Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, Đức Giê-su đang nói, thì có một ông Pha-ri-sêu mời Người đến nhà dùng bữa. Tới nơi, Người liền vào bàn ăn. Thấy vậy, ông Pha-ri-sêu lấy làm lạ vì Người không rửa tay trước bữa ăn. Nhưng Chúa nói với ông ấy rằng : “Này, nhóm Pha-ri-sêu các người, bên ngoài chén đĩa, thì các người rửa sạch, nhưng bên trong các người thì đầy những chuyện cướp bóc, gian tà. Thật là ngốc ! Đấng làm ra cái bên ngoài lại đã không làm ra cái bên trong sao? Tốt hơn, hãy bố thí những gì ở bên trong, thì bấy giờ mọi sự sẽ trở nên trong sạch cho các người.”

Đó là Lời Chúa

 

TRAO BÊN NGOÀI - SẠCH BÊN TRONG

“Hãy bố thí những gì ở bên trong, thì bấy giờ mọi sự sẽ trở nên trong sạch cho các người!”.

“Ích kỷ đặt mình làm trung tâm; vị tha và bác ái đặt người bên cạnh làm trung tâm!” - Fulton Sheen.

Kính thưa Anh Chị em,

Giúp người thiếu thốn là để họ có một chỗ nơi trung tâm lòng mình. Chúa Giêsu tiết lộ: khi lòng dám mở ra, việc cho đi trở thành một lối thanh tẩy - ‘trao bên ngoài - sạch bên trong’.

Người Pharisêu đã mời Chúa Giêsu dùng bữa ngạc nhiên vì Ngài không rửa tay theo nghi thức trước khi ăn. Ngài đưa ông từ bàn tay đến trái tim: “Bên trong thì đầy những chuyện cướp bóc, gian tà!”. Điều làm lòng ô uế là ham muốn chiếm lấy cho mình, ngay cả phần thuộc về người khác. Bởi thế, lời mời bố thí của Chúa Giêsu chạm đúng khối u ấy. Những gì từng gom vào nay cần trao ra; những ai từng đứng ngoài mối bận tâm của chúng ta nay cần được đoái đến.

Chúa Giêsu không chỉ nói hãy bố thí, nhưng hãy bố thí ta enónta - “những gì ở bên trong”. Lời ấy mời chúng ta trao sâu hơn: bàn tay trao của cải; lòng buông điều nó nắm. Của đã trao, lòng có thể vẫn giữ: giữ công, đòi biết ơn, muốn người nhận làm theo mình. Người ấy nhận món quà, nhưng chưa chắc được tự do trước người cho. Lời Chúa Giêsu chạm đến cả điều ấy: cho đi còn là thôi dùng điều đã trao để giữ lấy một người.

Phaolô gọi đó là “đức tin hành động nhờ đức ái” - bài đọc một. Đức Kitô đã giải thoát chúng ta; thế mà chúng ta vẫn có thể tìm chỗ dựa nơi những việc đạo đức mình làm, như thể nhờ đó chúng ta có quyền đòi Chúa thưởng. Khi ấy, việc lành trở thành số vốn chúng ta giữ cho mình. “Lạy Chúa, xin cho con được hưởng tình thương Chúa!” - Thánh Vịnh đáp ca đưa chúng ta về tư thế người đón nhận. Chúng ta trao vì đã được Chúa thương; điều đã nhận nhưng không, nay có thể trao mà không tính sổ.

Một người từng nhận sự giúp đỡ nay gặp chúng ta mà chẳng chào. Chút buồn ấy có thể cho chúng ta biết mình đã âm thầm chờ điều gì. Không cần chối nỗi buồn ấy; chỉ cần chúng ta đừng để nó quyết định người kia còn đáng được giúp hay không. Một lần vẫn giúp mà không nhắc công có thể là bước đầu để lòng được thanh tẩy. “Yêu là cho đi tất cả và trao chính mình!” - Têrêxa Lisieux.

Anh Chị em,

Đức Kitô đã trao trọn chính mình cho chúng ta, cả khi chúng ta không biết ơn Ngài. Trên thập giá, Ngài vẫn xin Cha tha thứ cho những người không biết việc họ làm; sự vô ơn của họ không khiến Ngài rút lại tình yêu. Trong Thánh Thể, Ngài vẫn nuôi chúng ta bằng chính mình, cả sau những lần chúng ta sống như chưa từng nhận. Đón nhận Ngài, chúng ta học thương như Ngài thương, trao mà không buộc người nhận phải mang ơn. “Yêu mến Thiên Chúa, bạn cảm được những gì Thiên Chúa cảm!” - Robert Barron. Nhờ ân sủng Ngài, mỗi lần cho đi cũng có thể là một lần lòng chúng ta được thanh tẩy - ‘trao bên ngoài - sạch bên trong’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, cho con thôi đặt mình làm trung tâm; thôi lấy ơn nghĩa mà giữ người con giúp; và vui khi họ lớn lên mà không nhớ đến con!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

TRONG PHỖI CỦA ĐỨC GIÁO HOANG LÊÔ XIV - CÓ MỘT NỐT NHỎ TRONG PHỖI CẦN PHẪU THUẬT

Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ phẫu thuật để cắt bỏ một nốt nhỏ ở phổi. Ở thời điểm này, chưa có thông tin chính thức xác nhận đó là khối u ác tính hay ung thư.

Đây không chỉ là một tin về sức khỏe đáng quan tâm, mà còn là dịp để chúng ta suy nghĩ về thân phận con người, về sự mong manh của người mục tử và về ý nghĩa của lời cầu nguyện trong Hội Thánh.

1. TRƯỚC HẾT, CHÚNG TA CẦN HIỂU ĐÚNG SỰ VIỆC.

Theo thông báo của Vatican:

- Chúa nhật 11.10.2026, Đức Thánh Cha cho biết các bác sĩ phát hiện một nốt khu trú ở phổi trong những lần kiểm tra y tế gần đây.

- Ngài nói nốt này được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và nằm khu trú.

- Các bác sĩ khuyến nghị phẫu thuật để loại bỏ nốt đó. Ngài dự kiến nhập Bệnh viện Gemelli ở Rôma vào sáng thứ ba 13.10.2026; thời gian nằm viện và hồi phục dự kiến khoảng một tuần.

- Bản chất của nốt này vẫn chưa được công bố. Một nốt ở phổi có thể lành tính hoặc ác tính; chỉ từ thông tin hiện có, chúng ta không thể kết luận đó là ung thư.

Điều đáng chú ý là Đức Thánh Cha công khai nói về tình trạng sức khỏe của mình và khiêm tốn XIN MỌI NGƯỜI CẦU NGUYỆN.

Ngài không che giấu sự mong manh của mình, nhưng cũng không để tin bệnh tật trở thành trung tâm của mọi sự.

2. CHÚNG TA NGHĨ GÌ VỀ BIẾN CỐ NÀY?

- Thứ nhất, người đứng đầu Hội Thánh vẫn là một con người mong manh.

Chúng ta thường nhìn Đức Giáo hoàng như người cha chung của hàng tỷ tín hữu, người kế vị thánh Phêrô, người có trách nhiệm nâng đỡ đức tin cho toàn thể Hội Thánh.

Nhưng phía sau chiếc áo trắng và những trách nhiệm lớn lao ấy vẫn là một con người có thân xác, có tuổi tác, có những giới hạn và có thể phải đối diện với bệnh tật như bất cứ ai.

Điều này nhắc chúng ta một sự thật rất gần gũi: chức vụ không làm cho con người miễn nhiễm với đau khổ; lòng tin không làm cho người ta không còn bệnh tật.

Một vị Giáo hoàng vẫn cần bác sĩ. Một vị mục tử vẫn cần được chăm sóc. Một người thường xuyên cầu nguyện cho cả thế giới cũng cần cả Hội Thánh cầu nguyện cho mình.

Chính lúc ấy, chúng ta nhận ra vẻ đẹp của Hội Thánh: Người mục tử chăm sóc đoàn chiên, nhưng đoàn chiên cũng có thể ôm lấy người mục tử bằng lời cầu nguyện và tình yêu.

- Thứ hai, đừng vội sợ hãi, nhưng hãy biết phó thác.

Tin một người phải phẫu thuật thường khiến chúng ta nghĩ ngay đến những điều đáng sợ nhất. Nhưng trong trường hợp này, chúng ta chưa biết kết quả xét nghiệm sẽ ra sao. Vì thế, không nên loan truyền rằng Đức Thánh Cha mắc ung thư, cũng không nên khẳng định chắc chắn rằng mọi sự sẽ hoàn toàn tốt đẹp.

Điều chúng ta biết là nốt ở phổi đã được phát hiện sớm và các bác sĩ đề nghị phẫu thuật.

Đối với người Kitô hữu, phó thác không có nghĩa là khẳng định mình sẽ không gặp điều dữ. Phó thác là biết trao những điều mình chưa biết vào tay Thiên Chúa, đồng thời đón nhận và cộng tác với những phương thế chăm sóc mà Chúa ban qua con người.

Đức tin không phải là lời cam kết rằng, chúng ta sẽ không đau đớn. Đức tin là xác tín rằng, ngay cả khi phải đi qua đau đớn, chúng ta vẫn không đi một mình.

- Thứ ba, đây là lúc chúng ta thể hiện tình hiệp thông với Đức Thánh Cha.

Điều đẹp nhất, chúng ta có thể làm lúc này, không phải là suy đoán về bệnh tình của Đức Thánh Cha, cũng không chỉ dừng lại ở việc đọc và chia sẻ tin tức.

HÃY THỰC SỰ QUỲ XUỐNG VÀ CẦU NGUYỆN.

Chúng ta cầu xin Chúa ban cho Đức Thánh Cha sức khỏe, cho các bác sĩ sự sáng suốt, cho những người chăm sóc ngài lòng tận tâm, và cho chính ngài sự bình an trong thời gian phẫu thuật và hồi phục.

Cũng xin cho chúng ta nhớ đến biết bao bệnh nhân khác đang nằm trên giường bệnh, những người nghèo không đủ điều kiện chữa trị, những người già yếu sống cô đơn và những người đang phải đối diện với kết quả xét nghiệm mà họ chưa đủ can đảm để đón nhận.

Khi cầu nguyện cho Đức Giáo hoàng, chúng ta cũng học cách cúi xuống trước nỗi đau của những người bé nhỏ quanh mình.

3. CHÚNG TA CÒN NHẬN RA ĐIỀU GÌ?

Biến cố này có thể gợi mở một suy tư rất đẹp, nhất là đối với các linh mục:

NGƯỜI MỤC TỬ VẪN CẦN ĐƯỢC NÂNG ĐỠ.

Chúng ta quen nhìn linh mục như người ban phát các bí tích, giảng dạy Lời Chúa, an ủi người đau khổ, đồng hành với những gia đình gặp thử thách. Nhưng đôi khi, chúng ta quên rằng người mục tử cũng có những đêm mệt mỏi, những nỗi lo không dễ nói ra, những giới hạn của tuổi tác và sức khỏe.

Một linh mục có thể cầu nguyện cho hàng trăm người bệnh, nhưng đến lượt mình đau bệnh, ngài cũng cần có người cầu nguyện cho mình. Một vị mục tử có thể an ủi nhiều gia đình trước cái chết của người thân, nhưng khi chính mình đối diện với sự mong manh của thân xác, ngài cũng cần được nâng đỡ trong đức tin.

Điều ấy không làm giảm đi vẻ đẹp của ơn gọi linh mục. Trái lại, nó làm cho ơn gọi ấy trở nên gần gũi với Chúa Giêsu hơn: Đấng đã mang lấy thân phận con người, đã biết mệt mỏi, đã khóc trước mộ người bạn và đã trải qua cuộc Thương Khó.

Sức mạnh của người mục tử không nằm ở chỗ mình không bao giờ yếu đuối. Sức mạnh ấy nằm ở chỗ, ngay trong sự yếu đuối, người mục tử vẫn biết tín thác vào Chúa và để cho tình yêu của Chúa nâng đỡ mình.

ĐIỀU QUAN TRỌNG MÀ CÁC TÍN HỮU CÓ THỂ LÀM:

- Chúng ta, dù là người lãnh đạo hay giáo dân, đều có những đau đớn thật. Nhưng chúng ta không để đau đớn trở thành tiếng nói cuối cùng.

- Cần nhìn thẳng vào sự mong manh của con người, nhưng luôn thấy, vượt trên mọi mong manh, yếu đuối là cả một con đường hy vọng hướng về Chúa Giêsu, tin tưởng và phó thác trong tay Thiên Chúa cùng với Chúa Giêsu.

4. LỜI NGUYỆN CHO ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV.

Lạy Chúa Giêsu, Mục Tử nhân lành,

Hôm nay, chúng con hướng lòng về Đức Thánh Cha Lêô XIV, người cha chung mà Chúa đã trao cho Hội Thánh.

Chúng con cảm tạ Chúa vì những ngày tháng ngài đã tận tụy phục vụ đoàn chiên. Giờ đây, khi ngài phải đối diện với một thử thách về sức khỏe, xin Chúa ở gần ngài, ban cho ngài lòng bình an, sự can đảm và niềm tín thác vững vàng.

Xin hướng dẫn bàn tay các bác sĩ, chúc lành cho những người chăm sóc ngài và ban cho ngài được phẫu thuật thuận lợi, hồi phục tốt đẹp theo thánh ý Chúa.

Xin cũng dạy chúng con biết yêu mến và cầu nguyện cho những người đang âm thầm gánh vác trách nhiệm trong Hội Thánh; biết nâng đỡ các mục tử khi các ngài mệt mỏi, và biết nhận ra rằng mọi người, dù ở địa vị nào, cũng cần được yêu thương và chăm sóc.

Lạy Chúa, chúng con trao phó Đức Thánh Cha trong bàn tay nhân từ của Chúa. Xin cho Đức Thánh Cha luôn cảm nhận được rằng ngài không đơn độc, bởi Chúa vẫn ở cùng ngài và toàn thể Hội Thánh đang hiệp lòng cầu nguyện cho ngài.

Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con. Amen.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

Cerith Gardiner, trong bản tin ngày 12/10/2026 của tạp chí Aleteia, đề nghị: Khi Đức Giáo Hoàng Leo chuẩn bị phẫu thuật, những lời trích từ Kinh Thánh dưới đây có thể giúp chúng ta hiệp ý cầu nguyện cho Đức Thánh Cha.

Khi Giáo hoàng Leo XIV thông báo rằng ngài cần phẫu thuật để loại bỏ một khối u nhỏ ở phổi, ngài đã chia sẻ một tin tức đầy trấn an: Khối u được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và khu trú tại một vị trí cụ thể. Tuy nhiên, việc phẫu thuật không bao giờ là chuyện nhỏ, và Đức Thánh Cha đã kết thúc thông báo của mình bằng cách phó thác bản thân vào lời cầu nguyện của chúng ta.

Đối với người Công Giáo trên toàn thế giới, tin tức về việc Đức Giáo Hoàng gặp vấn đề sức khỏe mang lại một cảm giác rất gần gũi và riêng tư. Chúng ta vốn quen thấy ngài cầu nguyện cho người khác, trao lời khích lệ và đồng hành cùng mọi người vượt qua những khó khăn. Giờ đây, khi ngài chuẩn bị phẫu thuật, chúng ta có cơ hội để dành cho ngài sự quan tâm tương tự.

Dù hầu hết chúng ta không thể giúp đỡ bằng những hành động thực tế, nhưng chắc chắn chúng ta có thể cầu nguyện. Tuy nhiên, đôi khi việc tìm ra những lời lẽ phù hợp không hề dễ dàng, nhất là khi ta lo lắng cho sức khỏe của ai đó. Thật may mắn, Kinh Thánh mang đến cho chúng ta những lời an ủi, niềm tin và hy vọng; chúng ta có thể chuyển hóa những lời ấy thành những lời cầu nguyện giản dị dành cho Đức Giáo Hoàng Leo, đội ngũ y tế và tất cả những người đang chăm sóc ngài.

1.Khi chúng ta muốn phó thác Đức Giáo Hoàng Leo cho sự chăm sóc của Thiên Chúa:

“Thiên Chúa là nơi ta ẩn náu, là sức mạnh của ta,
luôn sẵn sàng giúp đỡ khi ta gặp gian truân.” -- Thánh Vịnh 46:2

Một trong những điều khó khăn nhất khi đau ốm là phải buông bỏ quyền kiểm soát. Ngay cả một người quen gánh vác những trọng trách to lớn cũng phải đến lúc phó thác bản thân vào tay các bác sĩ và tin tưởng vào sự đánh giá chuyên môn của họ.

Câu Kinh Thánh này nhắc nhở chúng ta rằng Thiên Chúa luôn hiện diện trong mọi hoàn cảnh. Khi Đức Giáo Hoàng Leo chuẩn bị cho ca phẫu thuật, chúng ta có thể cầu nguyện để ngài cảm nhận được sự hiện diện ấy một cách sâu sắc, tìm thấy sức mạnh và sự an tâm khi biết rằng mình đang được chăm sóc, không chỉ bởi những người xung quanh mà còn bởi chính Thiên Chúa.

2. Khi chúng ta muốn cầu nguyện cho các bác sĩ phẫu thuật của ngài:

“Đừng lo lắng gì cả, nhưng trong mọi sự, hãy trình bày những nhu cầu của anh em cho Thiên Chúa biết, qua lời cầu nguyện, nài xin và tạ ơn.” -- Phi-líp-phê 4:6

Những lời của Thánh Phao-lô đặc biệt hữu ích vì chúng chỉ cho chúng ta cách xử lý những nỗi lo âu: hãy dâng chúng lên Thiên Chúa.

Và trong trường hợp này, lời cầu nguyện của chúng ta có thể rất cụ thể. Chúng ta có thể cầu xin Chúa hướng dẫn đôi tay của các bác sĩ phẫu thuật cho Đức Giáo Hoàng Lê-ô, ban sự khôn ngoan cho những người đưa ra các quyết định y tế, cũng như ban sự kiên nhẫn, khả năng tập trung và sức mạnh cho các y tá và nhân viên y tế đang chăm sóc ngài.

Chúng ta cũng có thể tạ ơn vì trình độ chuyên môn y tế đã giúp thực hiện được ca phẫu thuật này, và vì thực tế là khối u đã được phát hiện sớm.

3. Khi chúng ta cầu nguyện cho lòng can đảm của ngài:

“Khi ngươi băng qua dòng nước, Ta sẽ ở cùng ngươi;
băng qua sông ngòi, ngươi sẽ không bị nước cuốn trôi.” -- I-sai-a 43:2

Ngay cả khi các bác sĩ đưa ra những tin tức trấn an, việc trải qua phẫu thuật vẫn có thể gây lo sợ. Có những khâu chuẩn bị, những điều chưa chắc chắn và khoảnh khắc không thể tránh khỏi khi ta phải đặt trọn niềm tin vào tay người khác.

Điều khiến câu Kinh Thánh này trở nên an ủi là Chúa không hứa rằng sẽ không có những dòng nước khó khăn phải vượt qua. Thay vào đó, Người hứa sẽ đồng hành cùng chúng ta vượt qua những dòng nước ấy.

Khi Đức Giáo Hoàng Lê-ô đối diện với ca phẫu thuật, chúng ta có thể cầu nguyện để ngài cảm nhận được sự trấn an đó, và để mọi nỗi lo âu dễ hiểu được xoa dịu bởi cảm thức sâu sắc về sự hiện diện của Thiên Chúa.

4. Khi chúng ta muốn cầu nguyện cho sự bình an trong tâm hồn ngài:

“Hãy tĩnh lặng và biết rằng Ta là Thiên Chúa!” -- Thánh Vịnh 46:11

Đối với một vị Giáo hoàng mà những ngày tháng thường tràn ngập các cuộc họp, các buổi tiếp kiến, những quyết định và trách nhiệm, thì việc buộc phải tạm dừng mọi thứ để phẫu thuật và hồi phục hẳn là một sự thay đổi lớn. Tuy nhiên, câu Kinh Thánh ngắn gọn này lại mang đến một lời mời gọi tuyệt vời để được nghỉ ngơi.

Chúng ta có thể cầu nguyện để Đức Giáo Hoàng Lê-ô có thể tạm gác lại những đòi hỏi của chức vụ trong một thời gian, với niềm tin rằng Giáo hội vẫn tiếp tục sứ mệnh của mình và ngài có thể tập trung vào việc hồi phục sức khỏe. Và có lẽ chúng ta có thể tận dụng khoảnh khắc này để lắng đọng tâm hồn, dâng lời cầu nguyện thầm lặng cho ngài trước khi trở lại với nhịp sống bận rộn thường ngày.

5. Khi cầu nguyện cho ngài mau bình phục:

“Chúa nâng đỡ họ trên giường bệnh,
Chúa chăm sóc họ khi đau ốm.” — Thánh Vịnh 41:4

Hình ảnh Thiên Chúa chăm sóc người đau ốm cho thấy sự dịu dàng vô bờ bến của Người dành cho tất cả mọi người. Câu Kinh Thánh này gợi nhớ đến những cử chỉ nhỏ bé giúp xoa dịu nỗi đau bệnh tật: ai đó chỉnh lại chiếc gối, vuốt lại tấm chăn, mang đến một ly nước hay đơn giản là kiểm tra xem người bệnh có cảm thấy thoải mái hay không.

Trong thời gian Đức Giáo Hoàng Leo hồi phục, chúng ta không chỉ cầu nguyện cho ngài được chữa lành về thể xác mà còn cầu xin cho ngài nhận được những cử chỉ quan tâm ân cần—những điều vô cùng ý nghĩa đối với người đang ở trong tình trạng yếu ớt. Nguyện xin cho ngài luôn được vây quanh bởi những người chăm sóc tận tâm, được nghỉ ngơi đầy đủ và cảm nhận được sự an ủi khi được chăm lo chu đáo.

6. Khi ta chỉ muốn phó thác mọi sự trong tay Thiên Chúa:

“Chúa đang ở gần.” — Phi-lip-phê 4:5

Có lẽ chỉ cần bốn từ này là đủ. Chúng ta không biết chính xác ca phẫu thuật hay quá trình hồi phục của Đức Giáo Hoàng Leo sẽ diễn ra như thế nào, và cũng chẳng ích gì khi cố gắng tỏ ra như thể mình biết rõ điều đó.

Nhưng chúng ta có thể phó thác ngài trong tay Chúa với lòng tin cậy và tình yêu mến. Có lẽ đây là lời cầu nguyện đơn giản nhất để chúng ta luôn ghi nhớ trong những ngày sắp tới, đặc biệt là khi nghe tin tức về sức khỏe của ngài: Chúa đang ở gần bên. Và khi người Công Giáo trên khắp thế giới hiệp ý cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng Leo, nguyện xin ngài cảm nhận được sự gần gũi ấy qua tình yêu mến và sự quan tâm của đoàn chiên mà ngài được kêu gọi chăn dắt.

Giờ đây, đã đến lúc chúng ta chăm sóc cho ngài. Nếu muốn tìm thêm sự an ủi, bạn cũng có thể cầu nguyện cùng các vị thánh từng là bác sĩ dưới đây:

Thánh Cosmas và Thánh Damian: Hai anh em này là những bác sĩ tài giỏi sống vào thế kỷ thứ 4, luôn nỗ lực hết mình để chữa trị cho mọi người. Sau đó, các ngài đã tử đạo vì đức tin Kitô giáo trong cuộc bách hại dưới thời Hoàng đế Diocletian.

Thánh Luca (Tác giả Tin Mừng): Đa số các học giả Kinh Thánh tin rằng Thánh Luca là một thầy thuốc người Hy Lạp; ngài là người đã viết Tin Mừng theo thánh Luca và sách Công vụ Tông đồ. Qua nhiều thế kỷ, thánh Luca được tôn kính là vị thánh bảo trợ của các bác sĩ và bác sĩ phẫu thuật.

Thánh Rene Goupil: Sau khi theo học y khoa vào thế kỷ 17, Goupil đã vượt đại dương đến vùng "Tân Pháp" (New France) để hỗ trợ các nhà truyền giáo Dòng Tên. Tại Quebec, ngài tình nguyện tham gia các chuyến hành trình truyền giáo của Dòng Tên với tư cách là một nhân viên y tế.

