giá dầu tăng cao.

“ Eo biển vẫn chưa được mở cửa trở lại — không có kế hoạch thống nhất nào để mở cửa lại — và hiện tại các cuộc đàm phán về cơ bản đã bị đình trệ,” Patrick De Haan, một chuyên gia về dầu khí tại GasBuddy, cho biết hôm thứ Ba. “Vì vậy, sản lượng dầu đang dần phục hồi một phần sau khi lệnh ngừng bắn được công bố.”

[CBSNews: Oil prices keep rising after U.S. gas hits a $4.18-per-gallon record during Iran war]

 

1. Lời kêu gọi của Tổng thống Trump về việc giảm quân số Mỹ tại Đức gây chấn động Ngũ Giác Đài

Thông báo của Tổng thống Trump hôm thứ Tư rằng ông đang cân nhắc rút một số binh sĩ Mỹ khỏi Đức đã khiến các quan chức quốc phòng sửng sốt, họ vội vàng tìm hiểu xem liệu tổng thống có thực sự nghiêm chỉnh thực hiện lời đe dọa của mình lần này hay không.

Theo ba quan chức quốc phòng, bài đăng trên mạng xã hội của Tổng thống Trump là thông tin đầu tiên mà nhiều người biết đến về một nỗ lực tiềm năng nhằm rút hàng trăm, thậm chí hàng ngàn binh sĩ Mỹ khỏi Đức. Điều này hoàn toàn trái ngược với cuộc đánh giá kéo dài nhiều tháng về sự hiện diện quân sự toàn cầu của Ngũ Giác Đài vừa kết thúc, vốn không kêu gọi rút quân quy mô lớn khỏi Âu Châu.

Một trợ lý quốc hội quen thuộc với tình hình cho biết, Ngũ Giác Đài “không lường trước được điều này và cũng không có kế hoạch rút quân nào”. “Nhưng chúng ta phải xem xét nghiêm chỉnh vì ông ấy đã rất nghiêm chỉnh về vấn đề này trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình”, ám chỉ đến mệnh lệnh của Tổng thống Trump hồi tháng 7 năm 2020 về việc rút 12.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức, mệnh lệnh này chưa bao giờ được thực hiện.

Mặc dù những lời đe dọa trước đây của Tổng thống Trump chưa thành hiện thực, ông đã đẩy mạnh luận điệu chống Âu Châu trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, từ việc đe dọa rút khỏi NATO do các đồng minh không tham gia chiến tranh Iran đến việc cảnh báo ông có thể chiếm Greenland.

Lời đe dọa mới nhất của Tổng thống Trump đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Thủ tướng Merz nói rằng Mỹ đang bị Iran “làm nhục” tại bàn đàm phán. Hôm thứ Năm, Tổng thống Trump tiếp tục công kích nhà lãnh đạo Đức, kêu gọi Thủ tướng Merz “dành nhiều thời gian hơn” để chấm dứt cuộc chiến của Nga với Ukraine và giải quyết các vấn đề năng lượng và nhập cư của Âu Châu “và ít thời gian hơn để can thiệp vào những nỗ lực loại bỏ mối đe dọa hạt nhân của Iran”.

Bài đăng đầu tiên của Tổng thống Trump được đưa ra vài giờ sau khi ông điện đàm với Putin, người từ lâu đã tìm cách giảm số lượng binh sĩ NATO ở Âu Châu. Và điều này diễn ra khi Tổng tư lệnh quân đội Đức, Tướng Carsten Breuer, kết thúc một ngày họp với các quan chức Mỹ tại Washington để thảo luận về chiến lược quốc phòng mới của Berlin.

Một quan chức cao cấp của Đức, người cũng như những người khác trong bài báo này yêu cầu giấu tên để có thể nói về các kế hoạch quân sự nhạy cảm, cho biết các quan chức Đức đã phản ứng với sự ngạc nhiên tột cùng trước những bài đăng của tổng thống sau khi đã có các cuộc đàm phán hiệu quả với các đối tác Mỹ.

“Là nền kinh tế lớn nhất Âu Châu, Đức có tham vọng đảm nhận vai trò lãnh đạo lớn hơn trong NATO”, ông Breuer nói với các phóng viên sau các cuộc họp đó. “Rõ ràng là Đức cần phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn” đối với quốc phòng của chính mình.

Những phát ngôn của Tổng thống Trump cũng được đưa ra khi Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll kết thúc chuyến thăm hai ngày tới các các cơ sở quân sự của Đức nhằm nhấn mạnh sự hiện diện của Mỹ tại quốc gia này.

Hôm thứ Năm, tổng thống đã đưa ra ý tưởng rút quân khỏi Tây Ban Nha và Ý. Ông nói với các phóng viên: “Tại sao tôi không nên làm vậy? Ý chẳng giúp ích gì cho chúng ta cả. Và Tây Ban Nha thì thật kinh khủng. Hoàn toàn kinh khủng.”

Phát ngôn nhân Ngũ Giác Đài Sean Parnell cho biết bộ này “lên kế hoạch cho mọi kịch bản, và chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng thực hiện mệnh lệnh của tổng tư lệnh vào thời điểm và địa điểm do ông ấy lựa chọn”. Tòa Bạch Ốc không trả lời yêu cầu bình luận.

Việc rút quân Mỹ có thể loại bỏ một yếu tố răn đe quân sự quan trọng đối với một nước Nga đang tái vũ trang, là điều mà các quan chức Âu Châu tin rằng đang chuẩn bị tấn công lãnh thổ NATO trong những năm tới. Và những lời đe dọa của Tổng thống Trump đã khiến các quan chức Âu Châu, những người vốn đã lên kế hoạch tìm cách mở lại eo biển Hormuz mà không cần Tổng thống Trump, càng thêm chán ngán việc Mỹ chơi trò ngoại giao con tin với các đồng minh.

Ngay cả việc xem xét lại sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Đức cũng có thể làm gia tăng thêm căng thẳng trong liên minh sau khi một số thành viên NATO từ chối cho Ngũ Giác Đài tiếp cận các căn cứ của họ phục vụ cho cuộc chiến chống Iran.

Một quan chức Đức cho biết: “Chính sách đe dọa thô thiển của Tổng thống Trump đã đạt đến giới hạn. Lời lẽ của ông ta đã trở nên nhàm chán. Việc rút quân Mỹ khỏi Đức sẽ làm suy yếu nghiêm trọng chính nước Mỹ, và chúng tôi tự hỏi khi nào những người có quyền quyết định ở Washington sẽ quay trở lại vai trò lãnh đạo.”

Việc rút quân đột ngột khỏi Đức sẽ rất khó khăn đối với Ngũ Giác Đài, vốn đang vướng vào cuộc chiến tranh đang diễn ra ở Iran.

Đức là nơi đóng quân của từ 35.000 đến 40.000 binh sĩ Mỹ, cung cấp đất đai miễn phí cũng như lực lượng lao động địa phương để hỗ trợ quân đội Mỹ. Ngũ Giác Đài cũng điều hành hai trung tâm quân sự chính của mình tại Đức — Bộ Tư lệnh Âu Châu và Bộ Tư lệnh Phi Châu của Mỹ — cùng với bệnh viện lớn nhất của Ngũ Giác Đài bên ngoài lãnh thổ Mỹ.

“Có chi phí vận chuyển, và tùy thuộc vào địa điểm vận chuyển, có thể phát sinh chi phí xây dựng đáng kể,” Todd Harrison, nhà phân tích ngân sách quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết. “Chúng ta sẽ không có cơ sở vật chất để chứa chúng ở Ba Lan, vì vậy đó sẽ là một khoản chi phí xây dựng dài hạn” để di dời chúng.

Việc đưa những binh lính đó, gia đình họ và trang thiết bị trở về Mỹ cũng sẽ rất tốn kém, vì có thể không có chỗ ở phù hợp cho họ.

Các lực lượng Mỹ đóng tại Đức đóng vai trò then chốt đối với thế trận quân sự toàn cầu và khả năng răn đe hạt nhân của Washington. Các căn cứ không quân Mỹ có thể điều động quân đội qua Trung Đông và Phi Châu, các bệnh viện quân sự của Mỹ và các trường bắn quy mô lớn phục vụ các cuộc tập trận của lực lượng Mỹ và NATO.