Thánh Gianna Beretta Molla: Bà Molla đã theo học để trở thành bác sĩ đa khoa, bác sĩ phẫu thuật và bác sĩ nhi khoa. Bà đặc biệt quan tâm chăm sóc người nghèo, người cao tuổi, trẻ em và các bà mẹ. Bà luôn đặt ý muốn và luật lệ của Chúa lên trên mọi quyết định y khoa.

Đấng Đáng kính Marcello Labor: Trong Thế chiến thứ nhất, ông Labor phục vụ với tư cách là sĩ quan y tế trong quân đội Ý. Sau chiến tranh, ông mở phòng khám tại Pola (Ý) và đặc biệt dành tâm sức chăm sóc cho người nghèo trong thành phố.

 

Kathleen N. Hattrup,trong bản tin I.Media ngày 12/10/2026, cho biếthay: Văn phòng Báo chí Tòa Thánh cho biết khối u nhỏ (nốt) ở phổi được phát hiện trong các đợt kiểm tra sức khỏe định kỳ, chứ không phải do bất cứ vấn đề sức khỏe cụ thể nào gây ra. Ngày tiến hành phẫu thuật vẫn chưa được ấn định.

Văn phòng Báo chí Tòa Thánh cũng thông báo rằng sáng thứ Hai, ngày 12 tháng 10 năm 2026, Đức Giáo Hoàng Leo vẫn tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ thường nhật tại Vatican. Thông báo cũng cho biết khối u nhỏ ở phổi được phát hiện trong quá trình "kiểm tra sức khỏe định kỳ". Hiện chưa có thông tin xác nhận về ngày Đức Thánh Cha sẽ nhập viện để phẫu thuật.

Hôm Chúa nhật, thông báo của Đức Giáo Hoàng đã khiến các tín hữu và Giáo triều Rôma bất ngờ. Sau khi đọc kinh Truyền Tin buổi trưa, ngài chia sẻ:

"Anh chị em thân mến, trong một số lần kiểm tra y tế gần đây, các bác sĩ đã phát hiện một khối u nhỏ, khu trú trong phổi của tôi. Khối u này được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và nằm tại một vị trí khu trú rõ ràng. Các bác sĩ cho rằng cần phải can thiệp y tế, vì vậy, theo lời khuyên của họ, tôi đã quyết định phẫu thuật để loại bỏ nó. Ca phẫu thuật dự kiến sẽ diễn ra trong vài ngày tới. Tôi xin cảm ơn sự hiệp thông thiêng liêng của anh chị em và xin phó thác bản thân vào những lời cầu nguyện của anh chị em."

Mặc dù ngày phẫu thuật chưa được ấn định, Tòa Thánh cho biết Đức Giáo Hoàng vẫn tiếp tục các hoạt động thường nhật trong sáng nay. Thực tế, ngài đã có sáu cuộc tiếp kiến riêng và có bài phát biểu trước các thành viên của Circolo San Pietro – một tổ chức từ thiện tại Rôma. Theo các nguồn tin từ Vatican, chiều nay ngài cũng có thể tham dự cuộc họp về chủ đề gia đình, xoay quanh Tông huấn Amoris Laetitia. Việc nhập viện của vị Giáo hoàng 71 tuổi dự kiến sẽ bắt đầu vào thứ Ba, ngày 13 tháng 10 – theo thông tin mà Hồng Y người Ấn Độ Filipe Neri Ferrão chia sẻ với các nhà báo (bao gồm cả hãng tin I.MEDIA) bên lề cuộc họp về chủ đề gia đình – tuy nhiên, thông tin này chưa được Tòa Thánh xác nhận.

Nhằm làm rõ các thông tin xuất hiện trên truyền thông, Văn phòng Báo chí Tòa Thánh cũng cho biết rằng các xét nghiệm mà Đức Giáo Hoàng Leo XIV thực hiện chỉ là kiểm tra định kỳ và không xuất phát từ bất cứ vấn đề sức khỏe cụ thể nào đòi hỏi phải tiến hành các thủ tục y tế như vậy.

Hôm qua, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã chia sẻ với đám đông rằng khối u nhỏ này "được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và khu trú tại một vị trí cụ thể". Ngài cho biết các bác sĩ tin rằng "can thiệp y tế là giải pháp tốt nhất".

Đón nhận cuộc sống như nó vốn là

Tu sĩ dòng Augustinô và cũng là bạn của Đức Giáo Hoàng, Cha Alejandro Mojal Anton, chia sẻ với I.Media rằng Đức Thánh Cha "chắc chắn đang đối diện với tình huống này bằng sự thanh thản, bình tĩnh và lòng tin tưởng tuyệt đối". Vị tu sĩ người Tây Ban Nha – người từng là trợ thủ đắc lực và sau đó là người kế nhiệm đứng đầu dòng tu – khẳng định rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV "không hề sợ hãi. Ngài là người luôn đón nhận cuộc sống như nó vốn là".

Trong khi đó, những lời cầu nguyện và lời chúc tốt đẹp đã được gửi đến từ khắp nơi trên thế giới. Các nhà lãnh đạo tại hai quê hương của Giáo hoàng là Hoa Kỳ và Peru đều cam kết sẽ cầu nguyện cho ngài.

"Các giám mục Hoa Kỳ cùng với các tín hữu và tất cả những người có thiện chí hiệp ý cầu nguyện cho sức khỏe của ngài. Nguyện xin bàn tay của các bác sĩ phẫu thuật cho Đức Giáo Hoàng Leo được dẫn dắt bởi vị lương y thần linh – Chúa Giêsu Kitô." "Hôm nay, xin hãy dành chút thời gian – như tôi sẽ làm – để cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng Leo và đội ngũ y tế chăm sóc ngài," Tổng Giám mục Paul S. Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, phát biểu.

Trên nền tảng X, bà Keiko Fujimori – chính trị gia người Peru – bày tỏ hy vọng rằng Đức Giáo Hoàng Leo sẽ "vượt qua hoàn toàn và thành công" giai đoạn nhạy cảm về sức khỏe này. Tổng Giám mục Lima, Hồng Y Carlos Castillo Mattasoglio, đã kêu gọi mọi người cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng sớm bình phục. Theo kế hoạch, Đức Thánh Cha sẽ đến thăm Peru từ ngày 11 đến 16 tháng 11, nằm trong khuôn khổ chuyến tông du Nam Mỹ kéo dài 12 ngày của ngài. Hôm qua, trước khi thông báo về ca phẫu thuật, Đức Giáo Hoàng Leo đã xin mọi người cầu nguyện cho chuyến thăm này, qua đó cho thấy chuyến tông du vẫn được giữ nguyên theo lịch trình.

 

Những cuộc tranh luận về các bằng chứng cổ xưa liên quan đến việc phong chức cho phụ nữ đã đi chệch trọng tâm: Chúa Giêsu đã khẳng định vai trò môn đệ trọn vẹn của phụ nữ, và vấn đề thực sự là Giáo hội cần tạo ra điều gì cho thế kỷ này, chứ không phải cho những thế kỷ đã qua.

William J. Grimm, trong mục Global Catholic của hãng tin UCA News, ngày 12 tháng 10 năm 2026, cho rằng: Những người ủng hộ việc phong chức phó tế cho phụ nữ thường viện dẫn các văn bản và tác phẩm nghệ thuật cổ xưa để củng cố lập luận của mình. Trong khi đó, những người phản đối hoặc hoài nghi lại đặt câu hỏi về cách diễn giải các văn bản và hình ảnh đó.

Điều thú vị là những ai đòi hỏi sự chắc chắn tuyệt đối từ các nguồn tư liệu cổ lại không hề đả động đến một kết luận rõ ràng hơn: đó là vào thời xa xưa ấy, hàng giáo sĩ vẫn lập gia đình. Mẹ vợ của Thánh Phêrô không phải là người duy nhất có con rể làm giáo hoàng; số lượng các bà mẹ vợ của giáo hoàng nhiều đến mức họ có thể cùng nhau ngồi uống cà phê và trò chuyện trên Nước Trời. Dường như chỉ một số bằng chứng cổ xưa nhất định mới được phép định hình các thực hành của thời hiện đại.

Tuy nhiên, những tranh cãi về giá trị chứng cứ của các nguồn tư liệu cổ chỉ là sự lãng phí thời gian, công sức và giấy mực. Liệu những gì đã hoặc chưa được thực hiện vào thế kỷ thứ ba có nên là thước đo quyết định những gì cần hoặc không cần thực hiện trong thế kỷ hai mươi mốt hay không?

Tất nhiên, chuẩn mực không thể chối cãi đối với Giáo hội qua mọi thời đại chính là những lời dạy và hành động của Chúa Giêsu vào thế kỷ thứ nhất.

Khi những lời dạy đó đề cập đến phụ nữ, Người luôn thể hiện quan điểm rất rõ ràng, mặc dù các văn bản và tác phẩm nghệ thuật cổ xưa sau này lại đi ngược lại điều đó.

Câu chuyện của Thánh Luca về việc Chúa Giêsu ghé thăm nhà của Mácta và Maria đã nêu bật một điểm quan trọng về những người được Chúa Kitô kêu gọi. Theo Thánh Luca, Maria đã "ngồi dưới chân Chúa và lắng nghe Người giảng dạy." Qua nhiều năm, sự tương phản giữa Mác-ta và Ma-ri-a thường được dùng để đối lập lối sống "hoạt động" với lối sống chiêm niệm tĩnh lặng—đặc biệt là đối với phụ nữ—và để khẳng định rằng thái độ chăm chú lắng nghe một cách thụ động (được tượng trưng bởi Ma-ri-a thì thánh thiện hơn hành động (được đại diện bởi Mác-ta).

Nhưng câu chuyện không nói về điều đó. Để hiểu những gì Chúa Giê-su đang thực hiện, chúng ta không cần tập trung vào việc chuẩn bị bữa ăn. Chúng ta phải nhìn vào tư thế của Ma-ri-a.

Bà đang ngồi dưới chân Chúa Giê-su. Trong thế giới mà Chúa Giê-su sống và giảng dạy, tư thế đó mang một ý nghĩa vô cùng đặc biệt—một ý nghĩa mà những người chứng kiến cũng như những độc giả hay thính giả đầu tiên của Tin Mừng Lu-ca đều hiểu rõ. Và ý nghĩa ấy hẳn đã gây chấn động họ. Nó rõ ràng đã khiến Mác-ta cảm thấy khó chịu.

Những người ngồi dưới chân thầy chính là môn đệ của vị thầy đó. Ngày nay, chúng ta vẫn nói về việc môn đệ ngồi dưới chân sư phụ. Ma-ri-a cũng là một môn đệ như Phê-rô, Gia-cô-bê và Gio-an; bà có quyền ngồi dưới chân Người như bất cứ môn đệ nào khác.

Thế nhưng, vào thời đó và tại nơi đó, phụ nữ được cho là thuộc về chốn bếp núc, làm những công việc mà Mác-ta đang làm. Việc một người phụ nữ giữ vị trí của một môn đệ thực thụ là một thách thức táo bạo đối với xã hội thời bấy giờ. Ma-ri-a đang khẳng định sự bình đẳng với nam giới! Và Chúa Giê-su không chỉ chấp nhận điều đó; Ngài còn nói với Mác-ta rằng Ma-ri-a đã "chọn phần tốt nhất". Ngài nói thêm: "phần đó sẽ không bị lấy mất khỏi bà."

Trong các bức thư đích thực của Thánh Phao-lô—khác với những bức thư được viết dưới tên ngài sau khi ngài qua đời—chúng ta thậm chí còn thấy phụ nữ giữ vai trò lãnh đạo trong nhiều cộng đồng khác nhau. Tuy nhiên, không lâu sau đó, quyền bình đẳng trong tư cách môn đệ đã bị tước bỏ khỏi những người phụ nữ tiếp bước Ma-ri-a.

❝Chừng nào chúng ta chưa bắt đầu từ thế kỷ hiện tại thay vì các thế kỷ đã qua, thì vấn đề thụ phong cho phụ nữ—hay thậm chí là nam giới—vào một sứ vụ cụ thể sẽ chẳng mang lại lợi ích gì cho sứ mệnh của Giáo hội”.

Sức mạnh của những quan niệm truyền thống về phụ nữ—ngay cả từ chính phía phụ nữ—đã quá lớn. Và nó vẫn còn mạnh mẽ cho đến ngày nay.

Ngày nay, khi quan điểm về phụ nữ — vốn từng đi ngược lại với cách hành xử của Chúa Giê-su — đang dần thay đổi ở nhiều nơi, chúng ta cần thừa nhận rằng Chúa Giê-su vẫn có những bài học dành cho chúng ta, những bài học thách thức trật tự "bình thường" của xã hội và Giáo hội.

Ngày nay, những ai mong muốn khôi phục sự bình đẳng mà Chúa Giê-su từng giảng dạy thường bị gán cho cái mác "nhà nữ quyền cấp tiến" mà không thực sự hiểu rõ định nghĩa của cụm từ này. Tuy nhiên, chính Chúa Giê-su mới là nhà nữ quyền cấp tiến đầu tiên trong lịch sử đức tin của chúng ta.

Vì vậy, câu hỏi mà tất cả chúng ta — dù nam hay nữ — đều phải tự đặt ra là: Với tư cách cá nhân và là một Giáo hội, chúng ta đang làm điều gì đi ngược lại ơn gọi trở thành môn đệ trọn vẹn của Maria? Và chúng ta cần làm gì để khôi phục khía cạnh quan trọng này trong hình mẫu người môn đệ mà Chúa Giê-su mong muốn?

Liệu điều này có nghĩa là Giáo hội nên phong chức phó tế cho phụ nữ không? Không, hoàn toàn không phải vậy.

Có một câu hỏi tiên quyết cần được giải đáp, và câu trả lời mà lịch sử cổ xưa mang lại cho chúng ta đề cập đến một vấn đề sâu sắc hơn. Câu trả lời đó nằm trong sách Công vụ Tông đồ.

Cộng đoàn Kitô hữu thời sơ khai đã đối diện với một vấn đề mà Chúa Giê-su chưa từng đưa ra giải pháp cụ thể. Nhóm người Hy Lạp (Hellenists) phàn nàn rằng các góa phụ thuộc nhóm họ đã bị bỏ bê. Do chưa có tiền lệ nào để giải quyết vấn đề này, các nhà lãnh đạo của Giáo hội đã tạo ra một giải pháp chưa từng có tiền lệ khi kêu gọi cộng đồng đề cử bảy người đàn ông để điều phối việc chăm sóc những người đang bị bỏ bê.

Chỉ trong một thời gian ngắn, ít nhất hai trong số bảy người này đã đảm nhận những vai trò vượt xa phạm vi nhiệm vụ ban đầu. Sách Công vụ Tông đồ ghi nhận Stê-pha-nô và Phi-líp là những người rao giảng Tin Mừng. Các truyền thống cổ xưa sau này cho thấy hầu hết những người còn lại trong nhóm đều giữ vai trò lãnh đạo tại nhiều cộng đồng khác nhau trong Đế quốc.

Như vậy, Giáo hội đã đối diện với một tình huống thực tế, không tìm thấy tiền lệ nào để giải quyết, đã đưa ra một phương án ứng phó, và rồi để phương án đó phát triển vượt xa mục đích ban đầu. Bài học dành cho chúng ta không nằm ở chính phương án ứng phó đó, mà nằm ở phương thức làm nền tảng cho nó.

Vì thế, câu hỏi đặt ra cho chúng ta ngày nay không phải là Giáo hội đã làm gì trong những thế kỷ đầu tiên. Câu hỏi là Giáo hội phải làm gì hôm nay để đáp ứng những nhu cầu và nắm bắt các cơ hội của thế kỷ hai mươi mốt. Trọng tâm mục vụ của Đức Giáo Hoàng Leo về hòa bình trong một thế giới đang bị chia rẽ, cùng với những hứa hẹn và cả nguy cơ từ trí tuệ nhân tạo (AI), là hai vấn đề đòi hỏi những cách ứng phó đầy sáng tạo. Một vấn đề khác nữa là cuộc khủng hoảng môi trường.

Những câu trả lời từ thế kỷ thứ nhất, thế kỷ thứ năm, hay thậm chí thế kỷ hai mươi, gần như chắc chắn là không còn phù hợp.

Chừng nào chúng ta chưa bắt đầu từ chính thế kỷ này thay vì các thế kỷ đã qua, thì vấn đề thụ phong phụ nữ—hay thậm chí là nam giới—vào một thừa tác vụ cụ thể sẽ chẳng mang lại lợi ích gì cho sứ mệnh của Giáo hội.

 

Robert Royal, chủ bút The Catholic Thing, ngày 12 tháng 10 năm 2026, cho hay:

Tôi sẽ không dành sự quan tâm đặc biệt nào đến Christopher Columbus nếu như không có những người thiếu hiểu biết—và đôi khi có ác ý—buộc tôi phải làm vậy. Quận Fairfax, bang Virginia, nơi tôi đã sinh sống hơn ba mươi lăm năm qua, đã bãi bỏ quy chế ngày nghỉ lễ có hưởng lương vào Ngày Columbus (Columbus Day) từ năm 2020; tuy nhiên, hôm nay các trường học vẫn đóng cửa để kỷ niệm "Ngày của các Dân tộc Bản địa" (Indigenous Peoples’ Day). Cơ quan lập pháp tiểu bang cũng đã thực hiện điều tương tự trên toàn tiểu bang Virginia, cũng như nhiều tiểu bang khác; hành động này thực chất là thay thế di sản Ki-tô giáo phương Tây của chúng ta bằng một thứ gì đó mà—thành thật mà nói—chính họ cũng chẳng biết là gì. Tất nhiên, Columbus cũng là một con người không hoàn hảo, giống như tất cả chúng ta. Nhưng khác với đa số chúng ta, ông còn là một con người vĩ đại, người đã thực hiện một trong những kỳ tích táo bạo nhất trong lịch sử—một kỳ tích vẫn giữ vai trò trọng yếu đối với châu Mỹ, Giáo hội và toàn thế giới. Càng tìm hiểu về ông, ta càng thấy rõ điều đó.

Một thực trạng đáng nói trong thời đại ngày nay là rất ít người chịu tìm hiểu—hay giảng dạy—về ông, ngoài những lời chỉ trích quy chụp coi Columbus là nguồn cơn của hầu hết mọi điều tồi tệ xảy ra tại châu Mỹ kể từ năm 1492. (Thật kỳ lạ, cũng chính bởi lối tư duy phi lý đó, ông lại chẳng hề được ghi nhận công lao đối với những điều tốt đẹp đã diễn ra trên vùng đất này.) Và mặc dù có nhiều điều đáng ngưỡng mộ ở một số nhóm dân tộc bản địa—cũng như nhiều điều đáng xót xa về cách họ bị đối xử—thì cũng có không ít điều đáng để lên án. Một phần động lực của Columbus xuất phát từ mong muốn "rao giảng Tin Mừng cho muôn dân". Ông đã đúng khi làm như vậy.

Bạn không cần phải nhìn vào các nền văn hóa Maya, Aztec hay Inca vốn dựa trên tục hiến tế người để hiểu điều đó. Chẳng hạn, bất cứ ai nhìn vào cách các vị Tử đạo Bắc Mỹ (những người Công Giáo và các tín hữu khác từng được tôn vinh – và lẽ ra nên được tôn vinh trở lại) bị tra tấn và sát hại dã man – hay cách mà nhiều bộ lạc vùng Đông Bắc đối xử với tù binh, dù là người bản địa hay người châu Âu – đều có thể tự hỏi tại sao người châu Âu lại bị coi là những kẻ thủ ác tàn bạo, trong khi người bản địa lại được xem là những người yêu chuộng hòa bình và bảo vệ môi trường.

Vì vậy, có một câu hỏi cần được đặt ra: Tại sao ngày nay người bản địa lại được tôn vinh? Columbus không phải là người mang chế độ nô lệ đến châu Mỹ. Nó đã tồn tại và phổ biến ở đây từ trước đó. Các hình thức đế quốc và thực dân của chính người bản địa cũng vậy. Còn về vấn đề "đất đai bị chiếm đoạt", dưới đây là một câu chuyện đáng buồn dành cho những ai muốn tìm hiểu sự thật vượt ra ngoài cuộc chiến ý thức hệ hiện nay.

Như tôi đã kể lại trong cuốn sách Columbus and the Crisis of the West (phiên bản mới của cuốn sách đầu tay của tôi, 1492 and All That), chính người Mỹ bản địa cũng từng phạm tội diệt chủng và chiếm đoạt đất đai. Hãy nhìn vào những tranh cãi xoay quanh các tổng thống Mỹ trên núi Rushmore và thậm chí cả quyền sở hữu của chính phủ Hoa Kỳ đối với địa điểm này. Lịch sử của nơi đây chứa đựng một câu chuyện đầy u sầu – hay đúng hơn là nhiều câu chuyện như vậy.

Vào năm 1776, năm các thuộc địa Mỹ tuyên bố độc lập, bộ lạc Lakota-Sioux đã chinh phục vùng Black Hills, nơi tọa lạc núi Rushmore. Họ đã tiêu diệt bộ lạc Cheyenne – những người từng kiểm soát vùng đất này trước đó; mà bản thân người Cheyenne cũng đã chiếm nó từ tay người Kiowa, những người lại chiếm nó từ chắc chắn một bộ lạc nào đó khác nữa.

Như một nhà sử học đã chỉ ra: "Người Lakota-Sioux đến miền Tây sau khi thất bại trong cuộc chiến với các bộ lạc khác ở Minnesota vào cuối thế kỷ 18... Họ đã tiến hành chiến tranh diệt chủng chống lại các bộ lạc khác trước khi chiếm được Black Hills từ tay người Cheyenne... Họ đã làm chính xác những gì mà Hoa Kỳ sau này đã làm để đẩy người Lakota ra khỏi vùng đất đó." Và đây chỉ là một ví dụ trong chuỗi các vụ "chiếm đoạt đất đai" – diễn ra ngay giữa các dân tộc bản địa với nhau.

Năm 2020, Đại học Notre Dame quyết định che lại toàn bộ các bức tranh tường nguyên bản về Columbus của Gregori và gỡ bỏ chúng khỏi trang web của trường. Các bức tranh này chỉ được mở ra trong hai tuần mỗi học kỳ "vì mục đích giảng dạy".

Vậy chúng ta nên giải quyết những vấn đề lịch sử phức tạp này như thế nào?

Tuần qua, Ngoại trưởng Marco Rubio đã đến Athens và có bài phát biểu đầy cảm hứng về giá trị của nền văn minh phương Tây. Ông ca ngợi vai trò thúc đẩy tư duy triết học và khoa học – vốn nhằm tìm hiểu bản chất thế giới – cũng như các định chế dân chủ mà Hy Lạp đã mang lại. Ông thậm chí còn chỉ ra rằng Plutarch – chứ không phải các nhân vật thuộc phong trào Khai sáng thời hiện đại – mới là tác giả được trích dẫn nhiều nhất bởi những người viết The Federalist Papers (Tuyển tập các bài luận Liên bang), những bài viết có ảnh hưởng lớn đến việc thông qua Hiến pháp Hoa Kỳ.

Tất cả những điều này cần được nhắc lại, không chỉ như một bài học lịch sử, mà còn để nhắc nhở một thế giới đang dần lãng quên di sản vô giá của văn hóa Hy-La. Đồng thời cũng để nhấn mạnh tầm quan trọng của di sản phương Tây trong thời đại ngày nay:

Ngày nay, chúng ta đang đứng trước một ngã rẽ... Con đường chúng ta chọn sẽ quyết định liệu phương Tây có duy trì được vị thế dẫn đầu thế giới hay sẽ chấp nhận một tương lai suy tàn, nô lệ và lụn bại. Chúng ta hoặc là chọn hành động ngay bây giờ, hoặc là đánh mất hoàn toàn quyền lựa chọn hành động.

Xin dành lời khen ngợi (theo tinh thần Hy Lạp cổ đại) cho ông Rubio vì đã mang đến một tầm nhìn sâu rộng cho thế giới hiện nay – nơi vốn gần như bị thống trị hoàn toàn bởi những đoạn video ngắn trên điện thoại di động.

Có lẽ thời điểm đó chưa thực sự thích hợp, nhưng ông Rubio đã bỏ qua một điều cốt yếu: vai trò của Do Thái giáo và Kitô giáo trong việc lan tỏa, điều chỉnh và phát triển những khởi đầu tốt đẹp nhưng còn khiếm khuyết của phương Tây từ thời Hy Lạp cổ đại. Khi Liên minh Châu Âu thông qua bản hiến pháp vào năm 2004, họ cũng đã bỏ qua yếu tố Kitô giáo, như thể việc nhắc đến tôn giáo chủ đạo của phương Tây là điều gì đó quá "gây tranh cãi".

Thế giới phần lớn đã quên rằng sau thời Columbus, một cuộc tranh luận quan trọng đã nổ ra tại Tây Ban Nha về các dân tộc mới được phát hiện. Một số người cho rằng họ là những "kẻ nô lệ bẩm sinh" – một cụm từ của Aristotle – ám chỉ những người không có khả năng tự quản lý bản thân.

Tuy nhiên, triết gia vĩ đại dòng Đa Minh Francisco de Vitoria, cùng với Bartolomé Las Casas – người được mệnh danh là "người bảo vệ người da đỏ" – đã lập luận rằng các dân tộc này rõ ràng có thể chế và luật lệ riêng, và cả họ lẫn người Tây Ban Nha đều cần được chỉ dẫn một con đường tốt đẹp hơn. Điều này không mang lại hiệu quả tức thì – các ý tưởng hiếm khi làm được điều đó – nhưng nó đã đặt nền móng cho luật nhân quyền quốc tế và phong trào bãi nô bắt nguồn từ tinh thần Kitô giáo.

Thật đáng tạ ơn khi người Kitô giáo đã "tái chinh phục" Tây Ban Nha vào năm 1492; nếu Hồi giáo vẫn còn nắm quyền tại đó, thì châu Mỹ – và cả thế giới – ngày nay chắc chắn sẽ rất khác biệt.

Lịch sử vốn phức tạp nhưng lại phơi bày những sự thật nghiệt ngã. Vì vậy, hãy cứ tôn vinh các Dân tộc Bản địa nếu bạn muốn (tốt nhất là vào một ngày khác). Người Kitô giáo tin rằng mọi dân tộc đều được tạo dựng theo hình ảnh và họa ảnh Thiên Chúa. Tuy nhiên, hãy khước từ xu hướng thay thế truyền thống phương Tây của chúng ta như hiện nay. Columbus và cả chúng ta nữa, đều xứng đáng nhận được sự tôn trọng đúng mực.

 

Hôm Chúa Nhật, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV thông báo rằng ngài sẽ trải qua phẫu thuật để loại bỏ một "khối u khu trú" được phát hiện trong phổi sau khi được kiểm tra y tế gần đây.

Đức Giáo Hoàng người Mỹ 71 tuổi đã đưa ra thông báo này trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật và dự kiến sẽ trải qua phẫu thuật trong những ngày tới.

Ngài nói: "Các bạn thân mến, trong một số lần khám sức khỏe gần đây, các bác sĩ đã phát hiện một khối u khu trú trong phổi của tôi. Khối u được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và nằm ở vị trí rõ ràng. Các bác sĩ cho rằng phẫu thuật là cần thiết. Theo lời khuyên của họ, tôi đã quyết định tiến hành phẫu thuật để loại bỏ nó."

Các nốt phổi là những cụm tế bào nhỏ trong phổi, thường được phát hiện trong các xét nghiệm hình ảnh. Theo Mayo Clinic, hầu hết chúng không phải là ung thư và có thể là mô sẹo từ các bệnh nhiễm trùng phổi trước đó.

Trong một thông điệp ủng hộ, Thủ tướng Ý, Giorgia Meloni, nói: "Tôi muốn bày tỏ với Đức Thánh Cha sự cảm thông cá nhân của tôi và của Chính phủ Ý đối với thử thách mà Ngài phải đối mặt trong những ngày tới."

"Sự điềm tĩnh và thanh thản mà ngài thể hiện khi nói về điều đó trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật hôm nay khiến chúng ta yên tâm. Tôi tin chắc rằng người dân Ý cũng sẽ không ngần ngại thể hiện sự ủng hộ và tình cảm của mình."

Ca phẫu thuật của Giáo hoàng dự kiến diễn ra vào những ngày đầu tuần này và thời gian hồi phục sau phẫu thuật ước tính khoảng một tuần, theo lời ông Matteo Bruni, Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh.

Theo hãng tin Vatican News, ca phẫu thuật dự kiến sẽ diễn ra vào hôm Thứ Ba, 13 Tháng Mười, tại Bệnh viện Gemelli ở Rôma, nơi từng điều trị cho các vị giáo hoàng trước đây, bao gồm cả Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã phải cắt bỏ một phần phổi sau một đợt nhiễm trùng đường hô hấp nghiêm trọng hồi trẻ.

Các nốt phổi là những vùng mô phát triển dày đặc hơn bình thường và thường không gây ra triệu chứng. Mặc dù không phải là hiếm gặp, nhưng chúng cần được đánh giá cẩn thận vì các nốt ung thư sẽ khó điều trị hơn khi bệnh tiến triển.

Tiền sử bệnh lý của bệnh nhân, bao gồm việc sử dụng thuốc lá trong quá khứ và hiện tại, tiếp xúc với radon, các bệnh nhiễm trùng gần đây, tình trạng viêm nhiễm và tiền sử ung thư, đều được đánh giá.

Việc đánh giá rủi ro cũng xem xét vị trí của khối u, cũng như kích thước, tốc độ phát triển, sự tích tụ canxi và liệu các vùng biên có nhẵn, không đều hay sần sùi.

Các khối u nhỏ và không phát triển thường không phải là ung thư.

Nếu khối u phát triển lớn hơn, bệnh nhân sẽ được theo dõi tích cực bằng một loạt các lần chụp chiếu, thường là chụp CT. Các nghiên cứu cho thấy khoảng 95% khối u là lành tính.

Đức Giáo Hoàng được biết đến là người có lối sống năng động, ngài chơi tennis hàng tuần và bơi lội tại khu nghỉ dưỡng mùa hè của Giáo hoàng ở Castel Gandolfo.

Thông báo về tình trạng sức khỏe của ngài được đưa ra trước chuyến đi dự kiến tới Uruguay, Á Căn Đình và Peru từ ngày 6 đến 17 tháng 11. Hiện vẫn chưa rõ liệu cuộc phẫu thuật và thời gian hồi phục có ảnh hưởng đến lịch trình hay không, mặc dù theo hãng tin AP, Đức Giáo Hoàng vẫn dự định thực hiện chuyến đi.

---

Source:Newsweek

What Is a Lung Nodule? Pope Leo To Undergo Surgery To Remove Lump

 

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump đã ủng hộ lập luận dựa trên Kinh Thánh của một mục sư nhằm biện minh cho việc phát trực tiếp vụ hành quyết Nidal Hasan, kẻ xả súng hàng loạt tại Fort Hood, ngay cả khi tổng thống nói rằng ông sẽ đích thân quyết định liệu chương trình phát sóng gây tranh cãi này có được tiến hành hay không.

Tổng thống Trump đã đăng lại một bài báo có nội dung về Robert Jeffress, mục sư cao cấp của Nhà thờ First Baptist Dallas và là một đồng minh lâu năm của Tổng thống Trump, người lập luận rằng việc hành quyết công khai sẽ chứng minh tính thánh thiêng của mạng sống con người.

Bài đăng này đã làm sâu sắc thêm sự chia rẽ giữa các nhà lãnh đạo tôn giáo sau khi Giáo hoàg Lêô XIV nhắc lại lập trường phản đối án tử hình của Giáo Hội Công Giáo và nhà lãnh đạo Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ trực tiếp lên án đề xuất phát sóng trực tiếp.

Động thái này cũng diễn ra trong bối cảnh sự phản đối ngày càng gia tăng trong số các nhà lập pháp thuộc đảng Dân chủ và một số thành viên đảng Cộng hòa, những người ủng hộ việc hành quyết Hasan nhưng phản đối việc phát trực tiếp quá trình này.

"Có hai luồng suy nghĩ: không công khai và công khai," Tổng thống Trump nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Bảy.

"Vì các bạn biết đấy, nếu cho mọi người thấy điều đó, có lẽ những người khác sẽ không làm những gì ông ấy đã làm," Tổng thống Trump nói. "Vì vậy, cuối cùng tôi sẽ đưa ra quyết định. Tôi biết quân đội muốn làm gì, nhưng tôi sẽ đưa ra quyết định."

Những bình luận của ông cho thấy phương án phát trực tiếp vẫn đang được xem xét, một ngày sau khi Tổng thống Trump tuyên bố ông đã "hoàn toàn" chấp thuận kế hoạch của Ngũ Giác Đài.

Tổng thống Trump cũng bảo vệ án tử hình, mô tả Hasan là "một kẻ giết người tàn bạo" đã "giết 13 người một cách lạnh lùng" và làm bị thương hơn 20 người khác.

"Một số người trong số đó sẽ không bao giờ lấy lại được cuộc sống đúng nghĩa của mình", Tổng thống Trump nói.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết quân đội sẽ công khai phát trực tiếp vụ xử bắn Hasan vào ngày 3 tháng 12 vì "mọi người cần hiểu rằng những hành động như thế này sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng".

Vào ngày 5 tháng 11 năm 2009, Hasan, một cựu thiếu tá quân đội và bác sĩ tâm thần, đã đến một trung tâm giải quyết tại Fort Hood ở Texas, nơi các binh sĩ đang chuẩn bị cho việc triển khai.

Các nhân chứng cho biết anh ta đã hét lên "Allahu Akbar," tiếng Ả Rập có nghĩa là "Thượng đế vĩ đại," trước khi nổ súng bằng một khẩu súng lục có gắn đèn laser.

Vụ tấn công đã khiến 13 người thiệt mạng và hơn 30 người khác bị thương, trở thành một trong những vụ xả súng đẫm máu nhất từng xảy ra tại một căn cứ quân sự của Mỹ.

Hasan bị các viên chức cảnh sát dân sự đến hiện trường bắn nhưng may mắn sống sót. Anh bị liệt một phần và đã phải ngồi tù nhiều năm tại Trại giam kỷ luật của quân đội Mỹ ở Fort Leavenworth, Kansas.

Trong phiên tòa quân sự, Hasan phần lớn từ chối phản bác cáo buộc của chính phủ. Thay vào đó, anh ta công khai thừa nhận mình là người nổ súng và nói với bồi thẩm đoàn rằng bằng chứng sẽ chứng minh anh ta đã thực hiện vụ tấn công.

Ông tự mô tả mình là một người lính đã "đổi phe" và lập luận rằng hành động của ông nhằm mục đích ngăn chặn quân đội Mỹ triển khai đến các quốc gia Hồi giáo.

Năm 2013, bồi thẩm đoàn quân sự đã kết tội ông ta 13 tội danh giết người có chủ ý và hàng chục tội danh cố ý giết người trước khi tuyên án tử hình.

Robert Jeffress biện hộ cho việc phát sóng trực tiếp vụ hành quyết Hasan.

Jeffress cho rằng án tử hình có nền tảng trong Kinh Thánh và lập luận rằng việc cho phép nhiều người chứng kiến một vụ hành quyết sẽ củng cố thông điệp mà nó muốn truyền tải.

"Án tử hình được Chúa truyền dạy trong Sáng thế ký 9:6 để nhắc nhở mọi người về sự thiêng liêng của mạng sống con người," Jeffress nói với tờ Dallas Morning News. "Càng nhiều người thấy được chân lý đó được minh họa qua một vụ hành quyết công khai thì càng tốt."

Ông nói với tờ báo rằng án tử hình "không phải là sự gợi ý của Chúa; mà là mệnh lệnh của Chúa."

"Vì Chúa đã ban án tử hình như một bài học răn đe cho xã hội, để dạy họ về sự thiêng liêng của sự sống, nên càng nhiều người chứng kiến nó thì càng tốt", Jeffress nói, và cho biết thêm rằng ông có thể sẽ xem vụ hành quyết.

Đức Giáo Hoàng Lêô và Đức Tổng Giám Mục Coakley lên án kế hoạch tử hình.

Đức Lêô không đề cập cụ thể đến Hasan hay buổi phát trực tiếp được đề xuất, nhưng đã nhắc lại lập trường phản đối án tử hình của Giáo Hội Công Giáo.

"Án tử hình là không thể chấp nhận được vì nó là sự tấn công vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người," Đức Lêô nói vào thứ Bảy.

"Lợi ích chung có thể được bảo vệ và các yêu cầu của công lý có thể được đáp ứng mà không cần đến án tử hình," Đức Giáo Hoàng nói thêm, lập luận rằng các hệ thống giam giữ hiện đại có thể bảo vệ công chúng mà không loại bỏ khả năng chuộc tội.

Đức Tổng Giám Mục Paul Coakley, chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, đã trực tiếp lên án đề xuất phát trực tiếp là "một sự cổ vũ man rợ cho nền văn hóa chết chóc" và "cần phải được xem xét lại".

Ông nói: "Việc hành quyết công khai, ngay cả đối với người đã gây ra tội ác nghiêm trọng, chỉ càng làm suy yếu thêm nền tảng đạo đức của quốc gia chúng ta và làm hoen ố lương tâm của người dân."

JD Vance và đảng Cộng hòa đặt câu hỏi về vụ hành quyết Hasan được phát sóng.

Phó Tổng thống JD Vance, một người Công Giáo, hôm thứ Sáu đã bày tỏ nghi ngờ về việc liệu chính phủ cuối cùng có phát trực tiếp vụ hành quyết hay không.

"Tôi không biết điều đó có thực sự xảy ra hay không," Vance nói, và cho biết thêm rằng nếu vụ hành quyết được phát sóng, "tôi sẽ không xem."

Vance cũng kêu gọi công chúng đừng quên những tội ác của Hasan. "Vì vậy, bất kể tranh cãi về phương pháp hành quyết là gì, tôi hy vọng mọi người đừng quên rằng đây là một kẻ đã tàn bạo sát hại rất nhiều người vô tội", ông nói.

Một số nhà lập pháp đảng Cộng hòa cũng phân biệt rõ ràng giữa việc ủng hộ án tử hình đối với Hasan và việc phản đối phát sóng công khai vụ việc.

" Hasan đáng phải đối mặt với án tử hình, nhưng việc công khai và phát trực tiếp vụ hành quyết của anh ta thì thật quá ghê tởm," Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis của Bắc Carolina nói.

Thượng Nghị Sĩ John Curtis của bang Utah cảnh báo rằng "một nền văn minh sẽ suy tàn khi nó nuôi dưỡng sự thèm khát đối với các vụ hành quyết như một hình thức giải trí", trong khi Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski của bang Alaska cho rằng việc phát trực tiếp có thể mang lại cho Hasan "sự tử đạo mà anh ta tìm kiếm".

Dân biểu Austin Scott của bang Georgia đã nói: "Tôi hoàn toàn ủng hộ án tử hình, nhưng phát trực tiếp các vụ hành quyết là điều mà những kẻ thánh chiến thường làm. Nước Mỹ tốt hơn thế."

Sự phản đối cũng đến từ người thân của một số nạn nhân tại Fort Hood. Kristopher Craig, người có anh trai là binh nhì Michael Pearson thiệt mạng trong vụ tấn công tại Fort Hood, đã kêu gọi Tổng thống Trump và Hegseth không phát sóng trực tiếp vụ hành quyết, lập luận rằng "có sự khác biệt giữa trách nhiệm giải trình và sự phô trương".

"Tôi muốn mọi người nhớ đến ông ấy vì con người thật của ông ấy... chứ không chỉ đơn thuần là cái tên được viện dẫn để giải thích hay biện minh cho một quyết định của chính phủ," Craig viết trong một bức thư được chia sẻ với Newsweek.

Austin Sarat, một giáo sư tại Đại học Amherst, người đã viết nhiều về án tử hình, trước đây đã nói với Newsweek rằng mặc dù xử bắn là "luôn luôn tàn bạo", nhưng việc phát trực tiếp vụ hành quyết "sẽ biến sự tàn bạo đó thành một màn trình diễn độc ác".

"Phát trực tiếp sẽ không giáo dục," Sarat nói. "Nó sẽ gây ra nỗi kinh hoàng."

Trung tâm Thông tin về Án tử hình cho biết với Newsweek rằng không có ghi nhận nào về việc một vụ hành quyết từng được phát trực tiếp trên mạng ở Hoa Kỳ và cho biết các vụ hành quyết công khai cuối cùng diễn ra vào những năm 1930.

 

Christa Pike, người phụ nữ bị hành quyết bằng tiêm thuốc độc hồi tháng trước ở Tennessee nhưng vụ việc đã bị xử tử bất thành, đã được xuất viện và hiện đang ở trong tù, theo lời luật sư của bà.

Bà ta đã được chuyển trở lại Trung tâm Phục hồi chức năng Deborah K. Johnson ở Nashville, nơi bà ta bị giam giữ trước khi bị hành quyết theo kế hoạch vào ngày 30 tháng 9.

"Christa Pike đã được xuất viện từ một bệnh viện địa phương và hiện đang ở Trung tâm Phục hồi chức năng Deborah K. Johnson, nơi bà đã được điều trị hơn 30 năm", các luật sư của bà, Stephen Ferrell, Luke Ihnen, Randy Spivey và Kelly Gleason, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy. "Bà ấy biết ơn những người ứng cứu đầu tiên và đội ngũ y tế vì sự chăm sóc của họ trong những hoàn cảnh đặc biệt này. Bà ấy vẫn đang tiếp tục được chăm sóc y tế tại nhà tù, và chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi quá trình hồi phục của bà ấy."

Bà Pike, 50 tuổi, đã được tiêm hai liều thuốc gây chết người, nhưng nhóm luật sư của bà đã xác nhận ngay sau khi thủ tục thất bại rằng, trong một diễn biến chưa từng có, bà vẫn còn sống và đã được vào bệnh viện. Một nhân chứng, một người tham dự buổi họp báo, cho biết có thể nghe thấy bà ngáy rất to khoảng một giờ sau khi thủ tục bắt đầu. Sau đó, bà được đưa bằng xe cứu thương đến một bệnh viện trong khu vực.

Hôm thứ Ba, đội ngũ luật sư của bà cho biết bà đã tỉnh lại và đang nói chuyện từ giường bệnh.

Hôm thứ Tư, Pike bắt đầu "thực hiện những bước đi hạn chế" với sự trợ giúp, theo nhóm của cô. Và đến thứ Năm, các luật sư của cô đã nêu chi tiết thêm về tiến triển, cho biết trong một tuyên bố rằng cô ấy đang đi lại "với một số trợ giúp" và cánh tay của cô ấy "đang hồi phục và lấy lại khả năng vận động và sức mạnh". Họ cũng cho biết "phổi của cô ấy đã thông thoáng và cô ấy đã bắt đầu ăn uống bình thường".

Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình, Pike là người duy nhất được biết đến đã sống sót sau một vụ hành quyết ở Mỹ.

Năm 1995, Pike bị kết tội giết hại dã man bạn học cùng lớp, Colleen Slemmer, 19 tuổi. Hồ sơ tòa án cho thấy Pike, khi đó 18 tuổi, đã tra tấn và giết Slemmer, dùng dao phay và dao rọc giấy chém cô trong khoảng một giờ đồng hồ tại một khu rừng trong khuôn viên Đại học Tennessee, với sự giúp đỡ của bạn trai và một người bạn.

Việc thi hành án tử hình đối với Pike được phép tiến hành sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ nỗ lực vào phút chót nhằm ngăn chặn nó. Bà sẽ là người phụ nữ đầu tiên bị hành quyết ở tiểu bang này kể từ năm 1820.

Hiện vẫn chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với Pike trong thời gian tới.

Các luật sư của Pike đã tham dự một phiên điều trần khẩn cấp tại tòa án quận Davidson hôm thứ Tư, trong đó họ đã yêu cầu và được chấp thuận một phán quyết nói rằng sở cải huấn Tennessee phải bảo quản hồ sơ và các bằng chứng khác về vụ tiêm thuốc độc thất bại của bà.

Đội ngũ luật sư của bà đã tiếp tục kêu gọi Thống đốc Tennessee Bill Lee giảm án tử hình cho Pike, thúc giục ông thay đổi bản án thành tù chung thân không ân xá để tiểu bang không thể thực hiện án tử hình Pike lần thứ hai. Các luật sư của bà cho biết đây là thủ tục thông thường sau khi một tù nhân sống sót sau các thủ tục hành quyết thất bại.

Tuy nhiên, trong khi những người khác đã sống sót sau những ca phẫu thuật thất bại trước đó, Pike là tù nhân duy nhất được biết đến trong kỷ nguyên tử hình hiện đại của Hoa Kỳ còn sống sau khi thực sự bị tiêm hóa chất gây chết người.

"Bang không hề hứa hẹn rằng bà Pike sẽ không bị hành quyết trong tương lai", Ihnen, một trong những luật sư của bà Pike, nói trước tòa hôm thứ Tư.

 

Các nhà thần học và Hồng Y hàng đầu cùng xem xét giáo lý, lòng sùng kính và lịch sử liên quan đến Đức Maria, gần một năm sau khi Vatican gây tranh cãi khi cho rằng tước hiệu này là không thích hợp để sử dụng chính thức.

Edward Pentin, trong bản tin ngày 9 tháng 10 năm 2026 của tạp chí National Catholic Register, cho biết: Hai vị Hồng Y, các nhà thần học hàng đầu cùng nhiều học giả khác đã lên tiếng bảo vệ tước hiệu "Đấng Đồng Công Cứu Chuộc" (Co-Redemptrix) dành cho Đức Trinh Nữ Maria tại một hội nghị quốc tế ở Rome. Họ nhấn mạnh sự cộng tác độc đáo của ngài trong công cuộc cứu chuộc nhân loại, đồng thời khẳng định rằng vai trò của ngài luôn lệ thuộc vào vai trò cứu độ của Đức Kitô.

Các Hồng Y Raymond Burke và Gerhard Müller đã khẳng định tước hiệu này của Đức Maria trong hội nghị diễn ra từ ngày 7 đến 8 tháng 10 với chủ đề De Maria numquam satis ("Về Đức Maria, không bao giờ là đủ"). Sự kiện quy tụ hơn 400 học giả, tu sĩ và giáo dân từ khắp nơi trên thế giới để thảo luận về các vấn đề giáo lý quan trọng làm nền tảng cho việc tôn kính Mẹ Thiên Chúa, cũng như vai trò của Đức Maria trong phụng vụ, lòng sùng kính và lịch sử.

Việc các Hồng Y lên tiếng bảo vệ tước hiệu sùng kính này diễn ra gần một năm sau khi Vatican công bố văn kiện Mater Populi Fidelis. Bản ghi chú giáo lý dài 23 trang này từng vấp phải nhiều chỉ trích khi cho rằng tước hiệu "Đấng Đồng Công Cứu Chuộc" dành cho Đức Trinh Nữ Maria là "luôn không thích hợp" (hoặc "không đúng lúc") trong ngôn ngữ chính thức của Giáo hội và trong phụng vụ, vì nó "có nguy cơ làm lu mờ vai trò trung gian cứu độ duy nhất của Đức Kitô và do đó có thể gây ra sự nhầm lẫn."

Trong bài phát biểu khai mạc hội nghị được tổ chức tại Viện Patristic Augustinianum ở Rome, Hồng Y Burke khẳng định rằng nếu được hiểu đúng đắn, tước hiệu này không hề đặt Đức Maria ngang hàng với Đức Kitô. Ngài khẳng định rằng chỉ một mình Đức Kitô là Đấng Cứu Chuộc, trong khi vai trò của Đức Maria hoàn toàn lệ thuộc và phục tùng Người. Dựa vào Kinh Thánh, các Giáo phụ, Hiến chế Lumen Gentium, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II và các nhà nghiên cứu về Đức Mẹ (Mariologists), ngài nhấn mạnh sự tham gia đặc biệt của Đức Maria vào công cuộc cứu chuộc.