Những lời đe dọa trước đó về việc rút quân khỏi Âu Châu đã vấp phải sự chỉ trích từ các Dân biểu Cộng hòa. Tuy nhiên, các nhà lập pháp cao cấp của đảng Cộng hòa hôm thứ Năm vẫn tỏ ra thận trọng về những lời công kích mới nhất của Tổng thống Trump.

“Chúng ta cần biết thêm về chiến lược đằng sau việc này,” Thượng Nghị Sĩ Kevin Cramer của Đảng Cộng Hòa đơn vị North Dakota nói. “Ramstein là một căn cứ chiến lược, quan trọng, vì vậy tôi cần biết thêm về việc rút quân khỏi đó. Có lẽ chúng ta cần phân bổ lại một số nhân sự.”

Luật quốc phòng được thông qua vào tháng 12 cấm Ngũ Giác Đài giảm tổng số binh sĩ trên lục địa xuống dưới 76.000 người cho đến khi đánh giá rủi ro và xác nhận việc đó phục vụ lợi ích an ninh của Mỹ. Một trợ lý quốc hội khác cho biết, Đức dường như “khá an toàn” trước những lời đe dọa trừng phạt các quốc gia NATO của Tổng thống Trump “vì nước này đang tăng cường nhiều hoạt động” liên quan đến quốc phòng Âu Châu.

Mới tuần trước, các quan chức Ngũ Giác Đài đã ca ngợi những nỗ lực của Đức trong việc tăng cường quốc phòng, bao gồm kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng lên 3,7% GDP vào năm 2030. Đức cũng sẽ là nơi đặt các nhà máy sản xuất hệ thống phòng không Patriot đầu tiên ở Âu Châu, và có kế hoạch tăng cường sản xuất hỏa tiễn Stinger và pháo 155ly. Nước này thậm chí còn bố trí một quan chức quân sự cao cấp của Mỹ vào sâu trong cơ cấu chỉ huy của mình.

Thượng Nghị Sĩ Mike Rounds Đảng Cộng hòa, đơn vị Nam Dakota cho rằng chính sách của Mỹ tại Âu Châu không thay đổi.

Thượng Nghị Sĩ Rounds, thành viên Ủy ban Quân sự Thượng viện, cho biết: “Tổng thống đang đáp trả một số bình luận, tôi nghi ngờ là do một số quan chức Đức đưa ra. Tôi đang xem xét kỹ hơn những hành động thực tế của ông ấy, thay vì những bình luận ông ấy đưa ra trước công chúng.”

[Politico: Trump’s call to reduce US troops in Germany shocks Pentagon]

2. Tổng thống Trump nói rằng nếu Mỹ rút khỏi Iran ngay bây giờ thì “họ sẽ mất 20 năm để tái thiết”.

Trong một cuộc phỏng vấn với Greta Van Susteren của Newsmax, Tổng thống Trump một lần nữa tuyên bố “Chúng ta đã thắng” cuộc chiến ở Iran nhưng nói rằng ông muốn “thắng với tỷ lệ lớn hơn”.

Tổng thống Trump tuyên bố hải quân và không quân Iran đã bị tiêu diệt, cùng với giới lãnh đạo nước này, những tuyên bố mà chính quyền của ông đã đưa ra từ rất sớm trong cuộc chiến.

Tuy nhiên, nhiều quan chức Mỹ nắm rõ thông tin tình báo về vấn đề này đã nói với đài CBS News tuần trước rằng Iran sở hữu nhiều năng lực quân sự hơn những gì Tòa Bạch Ốc hoặc Ngũ Giác Đài đã công khai thừa nhận.

Khoảng một nửa kho hỏa tiễn đạn đạo và các hệ thống phóng liên quan của Iran vẫn còn nguyên vẹn tính đến thời điểm bắt đầu lệnh ngừng bắn vào đầu tháng 4, ba quan chức cho biết với đài CBS News.

“Chúng ta đã phá hủy mọi thứ. Nếu chúng ta rời đi ngay bây giờ, họ sẽ mất 20 năm để xây dựng lại, nếu như họ có thể xây dựng lại được,” Tổng thống Trump nói hôm thứ Năm, nhưng nói thêm rằng điều đó “không đủ tốt.”

Tổng thống Trump nói: “Chúng ta phải có sự bảo đảm rằng họ sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân.”

[CBSNews: Trump says if U.S. left Iran right now it would “take them 20 years to rebuild”]

3. Ngũ Giác Đài công bố gói viện trợ quân sự trị giá 400 triệu đô la cho Ukraine.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết Ngũ Giác Đài đã công bố gói viện trợ quân sự trị giá 400 triệu đô la cho Ukraine sau nhiều tháng trì hoãn và áp lực ngày càng tăng từ các nhà lập pháp Mỹ.

Phát biểu trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân sự Hạ viện Hoa Kỳ, Hegseth xác nhận rằng nguồn kinh phí đã được giải ngân sau khi các thủ tục hành chính được hoàn tất.

“Các khoản tiền đã được giải ngân từ hôm qua,” Hegseth nói với các nhà lập pháp, đánh dấu sự xác nhận chính thức đầu tiên rằng gói viện trợ đang được tiến hành.

Gói viện trợ 400 triệu đô la đã được Quốc hội thông qua theo một sáng kiến từ thời Tổng thống Joe Biden nhưng vẫn bị đình trệ tại Ngũ Giác Đài trong nhiều tháng, gây ra sự chỉ trích từ cả các nhà lập pháp đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ, những người cáo buộc Bộ Quốc phòng trì hoãn việc hỗ trợ quan trọng cho Kyiv.

Dự kiến nguồn tài trợ sẽ được phân bổ thông qua Sáng kiến Hỗ trợ An ninh Ukraine, gọi tắt là USAI, một cơ chế do Ngũ Giác Đài điều hành nhằm mua vũ khí trực tiếp từ các nhà thầu quốc phòng của Mỹ để chuyển đến Ukraine.

Tháng 12, Quốc hội đã gia hạn chương trình USAI như một phần của dự luật chi tiêu quốc phòng trị giá 900 tỷ đô la, phân bổ 400 triệu đô la mỗi năm cho các năm tài chính 2026 và 2027 để duy trì hỗ trợ quân sự cho Kyiv.

Luật mới này cũng tăng cường sự giám sát của Quốc hội đối với chính sách đối với Ukraine, bao gồm các yêu cầu báo cáo mới nếu Ngũ Giác Đài tìm cách hạn chế việc chia sẻ thông tin tình báo hoặc thay đổi việc triển khai quân đội ở Âu Châu.

[CBSNews: Pentagon releases $400 million military aid package for Ukraine]

4. Trạm lọc dầu Perm của Nga bị máy bay điều khiển từ xa Ukraine tấn công ngày thứ hai liên tiếp, gây ra hỏa hoạn dữ dội.

Ít nhất hai bể chứa nhiên liệu đã bốc cháy tại một trạm bơm dầu ở vùng Perm Krai của Nga sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa trong đêm 30 tháng 4, theo các kênh Telegram của Nga và truyền thông địa phương.

Kênh tin tức độc lập trên Telegram, Exilenova Plus, đưa tin rằng đã có thiệt hại do hỏa hoạn đối với từ hai đến ba bể chứa tại cơ sở do Transneft vận hành.

Cuộc tấn công này diễn ra sau một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa riêng biệt của Ukraine nhằm vào cùng cơ sở ở Perm đêm 29 tháng 4, trong đó các máy bay điều khiển từ xa tầm xa tấn công vào trạm này trong một chiến dịch do đơn vị đặc nhiệm Alpha thực hiện.

Mỗi bể chứa tại trạm có thể chứa tới 50.000 mét khối dầu, tương đương khoảng 314.000 thùng, do đó cuộc tấn công có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động lưu trữ và vận chuyển nhiên liệu.

Trạm Perm là một trung tâm trung chuyển dầu mỏ quan trọng, được sử dụng để tiếp nhận, lưu trữ và bơm dầu thô thông qua mạng lưới đường ống chính của Nga.

Nằm ở vùng Perm Krai của Nga, phía đông Mạc Tư Khoa gần dãy núi Ural, cơ sở này là một phần của mạng lưới cơ sở hạ tầng rộng lớn hơn, giải quyết một phần đáng kể lượng dầu khí nội địa của Nga.

Trong những tháng gần đây, Ukraine ngày càng tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga nhằm làm gián đoạn nguồn cung cấp nhiên liệu quân sự và làm suy yếu một trong những nguồn thu chính của Điện Cẩm Linh trong thời chiến.