Ngài cho rằng Công đồng Vatican II đã khẳng định nội dung cốt lõi của giáo huấn này, mặc dù Công đồng tránh dùng thuật ngữ "Đồng Công Cứu Chuộc" (Co-Redemptrix) để tránh những hiểu lầm có thể xảy ra. Đức Hồng Y Burke nói thêm rằng các cuộc hiện ra của Đức Mẹ Guadalupe vào năm 1531 là minh chứng sống động cho nền thần học này. Theo ngài, những lời Đức Mẹ nói với Juan Diego đã xác định ngài là Trinh Nữ Mẹ của Thiên Chúa chân thật, đồng thời hé lộ sứ mạng hiền mẫu của ngài là mang lòng thương xót, sự chữa lành và ơn cứu độ của Đức Kitô đến cho mọi dân tộc.

Ngài kết luận rằng lòng sùng kính Đức Mẹ Guadalupe cần củng cố sự trung thành với Đức Kitô, khuyến khích việc dâng mình cho Đức Maria như một con đường dẫn đến Người, và thôi thúc các tín hữu đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội biết kết hợp những đau khổ, sự phục vụ và việc làm chứng của mình với Đức Kitô vì ơn cứu độ của thế giới.

Trong bài phát biểu ngày 8 tháng 10, Đức Hồng Y Gerhard Müller mô tả tước hiệu "Đồng Công Cứu Chuộc" dành cho Đức Trinh Nữ Maria là một cách diễn đạt chính đáng của đức tin Công Giáo, chứ không phải là sự phóng đại gây hiểu lầm hay thách thức vị thế độc tôn của Đức Kitô với tư cách là Đấng Cứu Chuộc và Đấng Trung Gian duy nhất.

Cựu Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin cho biết tước hiệu này ghi nhận sự cộng tác đặc biệt và lệ thuộc của Đức Maria trong công cuộc cứu độ, một sự cộng tác được thực hiện "trong sự tự do do ân sủng mang lại". Ngài cho rằng sự cộng tác của Đức Mẹ mang tính "cấu thành" đối với mầu nhiệm Nhập Thể và gắn kết chặt chẽ với công trình cứu chuộc của Đức Kitô. Ngài lưu ý: "Nếu Đức Mẹ từ chối lời 'Xin vâng' (Fiat) của mình, thì tất cả chúng ta đã mãi mãi bị hư mất."

Vị Hồng Y người Đức bác bỏ quan điểm cho rằng nên từ bỏ tước hiệu này để tránh những phản đối từ phía Tin Lành; ngài cho rằng những lo ngại như vậy phản ánh một nền thần học chưa nhìn nhận đúng mức sự cộng tác tự do của con người với ân sủng.

Ngài nhấn mạnh rằng tước hiệu "Đồng Công Cứu Chuộc" cần được hiểu theo nghĩa loại suy (analogically): chỉ một mình Đức Kitô cứu chuộc nhân loại theo nghĩa trọn vẹn và hoàn hảo nhất, trong khi vai trò của Đức Maria hoàn toàn lệ thuộc và bắt nguồn từ ân sủng của Người. Ngài cũng lập luận rằng việc danh hiệu này xuất hiện muộn hơn dưới dạng một công thức thần học không làm suy giảm chân lý mà nó diễn tả, bởi lẽ Giáo hội thường dùng ngôn ngữ chính xác để diễn đạt những thực tại mà mình đã tin nhận từ lâu.

Hội nghị kéo dài hai ngày này bao gồm nhiều bài tham luận của các học giả Công Giáo, đi sâu vào các khía cạnh khác nhau của thần học về Đức Maria.

Một trong những diễn giả chính, Linh mục Manfred Hauke – giáo sư thần học tín lý tại Khoa Thần học Lugano (Thụy Sĩ) – đã trình bày về tước hiệu "Mẹ Thiên Chúa" (Divine Motherhood) của Đức Maria. Cha bác bỏ các giả thuyết lịch sử từ thế kỷ 19 vốn coi tín điều này chỉ là sự pha trộn tín ngưỡng với các giáo phái ngoại giáo thờ Artemis hoặc Isis. Cha đã chứng minh nền tảng vững chắc từ Kinh Thánh và các Giáo phụ đối với tước hiệu Theotokos (Đấng sinh Thiên Chúa), đồng thời nhấn mạnh rằng mầu nhiệm Nhập thể đòi hỏi sự cộng tác tích cực từ phía thụ tạo, và Đức Maria đã bày tỏ sự ưng thuận của mình trong biến cố Truyền Tin thay mặt cho toàn thể nhân loại.

Nhà thần học của Giáo hoàng, thuộc Dòng Đa Minh, Cha Wojciech Giertych đã trình bày tham luận với chủ đề “Vị thế ưu tiên của tình yêu trinh khiết trong tình mẫu tử của Đức Maria”. Trong đó, ngài vạch ra sự khác biệt sâu xa về mặt cảm xúc và tâm linh giữa tình yêu trinh khiết — vốn mang đặc điểm là sự kính sợ, tôn sùng và hoàn toàn không có tính chiếm hữu — với tình mẫu tử. Tình mẫu tử, nếu không được thanh luyện, có nguy cơ biến chất thành sự gắn bó vị kỷ; trong khi đó, nơi Đức Maria, hai khía cạnh này hòa quyện một cách hoàn hảo, mang lại cho Giáo hội một mẫu gương tuyệt vời về sự sinh hoa kết trái thiêng liêng bắt nguồn từ ân sủng và đức ái.

Trong bài thuyết trình của mình, nhà sử học Giáo hội kiêm giáo sư Roberto de Mattei cho biết quan điểm thần học về lịch sử liên quan đến biến cố Fatima xoay quanh hai trụ cột chính: “Nga sẽ gieo rắc những sai lầm khắp thế giới” và “Cuối cùng, Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ sẽ toàn thắng.”

Cha giải thích rằng sự toàn thắng của Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Đức Maria sẽ biểu lộ quyền thống trị mẫu tử của Người — Đấng đã vô nhiễm ngay từ giây phút đầu tiên. Với tư cách là Đấng Đồng Công Cứu Chuộc và Đấng Trung Gian ban phát mọi ân sủng, Đức Maria — thông qua sự hoán cải của nhân loại và việc đánh bại mọi sai lầm — đang chuẩn bị cho sự công nhận vương quyền của ngài cũng như vương quyền của Chúa Giêsu Kitô trên toàn nhân loại.

Ông de Mattei kết luận rằng lý do cho niềm hy vọng của chúng ta “chính là sự xác tín rằng Thiên Chúa luôn trung tín với những lời hứa của Người; bởi lẽ, như Thánh Augustinô hằng dạy: ‘Đấng đã khơi dậy niềm hy vọng nơi chúng ta sẽ không lừa dối chúng ta; Người sẽ ban cho chúng ta sự viên mãn của điều mà chúng ta hằng mong đợi.’ Niềm hy vọng này không dựa vào sức riêng của chúng ta, mà được đặt nơi Mẹ — Đấng được Thiên Chúa thiết lập làm Mẹ của niềm hy vọng thiêng liêng và là Đấng chiến thắng trong mọi cuộc giao tranh. Mẹ chính là nguồn cội của niềm tín thác và là nền tảng cho nền thần học lịch sử của chúng ta.”

Hội nghị khép lại với phiên thảo luận bàn tròn về chủ đề “Đức Maria trong thời đại ngày nay: Đức tin, Giáo lý và Lòng sùng kính trong thế giới đương thời”, với sự tham gia của Cha Lawrence Lew (Dòng Đa Minh) và ông Régis de Lassus — người sáng lập Salve Corda (Liên minh Quốc tế về các Ngày Thứ Bảy Đầu Tháng Fatima). và ông Timothy Tindal Robertson, cựu chủ tịch quốc gia của Hiệp hội Tông đồ Fatima tại Anh và xứ Wales.

Bà Virginia Coda Nunziante đã có lời phát biểu bế mạc; bà nhắc lại rằng hội nghị này chỉ là một chặng đường trong hành trình mà ban tổ chức dự định tiếp tục thực hiện "với sức lực khiêm tốn của mình cùng niềm tín thác to lớn vào lời hứa soi sáng con đường chúng ta đi: 'Cuối cùng, Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ sẽ toàn thắng'."

Trong một cuộc phỏng vấn trước thềm sự kiện, bà Nunziante chia sẻ với tờ Register rằng mục đích của hội nghị không phải là "gây thêm tranh cãi, mà là khôi phục sự minh định về mặt thần học."

Hội nghị bao gồm các hoạt động chầu Thánh Thể và lần hạt Mân Côi hằng ngày tại Vương cung thánh đường San Giovanni Battista dei Fiorentini. Sự kiện cũng nhận được nhiều thông điệp ủng hộ từ các quan chức Giáo triều, trong đó có Đức Hồng Y Víctor Fernández – Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, người đã chỉ đạo soạn thảo văn bản giáo lý Mater Populi Fidelis. Ngài bày tỏ sự tiếc nuối vì không thể tham dự sự kiện, nhưng đã gửi gắm "những lời chúc tốt đẹp nhất, nồng nhiệt và chân thành nhất" cũng như hiệp ý cầu nguyện cùng những người tham dự.

 

GHI NHẬN ĐẠI HỘI LINH MỤC VIỆT NAM TẠI HOA KỲ

Hành Trình Emmaus XI (5–8/10/2026)

Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Tổng Giáo phận Seattle

Đại hội Hành Trình Emmaus XI của các linh mục Việt Nam tại Hoa Kỳ được Liên đoàn Công giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ phối hợp tổ chức tại Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Tổng Giáo phận Seattle, từ ngày 5 đến ngày 8 tháng 10 năm 2026. Khi kết thúc đại hội, nhiều linh mục, trong số 140 tham dự viên, nhận định đây là một trong những kỳ đại hội thành công nhất.

Với lòng nhiệt thành, sự chu đáo và kinh nghiệm tổ chức, Linh mục Gioankim Đào Xuân Thành, chánh xứ Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Chủ tịch Miền Tây Bắc và Trưởng ban Tổ chức, đã thực sự tạo nên một bầu khí mới cho Hành Trình Emmaus XI năm nay.

Hành Trình Emmaus được tổ chức hai năm một lần tại những địa điểm khác nhau. Đây là sáng kiến của các linh mục Việt Nam tại Hoa Kỳ nhằm tạo cơ hội để các linh mục sống tình huynh đệ trong Chúa và bên nhau. Đồng thời, các ngài cũng có dịp trau dồi kiến thức và chia sẻ kinh nghiệm mục vụ.

Dựa trên chủ đề Đại hội Emmaus XI: “Sự Trung Tín Tạo Nên Tương Lai” (Tông thư Una fedeltà che genera futuro, Đức Giáo hoàng Lêô XIV, ngày 8/12/2025), các giám mục đã có những chia sẻ sâu sắc nhưng gần gũi với anh em linh mục về ơn gọi và căn tính linh mục. Đặc biệt, các ngài nhấn mạnh đến hồng ân thánh thiêng của tình huynh đệ linh mục mà mỗi linh mục được lãnh nhận nhưng không.

Sự hiện diện trọn vẹn trong hai ngày của Đức cha Earl K. Fernandes, Giám mục Giáo phận Columbus, Ohio, kiêm Chủ tịch Ủy ban Mục vụ cho người Châu Á – Thái Bình Dương thuộc Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, đã thể hiện sự quan tâm và ưu ái của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ đối với cộng đồng Công giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ. Ngài chia sẻ: “Tình huynh đệ dành cho nhau và sự trung tín với Thiên Chúa sẽ giúp tiến xa hơn công việc của Chúa Thánh Thần.” (Đức cha Earl K. Fernandes).

Do bận công tác mục vụ xa, Đức Tổng Giám mục Seattle Paul D. Etienne, D.D., S.T.L., đã cử Đức cha phụ tá Frank Schuster. D.D., đến chúc mừng và hiện diện với các linh mục tại đại hội, thay mặt ngài.

Đặc biệt, các giám mục Việt Nam đã ưu ái đồng hành với các linh mục trong suốt bốn ngày đại hội, gồm: Đức cha Micae Phạm Minh Cường, D.D., Giám mục Giáo phận San Diego; Đức cha Giuse Nguyễn Thế Phương, D.D., Giám mục Giáo phận Kamloops, Canada; Đức cha Tôma Nguyễn Thái Thành, D.D., Giám mục phụ tá Giáo phận Orange, California; và Đức cha Phêrô Bùi Văn Đại, D.D., Giám mục phụ tá Giáo phận Phoenix, Arizona.

Các giám mục đã chủ tế và giảng lễ, cầu nguyện giờ Kinh Phụng vụ, chầu Thánh Thể và trình bày những đề tài và chia sẻ với các linh mục. Tấm lòng của các ngài dành cho anh em linh mục thật thân tình, như thể các linh mục là những người con, người em trong gia đình của mình.

Các giám mục cũng khuyến khích và mời gọi các linh mục Việt Nam tại Hoa Kỳ dành thời gian tham dự những kỳ Emmaus trong tương lai. Đức cha Giuse Nguyễn Thế Phương chia sẻ: “Nếu con chỉ lo giáo xứ mà quên anh em linh mục, một ngày nào đó con có thể có mọi thứ… trừ niềm vui làm linh mục.”

Đại hội năm nay cũng có những điểm mới trong các đề tài và thành phần thuyết trình viên. Bên cạnh các giám mục, Ban Nội dung Đại hội đã mời nữ tu Theresa Trần Hồng Phước, LHC, chuyên ngành tâm lý trị liệu và linh hướng, cùng nữ tu Catarina Nguyễn Việt Oanh trình bày đề tài “Sức Khỏe Tâm Hồn Cho Linh Mục.” Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Linh, Ed.D., chuyên ngành công nghệ thông tin, trình bày đề tài “AI – Cơ Hội và Thách Đố cho Mục Vụ của Linh Mục.” Đức ông Gioan Baotixita Phạm Mạnh Cương, J.C.L., S.T.D., h.c., trình bày đề tài “Mục Vụ Hôn Phối cho Người Di Dân.”

Các linh mục có thể lựa chọn những đề tài phù hợp với nhu cầu mục vụ và học hỏi của mình. Các ngài bày tỏ niềm vui trước sự tham gia của các chuyên gia, tu sĩ và giáo dân cùng thao thức, đồng hành trong công việc mục vụ mà các ngài đang thao thức cho đàn chiên.

Bên cạnh ấy, điểm son trong Đại hội Emmaus XI chính là sự khéo léo và tài tình của Cha Chánh xứ và Giáo dân Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Seattle, đặc biệt tu sĩ và các anh chị em tình nguyện viên. Sự ân cần đưa đón, chuẩn bị quà lưu niệm, chụp hình, âm thanh ánh sáng, chuẩn bị phụng vụ, và sự phục vụ tận tình cho các bữa ăn đậm hương vị quê hương, và cao điểm là tour du lịch ngắn vào chiều thứ Ba và tiệc Tạ ơn tối thứ Tư. Trái tim phục vụ của Cha Chánh xứ và Giáo dân đã ghi đậm nét trong từng giám mục và linh mục tham dự Đại hội Emmaus XI.

Thay mặt Liên đoàn Công giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ, Ban Thường Vụ Liên Đoàn kính chúc quý Đức cha, quý cha, đặc biệt là cha Gioankim Đào Xuân Thành cùng cộng đoàn Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam tại Seattle, luôn tràn đầy ân sủng của Thiên Chúa.

Trong tháng Mân Côi, nhờ lời chuyển cầu của Mẹ La Vang, xin Chúa ban muôn ơn lành và trả công bội hậu cho quý ân nhân, cùng quý anh chị em luôn cầu nguyện và nâng đỡ ơn gọi linh mục, tu sĩ nam nữ.

“Ôi Máu Châu Báu Cực Thánh Chúa Giêsu,

Xin thanh tẩy và thánh hóa các linh mục của Chúa.”

Hẹn gặp tại Emmaus XII, từ ngày 9 đến ngày 12 tháng 10 năm 2028!

TM BTV

Lm Gioan Nguyễn Vũ Việt

Tổng Thư Ký

 

1. Việc Tổng thống Trump tuyên bố ngừng bắn năng lượng giữa Nga và Ukraine là một tin tức bất ngờ đối với Kyiv.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Ukraine, Heorhii Tykhyi, cho biết Ukraine không hề có thông tin gì về thỏa thuận ngừng bắn năng lượng mà Tổng thống Donald Trump tuyên bố vào ngày 11 tháng 10.

Tổng thống Trump đã thông báo về lệnh ngừng bắn trong một bài đăng trên Truth Social, viết rằng "Có hiệu lực ngay lập tức, đã có một lệnh ngừng bắn về năng lượng trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine. Cả hai bên đã đồng ý."

Trump nói: "Cả hai bên đã đồng ý", nhưng trong một cuộc phỏng vấn ngắn sau thông báo của ông ta, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói với Axios: "Nếu Tổng thống Trump đã đàm phán với Putin, xin hãy cho chúng tôi biết khi nào lệnh ngừng bắn bắt đầu. Chúng tôi đã sẵn sàng và sẽ chấp nhận nó."

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Ukraine cũng bày tỏ nghi ngờ rằng Nga đã được thông báo về thỏa thuận ngừng bắn.

Hôm Thứ Bẩy, 16 Tháng Năm, phát biểu tại một cuộc họp báo ở New Delhi trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh BRICS đang diễn ra, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc rằng mỗi ngày Tổng thống Trump ngồi trước computer, sáng tác ra những chuyện hoang đường để kể cho thế giới như một kẻ độc thoại hoang tưởng.

"Mỗi ngày đều mang đến một thông điệp khác nhau, đôi khi thậm chí là hai thông điệp khác nhau trong cùng một ngày, điều này càng làm gia tăng sự ngờ vực. Ông ấy vừa nói Iran đã chấp nhận tất cả mọi thứ yêu sách của Mỹ. Vài giờ sau đó, ông ta lại đe dọa sẽ xóa sổ Iran khỏi bản đồ thế giới vì Iran không chấp nhận gì cả. Tôi tự hỏi ông ta đang hành động như một kẻ độc thoại hoang tưởng hay như một người đang thao túng thị trường chứng khoán bằng những câu chuyện hoang đường?" nhà ngoại giao hàng đầu của Iran nói.

Sau khi có tin về thông báo của Tổng thống Trump, Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đã thảo luận về đề xuất ngừng bắn năng lượng với Thủ tướng Canada Mark Carney, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Tổng thư ký NATO Mark Rutte, đồng thời lưu ý rằng Kyiv đang "chờ đợi thông tin chi tiết từ phía Mỹ" về đề xuất ngừng bắn.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Về phía chúng tôi, Ukraine luôn hoàn toàn ủng hộ các bước đi hướng tới giảm leo thang, bảo vệ tính mạng và các quyết định cần thiết để chấm dứt chiến tranh và bảo đảm hòa bình lâu dài."

Đây không phải là lần đầu tiên Tổng thống Trump tuyên bố ngừng bắn giữa Ukraine và Nga, nhưng một thỏa thuận cụ thể vẫn chưa đạt được cho đến nay.

Thông báo của Tổng thống Trump được đưa ra chưa đầy một giờ sau khi Tổng thống Zelenskiy trả lời phỏng vấn của ABC News, trong đó ông nói rằng nếu Tổng thống Trump có thể dàn xếp một thỏa thuận ngừng bắn hai tháng với Putin, ông ấy có thể chuẩn bị cho Ukraine tổ chức một cuộc bầu cử tổng thống mới.

Ukraine đã ban hành thiết quân luật khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022, nhưng các cuộc bầu cử không thể được tổ chức khi thiết quân luật có hiệu lực.

Tổng thống Trump và các đồng minh của ông cho rằng Ukraine nên bầu một tổng thống khác, và cáo buộc Tổng thống Zelenskiy kéo dài cuộc chiến.

Nhưng trong cùng khoảng thời gian đó, Nga vẫn tiếp tục tấn công các mục tiêu dân sự trên khắp Ukraine, bao gồm cả cơ sở hạ tầng năng lượng của Kyiv.

[Kyiv Independent: Trump's Russia-Ukraine energy ceasefire claim is news to Kyiv]

2. ISW báo cáo Ukraine tái hiện chiến thuật Vivaldi của mình bên ngoài Kramatorsk và đẩy lùi Nga qua sông Siverskyi ở Donets.

Viện Nghiên cứu Chiến tranh, gọi tắt là ISW cho biết lực lượng Ukraine đang tiến về phía đông Sloviansk và Kramatorsk, và ngay cả các blogger quân sự Nga cũng thừa nhận điều đó. Những thắng lợi này có thể là kết quả của nhiều tháng chuẩn bị, tương tự như chiến dịch Vivaldi gần Lyman, mà Ukraine tuyên bố đã giành lại được 176 km² lãnh thổ. Các nhà bình luận Nga đã bắt đầu nghi ngờ khả năng Mạc Tư Khoa có thể chiếm được hai thành phố này.

Cuộc tấn công kéo dài nhiều năm của Nga vào Vành đai Pháo đài, tức là chuỗi các thành phố then chốt trong hệ thống phòng thủ của Ukraine ở tỉnh Donetsk, đã bị đình trệ kể từ khi chiến dịch Vivaldi bắt đầu. Không thể chiếm được những thành phố này, Nga tiếp tục tấn công chúng từ trên không. Ngày 8 tháng 10, một quả bom của Nga đã giết chết 30 người trên hai xe buýt ở Kramatorsk.

Bên kia sông Siverskyi Donets

Theo ISW đưa tin, các blogger quân sự Nga cho biết lực lượng Ukraine đã giải phóng Ozerne và tiến về phía đông Pyskunivka hướng tới Kryva Luka. Họ cũng xác nhận rằng quân đội Ukraine đã đẩy lùi lực lượng Nga khỏi Pyskunivka. Hiện tại, quân Ukraine đang phản công về phía Kryva Luka từ phía tây và tây bắc, từ bên kia sông.

ISW nhận định những tuyên bố lặp đi lặp lại của Nga về việc vượt sông là đáng chú ý, bởi vì sông Siverskyi Donets là một chướng ngại vật tự nhiên quan trọng. Kryva Luka là một ngọn đồi chiến lược nằm ngay phía nam con sông. Từ đó, Ukraine có thể phát động thêm các cuộc phản công. ISW đánh giá rằng lực lượng Ukraine chắc chắn đã đẩy lùi quân Nga khỏi cả hai bờ sông trong khu vực này.

Những đỉnh núi mà Nga muốn chinh phục

Sau khi Vivaldi giải phóng mặt bằng gần Lyman vào tháng 9, Nga chuyển hướng tấn công về phía nam tới Mykolaivka và Sloviansk. Theo ISW, lực lượng Nga có thể coi Mykolaivka, nằm ngay phía đông Sloviansk, là mục tiêu chính. Các vị trí cao của thành phố sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho một cuộc tấn công vào thành phố. Các cuộc tiến công của Ukraine ở phía đông bắc và đông nam của thị trấn hiện đang ngăn cản Nga chiếm giữ địa hình này.

Phía đông Kramatorsk, các blogger quân sự tuyên bố quân Ukraine đã giải phóng Malynivka và tiến công giữa Fedorivka Druha và Holubivka. Họ cũng báo cáo đạt được những thắng lợi ở phía nam Minkivka và gần Fedorivka.

ISW cho biết các cuộc phản công có thể hướng tới mục tiêu rộng lớn hơn của Ukraine: đó là đẩy lực lượng Nga về phía đông, ra khỏi khu vực Sloviansk–Kramatorsk và tiến về phía kênh đào Siverskyi Donets–Donbas.

Các cuộc phản công đã diễn ra trong nhiều tuần. Ngày 29 tháng 9, nhà quan sát quân sự Ukraine Kostiantyn Mashovets báo cáo về các cuộc phản công ở cùng khu vực, cho biết Tập đoàn quân hỗn hợp số 3 của Nga đã mất một số quân rất lớn mà không đạt được thắng lợi nào. ISW đánh giá rằng các cuộc tấn công này dựa trên nhiều tháng chuẩn bị nhằm làm suy yếu khả năng tấn công của Nga.

Trước chiến dịch Vivaldi, lực lượng Ukraine đã tấn công vào các phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa của Nga, giành được ưu thế về máy bay điều khiển từ xa trước khi phản công. Họ đã sử dụng chiến thuật tương tự trước các cuộc phản công Oleksandrivka vào đầu năm 2026.