[Kyiv Independent: Russia’s Perm oil station struck for 2nd straight day by Ukrainian drones, fires reported]

5. Thủ tướng Merz của Đức đánh mất sự ủng hộ của Tổng thống Trump đã khó nhọc giành được.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã dành nhiều tháng để giữ thăng bằng trong các cuộc đàm phán với Tổng thống Trump. Giờ đây, dường như ông đã rơi khỏi dây.

Thủ tướng Merz đã nhượng bộ nhiều hơn hầu hết các nhà lãnh đạo Âu Châu khác để giữ mối quan hệ tốt với Tổng thống Trump, coi đó là một sự cần thiết chiến lược để duy trì quan hệ thân thiết với một nhà lãnh đạo Mỹ nổi tiếng là hay thù dai. Nhưng dưới áp lực chính trị ngày càng tăng trong nước, thủ tướng cũng đã tăng cường chỉ trích Tổng thống Trump và cuộc chiến ở Iran - cả hai đều rất không được lòng dân Đức.

Với một số lời chỉ trích gay gắt về cuộc chiến tại một trường trung học hồi đầu tuần này, hiệu trưởng dường như đã đánh mất sự cân bằng mong manh đó — và thực sự khiến Tổng thống Trump khó chịu.

Sau khi Thủ tướng Merz nói với các em nhỏ có mặt rằng Mỹ đang bị chế độ Iran “làm nhục”, Tổng thống Trump đã đáp trả bằng cách tấn công thủ tướng trên mạng xã hội Truth Social và đe dọa kịch bản tồi tệ nhất đối với Berlin: việc rút quân Mỹ khỏi Đức.

Thủ tướng Merz đã cố gắng giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của vụ tranh chấp và tiếp tục như thể không có chuyện gì xảy ra, khẳng định tại một trường huấn luyện quân sự của Đức hôm thứ Năm rằng mọi việc vẫn ổn với mối quan hệ chiến lược quan trọng nhất của Berlin.

“Chúng tôi đang thực hiện công việc này ở đây cũng như tại các địa điểm chiến lược quan trọng khác ở Đức, sát cánh cùng Hoa Kỳ và các đồng minh NATO trên toàn liên minh,” Thủ tướng Merz nói sau khi chứng kiến các cuộc tập trận của quân đội. Ông nói thêm rằng Đức đang tăng cường sức mạnh quân sự “vì lợi ích chung và để làm sâu sắc thêm mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương của chúng ta.”

Thủ tướng Merz có lẽ đã đặt cược rằng vụ việc sẽ lắng xuống và cuối cùng Tổng thống Trump sẽ nhượng bộ theo nguyên tắc “TACO” được đặt ra ở Phố Wall: Tổng thống Trump luôn nhát gan bỏ cuộc.

Tóm lại, Thủ tướng Merz đã chứng kiến Tổng thống Trump đe dọa xé bỏ thỏa thuận thương mại Mỹ - Anh vì Thủ tướng Anh Keir Starmer phản đối cuộc chiến chống Iran, và cũng chứng kiến tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ “cấm vận” Tây Ban Nha vì những lời chỉ trích gay gắt hơn của Thủ tướng Pedro Sánchez. Trong cả hai trường hợp, Tổng thống Trump đều không thực hiện lời đe dọa đó.

Nhưng nhà lãnh đạo Mỹ vẫn tiếp tục tỏ ra tức giận vào thứ Năm.

“Thủ tướng Đức nên dành nhiều thời gian hơn để chấm dứt chiến tranh với Nga/Ukraine (nơi ông ta hoàn toàn không hiệu quả!), và khắc phục những vấn đề đang đổ vỡ của đất nước, đặc biệt là vấn đề nhập cư và năng lượng, và dành ít thời gian hơn để can thiệp vào những nỗ lực loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran, từ đó làm cho thế giới, bao gồm cả Đức, trở nên an toàn hơn!” Tổng thống Trump nói ngay sau bình luận của Thủ tướng Merz về mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Đó quả là một sự thay đổi hoàn toàn so với bầu không khí thân thiện mà cả hai từng có.

Trước đây, Tổng thống Trump từng ca ngợi chính phủ của Thủ tướng Merz về các chính sách nhập cư và năng lượng, trong khi tại cuộc gặp giữa Thủ tướng Merz và Tổng thống Trump ở Phòng Bầu dục hồi tháng 3, tổng thống đã gọi vị thủ tướng là một “người bạn” đang “làm rất tốt công việc của mình”.

Chiến lược của Thủ tướng Merz là tránh đối đầu công khai với Tổng thống Trump — bất chấp những bất đồng sâu sắc về các vấn đề từ Ukraine đến thương mại — nhằm duy trì mối quan hệ hữu nghị và giữ đủ đòn bẩy để tác động riêng tư đến tổng thống hướng tới lập trường của Đức.

Đường lối đó là biểu tượng cho chiến lược lớn hơn của Đức trong việc đối phó với chính quyền Trump và mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang rạn nứt. Ngay cả khi các nhà lãnh đạo Đức tìm cách nhanh chóng giảm sự phụ thuộc về quân sự và kinh tế của đất nước vào Mỹ, họ tin rằng họ sẽ tiếp tục phụ thuộc vào sức mạnh của Mỹ - bao gồm cả khả năng răn đe hạt nhân và chia sẻ thông tin tình báo của Mỹ - trong nhiều năm tới. Vì vậy, bất chấp những rạn nứt cơ bản, Thủ tướng Merz đã cố gắng duy trì mối quan hệ ở mức tối đa có thể.

Tuy nhiên, thỉnh thoảng, do sự thất vọng trước hậu quả từ các hành động của Tổng thống Trump — chẳng hạn như những ảnh hưởng kinh tế nghiêm trọng của cuộc chiến tranh Iran đối với Đức — hoặc do cái giá chính trị trong nước phải trả khi giữ thái độ hòa nhã với một tổng thống vô cùng không được lòng dân, Thủ tướng Merz lại nổi nóng.

Nhưng khi cho rằng chính quyền Trump đã bị người Iran “làm nhục”, thủ tướng có thể đã đi quá xa - có nguy cơ gây rạn nứt với một tổng thống nổi tiếng với tính thù dai.

Mặc dù rủi ro tiềm tàng rất cao đối với Đức, các nhà lãnh đạo chính trị vẫn tương đối lạc quan, lưu ý rằng Mỹ cần sự hiện diện quân sự của mình ở Đức cho các hoạt động riêng. Bất chấp những lời chỉ trích của Tổng thống Trump nhằm vào Thủ tướng Merz, nhiều người lập luận rằng sự hợp tác quân sự trên thực địa vẫn chặt chẽ và gắn bó sâu sắc, và việc Mỹ rút quân nhanh chóng là không thực tế.

“Đây không phải là lần đầu tiên chúng ta phải đối mặt với những mối đe dọa như vậy,” Christoph Schmid, một nhà lập pháp hàng đầu về chính sách quốc phòng thuộc liên minh trung tả của Thủ tướng Merz trong Đảng Dân chủ Xã hội, cho biết. “Việc rút quân, trong ngắn hạn, đơn giản là không khả thi. Và về trung và dài hạn, nó sẽ làm suy yếu khả năng hoạt động của quân đội Mỹ trên toàn thế giới.”

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Trump đã công bố kế hoạch rút 9.500 binh sĩ Mỹ khỏi các căn cứ ở Đức. Nhưng khi chỉ còn chưa đầy một năm nữa là kết thúc nhiệm kỳ tổng thống, ông đã không còn thời gian để thực hiện kế hoạch này, và người kế nhiệm của ông, Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã tìm cách ngăn chặn sáng kiến đó.

Tổng thống Trump hiện có ba năm để thực hiện bất kỳ kế hoạch rút quân tiềm năng mới nào. Nhưng đối với Thủ tướng Merz, mối nguy hiểm lớn hơn có thể là việc mất đi sự ủng hộ của Tổng thống Trump, đặc biệt là khi nói đến việc hỗ trợ Ukraine.

Trong thời gian này, Thủ tướng Merz dường như đang cố gắng lấy lại thiện cảm của Tổng thống Trump.

Như ông đã nói hồi đầu tuần này: “Theo tôi, mối quan hệ cá nhân giữa tổng thống Mỹ và tôi vẫn tốt đẹp như trước.”

[Politico: Germany’s Merz loses hard-won favor with Trump]

6. Putin thu hẹp quy mô cuộc duyệt binh tại Quảng trường Đỏ trong bối cảnh xung đột chiến tranh ở Ukraine.

Cuộc duyệt binh thường niên ngày 9 tháng 5 của Điện Cẩm Linh, kỷ niệm chiến thắng trong Thế chiến II, sẽ không có sự tham gia của xe tăng, pháo binh hay hệ thống hỏa tiễn do quân đội Nga đang gặp khó khăn trong việc xuyên thủng các công sự phòng thủ ở miền đông Ukraine.

Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa thường xuyên của Ukraine vào các địa điểm trọng yếu trên khắp nước Nga cũng đã phơi bày những điểm yếu sâu bên trong đất nước, trong khi Mạc Tư Khoa cũng đang gặp khó khăn trong việc bổ sung quân số giữa cuộc xung đột đẫm máu ở Donbas.

“Do tình hình hoạt động hiện tại, học viên của các trường quân sự Suvorov và Nakhimov, học viện sĩ quan và đơn vị trang thiết bị quân sự sẽ không tham gia cuộc duyệt binh năm nay”, Bộ Quốc phòng Nga cho biết trong một tuyên bố.

Ngày 9 tháng 5, đánh dấu chiến thắng của Liên Xô trước Đức Quốc xã của Adolf Hitler, đã trở thành biểu tượng cốt lõi của ý thức hệ quân phiệt hiện đại của Nga và là một trong những lý do biện minh cho cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022 dưới chiêu bài chống chủ nghĩa Quốc xã, mà Nga cáo buộc Ukraine đang dung dưỡng.

Các cuộc diễn binh ở Mạc Tư Khoa theo truyền thống bao gồm các đoàn quân, hàng chục xe tăng, hệ thống pháo binh, phòng không, vũ khí hạt nhân và các thiết bị quân sự khác.

Năm nay, cuộc diễn hành sẽ có sự tham gia của các cựu chiến binh trong cuộc xâm lược Ukraine của Nga, một số học viên quân sự, Thủy Quân Lục Chiến và một màn trình diễn hàng không quân sự.

Mặc dù thông tin độc lập về chiến trường còn hạn chế, quân đội Ukraine thường xuyên cập nhật ước tính về tổn thất của Nga tại Ukraine.

Cho đến nay, Nga đã mất hơn 1 triệu binh sĩ thiệt mạng và bị thương, hơn 11.000 xe tăng, 24.490 xe thiết giáp, 40.000 hệ thống pháo binh, hơn 1.300 hệ thống phòng không, 435 máy bay phản lực và 350 máy bay trực thăng tại Ukraine kể từ năm 2022.

Phân tích OSINT độc lập từ Oryx, một nhóm nghiên cứu chiến tranh của Hòa Lan chuyên thu thập thông tin đã được xác minh và xác nhận trực quan về tổn thất của cả Ukraine và Nga trong chiến tranh, đã xác nhận rằng tính đến ngày 1 tháng 4, Nga đã mất hơn 24.487 loại thiết bị quân sự khác nhau ở Ukraine.

[Politico: Putin scales back Red Square military parade amid Ukraine war struggles]

7. Tổng thống Trump tiếp tục chỉ trích mạnh mẽ Thủ tướng Merz của Đức về vấn đề Iran.

Hôm thứ Năm, Tổng thống Trump một lần nữa chỉ trích Thủ tướng Đức Friedrich Thủ tướng Merz trên trang Truth Social, đây là bài đăng thứ ba của tổng thống về Đức kể từ khi Thủ tướng Merz cho rằng Tòa Bạch Ốc đang bị “Iran làm nhục” trong bối cảnh cuộc chiến chống Iran đang diễn ra.

“Thủ tướng Đức nên dành nhiều thời gian hơn để chấm dứt chiến tranh với Nga/Ukraine (nơi ông ta hoàn toàn không hiệu quả!), và khắc phục những vấn đề đang đổ vỡ của đất nước, đặc biệt là vấn đề nhập cư và năng lượng, và dành ít thời gian hơn để can thiệp vào những nỗ lực loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran, từ đó làm cho thế giới, bao gồm cả Đức, trở nên an toàn hơn!”, Tổng thống Trump nói.

Hôm thứ Tư, tổng thống cũng tuyên bố rằng chính quyền của ông đang “nghiên cứu và xem xét khả năng giảm quân số tại Đức”. Ông viết rằng quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra “trong thời gian ngắn sắp tới”.

Gần 40.000 quân nhân Mỹ đóng quân tại Đức, nơi đặt trụ sở của Bộ Tư lệnh Âu Châu của Mỹ. Việc di dời họ có thể gây khó khăn về mặt hậu cần, đồng thời làm gián đoạn các kế hoạch quốc phòng lâu dài của Mỹ trên khắp Âu Châu.

Lời đánh giá chỉ trích gay gắt của Thủ tướng Merz về cuộc chiến của Tòa Bạch Ốc ở Iran được đưa ra trong chuyến thăm một trường học ở Tây Đức hôm thứ Hai.

Ông nói: “Rõ ràng người Iran mạnh hơn dự kiến và người Mỹ rõ ràng cũng không có chiến lược nào thực sự thuyết phục trong các cuộc đàm phán”.

Tổng thống Trump, người từ lâu đã tức giận về việc Âu Châu không sẵn lòng hỗ trợ nỗ lực chiến tranh chống Iran, đã cáo buộc Thủ tướng Merz cho rằng “việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là điều chấp nhận được” trong một bài đăng trên Truth Social hôm thứ Ba.

“ Ông ta không biết mình đang nói gì!” ông viết. “Nếu Iran có vũ khí hạt nhân, cả thế giới sẽ bị bắt làm con tin. Tôi đang làm điều gì đó với Iran mà các quốc gia hoặc tổng thống khác lẽ ra phải làm từ lâu rồi. Chẳng trách nước Đức lại làm ăn kém cỏi như vậy, cả về kinh tế lẫn các lĩnh vực khác!”

[Politico: Trump continues broadsides against Germany's Merz over Iran]

8. Đừng cầu xin Mạc Tư Khoa, nhà ngoại giao hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu cảnh báo.

Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, cảnh báo Âu Châu không nên tự đặt mình vào thế yếu, nói rằng khối này không nên “làm nhục” chính mình bằng cách cầu xin Mạc Tư Khoa đàm phán.

“Những gì chúng ta đã thấy cho đến nay là Nga không muốn tham gia bất kỳ hình thức đối thoại nào,” bà Kallas nói sau cuộc họp cấp bộ trưởng các nước Bắc Âu-Baltic. “Chúng ta không nên tự hạ thấp mình bằng cách trở thành người van xin – kiểu như chúng ta cầu xin các bạn hãy nói chuyện với chúng tôi.” Thay vào đó, bà nói, mục tiêu phải là thúc đẩy Nga “từ việc giả vờ đàm phán sang việc thực sự đàm phán.”

Thông điệp của bà được đưa ra trong bối cảnh Liên Hiệp Âu Châu đang gia tăng áp lực lên Mạc Tư Khoa trên nhiều mặt trận. Tuần này, các nhà lãnh đạo cuối cùng đã giải ngân khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine sau nhiều tháng tranh cãi, đồng thời phê duyệt gói trừng phạt thứ 20 nhắm vào các ngân hàng và mạng lưới tài chính của Nga. Những động thái song song này nhằm cho thấy Âu Châu vẫn có thể hành động quyết đoán — và giữ cho Kyiv tiếp tục chiến đấu.

Trong khi đó, Mạc Tư Khoa đang cân nhắc một thỏa thuận ngừng bắn hạn chế nhân Ngày Chiến thắng, đồng thời thu hẹp quy mô cuộc duyệt binh ngày 9 tháng 5, và loại bỏ xe tăng và thiết bị hạng nặng lần đầu tiên sau gần 20 năm, một dấu hiệu cho thấy sự căng thẳng sau nhiều tháng tổn thất và các cuộc tấn công của Ukraine sâu bên trong lãnh thổ Nga.

Đồng thời, Âu Châu đang buộc phải xem xét lại hệ thống phòng thủ của chính mình.

Tổng thống Trump hôm thứ Tư đã đe dọa rút quân Mỹ khỏi Đức, làm dấy lên những nghi ngờ mới về cam kết của Washington đối với an ninh Âu Châu, sau khi liên tục tuyên bố đang xem xét lại tư cách thành viên của Mỹ trong NATO.