Mạc Tư Khoa dường như đã nhận ra xu hướng này. Một quan chức quân sự Ukraine cho biết vào ngày 7 tháng 10 rằng Nga đang điều động các đơn vị máy bay điều khiển từ xa và lực lượng đặc nhiệm Spetsnaz từ các khu vực yên tĩnh hơn đến hướng Sloviansk-Kramatorsk. Ukraine cũng đã tổ chức lại bộ chỉ huy của mình trong và xung quanh tỉnh Donetsk vào đầu tháng 9, điều này có thể đang làm giảm bớt các cuộc tấn công của Nga từ phía đông, theo ISW.

Theo ISW đưa tin, một blogger quân sự người Nga gọi ước muốn của các tướng lãnh Nga mở cuộc tiến công về khu vực Sloviansk-Kramatorsk là một viễn cảnh "xa vời". Ông cho rằng một cuộc tấn công của Nga từ Siversk về phía Sloviansk có thể "chắc chắn" thất bại hoặc chịu tổn thất nặng nề trừ khi Nga chiếm lại được các khu rừng phía nam Lyman.

Theo đánh giá của ISW, các cuộc phản công ở phía đông hai thành phố dường như hỗ trợ Vivaldi. Cùng với thất bại của Nga ở phía bắc sông, chúng có thể làm gián đoạn hoàn toàn cuộc tấn công của Nga hướng tới Sloviansk từ phía đông.

Nếu Ukraine giữ được Kryva Luka và ngăn Nga tiến vào cao nguyên Mykolaivka, gọng kìm của Mạc Tư Khoa ở Sloviansk và Kramatorsk sẽ mất đi vị trí mà nó được xây dựng dựa trên đó.

[Euromaidan: Ukraine reruns its Vivaldi playbook outside Kramatorsk and pushes Russia back across the Siverskyi Donets, ISW says]

3. Tổng thống Zelenskiy cho rằng các cuộc tấn công khiến 17 người thiệt mạng là "lời cảm ơn" của Nga đối với việc Mỹ dỡ bỏ lệnh trừng phạt dầu diesel.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết vụ tấn công của Nga khiến ít nhất 17 người thiệt mạng, trong đó có ba trẻ em, ở Ukraine là "lời cảm ơn của Mạc Tư Khoa vì đã dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu diesel".

Một loạt các cuộc tấn công vào thành phố Zaporizhzhia ở phía đông nam cũng làm ít nhất 18 người bị thương, trong đó có ba trẻ em, theo thông báo của cơ quan dịch vụ khẩn cấp nhà nước Ukraine vào chiều thứ Bảy.

"Công tác tìm kiếm người dân vẫn đang tiếp tục dưới đống đổ nát của những ngôi nhà bị phá hủy. Các hoạt động cấp cứu vẫn đang diễn ra", ông Mykhailo Semikin, quyền lãnh đạo chính quyền quân sự khu vực Zaporizhzhia, cho biết như trên.

"Hôm nay, Nga đã bày tỏ lòng biết ơn về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt xuất khẩu dầu diesel bằng cách thả năm quả bom lượn xuống các tòa nhà dân cư ở Zaporizhzhia," Tổng thống Zelenskiy nói.

Các cuộc tấn công diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ tạm thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga nhằm mục đích hạ giá dầu đang tăng cao.

Cùng ngày, các quan chức Ukraine đã gặp gỡ các quan chức Âu Châu và Mỹ tại Miami trong một nỗ lực ngoại giao mới nhằm chấm dứt xung đột giữa Nga và Ukraine.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy đã chỉ trích thỏa thuận này và cáo buộc Tổng thống Trump sử dụng các cuộc đàm phán hòa bình như một "màn khói" để theo đuổi một thỏa thuận với Điện Cẩm Linh.

Mặc dù cuộc đàm phán dự kiến kéo dài hai ngày, nhưng nhóm đàm phán Ukraine đã quyết định trở về sớm hơn dự kiến "vì họ đã đạt được thỏa thuận cuối cùng", một quan chức cao cấp am hiểu vấn đề cho biết với POLITICO. Vị quan chức này nói thêm rằng Ukraine sẽ tiếp tục ném bom các nhà máy lọc dầu của Nga bất chấp các thỏa thuận giữa Mỹ và Nga.

Quân đội Ukraine hôm thứ Bảy cho biết họ đã tấn công một cơ sở dầu mỏ lớn ở vùng Samara của Nga trong đêm qua.

Một quan chức cho biết, Tổng thống Zelenskiy hiện đang bận rộn phối hợp với các nước Âu Châu và chuẩn bị cho một số cuộc gặp cao cấp. Ông đã có cuộc điện đàm hôm thứ Bảy với các nhà lãnh đạo của Pháp, Na Uy và Phần Lan.

"Các cuộc tấn công của Nga đã giết chết hơn 80 thường dân Ukraine trong hai ngày. Hơn nữa, nước này đã tăng cường các cuộc tấn công hỗn hợp chống lại Âu Châu, cả các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu và các đồng minh NATO", Kaja Kallas, nhà lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, cho biết hôm thứ Bảy. "Việc đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga sẽ cung cấp cho Mạc Tư Khoa thêm nguồn thu để tiến hành chiến tranh."

Kallas nói thêm: "Vào thứ Hai, các Ngoại trưởng Liên Hiệp Âu Châu dự định sẽ thông qua danh sách trừng phạt lớn nhất nhắm vào cỗ máy chiến tranh của Nga kể từ khi chiến tranh bắt đầu."

[Politico: Strikes killing 17 are Russia’s ‘thanks’ for US diesel sanctions lift, Zelenskyy says]

4. Một người đàn ông bị bắt giữ vì nghi ngờ âm mưu ám sát Donald Tusk.

Một người đàn ông đã bị bắt giữ trong khuôn khổ cuộc điều tra của nhà chức trách Ba Lan về một âm mưu tấn công có thể nhằm vào Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Bộ trưởng Quốc phòng Władysław Kosiniak-Kamysz.

Trên trang X, phát ngôn nhân Bộ Nội vụ Karolina Galecka cho biết Bộ trưởng Nội vụ Ba Lan Marcin Kierwiński và Điều phối viên Bộ trưởng Dịch vụ Đặc biệt Tomasz Siemoniak đã ra lệnh thực hiện các biện pháp sau một "âm mưu ám sát có thể nhằm vào Thủ tướng... cũng như Phó Thủ tướng và Bộ trưởng Quốc phòng."

Sau đó, Tusk xác nhận trên mạng xã hội rằng một người đàn ông đã bị bắt giữ vì liên quan đến âm mưu bị cáo buộc.

Các quan chức từ lực lượng cảnh sát, lực lượng bảo vệ của chính phủ và Cơ quan An ninh Nội địa đã tổ chức một cuộc họp khẩn cấp vào Chúa Nhật tại trung tâm chống khủng bố của cơ quan này để thảo luận về tình hình.

Sau cuộc họp, Jacek Dobrzynski, phát ngôn nhân của Siemoniak, nói với các phóng viên rằng chính quyền đang "giải quyết vấn đề này rất nghiêm chỉnh".

"Tháng này qua tháng khác, năm này qua năm khác, ngày càng nhiều lời đe dọa và tin nhắn đáng lo ngại được gửi đến cảnh sát," ông nói. "Trong trường hợp này, chúng ta đang nói về khả năng rất cao là những lời đe dọa đó đã được thực hiện."

Không có thêm chi tiết nào về âm mưu bị cáo buộc được công bố và hiện vẫn chưa rõ ai đứng sau vụ việc.

Ba Lan là tuyến đầu trong cuộc chiến tranh hỗn hợp của Nga chống lại các nước ủng hộ Ukraine ở Âu Châu, và đã phải hứng chịu các cuộc tấn công mạng được tường trình do Mạc Tư Khoa thực hiện.

Trong những tuần gần đây, Ba Lan cũng chứng kiến một làn sóng các vụ bạo lực tại trường học, bao gồm cả cái chết của một người trông coi trường học trong một vụ tấn công bằng dao.

[CBSNews: Man arrested in connection with alleged assassination plot against Donald Tusk]

5. Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Trump, Putin bác bỏ đàm phán hòa bình và tuyên bố sẽ tiếp tục chiến tranh.

Theo thông tin từ truyền thông nhà nước Nga, Putin đã bác bỏ việc nối lại đàm phán hòa bình và tái khẳng định ý định của Mạc Tư Khoa tiếp tục cuộc chiến chống Ukraine cho đến khi tất cả các mục tiêu của Điện Cẩm Linh được hoàn thành trong cuộc điện đàm với Tổng thống Donald Trump.

Theo Ushakov, trong cuộc trao đổi, Putin đã nói rõ rằng Nga sẽ duy trì các hoạt động quân sự mà không cần nhượng bộ về mặt ngoại giao.

"Putin đã nói rõ rằng Mạc Tư Khoa sẽ tiếp tục các hành động thù địch cho đến khi đạt được tất cả các mục tiêu đã đề ra," Ushakov cho biết.

Một phụ tá của Điện Cẩm Linh cho biết Tổng thống Trump đã chủ động gọi điện để gửi lời chúc mừng sinh nhật nồng nhiệt tới nhà lãnh đạo Nga, chúc ông thành công và chuyển lời hỏi thăm từ Đệ nhất phu nhân Melania Trump.

Tuy nhiên, đáp lại, Putin nhắc lại các điều khoản không khoan nhượng của Nga liên quan đến Ukraine, bác bỏ triển vọng về một giải pháp đàm phán sớm.

Ushakov nói thêm rằng Putin cáo buộc Ukraine âm mưu phá hoại cuộc bầu cử ở Nga và khẳng định sự kháng cự của Ukraine là vô ích, cho rằng lực lượng Nga đang nắm giữ thế chủ động trên toàn bộ chiến tuyến.

Ushakov còn khẳng định rằng sau cuộc thảo luận, Tổng thống Trump đã chỉ thị các quan chức Mỹ chuyển tiếp trực tiếp những "tín hiệu" ngoại giao nhận được từ Điện Cẩm Linh cho chính phủ Ukraine.

Vào thứ Sáu, ngày 9 tháng 10, cuộc tham khảo ý kiến đa phương cao cấp do Mỹ triệu tập tại Miami – quy tụ đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, các nhà đàm phán Ukraine và đại diện từ Anh, Pháp, Đức, Ủy ban Âu Châu và NATO – đã kết thúc sau phiên họp kéo dài sáu giờ mà không có bước đột phá nào được công bố.

Trong khi ông Witkoff mô tả cuộc đối thoại là mang tính xây dựng, các quan chức Âu Châu và Ukraine bày tỏ sự hoài nghi về thiện chí của Mạc Tư Khoa trong việc tham gia vào các biện pháp giảm leo thang thực chất.

Lập trường không khoan nhượng của Putin trong cuộc điện đàm cũng phù hợp với những cảnh báo công khai mà các lãnh đạo Ukraine đã đưa ra.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha hôm thứ Sáu cảnh báo rằng việc nhượng bộ Mạc Tư Khoa thể hiện sự yếu kém của phương Tây, khẳng định rằng Putin hiểu những động thái kinh tế và ngoại giao đó là sự nhượng bộ chứ không phải là động lực thúc đẩy hòa bình.

Hiệp định dầu diesel của Tổng thống Trump

Cuộc điện đàm và sự từ chối sau đó của Putin diễn ra cùng lúc với những tranh cãi xung quanh tuyên bố của Tổng thống Trump về một thỏa thuận thương mại song phương cho phép Nga vận chuyển dầu mỏ vào thị trường Mỹ và toàn cầu.

Tổng thống Trump thông báo rằng Nga đã đồng ý cung cấp ngay lập tức hơn 300.000 tấn dầu diesel, với 500.000 tấn dự kiến vào tháng 11 và 1 triệu tấn sau đó, có thể tăng lên đến 3 triệu tấn tùy thuộc vào hoạt động của các nhà máy lọc dầu.

Tổng thống Trump lập luận rằng việc vận chuyển nhiên liệu, kết hợp với điều mà ông gọi là "kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz", sẽ giúp kiềm chế chi phí nhiên liệu cho người tiêu dùng Mỹ và thị trường toàn cầu trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động do xung đột Mỹ-Israel với Iran gây ra.

Ngay sau thông báo, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã ban hành giấy phép chung tạm thời cho phép bán và nhập khẩu nhiên liệu diesel của Nga đến ngày 7 tháng 4 năm 2027.

Việc miễn trừ trừng phạt được ban hành chỉ ba tuần sau khi Tổng thống Trump ký ban hành Đạo luật Trừng phạt Nga và Iran năm 2026 mang tên Lindsey O. Graham vào ngày 18 tháng 9, đạo luật này được thiết kế để mở rộng các hình phạt theo luật định đối với các lĩnh vực năng lượng, ngân hàng và quốc phòng của Nga.

Vài giờ trước khi giấy phép được cấp, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã trực tiếp kêu gọi các nhà lập pháp Mỹ đang thăm Mỹ thực thi nghiêm ngặt các biện pháp trừng phạt theo luật định như một công cụ quan trọng để buộc Mạc Tư Khoa phải đàm phán.

Việc nới lỏng trừng phạt đã mang lại cho Mạc Tư Khoa một sự nhượng bộ về kinh tế mà nước này đã tìm kiếm kể từ tháng 7, khi Nga áp đặt lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel nội địa sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine làm hư hại các cơ sở lọc dầu lớn của Nga.

Trước đó, Tổng thống Trump đã kêu gọi Kyiv ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga, cho rằng giá dầu diesel tăng cao là do các hoạt động ngăn chặn của Ukraine chứ không phải do xung đột ở Trung Đông.

[Kyiv Post: Putin Rejects Peace Talks in Trump Call, Vows to Press War]

6. Tổng thống Trump nói Ukraine cần một tổng thống mới, đổ lỗi cho các cuộc tấn công của Tổng thống Zelenskiy vào các nhà máy lọc dầu của Nga là nguyên nhân gây ra giá dầu diesel cao.

Tổng thống Trump tiếp tục nhắc lại rằng đã đến lúc Ukraine cần có một tổng thống mới, ám chỉ rằng nhà lãnh đạo hiện tại, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, đã không làm đủ để chấm dứt cuộc chiến giữa nước này với Nga.

"Tôi đề nghị họ tìm một nhà lãnh đạo mới có khả năng đàm phán, bởi vì ông ta lẽ ra có thể đạt được nhiều thỏa thuận nhưng vì lý do nào đó ông ta lại không bao giờ làm vậy," Tổng thống Trump nói với các phóng viên khi rời Tòa Bạch Ốc để đến Tennessee.

Ông cũng đổ lỗi cho các cuộc tấn công gần đây của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã góp phần làm tăng giá dầu diesel trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bất chấp cuộc chiến đang diễn ra ở Iran.

"Ông ta muốn gây rắc rối cho thế giới. Ông ta muốn gây rắc rối cho nông dân, chủ trang trại của chúng ta với nhiên liệu diesel", Tổng thống Trump nói.

Tổng thống Trump cũng cho rằng nếu ông là tổng thống Mỹ vào năm 2022, cuộc xâm lược Ukraine của Nga "sẽ không bao giờ bắt đầu".

"Không có lý do nào dẫn đến việc chiến tranh với Ukraine và Nga nổ ra cả," ông nói. "Nó bắt đầu do sự bất tài."

Tổng thống Trump nói rằng Tổng thống Zelenskiy đã "làm mất 30% lãnh thổ đất nước và khiến hơn một triệu người phải di chuyển giữa hai bên, hơn 2 triệu người thiệt mạng. Đó là một cuộc chiến lẽ ra không bao giờ nên bắt đầu. Và tôi nghĩ đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới."

Ngoại trưởng Ukraine hôm thứ Bảy cho biết Tổng thống Zelenskiy được người dân Ukraine ủng hộ và xứng đáng nhận được sự hỗ trợ.

"Ông ấy nhận được sự ủng hộ của người dân Ukraine, và họ có quyền quyết định," Ngoại trưởng Andriy Sybiga nói về Tổng thống Zelenskiy trong một bài đăng trên X. "Những tuyên bố từ nước ngoài chỉ khẳng định rằng ông ấy đang làm tốt công việc của mình. Ông ấy xứng đáng nhận được sự ủng hộ."

Những phát ngôn của tổng thống Mỹ được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Zelenskiy chỉ trích gay gắt thỏa thuận dầu diesel mới giữa Mỹ và Nga. Ông cho rằng thỏa thuận này sẽ giúp tài trợ cho cuộc chiến của Mạc Tư Khoa ở Ukraine.

Theo thông báo của Tổng thống Trump hôm thứ Sáu, Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel, tiếp theo là 500.000 tấn nữa vào tháng 11 và 1 triệu tấn "ngay sau đó".

"Thêm vào đó, dựa trên tình trạng của các nhà máy lọc dầu diesel của họ, Nga sẽ cung cấp 3.000.000 tấn nhiên liệu diesel trong một thời gian ngắn", Tổng thống Trump nói.

Thông báo gây sốc của Tổng thống Trump trái ngược hoàn toàn với đạo luật trừng phạt Nga toàn diện mà ông đã ký hồi tháng trước, nhằm mục đích hạn chế nguồn thu từ dầu khí, nguồn nhiên liệu cho cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Sáu thông báo sẽ tạm thời bãi bỏ các lệnh trừng phạt đối với ngành năng lượng của Nga để "cho phép cung cấp dầu diesel của Nga ra thị trường toàn cầu".

Trong một bài đăng dài trên mạng phản hồi về thỏa thuận hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Nga sẽ đáp trả "bằng sự khủng bố và phản bội hơn nữa". Ông coi đó là một khoản đầu tư vào cuộc chiến, cho phép nó kéo dài.

"Điều đó có lợi cho Nga - cho phép họ giết nhiều người hơn, kéo dài chiến tranh, coi thường Mỹ hơn nữa và gây ra tổn thất và thiệt hại lớn hơn nữa cho thế giới," ông nói.

Các cuộc không kích của Nga khiến ít nhất 20 người thiệt mạng ở Ukraine.

Trong khi đó, các cuộc không kích của Nga đã khiến ít nhất 20 người thiệt mạng, trong đó có ba trẻ em, tại vùng Zaporizhzhia của Ukraine, các quan chức cho biết hôm thứ Bảy.

Ông Mykhailo Semikin, nhà lãnh đạo chính quyền quân sự khu vực, cho biết hôm thứ Bảy rằng bom từ máy bay Nga đã đánh trúng các tòa nhà dân cư ở Zaporizhzhia. Ít nhất 18 người bị thương.

Hỏa tiễn cũng đã tấn công Kyiv vào ban ngày hôm thứ Bảy. Thị trưởng Vitalii Klitschko cho biết bốn người bị thương.

Nga và Ukraine đang sa lầy vào một cuộc chiến tranh trên không tầm xa, trong khi quân đội hai nước phần lớn vẫn bế tắc trên chiến tuyến, hơn 4 năm rưỡi kể từ cuộc xâm lược toàn diện của Mạc Tư Khoa. Ukraine đang phải vật lộn để chống lại các cuộc oanh tạc leo thang của Nga, khiến hơn 60 người thiệt mạng trong bốn ngày qua.

"Hôm nay, Nga đã bày tỏ lòng biết ơn về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt xuất khẩu dầu diesel bằng cách thả năm quả bom lượn xuống các tòa nhà dân cư ở Zaporizhzhia," Tổng thống Zelenskiy viết hôm thứ Bảy trên X.

Ông nói rằng các cuộc tấn công cho thấy Mạc Tư Khoa hiểu rằng "bất kỳ sự giảm bớt áp lực nào cũng có nghĩa là họ có thể tiếp tục chiến đấu, có nghĩa là họ có thể tiếp tục ném bom vào các thành phố", đồng thời nói thêm rằng "cần có những tín hiệu khác nhau".

[CBSNews: Trump says Ukraine needs a new president, blames Zelenskyy's strikes on Russian refineries for high diesel prices]

7. Món quà sinh nhật Putin tự tặng cho mình: Sống lâu hơn các đồng chí.

Alexander Shuvaev, vị thiếu tướng được Putin bổ nhiệm hồi tháng 5 để cai quản vùng tiền tuyến Belgorod, đã cảm ơn ông vì sự hỗ trợ giúp người dân địa phương "sinh sống và làm việc trong những điều kiện khó khăn nhất", đồng thời chúc ông sức khỏe dồi dào.

Putin không cần những lời chúc như vậy từ cấp dưới của mình, bởi vì sức khỏe dồi dào là điều duy nhất mà nhà nước Nga luôn cung cấp một cách đáng tin cậy—cho một người duy nhất.

Theo số liệu của Liên Hiệp Quốc, một cậu bé người Nga sinh năm nay có thể sống được khoảng 68 năm, ít hơn 6 năm so với tuổi thọ của một tổng thống sinh ra hơn 7 thập niên trước.

Một người Nga sinh năm 1952, như Putin, thường có thể sống đến 53 tuổi. Theo tính toán sơ bộ của Newsweek dựa trên bảng tuổi thọ của Liên Hiệp Quốc, chỉ khoảng 30% sống đến 74 tuổi.

Tuy nhiên, cũng có rất ít người có kế hoạch chăm sóc sức khỏe như ông khi bước vào tuổi trung niên và tuổi già. Tổ chức điều tra Proekt đã theo dõi các bác sĩ từ bệnh viện tổng thống đến Sochi để chăm sóc ông, và con số này dường như đang tăng lên theo tuổi tác. Trung bình có 5 bác sĩ trong giai đoạn 2016-2017, và con số này tăng lên 9 vào năm 2019.

Điện Cẩm Linh đã bác bỏ những lời đồn đoán liên tục về việc Putin bị bệnh, trong bối cảnh các video lan truyền trên mạng cho thấy ông có những cử động tay kỳ lạ và dáng đi khập khiễng. Trang tin Proekt đưa tin rằng Putin thậm chí còn tắm bằng chiết xuất sừng hươu. Có lẽ nó đã có tác dụng; vì cho đến nay hắn ta vẫn chưa chết.

Năm ngoái, một đoạn ghi âm lén đã ghi lại được lời Putin, thông qua người phiên dịch, nói với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng việc cấy ghép nội tạng có thể giúp con người "thậm chí đạt được sự bất tử". Có lẽ đó là mối bận tâm của một người đàn ông lớn tuổi đang tiến gần đến điều không thể tránh khỏi.

Nhiều thần dân Nga của ông ta sẽ hài lòng với con số 60. Đối với hầu hết người Nga, 60 đã là đại thọ.

Cuộc chiến ở Ukraine, dĩ nhiên, là nguyên nhân gây tử vong mới nhất đối với đàn ông Nga. Mediazona và đài BBC tiếng Nga đã xác định được danh tính của 259.000 người thiệt mạng. Mediazona và Meduza ước tính rằng sẽ có khoảng 352.000 nam giới từ 18 đến 59 tuổi thiệt mạng tính đến năm 2025.

Những người thiệt mạng tập trung ở các thị trấn nhỏ và người nghèo, là mục tiêu dễ dàng cho các nhà tuyển quân. Hai phần ba số người được xác nhận tử vong tính đến cuối năm ngoái đến từ những nơi có dân số dưới 100.000 người, nơi sinh sống của chưa đến một nửa dân số Nga.

Theo thống kê của Verstka, tại quê nhà, các cựu chiến binh trở về từ chiến trường Ukraine đã giết hại ít nhất 551 người.

Nhưng điều đó không có nghĩa là tất cả những nguyên nhân gây tử vong cũ ở Nga đã biến mất. Theo thống kê của Rosstat, số ca tử vong do ma túy đã tăng hơn gấp đôi từ năm 2019 đến năm 2021, vượt quá 10.000 người. HIV cướp đi sinh mạng của 30.000 người Nga trong độ tuổi lao động mỗi năm theo con số được chính thức công bố.

Theo nhà lãnh đạo viện dinh dưỡng nhà nước, hơn 60% người trưởng thành bị thừa cân và 22% bị béo phì. Methanol lậu vẫn đang giết người hàng loạt trong một xã hội đang bị tàn phá bởi nạn nghiện rượu.

Câu trả lời của Putin đối với vấn đề tuổi thọ là một sắc lệnh yêu cầu tuổi thọ trung bình phải đạt đến mức 78 vào năm 2030, và một dự án quốc gia mang tên "Cuộc sống lâu dài và năng động". Tuy nhiên, đó là một nhiệm vụ khó khăn khi bạn phải đưa cả một thế hệ đến sống một cuộc đời năng động nhưng rất ngắn ngủi ở chiến tuyến Ukraine.