Kallas cảnh báo hôm thứ Năm rằng Nga đang “chuẩn bị lực lượng quân sự cho một cuộc đối đầu lâu dài với phương Tây” và “thể hiện sự yếu đuối chỉ càng làm tăng thêm sự gây hấn.”

Trên khắp Liên Hiệp Âu Châu, các chính phủ đang đẩy nhanh kế hoạch tăng cường khả năng sẵn sàng quân sự, bao gồm chương trình cho vay SAFE trị giá 150 tỷ euro để mua vũ khí như một phần của nỗ lực rộng lớn hơn có thể huy động tới 800 tỷ euro.

Kallas nói: “Không thể quay lại với cách làm việc như trước đây với Nga được.”

[Politico: Don’t beg Moscow, EU’s top diplomat warns]

9. Hezbollah sử dụng vũ khí mới: máy bay điều khiển từ xa quang học.

Trong vòng giao tranh mới nhất, Hezbollah đã tung ra một loại vũ khí mới chống lại miền bắc Israel: đó là máy bay điều khiển từ xa nhỏ được điều khiển bằng cáp quang có đường kính chỉ bằng sợi chỉ nha khoa, giúp tránh bị phát hiện bằng điện tử.

Những máy bay điều khiển từ xa này - được sử dụng rộng rãi trong cuộc chiến ở Ukraine - có kích thước nhỏ, khó theo dõi và tiềm ẩn nguy cơ gây chết người.

Nhiều máy bay điều khiển từ xa dễ bị gây nhiễu điện tử bởi hệ thống phòng không. Việc gây nhiễu có thể khiến máy bay điều khiển từ xa bị rơi hoặc quay trở lại điểm xuất phát. Nhưng máy bay điều khiển từ xa sử dụng cáp quang không được điều khiển từ xa. Chúng có một sợi cáp mỏng kết nối trực tiếp người điều khiển với máy bay điều khiển từ xa, khiến việc gây nhiễu điện tử trở nên bất khả thi.

Loại máy bay điều khiển từ xa không phải là hoàn hảo vì gió - hoặc các máy bay điều khiển từ xa khác - có thể làm cho dây cáp bị rối.

Nhưng, “nếu bạn biết mình đang làm gì, thì nó cực kỳ nguy hiểm,” Robert Tollast, một chuyên gia về máy bay điều khiển từ xa và nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh ở Luân Đôn, giải thích về cách máy bay điều khiển từ xa có thể bay thấp và tiếp cận mục tiêu một cách lén lút.

Các chuyên gia cho rằng quân đội phải lựa chọn giữa việc đánh chặn máy bay điều khiển từ xa, điều này rất khó khăn do kích thước nhỏ và đường bay ngắn của chúng, hoặc tìm cách cắt đứt sợi dây cáp gần như vô hình.

Hezbollah - nhóm phiến quân được Iran hậu thuẫn ở Li Băng - chủ yếu sử dụng máy bay điều khiển từ xa cáp quang để tấn công vào binh lính Israel đang hoạt động ở miền nam Li Băng hoặc các thị trấn ven biên giới.

Một quan chức quân đội Israel nói với AP rằng Hezbollah dường như đã chuyển sang sử dụng loại máy bay điều khiển từ xa mới vì hệ thống phòng không của Israel đã thành công trong việc chống lại các loại hỏa tiễn, đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa lớn hơn và mạnh hơn.

Israel tin rằng những chiếc máy bay điều khiển từ xa này được sản xuất trong nước và rất dễ chế tạo - chỉ cần một chiếc máy bay điều khiển từ xa có sẵn, một lượng nhỏ thuốc nổ và dây dẫn trong suốt dễ dàng tìm thấy trên thị trường tiêu dùng, ông nói.

Ông gọi máy bay điều khiển từ xa là mối đe dọa lớn nhất đối với binh lính bên trong Li Băng nhưng cho biết quân đội Israel đang nghiên cứu các giải pháp công nghệ. Trong khi đó, Israel đang thực hiện các biện pháp trên mặt đất để bảo vệ binh lính, chẳng hạn như lắp thêm lưới và lồng vào các phương tiện quân sự.

[CBSNews: Hezbollah using new weapon: fiber-optic drones]

10. Nhà lãnh đạo IAEA cho biết phần lớn uranium được làm giàu cao của Iran có thể vẫn còn ở khu phức hợp Isfahan bị hư hại nặng.

Nhà lãnh đạo cơ quan hạt nhân của Liên Hiệp Quốc nói với hãng tin AP rằng phần lớn uranium được làm giàu cao của Iran có thể vẫn đang nằm tại khu phức hợp hạt nhân Isfahan, nơi đã bị ném bom bằng các cuộc không kích năm ngoái và phải đối mặt với các cuộc tấn công ít dữ dội hơn trong cuộc chiến tranh Mỹ-Israel năm nay.

Trong một cuộc phỏng vấn, Rafael Grossi cho biết Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA có hình ảnh vệ tinh cho thấy tác động của các cuộc không kích mới nhất của Mỹ và Israel nhằm vào Iran và rằng “chúng tôi vẫn đang tiếp tục thu thập thông tin”.

Các cuộc thanh tra của IAEA tại Isfahan đã kết thúc khi Israel phát động cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6 năm ngoái, trong đó Hoa Kỳ đã ném bom ba địa điểm hạt nhân của Iran.

Ông Grossi cho biết, cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc tin rằng một phần lớn uranium được làm giàu cao của Iran “đã được lưu trữ ở đó vào tháng 6 năm 2025 khi cuộc chiến 12 ngày nổ ra, và nó vẫn ở đó kể từ đó”.

“Chúng tôi chưa thể kiểm tra hoặc bác bỏ việc vật liệu đó có ở đó hay không và liệu các niêm phong – niêm phong của IAEA – có còn nguyên vẹn hay không,” ông nói. “Tôi hy vọng chúng tôi sẽ làm được điều đó, vì vậy những gì tôi nói với các bạn là ước tính tốt nhất của chúng tôi.”

Hình ảnh từ vệ tinh Airbus cho thấy một chiếc xe tải chở 18 container màu xanh đi vào đường hầm tại Trung tâm Công nghệ Hạt nhân Isfahan vào ngày 9 tháng 6 năm 2025, ngay trước khi cuộc chiến tháng Sáu bắt đầu. Những container này, được tường trình chứa uranium được làm giàu cao, có thể vẫn còn ở đó.

Tổng giám đốc IAEA cũng cho biết thêm rằng cơ quan này muốn kiểm tra các cơ sở hạt nhân của Iran tại Natanz và Fordo, nơi cũng có một số vật liệu hạt nhân.

[CBSNews: IAEA chief says most of Iran's highly enriched uranium likely still at heavily damaged Isfahan complex]

11. Tổng thống Trump nói rằng Vua Charles sẽ hữu ích hơn ông Starmer trong vấn đề Iran.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng Vua Charles “có lẽ đã giúp chúng ta trong vấn đề Iran” nếu ông ấy nắm quyền chỉ huy phản ứng của Anh đối với cuộc chiến.

Những phát ngôn của tổng thống Mỹ - được đưa ra trong chuyến thăm Mỹ của Charles - có thể gây khó xử cho quốc vương Anh, nhà lãnh đạo nhà nước phải đứng ngoài chính trị đảng phái, và chúng cho thấy chuyến thăm này chưa hàn gắn được những rạn nứt với Thủ tướng Anh Keir Starmer sau những bất đồng sâu sắc về cuộc chiến tranh Iran.

Khi được hỏi liệu chuyến đi kéo dài nhiều ngày có hàn gắn được những căng thẳng với Starmer hay không, Tổng thống Trump nói với các phóng viên hôm thứ Tư rằng nhà vua “tuyệt vời” và là “một người bạn tuyệt vời của tôi”.

Nhưng ông ấy nói về phản ứng chiến tranh: “Tôi nghĩ nếu ông ấy làm Thủ tướng, nếu đó là quyền của ông ấy, thì có lẽ ông ấy đã giúp chúng ta trong vấn đề Iran.”

“Ông ấy sẽ làm theo những đề xuất mà chúng tôi đưa ra liên quan đến Ukraine, bởi vì chúng tôi có một số bất đồng về vấn đề Ukraine, không liên quan nhiều đến NATO mà chủ yếu là các nước Âu Châu.”

Tổng thống Trump nói thêm: “Ông ấy là một người phi thường. Và đúng vậy, điều đó có ích từ góc độ là, bạn biết đấy, khi bạn yêu mến quốc vương của một quốc gia đến vậy, điều đó có lẽ sẽ giúp ích cho mối quan hệ của bạn với thủ tướng.”

“Nhưng bạn biết đấy, trong trường hợp đó, tôi đã hỏi thủ tướng rằng liệu ông ấy có muốn gửi một chút viện trợ không? Ông ấy nói, không, chúng tôi sẽ gửi sau khi các bạn giành chiến thắng trong chiến tranh. Tôi nói, điều đó không tốt, không tốt chút nào.”

Tổng thống Trump đã sử dụng nhiều lời lẽ xúc phạm khác nhau nhằm vào ông Starmer liên quan đến cuộc xung đột ở Trung Đông, nói rằng ông Starmer “không phải là Winston Churchill” và mối quan hệ đặc biệt “không còn như xưa nữa”.

Thủ tướng đã nhiều lần phản đối áp lực can thiệp vào cuộc xung đột Iran, cảnh báo rằng việc đó không phục vụ lợi ích quốc gia của Anh.

Trong bài phát biểu trước Quốc hội tối thứ Ba, Quốc vương Charles đã ủng hộ việc tiếp tục liên minh Anh-Mỹ để “bảo vệ các giá trị chung của chúng ta” và “bỏ qua những lời kêu gọi ngày càng hướng nội”.

[Politico: Trump says King Charles would have been more helpful on Iran than Starmer]

12. Giá dầu tăng vọt khi hy vọng về việc chiến tranh nhanh chóng kết thúc giảm dần.

Giá dầu thô Brent đã vượt mốc 125 đô la một thùng vào sáng thứ Năm khi các cuộc đàm phán Mỹ-Iran bế tắc làm dấy lên nghi ngờ về việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến tranh với Iran.

Giá dầu Brent giao tháng 6 tăng 6,2% lên 125,36 Mỹ Kim và giá dầu Brent giao tháng 7 tăng 3,1% lên 113,85 Mỹ Kim. Giá dầu thô chuẩn của Mỹ tăng 2,3% lên 109,38 Mỹ Kim/thùng. Trước khi chiến tranh bắt đầu vào cuối tháng 2, giá dầu Brent giao dịch quanh mức 70 Mỹ Kim/thùng.

Hiện vẫn chưa có hướng đi rõ ràng nào để chấm dứt cuộc chiến, vốn đã kéo dài chín tuần. Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran trong khi eo biển Hormuz thực tế bị đóng cửa, đẩy giá dầu lên cao. Các báo cáo hôm thứ Năm cho thấy Tổng thống Trump có thể leo thang xung đột đã dập tắt hy vọng về một kết thúc nhanh chóng cho cuộc xung đột.

“Việc đàm phán giữa Mỹ và Iran đổ vỡ, cùng với việc Tổng thống Trump được tường trình đã bác bỏ đề xuất của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz, đã khiến thị trường mất hy vọng về việc nối lại nhanh chóng dòng chảy dầu mỏ”, các chiến lược gia Warren Patterson và Ewa Manthey của ngân hàng ING viết trong một báo cáo nghiên cứu.

Giá dầu biến động tùy thuộc vào loại dầu thô, nơi giao dịch và các điều khoản của hợp đồng tương lai. Theo một số chỉ số, giá dầu Brent đã đạt mức cao nhất kể từ đỉnh điểm 147,50 Mỹ Kim/thùng vào năm 2008 trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

[CBSNews: Oil prices surge as hopes for quick end to war dim]

13. Israel từ chối cho tàu chở ngũ cốc bị đánh cắp từ Ukraine vào cảng, một thắng lợi cho Kyiv.

Ngày 30 tháng 4, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết tàu Panormitis chở ngũ cốc bị đánh cắp từ các vùng lãnh thổ Ukraine bị Nga tạm chiếm sẽ không dỡ hàng tại Israel.

“Điều này chứng tỏ các hành động pháp lý và ngoại giao của Ukraine đã có hiệu quả”, Sybiha nói, sau khi vụ vận chuyển này gây ra tranh chấp ngoại giao giữa Kyiv và Israel.

Theo các dịch vụ theo dõi giao thông hàng hải, tàu chở hàng rời Panormitis mang cờ Panama, được tường trình đang vận chuyển hơn 6.200 tấn lúa mì và 19.000 tấn lúa mạch bị Nga cướp bóc ở Ukraine, đang rời vịnh Haifa và hướng về phía tây.

Theo các nguồn tin, nhà nhập khẩu Zenziper của Israel đã từ chối lô hàng này theo lập trường của Hiệp hội các nhà nhập khẩu ngũ cốc Israel.

Theo tờ Giêrusalem Post, hiệp hội cho biết vào ngày 30 tháng 4 rằng: “Nhà cung cấp hàng hóa người Nga sẽ phải tìm một địa điểm khác để dỡ hàng.”

Sybiha gọi động thái này là “một tín hiệu rõ ràng gửi đến tất cả các tàu, thuyền trưởng, nhà điều hành, công ty bảo hiểm và chính phủ khác: đừng mua ngũ cốc Ukraine bị đánh cắp. Đừng trở thành một phần của tội ác này.”

Bộ Ngoại giao Israel sau đó cho biết con tàu “đã quyết định rời khỏi vùng lãnh hải của Israel”, nhưng không đưa ra lời giải thích nào thêm.

Văn phòng Tổng công tố Ukraine cho biết sẽ tiếp tục theo dõi hành trình và hàng hóa của con tàu.

Văn phòng này cho biết, bất kỳ sự can thiệp nào vào lô hàng này sẽ vấp phải phản ứng pháp lý “ở bất kỳ khu vực pháp lý nào công nhận pháp quyền và tôn trọng chủ quyền của Ukraine”.

Kyiv cho biết họ đã nhiều lần kêu gọi Israel ngăn chặn chuyến hàng này, và xác nhận vào ngày 29 tháng 4 rằng họ đã chính thức yêu cầu hỗ trợ pháp lý để tịch thu con tàu.

Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố rằng yêu cầu của Ukraine “có nhiều thiếu sót về mặt thực tế” và thiếu bằng chứng xác thực. Bộ này cho biết cơ quan thực thi pháp luật đã liên hệ với Văn phòng Công tố Ukraine để thu thập thêm thông tin.

Ban đầu, Ngoại trưởng Israel Gideon Sa'ar chỉ trích các quan chức Ukraine vì đã công khai nêu vấn đề này trên mạng xã hội, trước khi xác nhận vào ngày 29 tháng 4 rằng chính quyền Israel hiện đang xem xét vấn đề này.

Đây không phải là trường hợp đầu tiên như vậy: một tàu khác, tàu chở hàng rời Abinsk của Nga, được tường trình chở lúa mì Ukraine bị đánh cắp, đã dỡ hàng tại Haifa vào đầu tháng Tư.

Tờ báo Haaretz của Israel đưa tin rằng ít nhất bốn chuyến hàng ngũ cốc bị đánh cắp từ Ukraine đã cập cảng Israel chỉ trong năm nay.

Bộ Ngoại giao Ukraine cho biết họ đã thông báo cho Israel về vụ việc ở Abinsk từ tháng 3 và sau đó yêu cầu hỗ trợ pháp lý để bắt giữ tàu. Israel từ chối can thiệp với lý do thiếu bằng chứng, và tàu được phép dỡ hàng và rời đi, theo Kyiv.

Theo Kyiv, Nga đã và đang thu giữ ngũ cốc một cách có hệ thống từ các vùng lãnh thổ dưới sự xâm lược của mình và sắp xếp việc xuất khẩu thông qua các mạng lưới có liên hệ với chính quyền xâm lược.

Ukraine khẳng định các hoạt động này không chỉ vi phạm các chuẩn mực quốc tế mà còn vi phạm luật pháp trong nước của các quốc gia nhận hàng hóa đó.

Trong bài phát biểu tối ngày 30 tháng 4, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Ukraine đang “xây dựng một hệ thống để chống lại hạm đội vận chuyển ngũ cốc bất hợp pháp”.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Kyiv sẽ hợp tác với các đồng minh để phối hợp các biện pháp trừng phạt, nhắm vào hoạt động buôn bán ngũ cốc bất hợp pháp của Mạc Tư Khoa cũng như xuất khẩu dầu mỏ. Tổng thống đề cập đến tình hình ngũ cốc bị đánh cắp ở Israel và nói rằng “các nhà ngoại giao và Văn phòng Tổng công tố của chúng tôi đã tham gia vào công việc liên quan”.