[Newsweek: Putin’s Birthday Gift to Himself: Living Longer Than You, Comrade]

8. Putin cam kết Nga sẽ ủng hộ Iran bằng mọi giá để chấm dứt cuộc chiến do Mỹ dẫn đầu chống lại nước này.

Các hãng tin Nga đưa tin, Putin đã nói với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian rằng Nga sẽ "làm mọi thứ" để giúp chấm dứt cuộc chiến do Mỹ dẫn đầu chống lại Iran.

Hai nhà lãnh đạo đã gặp nhau tại Turkmenistan hôm thứ Năm, trước thềm hội nghị thượng đỉnh của Cộng đồng các quốc gia độc lập, gọi tắt là CIS, một nhóm các quốc gia thuộc Liên Xô cũ.

Hãng thông tấn Interfax dẫn lời Putin nói với Pezeshkian: "Ông biết lập trường của chúng tôi. Về phía chúng tôi, chúng tôi sẵn sàng làm mọi thứ có thể để giúp ông giải quyết tình huống này."

Theo truyền thông Nga, Putin nói: "Chúng tôi biết rằng Iran đang nỗ lực thực sự để chấm dứt cuộc xung đột, vốn bùng phát mà không phải do lỗi của Iran".

Putin cũng lưu ý đến điều mà ông gọi là "sự phát triển tích cực" trong quan hệ giữa Iran và Nga.

Trong cuộc gặp gỡ, Putin nói với Pezeshkian rằng Mạc Tư Khoa sẵn sàng làm trung gian hòa giải các nỗ lực chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông, hãng thông tấn IRNA của Iran đưa tin.

Putin và ông Pezeshkian cũng đã gặp nhau bên lề hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải tại Kyrgyzstan hồi tháng trước.

Hai quốc gia này, vốn đang chịu lệnh trừng phạt nặng nề của phương Tây, đã tăng cường quan hệ ngoại giao và quân sự.

Năm ngoái, Mạc Tư Khoa và Tehran đã ký một "hiệp ước đối tác chiến lược toàn diện" bao gồm các lĩnh vực từ thương mại và hợp tác quân sự đến khoa học, văn hóa và giáo dục.

Ukraine và các nước phương Tây đã cáo buộc Iran cung cấp cho Nga máy bay điều khiển từ xa Shahed và hỏa tiễn tầm ngắn để sử dụng trong cuộc chiến ở Ukraine. Nga cũng bị cáo buộc cung cấp dữ liệu cho Iran để thực hiện các cuộc tấn công vào các mục tiêu của Mỹ ở Trung Đông.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ đang rơi vào bế tắc.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Năm tuyên bố rằng Mỹ sẽ không tấn công Iran trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội Mỹ ngày 3 tháng 11, đồng thời cho biết hai nước đang tiến hành các cuộc đàm phán "hiệu quả" về việc chấm dứt cuộc chiến đang diễn ra.

Các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết cuộc tấn công của Nga vào Ukraine dường như cũng đang bế tắc, ngay cả khi cả hai bên đều tăng cường các cuộc tấn công.

[Aljazeera: Putin pledges Russia’s support to end US-led war on Iran]

9. Nga đã tấn công nhà máy điện hạt nhân ở Kharkiv ngay sau khi Tổng thống Trump tuyên bố "lệnh ngừng bắn năng lượng".

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy của Ukraine cho biết Nga đã tấn công nhà máy điện CHP-5 ở Kharkiv vào ngày 11 tháng 10. Văn phòng Tổng thống Ukraine xác nhận vụ tấn công xảy ra sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố ngừng bắn năng lượng giữa Nga và Ukraine.

"Vừa rồi, đã xảy ra cuộc tấn công tại nhà máy điện CHP-5 ở Kharkiv — nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Kharkiv," Tổng thống Zelenskiy nói vào khoảng 8 giờ tối giờ địa phương.

Sau vụ tấn công vào nhà máy điện, một cuộc tấn công hỏa tiễn của Nga đã nhắm vào một cửa hàng tạp hóa ở ngoại ô Kharkiv, khiến ba người thiệt mạng và ít nhất 22 người bị thương, trong đó có hai trẻ em, theo lời Thống đốc tỉnh Kharkiv, Oleh Syniehubov.

Một quan chức cao cấp của Ukraine nói với tờ Kyiv Independent rằng Ukraine không có thông tin gì về thỏa thuận ngừng bắn năng lượng do Tổng thống Trump công bố.

Tổng thống Trump đã thông báo về lệnh ngừng bắn trong một bài đăng trên Truth Social, viết: "Có hiệu lực ngay lập tức, đã có một lệnh ngừng bắn về năng lượng trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine. Cả hai bên đã đồng ý."

Trong một cuộc phỏng vấn sau thông báo, Tổng thống Zelenskiy nói với Axios rằng nếu "Tổng thống Trump đã đàm phán với (Vladimir) Putin, xin hãy cho chúng tôi biết khi nào lệnh ngừng bắn bắt đầu. Chúng tôi đã sẵn sàng và sẽ chấp nhận nó."

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đã thực hiện hơn 200 cuộc tấn công vào các cơ sở sản xuất và truyền tải điện của Ukraine trong tuần qua, cũng như 17 cuộc tấn công vào các cơ sở khí đốt và dầu mỏ. Ông nói thêm rằng các cuộc tấn công của Nga đã khiến hơn 150 người thiệt mạng và hơn 700 người bị thương trong thời gian đó.

Thông báo của Tổng thống Trump được đưa ra chưa đầy một giờ sau cuộc phỏng vấn của Tổng thống Zelenskiy với ABC News, trong đó ông nói rằng thỏa thuận ngừng bắn hai tháng do Tổng thống Trump và Putin dàn xếp sẽ cho phép ông chuẩn bị cho Ukraine một cuộc bầu cử tổng thống mới.

Ukraine đã ban bố thiết quân luật kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022. Luật pháp Ukraine cấm tổ chức bầu cử trong thời gian thiết quân luật có hiệu lực.

[Kyiv Independent: Russia struck Kharkiv's power plant shortly after Trump announced 'energy ceasefire']

10. Anh, Pháp, Đức, Úc và Canada khuyến cáo không nên đến Ả Rập Xê Út sau các vụ tấn công.

Anh, Pháp, Đức, Úc và Canada đã khuyến cáo công dân của mình không nên đến một số khu vực của Ả Rập Xê Út sau làn sóng tấn công của lực lượng Houthi, trong đó có vụ tấn công khiến ba thường dân thiệt mạng tại phi trường quốc tế King Khalid ở Riyadh hôm thứ Năm.

Bộ Ngoại giao Anh hiện khuyến cáo không nên đi du lịch đến khu vực Riyadh, các tỉnh Najran, Jizan và Aseer, thành phố Taif và Sân bay Quốc tế Taif nếu không có nhu cầu thiết yếu, và không nên đi lại trong phạm vi sáu dặm tính từ biên giới Yemen.

Pháp cho biết việc đi du lịch đến Najran, Abha, Khamis Muhsait và Djizan ở phía nam vương quốc "vẫn bị khuyến cáo mạnh mẽ không nên thực hiện", và Đức, Úc và Canada đều khuyên không nên đi du lịch đến quốc gia này.

Mỹ cũng đã thắt chặt các hạn chế, yêu cầu nhân viên chính phủ phải xin phép đặc biệt để sử dụng phi trường Riyadh, và cấm họ di chuyển trong phạm vi 20 dặm tính từ biên giới Yemen. Nhân viên chính phủ Mỹ cũng cần "giấy phép đặc biệt để đi đến các tỉnh Jizan, Asir, Najran và các thành phố Qatif, Yanbu và Taif."

Hiện chưa có cảnh báo nào dành cho công dân Mỹ nói chung về việc tránh đến Ả Rập Xê Út, nhưng Đại sứ quán Mỹ tại Riyadh đã kêu gọi người Mỹ trên khắp Trung Đông "tăng cường cảnh giác do tình hình an ninh phức tạp".

[CBSNews: U.K., France, Germany, Australia and Canada advise against travel to Saudi Arabia after attacks]

11. Đức dự kiến sẽ tung ra tới 15 triệu thùng dầu diesel, dầu thô và dầu sưởi.

Bộ trưởng Kinh tế Đức hôm thứ Sáu cho biết nước này sẽ giải phóng tới 15 triệu thùng dầu diesel, dầu thô và dầu sưởi.

"Dầu diesel và dầu sưởi sẽ được ưu tiên trước, tiếp theo là dầu thô," Katherina Reiche nói với hãng tin Reuters, đồng thời cho biết thêm rằng Đức sẽ thực hiện thỏa thuận đạt được tuần trước giữa G7 về việc giải phóng 100 triệu thùng dầu diesel.

"Chúng ta phải luôn lưu tâm đến toàn bộ chuỗi cung ứng. Chỉ riêng lượng dầu thô hiện có là chưa đủ," bà nói.

Chính quyền Trump đã gây áp lực lên Âu Châu để nước này sử dụng đến nguồn dự trữ khẩn cấp.

Tổng thống Trump từng đe dọa cấm xuất khẩu dầu diesel của Mỹ, một động thái sẽ đẩy giá dầu diesel toàn cầu lên cao hơn nữa, và tuyên bố hồi cuối tháng 9 rằng ông đã "kêu gọi" lệnh cấm như vậy. Nhưng sau thông báo của G7 tuần trước, tổng thống nói rằng "chúng ta sẽ không bao giờ làm" điều đó.

[CBSNews: Germany to release up to 15 million barrels of diesel, crude and heating oil]

12. Trận chiến Hormuz đã thắng lợi. Giờ là giai đoạn nổi dậy.

"Họ đã mất hoàn toàn quyền kiểm soát eo biển," Ngoại trưởng Marco Rubio phát biểu về Iran tại Athens hôm thứ Tư. Ông ấy nói đúng.

Theo ước tính của công ty theo dõi tàu Kpler, ít nhất 16,5 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đã rời Vịnh Ba Tư trong tháng 9, tương đương với mức trung bình của khu vực trước chiến tranh (không tính Iran). Việc xuất khẩu dầu bằng đường biển của Iran gần như bị đình trệ hoàn toàn do lệnh cấm vận và trừng phạt của Mỹ.

Tuy nhiên, các vụ tấn công vào tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz đã đạt mức cao nhất hàng tuần trong suốt bảy tháng chiến tranh, các nguồn tin an ninh hàng hải nói với Reuters.

Hôm thứ Ba, Kpler chỉ theo dõi được bảy tàu chở hàng đi qua – con số thấp nhất kể từ ngày 23 tháng 7. Trước chiến tranh, khoảng 125 tàu thương mại lớn đi qua mỗi ngày.

Cả hai bức tranh đều chính xác. Cuộc chiến nằm ở khoảng trống giữa chúng. Trên thực tế, và với một số điều kiện ràng buộc đáng kể, Mỹ đã giành chiến thắng trong Trận chiến Hormuz, là cuộc chiến tranh ngăn chặn việc Iran giữ dầu mỏ vùng Vịnh làm con tin bằng cách đóng cửa tuyến đường thủy này.

Nhưng những gì sắp xảy ra dường như không phải là một nền hòa bình thắng lợi mà là một giai đoạn nổi dậy. Một Iran suy yếu không còn khả năng phong tỏa eo biển vẫn có thể khiến việc vượt biển trở nên tốn kém và đầy rủi ro. Sứ mệnh hải quân Mỹ không thể rút lui vì tình hình bình thường sẽ không bao giờ hoàn toàn trở lại.

Ngày 1 tháng 5 năm 2003, Tổng thống George W. Bush tuyên bố từ một Hàng Không Mẫu Hạm ngoài khơi San Diego: "Trong cuộc chiến tranh Iraq, Hoa Kỳ và các đồng minh của chúng ta đã giành chiến thắng."

Cuộc chiến tranh chính quy kéo dài sáu tuần. Sau đó, lực lượng Mỹ đã dành hơn tám năm để chiến đấu chống lại một cuộc nổi dậy, chờ đợi tình hình trở lại bình thường để họ có thể rút lui.

Việc so sánh với Iraq là không hoàn hảo vì nhiều lý do, nhưng vẫn có sự tương đồng. Nhiệm vụ hộ tống và phong tỏa chính là sự xâm lược. Còn máy bay điều khiển từ xa, hỏa tiễn và lực lượng ủy nhiệm của Iran chính là cuộc nổi dậy.

Sự phục hồi của ngành thương mại dầu mỏ là do kế hoạch dàn dựng, chứ không phải là sự phục hồi tự nhiên.

Kpler ước tính rằng hiện nay 40% lượng dầu thô của khu vực được vận chuyển mà không cần qua eo biển Hormuz, thông qua các đường ống dẫn dầu của Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, so với 17% trước chiến tranh. Phần lớn lượng dầu vượt qua eo biển được chuyển tiếp giữa các tàu tại Vịnh Oman.

Các tàu chiến của Mỹ đã điều tiết giao thông kể từ khi Chiến dịch Tự do bắt đầu vào tháng 5.

Vì những lý do này, Kpler đã không còn cho rằng cần một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran để mở lại eo biển. Các tàu hộ tống và các biện pháp hậu cần tự phát đang giúp mở lại eo biển, trong một quá trình phục hồi có thể "gập ghềnh hơn là tuyến tính".

Eurasia Group, một công ty tư vấn rủi ro chính trị, cũng thông báo với khách hàng trong tuần này rằng "những nỗ lực của Iran nhằm giữ eo biển Hormuz đóng cửa đã thất bại".

Nhưng Iran vẫn chưa chấp nhận thất bại ở eo biển Hormuz, cũng như chưa từ bỏ chiến dịch quấy rối của mình.

Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp, gọi tắt là JMIC do Mỹ dẫn đầu hôm thứ Năm báo cáo rằng năm tàu thương mại, bao gồm tàu chở dầu và tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng, gọi tắt là LNG, đã bị máy bay điều khiển từ xa hoặc vật thể bay không xác định tấn công ở eo biển trong khoảng thời gian từ ngày 3 đến ngày 6 tháng 10.

Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết 12 thành viên thủy thủ đoàn bị thương trên một trong hai tàu. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC đã liên lạc vô tuyến với tàu thứ sáu, ra lệnh cho nó quay trở lại hoặc sẽ bị tấn công. Tàu này đã quay trở lại.

Ngày 7 tháng 10, một tàu chở dầu bị ba máy bay điều khiển từ xa tấn công cách Qatar khoảng 51 hải lý, đây là vụ tấn công được xác nhận đầu tiên bên trong Vịnh Ba Tư kể từ ngày 9 tháng 9. Các cuộc tấn công này chưa được chính thức quy kết, nhưng JMIC đánh giá mối đe dọa ở eo biển là "nghiêm trọng", viện dẫn các vụ tấn công gần đây của Iran.

Tấn công có thể ảnh hưởng đến lưu lượng giao thông, nhưng hệ thống mới sẽ điều chỉnh lại lộ trình để giải quyết vấn đề này.

Ngày 6 tháng 10, các nhà phân tích của Kpler cho biết, lượng dầu thô vận chuyển qua eo biển đã giảm 27% so với mức cao nhất thời chiến của tuần trước, nhưng xuất khẩu từ bờ biển Vịnh Oman và Biển Đỏ đạt hơn gấp đôi so với trước chiến tranh, giúp tổng lượng dầu xuất khẩu của khu vực ổn định.

Iran không thể ngăn chặn hoàn toàn dòng chảy này. Thay vào đó, họ có thể đánh thuế bằng các thiệt hại về thân tàu, các tuyến đường vòng và chi phí vận chuyển mà Kpler dự đoán sẽ giữ giá giao hàng ở mức cao cho đến khi mối đe dọa giảm bớt.

Tập đoàn Eurasia Group cho biết chính quyền "không tìm cách quay trở lại các cuộc xung đột dữ dội hơn", thay vào đó coi cuộc xung đột là một "cuộc đấu tranh tiêu hao lâu dài" được tiến hành bằng cách tranh giành eo biển "với các cuộc tấn công hung hăng hơn vào tàu thuyền" và làm gián đoạn các luồng giao thông khu vực.

Do đó, bản đồ mở rộng ra ngoài eo biển cùng với sự kiện này. Máy bay điều khiển từ xa phóng từ Iraq đã làm tê liệt đường ống dẫn dầu Đông-Tây của Ả Rập Xê Út, tuyến đường vòng chính qua eo biển Hormuz, trong 11 ngày vào tháng trước. Tổng thống Trump cho rằng Iran có thể phải chịu trách nhiệm.

[Newsweek: The Battle of Hormuz Is Won. Now Comes the Insurgency Phase]

 

1. Đức Hồng Y Tagle trở thành Niên trưởng Hồng Y Đoàn

Hôm 9 Tháng Mười, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã phê chuẩn việc bầu Đức Hồng Y người Phi Luật Tân Luis Antonio Tagle, 69 tuổi, làm Niên trưởng Hồng Y Đoàn. Quyết định này được đưa ra sau khi Đức Hồng Y Giovanni Battista Re, 92 tuổi – người đã giữ chức vụ này trong 7 năm đệ đơn từ nhiệm.

Đức Hồng Y Tagle là người Á Châu đầu tiên đảm nhận cương vị này. Người duy nhất không thuộc Âu Châu từng giữ chức vụ này trước ngài là Đức Hồng Y Bernardin Gantin (giai đoạn 1993–2002) đến từ Benin, Phi Châu.

Đức Hồng Y Tagle hiện cũng đang giữ chức Quyền Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin Mừng, cụ thể là phụ trách Phân bộ về Loan báo Tin Mừng lần đầu và các Giáo hội địa phương mới thành lập. Trong Hồng Y Đoàn lâu đời, ngài sẽ đóng vai trò là primus inter pares (nhà lãnh đạo trong số những người ngang hàng).

Đức Giáo Hoàng đã phê chuẩn kết quả cuộc bầu chọn diễn ra vào ngày hôm qua trong nội bộ các Hồng Y Giám mục; các vị này hiện đang có mặt tại Rôma để tham dự hội nghị quốc tế về gia đình nhân kỷ niệm 10 năm Tông huấn Amoris Laetitia (2016) của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô.



2. Tổng thống Trump ca ngợi sự ủng hộ của mục sư đối với buổi phát trực tiếp hành quyết Hasan trong khi Đức Giáo Hoàng phản đối.

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump đã ủng hộ lập luận dựa trên Kinh Thánh của một mục sư nhằm biện minh cho việc phát trực tiếp vụ hành quyết Nidal Hasan, kẻ xả súng hàng loạt tại Fort Hood, ngay cả khi tổng thống nói rằng ông sẽ đích thân quyết định liệu chương trình phát sóng gây tranh cãi này có được tiến hành hay không.

Tổng thống Trump đã đăng lại một bài báo có nội dung về Robert Jeffress, mục sư cao cấp của Nhà thờ First Baptist Dallas và là một đồng minh lâu năm của Tổng thống Trump, người lập luận rằng việc hành quyết công khai sẽ chứng minh tính thánh thiêng của mạng sống con người.

Bài đăng này đã làm sâu sắc thêm sự chia rẽ giữa các nhà lãnh đạo tôn giáo sau khi Giáo hoàg Lêô XIV nhắc lại lập trường phản đối án tử hình của Giáo Hội Công Giáo và nhà lãnh đạo Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ trực tiếp lên án đề xuất phát sóng trực tiếp.

Động thái này cũng diễn ra trong bối cảnh sự phản đối ngày càng gia tăng trong số các nhà lập pháp thuộc đảng Dân chủ và một số thành viên đảng Cộng hòa, những người ủng hộ việc hành quyết Hasan nhưng phản đối việc phát trực tiếp quá trình này.

"Có hai luồng suy nghĩ: không công khai và công khai," Tổng thống Trump nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Bảy.

"Vì các bạn biết đấy, nếu cho mọi người thấy điều đó, có lẽ những người khác sẽ không làm những gì ông ấy đã làm," Tổng thống Trump nói. "Vì vậy, cuối cùng tôi sẽ đưa ra quyết định. Tôi biết quân đội muốn làm gì, nhưng tôi sẽ đưa ra quyết định."

Những bình luận của ông cho thấy phương án phát trực tiếp vẫn đang được xem xét, một ngày sau khi Tổng thống Trump tuyên bố ông đã "hoàn toàn" chấp thuận kế hoạch của Ngũ Giác Đài.

Tổng thống Trump cũng bảo vệ án tử hình, mô tả Hasan là "một kẻ giết người tàn bạo" đã "giết 13 người một cách lạnh lùng" và làm bị thương hơn 20 người khác.

"Một số người trong số đó sẽ không bao giờ lấy lại được cuộc sống đúng nghĩa của mình", Tổng thống Trump nói.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết quân đội sẽ công khai phát trực tiếp vụ xử bắn Hasan vào ngày 3 tháng 12 vì "mọi người cần hiểu rằng những hành động như thế này sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng".

Vào ngày 5 tháng 11 năm 2009, Hasan, một cựu thiếu tá quân đội và bác sĩ tâm thần, đã đến một trung tâm giải quyết tại Fort Hood ở Texas, nơi các binh sĩ đang chuẩn bị cho việc triển khai.

Các nhân chứng cho biết anh ta đã hét lên "Allahu Akbar," tiếng Ả Rập có nghĩa là "Thượng đế vĩ đại," trước khi nổ súng bằng một khẩu súng lục có gắn đèn laser.

Vụ tấn công đã khiến 13 người thiệt mạng và hơn 30 người khác bị thương, trở thành một trong những vụ xả súng đẫm máu nhất từng xảy ra tại một căn cứ quân sự của Mỹ.

Hasan bị các viên chức cảnh sát dân sự đến hiện trường bắn nhưng may mắn sống sót. Anh bị liệt một phần và đã phải ngồi tù nhiều năm tại Trại giam kỷ luật của quân đội Mỹ ở Fort Leavenworth, Kansas.

Trong phiên tòa quân sự, Hasan phần lớn từ chối phản bác cáo buộc của chính phủ. Thay vào đó, anh ta công khai thừa nhận mình là người nổ súng và nói với bồi thẩm đoàn rằng bằng chứng sẽ chứng minh anh ta đã thực hiện vụ tấn công.

Ông tự mô tả mình là một người lính đã "đổi phe" và lập luận rằng hành động của ông nhằm mục đích ngăn chặn quân đội Mỹ triển khai đến các quốc gia Hồi giáo.

Năm 2013, bồi thẩm đoàn quân sự đã kết tội ông ta 13 tội danh giết người có chủ ý và hàng chục tội danh cố ý giết người trước khi tuyên án tử hình.

Robert Jeffress biện hộ cho việc phát sóng trực tiếp vụ hành quyết Hasan.

Jeffress cho rằng án tử hình có nền tảng trong Kinh Thánh và lập luận rằng việc cho phép nhiều người chứng kiến một vụ hành quyết sẽ củng cố thông điệp mà nó muốn truyền tải.

"Án tử hình được Chúa truyền dạy trong Sáng thế ký 9:6 để nhắc nhở mọi người về sự thiêng liêng của mạng sống con người," Jeffress nói với tờ Dallas Morning News. "Càng nhiều người thấy được chân lý đó được minh họa qua một vụ hành quyết công khai thì càng tốt."

Ông nói với tờ báo rằng án tử hình "không phải là sự gợi ý của Chúa; mà là mệnh lệnh của Chúa."

"Vì Chúa đã ban án tử hình như một bài học răn đe cho xã hội, để dạy họ về sự thiêng liêng của sự sống, nên càng nhiều người chứng kiến nó thì càng tốt", Jeffress nói, và cho biết thêm rằng ông có thể sẽ xem vụ hành quyết.

Đức Giáo Hoàng Lêô và Đức Tổng Giám Mục Coakley lên án kế hoạch tử hình.

Đức Lêô không đề cập cụ thể đến Hasan hay buổi phát trực tiếp được đề xuất, nhưng đã nhắc lại lập trường phản đối án tử hình của Giáo Hội Công Giáo.

"Án tử hình là không thể chấp nhận được vì nó là sự tấn công vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người," Đức Lêô nói vào thứ Bảy.