Theo Kyiv, từ Tháng Giêng đến tháng 4, 25 tàu thuộc hạm đội ngũ cốc của Nga đã thực hiện 50 chuyến đi từ các cảng bị tạm chiếm của Ukraine đến các nước thứ ba, chủ yếu chở các lô hàng ngũ cốc bất hợp pháp.

“Trong giai đoạn này, hơn 850.000 tấn ngũ cốc đã được xuất khẩu từ các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine”, Sybiha cho biết vào ngày 29 tháng 4.

Bộ Ngoại giao Ukraine cho biết ngày 28 tháng 4 rằng các quốc gia khác, bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Algeria, cũng đã nhận những lô hàng tương tự.

[Kyiv Independent: Israel turns away ship with stolen Ukrainian grain in win for Kyiv]

 

1. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV công nhận các vị tử đạo Tây Ban Nha bị sát hại vì lòng thù hận đối với đức tin.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã chính thức công nhận sự tử đạo của 49 tu sĩ người Tây Ban Nha bị giết trong những tháng đầu của Nội chiến Tây Ban Nha, cho phép công bố một sắc lệnh nhằm thúc đẩy tiến trình phong chân phước cho các ngài. Quyết định này, được công bố sau cuộc gặp ngày 27 tháng 4 tại Vatican với vị tổng trưởng Bộ Tuyên Thánh, thừa nhận rằng những vị này đã bị giết “vì lòng thù hận đối với đức tin” trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 11 năm 1936. Sắc lệnh đã được thông qua trong buổi tiếp kiến với Đức Hồng Y Marcello Semeraro, nhà lãnh đạo Bộ Phong thánh, và liên quan đến Stanislao Ortega García và 48 bạn đồng hành thuộc Viện Anh em Giáo dục Kitô giáo Thánh Gabriel, cùng với linh mục triều Emanuel Berenguer Clusella. Theo sắc lệnh được Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cho phép công bố, nhóm các vị tử đạo này đã bị giết ở nhiều địa điểm khác nhau trên khắp Catalonia trong cuộc đàn áp chống giáo sĩ bạo lực đi kèm với sự bùng nổ của Nội chiến Tây Ban Nha. Các nhà chức trách Giáo hội kết luận rằng những cái chết này đáp ứng định nghĩa giáo luật về tử đạo – đó là việc cố ý giết hại các tín hữu Kitô giáo vì đức tin của họ – điều này cho phép tiến hành phong chân phước mà không cần xác minh phép lạ.

Các nhà sử học đều đồng ý rằng đàn áp tôn giáo là một đặc điểm nổi bật trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột. Các ghi chép đương thời cho thấy hàng ngàn giáo sĩ và tu sĩ đã bị giết hại trên lãnh thổ do phe Cộng hòa kiểm soát vào năm 1936, bao gồm các giám mục, linh mục, chủng sinh và thành viên của các dòng tu. Ở một số vùng, nhà thờ và tu viện bị đốt cháy hoặc tịch thu, và việc thờ phượng công khai bị tạm thời đàn áp.

Nhà báo Gerald Warner đã giải thích: “Phe Cộng hòa đã tàn sát tổng cộng 13 giám mục và 6.832 giáo sĩ, bao gồm 4.184 linh mục triều, 2.365 thành viên của các dòng tu và 283 nữ tu. Đôi khi các linh mục bị thiến trước khi bị bắn. Thi thể được khai quật của họ thường cho thấy vết đạn ở tay phải, do bị bắn khi đang ban phước cho những kẻ giết người. Việc phong thánh vẫn đang tiếp diễn từ thời kỳ tử đạo độc nhất vô nhị này. Số lượng giáo dân Công Giáo bị sát hại là không thể đếm xuể.”

Việc công nhận những vị tử đạo này tiếp tục một quá trình đã diễn ra trong nhiều thập niên. Kể từ cuối thế kỷ 20, các giáo hoàng kế nhiệm đã thúc đẩy nhiều vụ việc liên quan đến các nạn nhân của cuộc đàn áp tôn giáo trong Nội chiến. Ví dụ, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã phong chân phước cho hàng trăm vị tử đạo Tây Ban Nha trong các buổi lễ lớn ở Rôma, bao gồm một nhóm 498 người vào năm 2007 dưới thời Đức Bênêđíctô XVI, một trong những lễ phong chân phước lớn nhất trong lịch sử Giáo hội.

Những vị tử đạo được công nhận trong sắc lệnh mới nhất chủ yếu thuộc một dòng tu chuyên giảng dạy, đặc biệt là ở các cộng đồng nông thôn và công nhân. Trong mùa hè và mùa thu năm 1936, nhiều thành viên của các cộng đồng tu sĩ đã buộc phải lẩn trốn hoặc bỏ chạy khỏi các cơ sở của các ngài khi bạo lực lan rộng. Một số người bị bắt khi cố gắng tiếp tục công việc mục vụ hoặc giáo dục, trong khi những người khác bị hành quyết sau khi từ chối từ bỏ bản sắc tôn giáo của mình. Warner đã ghi lại rằng, vào thời điểm đó, “các giám mục Tây Ban Nha, trước sự tàn bạo tột cùng, đã tuyên bố cuộc chiến là một cuộc Thập tự chinh. Trong bức thư năm 1937 'gửi toàn thế giới', các ngài tiết lộ rằng 20.000 nhà thờ trong số 42.000 nhà thờ ở Tây Ban Nha đã bị phá hủy.”

Các nhà sử học Giáo hội lưu ý rằng ký ức về những sự kiện này vẫn có ý nghĩa quan trọng trong đời sống quốc gia và tôn giáo của Tây Ban Nha. Tại nhiều giáo phận, cộng đồng địa phương tiếp tục tưởng niệm các giáo sĩ và giáo dân thiệt mạng trong cuộc xung đột thông qua các Thánh lễ tưởng niệm và các dự án nghiên cứu lịch sử.

Cùng với sắc lệnh của Tây Ban Nha, Đức Giáo Hoàng cũng đã phê chuẩn việc công nhận “sự hiến dâng mạng sống” của Pietro Emanuele Salado Alba, một giáo dân người Tây Ban Nha qua đời tại Ecuador năm 2012, và cho phép các sắc lệnh công nhận đức hạnh anh hùng của ba nữ tu đến từ Ý và Hòa Lan. Những sắc lệnh như vậy đại diện cho các bước chính thức trong tiến trình nhiều giai đoạn của Giáo Hội Công Giáo hướng tới phong thánh, thường bao gồm việc công nhận đức hạnh anh hùng hoặc tử đạo, phong chân phước và cuối cùng là phong thánh.

---

Source:Catholic Herald

Pope Leo XIV recognises Spanish martyrs killed in hatred of the faith

2. Tòa Thượng phụ Giêrusalem đệ đơn khiếu nại về cáo buộc xâm phạm đất đai của Giáo hội.

Tòa Thượng phụ Latinh Giêrusalem đã chính thức khiếu nại với chính quyền Israel về cáo buộc người định cư xâm lấn đất đai thuộc sở hữu của Giáo hội ở phía bắc Bờ Tây, cảnh báo rằng việc bảo vệ tài sản của Giáo hội là “lằn ranh đỏ” và xác nhận rằng hành động pháp lý đang được tiến hành. Động thái này diễn ra sau cuộc gặp mặt thực địa ngày 23 tháng 4 giữa các quan chức Giáo hội và đại diện dân sự và quân sự Israel tại các khu vực Tayasir và Hamam Il-Maleh thuộc tỉnh Tubas.

Hành động này được thực hiện theo thẩm quyền của Đức Hồng Y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh của Giêrusalem, người đã được thông báo về diễn biến sự việc và chỉ thị các quan chức theo đuổi vấn đề này và hỗ trợ cư dân bị ảnh hưởng.

Theo Tòa Thượng phụ, Bộ phận Quản lý Tài sản của Tòa đã triệu tập cuộc họp tại hiện trường với các đại diện của Chính quyền Quân sự Israel và Chính quyền Dân sự để giải quyết những gì mà Tòa mô tả là “hậu quả nghiêm trọng” của các hành vi xâm phạm gần đây đối với đất đai thuộc sở hữu của Giáo hội tại khu vực Tayasir. Cuộc họp này là một phần của quá trình pháp lý đang diễn ra sau những gì mà các quan chức Giáo hội mô tả là thiệt hại đối với đất nông nghiệp và sự xáo trộn đối với cộng đồng địa phương.