"Lợi ích chung có thể được bảo vệ và các yêu cầu của công lý có thể được đáp ứng mà không cần đến án tử hình," Đức Giáo Hoàng nói thêm, lập luận rằng các hệ thống giam giữ hiện đại có thể bảo vệ công chúng mà không loại bỏ khả năng chuộc tội.

Đức Tổng Giám Mục Paul Coakley, chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, đã trực tiếp lên án đề xuất phát trực tiếp là "một sự cổ vũ man rợ cho nền văn hóa chết chóc" và "cần phải được xem xét lại".

Ông nói: "Việc hành quyết công khai, ngay cả đối với người đã gây ra tội ác nghiêm trọng, chỉ càng làm suy yếu thêm nền tảng đạo đức của quốc gia chúng ta và làm hoen ố lương tâm của người dân."

JD Vance và đảng Cộng hòa đặt câu hỏi về vụ hành quyết Hasan được phát sóng.

Phó Tổng thống JD Vance, một người Công Giáo, hôm thứ Sáu đã bày tỏ nghi ngờ về việc liệu chính phủ cuối cùng có phát trực tiếp vụ hành quyết hay không.

"Tôi không biết điều đó có thực sự xảy ra hay không," Vance nói, và cho biết thêm rằng nếu vụ hành quyết được phát sóng, "tôi sẽ không xem."

Vance cũng kêu gọi công chúng đừng quên những tội ác của Hasan. "Vì vậy, bất kể tranh cãi về phương pháp hành quyết là gì, tôi hy vọng mọi người đừng quên rằng đây là một kẻ đã tàn bạo sát hại rất nhiều người vô tội", ông nói.

Một số nhà lập pháp đảng Cộng hòa cũng phân biệt rõ ràng giữa việc ủng hộ án tử hình đối với Hasan và việc phản đối phát sóng công khai vụ việc.

" Hasan đáng phải đối mặt với án tử hình, nhưng việc công khai và phát trực tiếp vụ hành quyết của anh ta thì thật quá ghê tởm," Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis của Bắc Carolina nói.

Thượng Nghị Sĩ John Curtis của bang Utah cảnh báo rằng "một nền văn minh sẽ suy tàn khi nó nuôi dưỡng sự thèm khát đối với các vụ hành quyết như một hình thức giải trí", trong khi Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski của bang Alaska cho rằng việc phát trực tiếp có thể mang lại cho Hasan "sự tử đạo mà anh ta tìm kiếm".

Dân biểu Austin Scott của bang Georgia đã nói: "Tôi hoàn toàn ủng hộ án tử hình, nhưng phát trực tiếp các vụ hành quyết là điều mà những kẻ thánh chiến thường làm. Nước Mỹ tốt hơn thế."

Sự phản đối cũng đến từ người thân của một số nạn nhân tại Fort Hood. Kristopher Craig, người có anh trai là binh nhì Michael Pearson thiệt mạng trong vụ tấn công tại Fort Hood, đã kêu gọi Tổng thống Trump và Hegseth không phát sóng trực tiếp vụ hành quyết, lập luận rằng "có sự khác biệt giữa trách nhiệm giải trình và sự phô trương".

"Tôi muốn mọi người nhớ đến ông ấy vì con người thật của ông ấy... chứ không chỉ đơn thuần là cái tên được viện dẫn để giải thích hay biện minh cho một quyết định của chính phủ," Craig viết trong một bức thư được chia sẻ với Newsweek.

Austin Sarat, một giáo sư tại Đại học Amherst, người đã viết nhiều về án tử hình, trước đây đã nói với Newsweek rằng mặc dù xử bắn là "luôn luôn tàn bạo", nhưng việc phát trực tiếp vụ hành quyết "sẽ biến sự tàn bạo đó thành một màn trình diễn độc ác".

"Phát trực tiếp sẽ không giáo dục," Sarat nói. "Nó sẽ gây ra nỗi kinh hoàng."

Trung tâm Thông tin về Án tử hình cho biết với Newsweek rằng không có ghi nhận nào về việc một vụ hành quyết từng được phát trực tiếp trên mạng ở Hoa Kỳ và cho biết các vụ hành quyết công khai cuối cùng diễn ra vào những năm 1930.



3. Theo luật sư, Christa Pike đã được xuất viện nhưng trở lại nhà tù sau vụ hành quyết bất thành ở Tennessee.

Christa Pike, người phụ nữ bị hành quyết bằng tiêm thuốc độc hồi tháng trước ở Tennessee nhưng vụ việc đã bị xử tử bất thành, đã được xuất viện và hiện đang ở trong tù, theo lời luật sư của bà.

Bà ta đã được chuyển trở lại Trung tâm Phục hồi chức năng Deborah K. Johnson ở Nashville, nơi bà ta bị giam giữ trước khi bị hành quyết theo kế hoạch vào ngày 30 tháng 9.

"Christa Pike đã được xuất viện từ một bệnh viện địa phương và hiện đang ở Trung tâm Phục hồi chức năng Deborah K. Johnson, nơi bà đã được điều trị hơn 30 năm", các luật sư của bà, Stephen Ferrell, Luke Ihnen, Randy Spivey và Kelly Gleason, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy. "Bà ấy biết ơn những người ứng cứu đầu tiên và đội ngũ y tế vì sự chăm sóc của họ trong những hoàn cảnh đặc biệt này. Bà ấy vẫn đang tiếp tục được chăm sóc y tế tại nhà tù, và chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi quá trình hồi phục của bà ấy."

Bà Pike, 50 tuổi, đã được tiêm hai liều thuốc gây chết người, nhưng nhóm luật sư của bà đã xác nhận ngay sau khi thủ tục thất bại rằng, trong một diễn biến chưa từng có, bà vẫn còn sống và đã được vào bệnh viện. Một nhân chứng, một người tham dự buổi họp báo, cho biết có thể nghe thấy bà ngáy rất to khoảng một giờ sau khi thủ tục bắt đầu. Sau đó, bà được đưa bằng xe cứu thương đến một bệnh viện trong khu vực.

Hôm thứ Ba, đội ngũ luật sư của bà cho biết bà đã tỉnh lại và đang nói chuyện từ giường bệnh.

Hôm thứ Tư, Pike bắt đầu "thực hiện những bước đi hạn chế" với sự trợ giúp, theo nhóm của cô. Và đến thứ Năm, các luật sư của cô đã nêu chi tiết thêm về tiến triển, cho biết trong một tuyên bố rằng cô ấy đang đi lại "với một số trợ giúp" và cánh tay của cô ấy "đang hồi phục và lấy lại khả năng vận động và sức mạnh". Họ cũng cho biết "phổi của cô ấy đã thông thoáng và cô ấy đã bắt đầu ăn uống bình thường".

Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình, Pike là người duy nhất được biết đến đã sống sót sau một vụ hành quyết ở Mỹ.

Năm 1995, Pike bị kết tội giết hại dã man bạn học cùng lớp, Colleen Slemmer, 19 tuổi. Hồ sơ tòa án cho thấy Pike, khi đó 18 tuổi, đã tra tấn và giết Slemmer, dùng dao phay và dao rọc giấy chém cô trong khoảng một giờ đồng hồ tại một khu rừng trong khuôn viên Đại học Tennessee, với sự giúp đỡ của bạn trai và một người bạn.

Việc thi hành án tử hình đối với Pike được phép tiến hành sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ nỗ lực vào phút chót nhằm ngăn chặn nó. Bà sẽ là người phụ nữ đầu tiên bị hành quyết ở tiểu bang này kể từ năm 1820.

Hiện vẫn chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với Pike trong thời gian tới.

Các luật sư của Pike đã tham dự một phiên điều trần khẩn cấp tại tòa án quận Davidson hôm thứ Tư, trong đó họ đã yêu cầu và được chấp thuận một phán quyết nói rằng sở cải huấn Tennessee phải bảo quản hồ sơ và các bằng chứng khác về vụ tiêm thuốc độc thất bại của bà.

Đội ngũ luật sư của bà đã tiếp tục kêu gọi Thống đốc Tennessee Bill Lee giảm án tử hình cho Pike, thúc giục ông thay đổi bản án thành tù chung thân không ân xá để tiểu bang không thể thực hiện án tử hình Pike lần thứ hai. Các luật sư của bà cho biết đây là thủ tục thông thường sau khi một tù nhân sống sót sau các thủ tục hành quyết thất bại.

Tuy nhiên, trong khi những người khác đã sống sót sau những ca phẫu thuật thất bại trước đó, Pike là tù nhân duy nhất được biết đến trong kỷ nguyên tử hình hiện đại của Hoa Kỳ còn sống sau khi thực sự bị tiêm hóa chất gây chết người.

"Bang không hề hứa hẹn rằng bà Pike sẽ không bị hành quyết trong tương lai", Ihnen, một trong những luật sư của bà Pike, nói trước tòa hôm thứ Tư.



4. Đức Giáo Hoàng phản đối án tử hình khi Mỹ lên kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã lên tiếng phản đối án tử hình sau khi Ngũ Giác Đài công bố kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết bằng đội bắn đối với Nidal Malik Hasan, kẻ xả súng tại căn cứ Fort Hood.

"Án tử hình là không thể chấp nhận được vì nó là sự tấn công vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người," Đức Giáo Hoàng Lêô, vị Giáo hoàng đầu tiên đến từ Hoa Kỳ, đã nói vào thứ Bảy.

"Lợi ích chung có thể được bảo vệ và các yêu cầu của công lý có thể được đáp ứng mà không cần đến án tử hình: các hệ thống giam giữ hiệu quả đã được phát triển nhằm bảo vệ công dân đồng thời không hoàn toàn tước đoạt khả năng chuộc lỗi của những người phạm tội."

Mặc dù Đức Lêô không đề cập cụ thể đến các vụ hành quyết ở Mỹ, nhưng những phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh việc thi hành án tử hình ở Mỹ đang bị giám sát chặt chẽ hơn sau khi Ngũ Giác Đài thông báo rằng vụ hành quyết sắp tới của Hasan sẽ được phát trực tiếp, và sau vụ hành quyết thất bại đối với Christa Pike ở Tennessee tuần trước.

Hôm thứ Sáu, Đức Tổng Giám Mục Paul Coakley, chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, đã lên án quyết định phát trực tiếp vụ hành quyết Hasan.

Trong một tuyên bố, Đức Tổng Giám Mục Coakley cho biết quyết định này là "một hành động man rợ cổ vũ cho văn hóa chết chóc và cần phải được xem xét lại."

Đức Tổng Giám Mục nói thêm: "Việc hành quyết công khai, ngay cả đối với người đã gây ra tội ác nghiêm trọng, chỉ càng làm suy yếu thêm nền tảng đạo đức của quốc gia chúng ta và làm hoen ố lương tâm của người dân. Tôi cầu xin Đức Mẹ Chỉ Bảo Đàng Lành cầu bầu cho chúng ta, với tư cách là một quốc gia, luôn chọn sự sống ngay cả trong những thời điểm và hoàn cảnh khó khăn nhất."

Tổng thống Trump nói ông đã chấp thuận kế hoạch phát trực tiếp.

Tổng thống Trump, một người ủng hộ mạnh mẽ án tử hình, nói với các phóng viên hôm thứ Sáu rằng ông đã đích thân chấp thuận quyết định phát trực tiếp vụ hành quyết Hasan. "Tôi có chấp thuận không? Chắc chắn rồi," ông nói.

Khi được hỏi liệu ông có muốn buổi hành quyết được phát trực tiếp hay không và liệu ông có lo ngại video đó có thể bị sử dụng làm công cụ tuyên truyền hay không, ông trả lời: "Họ đang xem xét vấn đề đó, nhưng hắn ta sẽ bị hành quyết."

"Hắn ta sẽ bị xử bắn… Tôi thực sự không quan tâm hắn ta chết như thế nào, miễn là hắn ta chết. Và tôi nghĩ án tử hình là một hình phạt thích đáng dành cho hắn ta."

Ông không trả lời các câu hỏi về việc liệu ông có dự định xem buổi phát trực tiếp hay không.

Nhiều đảng viên Dân chủ và một số đảng viên Cộng hòa đã lên án kế hoạch này, trong đó Thượng Nghị Sĩ sắp mãn nhiệm của Bắc Carolina, Thom Tillis, gọi đó là "vô cùng ghê tởm".

Cũng trong ngày thứ Sáu, Phó Tổng thống JD Vance, người đã cải đạo sang Công Giáo, bày tỏ nghi ngờ về việc Ngũ Giác Đài có tiếp tục kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết hay không. "Tôi không biết liệu điều đó có thực sự xảy ra hay không," ông nói với các phóng viên.

Vance cũng tìm cách gạt bỏ tranh cãi bằng cách nêu ra những tội ác của Hasan.

"Bất kể những tranh cãi về phương pháp hành quyết là gì, tôi hy vọng mọi người đừng quên rằng đây là một kẻ đã tàn bạo sát hại rất nhiều người vô tội," ông nói.

"Tuy nhiên, nếu cuối cùng nó được phát trực tiếp, tôi sẽ không xem."

Khi nào Nidal Hasan bị hành quyết?

Cuộc hành quyết bằng đội bắn của quân đội đối với Hasan dự kiến diễn ra lúc 1 giờ chiều ngày 3 tháng 12.

"Sẽ là những người lính cầm súng trường thực hiện vụ xử bắn," Hegseth nói trong một cuộc phỏng vấn với Jack Posobiec của kênh truyền thông bảo thủ Real America’s Voice hôm thứ Tư.

"Và chúng tôi sẽ bảo đảm rằng mọi người có thể xem được nó, rằng nó được công khai, bởi vì mọi người cần hiểu rằng những hành vi như thế này sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng."

Hasan, một bác sĩ tâm thần quân đội mang cấp bậc thiếu tá, bước vào một tòa nhà y tế vào ngày 5 tháng 11 năm 2009, nơi các binh sĩ tại Fort Hood đang chờ được cấp giấy chứng nhận sức khỏe để triển khai. Ông ta hét lên "Allahu akbar" - tiếng Ả Rập có nghĩa là "Thượng đế vĩ đại!" - và nổ súng, đồng thời bắn vào lưng các binh sĩ đang bỏ chạy về phía bãi đậu xe. Hasan nói rằng đó là nỗ lực để ngăn họ đến Ukraine và giết hại những người Hồi giáo đồng bào của ông ta.

Hasan bị liệt từ thắt lưng trở xuống sau khi bị cảnh sát bắn vào lưng, và hiện anh phải sử dụng xe lăn.

Năm 2013, bồi thẩm đoàn quân sự đã kết tội Hasan về tất cả 42 tội danh chống lại anh ta và tuyên án tử hình. Trong phiên tòa quân sự, anh ta thừa nhận mình là người nổ súng và nói rằng mình đã "đổi phe".

Quân đội cho biết quá trình kháng cáo của Hasan đã hoàn tất sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ yêu cầu xem xét lại của ông vào tháng 3 năm 2025.

Ngày 2 tháng 10, Tổng thống Trump đã phê chuẩn việc xử tử bằng đội bắn, trao quyền cho quân đội ấn định ngày thi hành án chỉ vài ngày sau khi bang Tennessee thất bại trong nỗ lực xử tử Pike.

Ông Hegseth cho biết quân đội chưa từng xử tử một quân nhân nào bằng đội bắn kể từ Thế chiến II. Vụ hành quyết quân sự cuối cùng diễn ra vào ngày 13 tháng 4 năm 1961, khi binh nhì John Bennett bị xử tử bằng hình thức treo cổ.

Một bước đi chưa từng có

Nếu kế hoạch này được thực hiện, đây sẽ là lần đầu tiên chính phủ phát sóng hoặc truyền trực tiếp một vụ hành quyết trong lịch sử nước Mỹ.

Robin Maher, giám đốc điều hành của Trung tâm Thông tin về Án tử hình, gọi tắt là DPIC, nói với Newsweek rằng trung tâm không có ghi nhận nào về việc phát trực tiếp bất kỳ vụ hành quyết nào ở Mỹ.

"Hồ sơ của chúng tôi cho thấy vụ hành quyết công khai cuối cùng diễn ra vào những năm 1930. Chúng tôi không có ghi nhận nào về việc phát trực tiếp các vụ hành quyết," bà nói.

"Chúng tôi không biết về bất kỳ quy định hoặc tiền lệ nào cho phép phát trực tiếp một vụ hành quyết quân sự trên internet hoặc phổ biến rộng rãi cho công chúng bằng bất kỳ hình thức nào khác."

Austin Sarat, một giáo sư tại Đại học Amherst, người đã viết nhiều về án tử hình, nói với Newsweek rằng mặc dù xử bắn là "luôn luôn tàn bạo", nhưng việc phát trực tiếp vụ hành quyết "sẽ biến sự tàn bạo đó thành một màn trình diễn độc ác".

Sarat nói thêm: "Phát trực tiếp sẽ không giáo dục. Nó sẽ gây hoang mang và làm mất đi phẩm giá mà chúng ta dành cho bất kỳ ai, ngay cả những kẻ phạm tội ác kinh hoàng như Nidal Hasan đã gây ra."

---

Source:NEWSWEEK

Pope Attacks Death Penalty as US Plans Livestream Execution: ‘Inadmissible’

5. Theo luật sư, Christa Pike đã được xuất viện nhưng trở lại nhà tù sau vụ hành quyết bất thành ở Tennessee.

Christa Pike, người phụ nữ bị hành quyết bằng tiêm thuốc độc hồi tháng trước ở Tennessee nhưng vụ việc đã bị xử tử bất thành, đã được xuất viện và hiện đang ở trong tù, theo lời luật sư của bà.

Bà ta đã được chuyển trở lại Trung tâm Phục hồi chức năng Deborah K. Johnson ở Nashville, nơi bà ta bị giam giữ trước khi bị hành quyết theo kế hoạch vào ngày 30 tháng 9.

"Christa Pike đã được xuất viện từ một bệnh viện địa phương và hiện đang ở Trung tâm Phục hồi chức năng Deborah K. Johnson, nơi bà đã được điều trị hơn 30 năm", các luật sư của bà, Stephen Ferrell, Luke Ihnen, Randy Spivey và Kelly Gleason, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy. "Bà ấy biết ơn những người ứng cứu đầu tiên và đội ngũ y tế vì sự chăm sóc của họ trong những hoàn cảnh đặc biệt này. Bà ấy vẫn đang tiếp tục được chăm sóc y tế tại nhà tù, và chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi quá trình hồi phục của bà ấy."

Bà Pike, 50 tuổi, đã được tiêm hai liều thuốc gây chết người, nhưng nhóm luật sư của bà đã xác nhận ngay sau khi thủ tục thất bại rằng, trong một diễn biến chưa từng có, bà vẫn còn sống và đã được vào bệnh viện. Một nhân chứng, một người tham dự buổi họp báo, cho biết có thể nghe thấy bà ngáy rất to khoảng một giờ sau khi thủ tục bắt đầu. Sau đó, bà được đưa bằng xe cứu thương đến một bệnh viện trong khu vực.

Hôm thứ Ba, đội ngũ luật sư của bà cho biết bà đã tỉnh lại và đang nói chuyện từ giường bệnh.

Hôm thứ Tư, Pike bắt đầu "thực hiện những bước đi hạn chế" với sự trợ giúp, theo nhóm của cô. Và đến thứ Năm, các luật sư của cô đã nêu chi tiết thêm về tiến triển, cho biết trong một tuyên bố rằng cô ấy đang đi lại "với một số trợ giúp" và cánh tay của cô ấy "đang hồi phục và lấy lại khả năng vận động và sức mạnh". Họ cũng cho biết "phổi của cô ấy đã thông thoáng và cô ấy đã bắt đầu ăn uống bình thường".

Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình, Pike là người duy nhất được biết đến đã sống sót sau một vụ hành quyết ở Mỹ.

Năm 1995, Pike bị kết tội giết hại dã man bạn học cùng lớp, Colleen Slemmer, 19 tuổi. Hồ sơ tòa án cho thấy Pike, khi đó 18 tuổi, đã tra tấn và giết Slemmer, dùng dao phay và dao rọc giấy chém cô trong khoảng một giờ đồng hồ tại một khu rừng trong khuôn viên Đại học Tennessee, với sự giúp đỡ của bạn trai và một người bạn.

Việc thi hành án tử hình đối với Pike được phép tiến hành sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ nỗ lực vào phút chót nhằm ngăn chặn nó. Bà sẽ là người phụ nữ đầu tiên bị hành quyết ở tiểu bang này kể từ năm 1820.

Hiện vẫn chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với Pike trong thời gian tới.

Các luật sư của Pike đã tham dự một phiên điều trần khẩn cấp tại tòa án quận Davidson hôm thứ Tư, trong đó họ đã yêu cầu và được chấp thuận một phán quyết nói rằng sở cải huấn Tennessee phải bảo quản hồ sơ và các bằng chứng khác về vụ tiêm thuốc độc thất bại của bà.

Đội ngũ luật sư của bà đã tiếp tục kêu gọi Thống đốc Tennessee Bill Lee giảm án tử hình cho Pike, thúc giục ông thay đổi bản án thành tù chung thân không ân xá để tiểu bang không thể thực hiện án tử hình Pike lần thứ hai. Các luật sư của bà cho biết đây là thủ tục thông thường sau khi một tù nhân sống sót sau các thủ tục hành quyết thất bại.

Tuy nhiên, trong khi những người khác đã sống sót sau những ca phẫu thuật thất bại trước đó, Pike là tù nhân duy nhất được biết đến trong kỷ nguyên tử hình hiện đại của Hoa Kỳ còn sống sau khi thực sự bị tiêm hóa chất gây chết người.

"Bang không hề hứa hẹn rằng bà Pike sẽ không bị hành quyết trong tương lai", Ihnen, một trong những luật sư của bà Pike, nói trước tòa hôm thứ Tư.

---

Source:THEGUARDIAN

Christa Pike released from hospital, back in prison following botched execution in Tennessee, lawyers say

6. Chỉ có 2 quốc gia tiến hành các vụ hành quyết công khai được biết đến trong năm ngoái. Mỹ đang chuẩn bị cho vụ hành quyết đầu tiên sau 90 năm.

Khi Nidal Hasan bị xử tử bằng biệt đội tử thần súng trong một buổi phát trực tiếp công khai, anh ta sẽ trở thành người đầu tiên bị hành quyết công khai tại Hoa Kỳ trong gần một thế kỷ.

Bộ Quốc phòng hôm thứ Năm thông báo rằng việc hành quyết Hasan, cựu thiếu tá quân đội Mỹ bị kết tội trong vụ giết hại 13 người tại Fort Hood năm 2009, sẽ được phát trực tiếp vào ngày 3 tháng 12. Hasan bị liệt từ thắt lưng trở xuống và phải ngồi xe lăn sau khi bị cảnh sát bắn vào lưng trong vụ xả súng hàng loạt.

"Hắn ta sẽ bị xử bắn bởi đội hành quyết của binh lính, và đó là điều đáng phải nhận," Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói với Jack Posobiec trên chương trình Real America’s Voice. "Chúng tôi sẽ bảo đảm rằng mọi người có thể chứng kiến việc này, rằng nó được công khai — bởi vì mọi người cần hiểu rằng những hành vi kiểu này sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng."

Quyết định này đã gây ra sự chỉ trích rộng rãi từ cả hai phe chính trị.

Danh sách các quốc gia vẫn còn thực hiện các vụ hành quyết công khai, dù là quay phim hay ở nơi công cộng, rất ngắn và hầu hết đều là các quốc gia bị cáo buộc vi phạm nhân quyền.

Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, Ukraine và Iran là hai quốc gia duy nhất được biết đến đã hành quyết công khai bất kỳ ai trong các năm 2022, 2023, 2024 và 2025. Yemen đã hành quyết công khai nhiều người trong năm 2021, theo tổ chức này.

" Hasan đáng bị tử hình, nhưng việc công khai thi hành án tử hình và phát trực tiếp thì thật kinh tởm. Thi hành án tử hình công khai là điều mà các chế độ độc tài hà khắc như Iran và Ukraine thường làm. Điều đó không nên xảy ra ở Mỹ."

Lịch sử các vụ hành quyết công khai ở Hoa Kỳ

Hai vụ hành quyết công khai vào giữa những năm 1930 được coi là những lần cuối cùng án tử hình được thi hành công khai tại Hoa Kỳ.