Trong khuôn khổ quá trình đó, Tòa Thượng phụ đã đệ trình một “khiếu nại chính thức và có văn bản” nêu chi tiết các sự việc ảnh hưởng đến cả tài sản của Giáo hội và cư dân sống gần đó tại nhiều địa điểm. Sau khi nhận được khiếu nại, các nhà chức trách được tường trình đã tiến hành các biện pháp bao gồm truy bắt những người chịu trách nhiệm và tịch thu máy móc hạng nặng được tường trình đã sử dụng để san lấp mặt bằng và gây thiệt hại tại hiện trường.

Trong các cuộc thảo luận, Tòa Thượng phụ chính thức bác bỏ các hành vi nói trên, mô tả chúng là “sự vi phạm rõ ràng tài sản của Giáo hội”, và kêu gọi khắc phục ngay lập tức mọi thiệt hại, ngăn chặn các hành vi xâm phạm tiếp theo và cung cấp sự bảo vệ pháp lý cho đất đai của Giáo hội. Đại diện của các cơ quan chức năng liên quan đã thừa nhận tính nghiêm trọng của vấn đề và cam kết loại bỏ các hành vi xâm phạm và tiếp tục các thủ tục pháp lý chống lại những người có liên quan.

Tòa Thượng phụ cũng tái khẳng định cam kết mục vụ và nhân đạo của mình đối với cư dân trong khu vực bị ảnh hưởng, tuyên bố sẽ tiếp tục hỗ trợ các gia đình được ở lại trên đất của họ và sống trong an ninh. Tuyên bố cho biết Giáo hội vẫn tận tâm giúp đỡ người dân địa phương “giữ vững lập trường, bảo vệ phẩm giá của họ và sống trong an toàn và ổn định”, phù hợp với sứ mệnh lâu đời của mình trong khu vực.

Các chức sắc Giáo hội nhấn mạnh rằng việc bảo vệ tài sản của Giáo hội vừa là trách nhiệm pháp lý vừa là trách nhiệm tôn giáo. Ban Quản lý Tài sản Hiến tặng tuyên bố rằng bảo vệ đất đai hiến tặng của Giáo hội là “giới hạn đỏ” và khẳng định sẽ thực hiện mọi biện pháp pháp lý và hành chính cần thiết để bảo vệ những gì họ mô tả là quyền hợp pháp và bản sắc của tài sản Giáo hội trong khi vẫn tiếp tục phục vụ cộng đồng địa phương.

Việc các tổ chức Kitô giáo sở hữu đất đai ở Thánh Địa có nguồn gốc lịch sử sâu xa, với Giáo Hội Công Giáo và các giáo phái khác duy trì những vùng đất rộng lớn được sử dụng cho việc thờ phượng, giáo dục, nông nghiệp và các dịch vụ xã hội. Riêng Tòa Thượng phụ Latinh đã điều hành hàng chục trường học, giáo xứ và các chương trình bác ái phục vụ cộng đồng Kitô giáo và Hồi giáo trên khắp Israel, Bờ Tây, Jordan và Gaza.

Tranh chấp này nảy sinh trong bối cảnh rộng hơn của những căng thẳng kéo dài về việc sử dụng đất và hoạt động định cư trên lãnh thổ bị Israel xâm lược trong Chiến tranh Sáu ngày, một vấn đề tiếp tục mang những hệ lụy về mặt pháp lý, chính trị và nhân đạo đối với các cộng đồng địa phương. Các nhà lãnh đạo Kitô giáo đã nhiều lần cảnh báo rằng áp lực lên quyền sở hữu đất đai và an ninh góp phần vào sự suy giảm dần dần dân số Kitô giáo trong khu vực, khiến việc bảo vệ tài sản của Giáo hội trở thành vấn đề cả về sự hiện diện tôn giáo và ổn định xã hội.

---

Source:Catholic Herald

Jerusalem Patriarchate lodges complaint over alleged encroachments on Church land

3. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kỷ niệm 40 năm thảm họa Chernobyl.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã kỷ niệm 40 năm thảm họa hạt nhân Chernobyl bằng cách kêu gọi sử dụng năng lượng nguyên tử một cách có trách nhiệm, mô tả vụ tai nạn năm 1986 như một lời cảnh báo lâu dài về những rủi ro của các công nghệ mạnh mẽ. Phát biểu sau khi đọc Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng vào ngày 26 tháng 4 năm 2026, Đức Giáo Hoàng đã tưởng nhớ các nạn nhân và kêu gọi sự sáng suốt ở mọi cấp độ ra quyết định để năng lượng hạt nhân phục vụ “sự sống và hòa bình”.

Vụ nổ tại lò phản ứng số 4 của nhà máy điện hạt nhân Chernobyl ở miền bắc Ukraine, khi đó là một phần của Liên Xô, xảy ra vào rạng sáng ngày 26 tháng 4 năm 1986, trong một cuộc thử nghiệm an toàn thất bại. Đây vẫn là tai nạn hạt nhân - dân sự tồi tệ nhất thế giới, được xếp hạng cấp 7 – là mức độ nghiêm trọng cao nhất – trên Thang Sự kiện Hạt nhân và Phóng xạ Quốc tế của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, cùng với thảm họa Fukushima năm 2011 ở Nhật Bản.

Số người chết ban đầu vào khoảng 30 người, bao gồm các công nhân nhà máy và lính cứu hỏa chết vì hội chứng nhiễm phóng xạ cấp tính trong những ngày và tuần sau đó. Hàng ngàn người khác phải chịu những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, đặc biệt là ung thư tuyến giáp ở những người bị nhiễm xạ từ khi còn nhỏ, với các đánh giá của Liên Hiệp Quốc ước tính có tới 4.000 người chết vì phóng xạ trong số những người bị nhiễm xạ nhiều nhất ở Ukraine, Belarus và Nga.

“Hôm nay đánh dấu kỷ niệm 40 năm sự việc bi thảm ở Chernobyl, sự kiện đã để lại dấu ấn lâu dài trong lương tâm nhân loại”, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nói. Ngài nói thêm rằng thảm họa này “là lời cảnh báo về những rủi ro tiềm tàng khi sử dụng các công nghệ ngày càng mạnh mẽ”.

Đức Giáo Hoàng phó thác “những người đã chết và tất cả những người vẫn đang chịu đựng hậu quả của thảm họa cho lòng thương xót của Chúa” và bày tỏ hy vọng “rằng sự sáng suốt và trách nhiệm sẽ luôn được ưu tiên ở mọi cấp độ ra quyết định để tất cả việc sử dụng năng lượng nguyên tử đều được đặt vào phục vụ sự sống và hòa bình”.

Khu vực Chernobyl, hiện nằm trong lãnh thổ Ukraine, tiếp tục đòi hỏi sự quản lý rộng rãi, bao gồm cả vòm bảo vệ khổng lồ được gọi là Vùng Giới Hạn An Toàn Mới, hoàn thành vào năm 2016. Lễ tưởng niệm năm nay diễn ra trong bối cảnh xung đột đang diễn ra trong khu vực.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, người đã chọn tên giáo hoàng của mình để tưởng nhớ Đức Giáo Hoàng Lêô XIII và thông điệp mang tính bước ngoặt năm 1891 của ngài, Rerum novarum hay Tân Sự, về những biến động xã hội của Cách mạng Công nghiệp, đã nhiều lần so sánh những thay đổi công nghệ của thời đại đó với những phát triển ngày nay, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo. Trong bài phát biểu quan trọng đầu tiên trước Hồng Y đoàn ngay sau khi được bầu chọn vào tháng 5 năm 2025, ngài đã nhấn mạnh giáo huấn xã hội của Giáo hội như một nguồn lực để giải quyết những thách thức đạo đức mới do công nghệ hiện đại đặt ra.

Những nhận xét của ngài hôm Chúa Nhật đã đặt lễ kỷ niệm Chernobyl trong bối cảnh mối quan tâm rộng lớn hơn này nhằm bảo đảm rằng sự đổi mới của con người vẫn hướng tới thiện ích chung.

---

Source:Catholic Herald

Pope Leo XIV marks 40th anniversary of Chernobyl disaster