Vụ hành quyết công khai quy mô lớn cuối cùng ở Hoa Kỳ là vụ Rainey Bethea năm 1936. Theo một tờ báo địa phương thời đó, ước tính có khoảng 20.000 người đến xem vụ treo cổ.

Bethea bị buộc tội cưỡng hiếp và giết một phụ nữ 70 tuổi tại nhà riêng của bà ở Owensboro, Kentucky, vào tháng 6 năm 1936. Ông ta vô tình để lại chiếc nhẫn tù quen thuộc của mình tại hiện trường và đã thú nhận tội ác nhiều lần, mặc dù sau đó đã rút lại lời thú nhận trong một lần kháng cáo bất thành.

Ông ta không bao giờ bị kết tội giết người, mà chỉ bị kết tội hiếp dâm, tội danh vẫn có mức án tử hình. Bethea, 26 tuổi, đã bị treo cổ vào ngày 14 tháng 8 năm 1936.

Một đám đông khổng lồ tụ tập quanh giàn giáo để chứng kiến vụ hành quyết công khai Rainey Bethea, 26 tuổi, ở Owensboro, Kentucky, vào ngày 14 tháng 8 năm 1936. Sự phẫn nộ của công chúng trước cách thức hành quyết đã khiến cái chết của Bethea trở thành vụ hành quyết công khai cuối cùng trong cả nước.

Một năm sau, Roscoe "Red" Jackson bị hành quyết ở Galena, Missouri, cũng bằng hình thức treo cổ. Ông ta bị kết tội giết một người bán hàng rong và cướp xe của nạn nhân sau khi được nạn nhân cho đi nhờ xe.

Số người chứng kiến vụ hành quyết Jackson ít hơn nhiều, vì nó không được tổ chức trên các đường phố công cộng của thành phố như vụ treo cổ Bethea.

"Không rõ chính xác có bao nhiêu người bên trong, mặc dù người ta cho rằng không gian đó có thể chứa ít nhất 400 người," các tác giả của một bài báo về vụ hành quyết trên tờ Stone County News-Oracle địa phương đã viết.

"Việc hành quyết không nên trở thành trò mua vui cho công chúng," Giám đốc Phân Bộ Hoa Kỳ của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Michael Bochenek, nói với CBS News trong một tuyên bố. "Án tử hình là tàn tích của một quá khứ vô nhân đạo và cần phải bị bãi bỏ vĩnh viễn."

Các vụ hành quyết công khai ở Iran

Iran, quốc gia mà Hoa Kỳ cáo buộc vi phạm nhân quyền nghiêm trọng, hiện là một trong những nước sử dụng nhiều hình thức hành quyết công khai nhất trên thế giới. Hoa Kỳ và Iran cũng đang trong tình trạng chiến tranh, và Tổng thống Trump thường xuyên viện dẫn việc Iran hành quyết người biểu tình như một lý do để lật đổ chế độ này.

Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, ít nhất 24 người đã bị hành quyết công khai ở Iran từ năm 2022 đến năm 2025.

Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), 59 người đã bị hành quyết ở Iran trong khoảng thời gian từ ngày 18 tháng 3 đến ngày 31 tháng 8 năm nay, trong đó có hàng chục người tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ hồi đầu năm. Tổ chức này cho biết, 5 trong số những vụ hành quyết đó đã được công khai.

Mặc dù không phải là án tử hình, nhưng hàng ngàn người biểu tình cũng đã thiệt mạng khi quân đội chính phủ nổ súng vào các cuộc biểu tình.

Vào cuối tháng Hai, tám ngày trước khi phát động các cuộc tấn công chống lại Iran, Tổng thống Trump nói rằng ông đã đe dọa sẽ có hành động quân sự chống lại Iran nếu họ công khai hành quyết hàng trăm người.

"Họ định treo cổ 837 người, và tôi đã nói với họ rằng, nếu các anh treo cổ dù chỉ một người, thậm chí chỉ một người thôi, thì các anh sẽ bị đánh ngay lập tức", Tổng thống Trump nói. "Tôi không đợi hai tuần để đàm phán. Và họ đã từ bỏ ý định treo cổ. Họ không treo cổ 837 người, nói đúng hơn là họ không treo cổ ai cả."

Các vụ hành quyết công khai ở Ukraine

Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, Ukraine đã hành quyết công khai ít nhất 12 người kể từ năm 2022, mặc dù các báo cáo của tổ chức này cũng lưu ý rằng con số thực tế có thể còn cao hơn.

Số vụ hành quyết công khai ở Ukraine đã tăng vọt kể từ khi Taliban trở lại nắm quyền vào tháng 8 năm 2021. Thậm chí, các vụ hành quyết còn được thực hiện trước sự chứng kiến của hàng ngàn người tại các sân vận động thể thao, trong đó có một vụ vào tháng 11 năm 2024 đã gây ra sự lên án trên toàn thế giới.

"Tôi lên án vụ hành quyết công khai kinh hoàng ngày hôm nay," Richard Bennett, người giám sát các vi phạm nhân quyền ở Ukraine cho Liên Hiệp Quốc, cho biết trong một tuyên bố vào thời điểm đó. "Những hình phạt tàn bạo này là vi phạm nhân quyền rõ ràng và phải được chấm dứt ngay lập tức."

Theo Liên Hiệp Quốc, một người khác, được tường trình đã bị kết tội giết người, đã bị hành quyết công khai tại một sân vận động thể thao vào tháng 10 năm 2025.

Trong thời kỳ cầm quyền đầu tiên vào những năm 1990, Taliban thường xuyên tiến hành các vụ hành quyết công khai, cho đến khi cuộc xâm lược của Mỹ năm 2001 buộc chúng phải rời khỏi quyền lực.

Các vụ hành quyết công khai ở những nơi khác trên thế giới

Người ta cũng tin rằng Bắc Hàn thực hiện các vụ hành quyết công khai, mặc dù việc thu thập thông tin từ quốc gia cực kỳ biệt lập này rất khó khăn.

Vào tháng Hai, Tổ chức Ân xá Quốc tế đã công bố một báo cáo bao gồm các cuộc phỏng vấn với những người đào tẩu khỏi Bắc Hàn, những người cho biết họ đã bị buộc phải xem các vụ hành quyết công khai như một cách để cảnh báo họ không phạm phải những tội ác tương tự - đôi khi chỉ vì xem các chương trình truyền hình nước ngoài.

"Chính quyền ra lệnh cho mọi người rời đi, và hàng chục ngàn người dân thành phố Sinuiju đã tập trung lại để xem," một người phụ nữ đào tẩu được nhóm nhân quyền phỏng vấn cho biết. "Họ hành quyết người để tẩy não và giáo dục chúng tôi."

Ả Rập Xê Út, quốc gia từng bị chỉ trích rộng rãi vì các vụ hành quyết công khai trong nhiều thập niên, dường như đã chấm dứt hoàn toàn việc sử dụng hình thức này trong những năm gần đây. Quảng trường Deera khét tiếng, nơi diễn ra nhiều vụ chặt đầu ở thủ đô Riyadh, đã không tổ chức vụ hành quyết nào kể từ năm 2019, theo Reuters.

Án tử hình vẫn được sử dụng thường xuyên ở Ả Rập Xê Út, dù không được công khai. Theo Tổ chức Nhân quyền Ả Rập Xê Út tại Âu Châu, năm 2025 đã có kỷ lục 347 người bị hành quyết. Năm trước đó, con số này là 345 người. Để so sánh, năm ngoái tại Hoa Kỳ chỉ có 47 người bị hành quyết.

Nhóm phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn, kiểm soát phần lớn khu vực phía tây Yemen, đôi khi cũng thực hiện các vụ hành quyết công khai. Mặc dù không được công nhận là chính phủ cầm quyền, họ vẫn nắm giữ quyền lực rất lớn trong nước. Theo Trung tâm Tư pháp Quốc tế Geneva, chín người đã bị hành quyết cùng lúc trước công chúng vào năm 2021 vì tội giết một tướng lĩnh Houthi.

Justin Mazzola, phó giám đốc nghiên cứu của Tổ chức Ân xá Quốc tế Hoa Kỳ, cho biết trong một tuyên bố với CBS News: "Các tổ chức nhân quyền quốc tế từ lâu đã nhận thấy việc hành quyết công khai là không phù hợp với lệnh cấm đối với các hình phạt hoặc hành vi đối xử tàn ác, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm. Tuyên bố rằng án tử hình có tác dụng răn đe mạnh hơn là hoàn toàn vô căn cứ: không có bằng chứng nào cho thấy nó có tác dụng răn đe đặc biệt. Án tử hình không làm cho chúng ta an toàn hơn."

"Việc phát trực tiếp cảnh hành quyết bằng biệt đội tử thần chỉ làm tăng thêm sự tàn bạo của án tử hình và duy trì vòng xoáy bạo lực mà chính quyền tuyên bố muốn chấm dứt", ông nói thêm.

---

Source:CBSNEWS

Only 2 countries held known public executions last year. The U.S. is preparing for its first in 90 years.

 

1. Ukraine tuyên bố sẽ tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga bất chấp thỏa thuận với Tổng thống Trump – Financial Times cho biết

Theo Financial Times, Ukraine dự định tiếp tục các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa vào các nhà máy lọc dầu của Nga bất chấp thỏa thuận song phương giữa Tổng thống Donald Trump và Putin về việc cung cấp dầu diesel của Nga cho thị trường Mỹ và quốc tế.

Một quan chức cao cấp của Ukraine đã bác bỏ lời kêu gọi của Mỹ về việc ngừng các hoạt động tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Mạc Tư Khoa, đồng thời cho thấy Kyiv sẽ không điều chỉnh chiến lược tấn công bất đối xứng của mình.

"Chúng tôi sẽ đốt cháy các nhà máy lọc dầu [của Nga]", vị quan chức cao cấp nói với tờ Financial Times.

Lời cam kết này được đưa ra trong bối cảnh các nhà phân tích thị trường năng lượng đặt câu hỏi về khả năng thực tế của Mạc Tư Khoa trong việc thực hiện các cam kết thương mại do Tòa Bạch Ốc công bố, viện dẫn sự suy thoái nghiêm trọng trong toàn bộ ngành hóa dầu của Nga do các chiến dịch ngăn chặn liên tiếp của Ukraine gây ra.

Theo dữ liệu do Financial Times trích dẫn, các nhà máy lọc dầu của Nga hiện đang hoạt động ở mức khoảng 60% công suất lắp đặt do ngừng hoạt động, sửa chữa khẩn cấp và thiếu hụt thiết bị do các cuộc tấn công của Ukraine gây ra.

"Câu hỏi lớn nhất đối với tôi là: họ sẽ lấy dầu diesel từ đâu?", Michelle Brouhard, nhà lãnh đạo bộ phận chính sách và rủi ro địa chính trị tại công ty tình báo năng lượng Kpler, cho biết. "Nga không có vấn đề về xuất khẩu. Họ có vấn đề về lọc dầu."

Dữ liệu ngành cho thấy rõ mức độ suy giảm trên toàn bộ lĩnh vực chế biến và phân phối dầu khí của Nga trong năm qua.

Theo số liệu của Kpler, trước năm 2025, Nga xuất khẩu trung bình 2,6 triệu tấn dầu diesel mỗi tháng bằng đường biển.

Tuy nhiên, vận chuyển đường biển giảm mạnh trong suốt năm 2026 do các đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa liên tiếp của Ukraine gây hư hại các nhà máy chưng cất chính, các cơ sở cracking và các trung tâm lưu trữ trên khắp vùng Âu Châu của Nga và Tây Siberia.

Do năng lực lọc dầu trong nước bị hạn chế, Điện Cẩm Linh đã ban hành các quy định nghiêm ngặt về xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ vào tháng 7, trên thực tế cấm xuất khẩu dầu diesel trong nước nhằm ngăn ngừa tình trạng thiếu nhiên liệu cục bộ và lạm phát trên thị trường nội địa Nga.

Ngoại trừ những lô hàng đặc biệt hiếm hoi, việc xuất khẩu dầu diesel bằng đường biển về cơ bản đã chấm dứt.

Tờ Financial Times cũng lưu ý rằng Mỹ từ trước đến nay chỉ chiếm một phần không đáng kể trong lượng tiêu thụ dầu mỏ tinh chế của Nga.

Washington đã không nhập khẩu nhiên liệu diesel từ Nga kể từ tháng 7 năm 2022, sau các lệnh trừng phạt ban đầu được ban hành để đáp trả cuộc xâm lược toàn diện Ukraine. Trong những giai đoạn mà các nhà nhập khẩu Mỹ mua nhiên liệu diesel từ Nga, khối lượng trung bình đạt khoảng 77.000 tấn mỗi tháng, đạt đỉnh điểm 210.000 tấn vào Tháng Giêng năm 2022.

Hiệp định dầu diesel của Tổng thống Trump

Tranh chấp về các cuộc tấn công tại nhà máy lọc dầu diễn ra sau tuyên bố của Tổng thống Trump trên mạng xã hội rằng Mạc Tư Khoa đã đồng ý cung cấp ngay lập tức hơn 300.000 tấn dầu diesel, tiếp theo là 500.000 tấn vào tháng 11 và 1 triệu tấn sau đó.

Tổng thống Trump cho biết lượng hàng giao có thể tăng lên 3 triệu tấn trong thời gian ngắn, mặc dù ông thừa nhận rằng việc vận chuyển sẽ phụ thuộc vào tình trạng của các nhà máy lọc dầu Nga.

Tổng thống Mỹ tuyên bố rằng thỏa thuận song phương này, cùng với các hoạt động hải quân của Mỹ tại eo biển Hormuz, sẽ nhanh chóng giúp giảm chi phí nhiên liệu cho người tiêu dùng Mỹ và thị trường toàn cầu trong bối cảnh bất ổn do xung đột Mỹ-Israel với Iran gây ra.

Sau thông báo của Tổng thống Trump, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã ban hành giấy phép chung cho phép các giao dịch liên quan đến nhiên liệu diesel của Nga cho đến ngày 7 tháng 4 năm 2027.

Việc miễn trừ quy định này được cấp chỉ ba tuần sau khi Tổng thống Trump ký ban hành Đạo luật trừng phạt Nga và Iran năm 2026 mang tên Lindsey O. Graham vào ngày 18 tháng 9, nhằm mục đích mở rộng các hình phạt theo luật định trên các lĩnh vực năng lượng, ngân hàng và quốc phòng của Nga.

Việc miễn trừ trừng phạt đã mang lại cho Mạc Tư Khoa một sự nhượng bộ về kinh tế mà họ đã tìm kiếm kể từ lệnh cấm xuất khẩu hồi tháng 7, khi phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov khẳng định rằng nhiên liệu Nga chỉ có thể làm giảm giá các chuẩn mực quốc tế nếu được tiếp cận thị trường không hạn chế.

Tổng thống Trump đã nhiều lần kêu gọi các quan chức Ukraine đình chỉ các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Nga, cho rằng giá dầu diesel cao là do sự can thiệp của Ukraine chứ không phải do gián đoạn vận chuyển ở Trung Đông.

[Kyiv Post: Ukraine Vows to Keep Striking Russian Refineries Despite Trump Deal – FT]

2. Các Dân biểu đảng Dân chủ Mỹ kêu gọi Giám đốc FBI Kash Patel hủy chuyến đi sắp tới tới Nga.

Hai lãnh đạo cao cấp của đảng Dân chủ tại Hạ viện đang thúc giục Giám đốc FBI Kash Patel hủy chuyến đi được tường trình đến Nga, cảnh báo trong một bức thư ngày 9 tháng 10 rằng chuyến thăm này có thể gây ra rủi ro an ninh.

Tờ Politico đưa tin lần đầu tiên vào tháng 7 rằng ông Patel đang lên kế hoạch cho chuyến thăm Nga vào mùa thu, nơi ông sẽ được Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB tiếp đón. Ông được tường trình sẽ đến thăm cả Mạc Tư Khoa và St. Petersburg trong chuyến đi, dự kiến diễn ra vào ngày 14 tháng 10.

Trong bức thư, Dân biểu Jamie Raskin và Dân biểu Jim Himes đã kêu gọi giám đốc FBI hủy chuyến đi, viện dẫn "những lo ngại cấp bách về an ninh quốc gia", bao gồm cả lịch sử tiến hành các hoạt động gián điệp chống lại các quan chức Mỹ của FSB.

Dân biểu Jamie Raskin là thành viên cao cấp của Ủy ban Tư pháp Hạ viện và Dân biểu Himes là thành viên cao cấp của Ủy ban Thường trực Chọn lọc về Tình báo Hạ viện.

Đảng Dân chủ gọi Nga là "cường quốc nước ngoài thù địch" và đặt câu hỏi tại sao Giám đốc FBI lại đến thăm một quốc gia "đã phạm tội ác chiến tranh, tiến hành các hoạt động gây ảnh hưởng đến bầu cử Mỹ, thực hiện các cuộc tấn công mạng độc hại nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của chúng ta và giúp đỡ kẻ thù của chúng ta tấn công và giết hại binh lính Mỹ? "

Bức thư mô tả chuyến thăm là một phần trong sự hợp tác mở rộng của FBI với các cơ quan thực thi pháp luật của Nga và Trung Quốc, trích dẫn các báo cáo của Reuters rằng ông Patel đã thiết lập các mối quan hệ đối tác mới với các cơ quan ở cả hai nước.

Trong thư gửi ông Patel, các quan chức cũng đặt câu hỏi về thời điểm chuyến thăm của giám đốc FBI, viện dẫn dự luật trừng phạt do Tổng thống Trump ký nhằm vào nền kinh tế Nga vì cuộc chiến tranh chống Ukraine.

Tuy nhiên, cùng ngày bức thư được công bố, Tổng thống Trump tuyên bố rằng Nga sẽ cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu.

"Đây là lý do tại sao tôi bỏ phiếu chống lại dự luật trừng phạt Nga," Dân biểu Himes nói vào ngày 9 tháng 10. "Tổng thống Trump sẽ không bao giờ trừng phạt Nga. Ông ta sẽ làm đầy kho bạc của Putin và hoàn tất một thỏa thuận dầu mỏ để làm giàu cho những người thân tín của mình."

Cục Điều tra Liên bang, gọi tắt là FBI chưa trả lời thư của ông Patel cũng như chưa xác nhận kế hoạch đi lại của ông ấy.

Kể từ khi tiếp quản cục vào tháng 2 năm 2025, Patel đã tìm cách thắt chặt quan hệ với Mạc Tư Khoa. Điều này đã làm dấy lên lo ngại trong nội bộ FBI, xét đến lịch sử các hoạt động tình báo hung hăng của Điện Cẩm Linh chống lại Hoa Kỳ, theo một cuộc điều tra ngày 9 tháng 10 của tờ The Atlantic.

Trước đây, ông Patel đã kêu gọi Quốc hội điều tra cách thức sử dụng viện trợ của Mỹ cho Ukraine và chỉ trích số lượng viện trợ được gửi đến.

Theo tờ Washington Post, người được Tổng thống Trump bổ nhiệm này cũng từng nhận tiền từ các nhân vật thân Cẩm Linh trong quá khứ. Tờ WP đưa tin vào tháng 2 năm 2025 rằng Patel đã nhận được 25.000 đô la vào năm 2024 từ một công ty sản xuất phim do nhà làm phim thân Cẩm Linh Igor Lopatonok điều hành.

Mặc dù vai trò của giám đốc FBI theo truyền thống được coi là độc lập khỏi ảnh hưởng của chính phủ, chuyên gia an ninh quốc gia Mỹ Evelyn Farkas đã mô tả Patel là một trong những "người luôn vâng lời" của Tổng thống Trump.

[Kyiv Independent: US Democrats call on FBI Director Kash Patel to cancel upcoming trip to Russia]

3. Bộ Ngoại giao Ukraine cho biết nước này đang làm việc với các đối tác trên 5 lộ trình ngừng bắn

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Ukraine, Heorhii Tykhyi, cho biết Ukraine đang làm việc với các đối tác quốc tế về năm phương án ngừng bắn khả thi khi Kyiv tiếp tục nỗ lực tìm kiếm con đường chấm dứt cuộc chiến do Nga gây ra.

Các đề xuất bao gồm một lệnh ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện, các thỏa thuận riêng biệt về Hắc Hải, xuất khẩu lương thực và cơ sở hạ tầng năng lượng, cũng như một lệnh ngừng bắn năng lượng do Mỹ hậu thuẫn.

"Đây là những sáng kiến được phát triển với sự tham gia của ngoại giao Ukraine. Chúng thiết thực và cùng có lợi", ông Tykhyi cho biết tại một cuộc họp báo, theo nguồn tin của RBC-Ukraine.

Năm lộ trình đó là:

Thỏa thuận ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện: Ukraine đã đồng ý với đề xuất ngừng bắn toàn diện vào tháng 3 năm 2025, và lập trường của Kyiv vẫn không thay đổi. Tykhyi cho biết hiện họ đang chờ đợi quyết định tương hỗ từ Nga.

An ninh Hắc Hải: Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đang phối hợp xây dựng các đề xuất nhằm bảo đảm an toàn hàng hải trên Hắc Hải.

An ninh lương thực Hắc Hải: Kyiv đang hợp tác với Ấn Độ để bảo vệ xuất khẩu lương thực qua Hắc Hải.

Sáng kiến năng lượng do Ấn Độ dẫn đầu: Ấn Độ đang nỗ lực thúc đẩy việc chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

Thỏa thuận ngừng bắn năng lượng do Mỹ hậu thuẫn: Ukraine và Mỹ đang thảo luận về một thỏa thuận riêng để ngăn chặn các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng, ông Tykhyi cho biết.

Ông Tykhyi nói: "Cần có hai bên mới nhảy được điệu tango", đồng thời nhấn mạnh rằng Nga phải đồng ý với các thỏa thuận được đề xuất.

Ông cho biết Kyiv đánh giá các đề xuất này là thực tế và cùng có lợi.

Ông Tykhyi cũng bác bỏ những cáo buộc cho rằng Ukraine phải chịu trách nhiệm về việc thiếu tiến triển hướng tới lệnh ngừng bắn, gọi những lập luận như vậy là một nỗ lực nhằm lợi dụng sự mệt mỏi của công chúng đối với cuộc chiến.

"Việc cố gắng đổ lỗi cho Mạc Tư Khoa về việc chiến tranh tiếp diễn sang Kyiv là một hành động thao túng," ông nói.

Gần đây, Ấn Độ đã tăng cường sự can thiệp vào các nỗ lực ngoại giao giữa Ukraine và Nga, đặc biệt là về an ninh Hắc Hải và cơ sở hạ tầng năng lượng.

Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar đã tham gia vào các nỗ lực tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng và chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng trọng yếu, trong khi Kyiv cho biết họ vẫn sẵn sàng hợp tác với New Delhi về các đề xuất thiết thực.

Mạc Tư Khoa đã nhiều lần bác bỏ các đề xuất về lệnh ngừng bắn có đi có lại ở các khu vực khác nhau của cuộc chiến.

Trong một trong những tuyên bố gần đây nhất, Putin đã bác bỏ đề xuất theo đó Nga sẽ ngừng tấn công các tàu của Ukraine nếu Kyiv ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Phát biểu tại Câu lạc bộ Thảo luận Valdai vào ngày 1 tháng 10, Putin gọi đề xuất này là "vô lý", lập luận rằng Nga sẽ chẳng thu được lợi ích gì từ việc ngăn chặn các cuộc tấn công vào các tàu chở hàng dân sự và nông sản của Ukraine trong khi xuất khẩu dầu mỏ của chính nước này vẫn bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt.

"Chúng ta đáng lẽ phải ngừng tấn công các mục tiêu nhạy cảm với chúng. Điều đó trông thật vô lý", Putin nói.

Putin một lần nữa khẳng định Ukraine đã chủ động tấn công các tàu Nga, nói rằng Kyiv bắt đầu tấn công các tàu chở dầu và các tàu khác vào đầu tháng 7. Ông tuyên bố rằng 40 tàu Nga đã bị "vô hiệu hóa" trong 10 ngày đầu tiên và hơn 100 tàu khác đã bị hư hại kể từ đó.

"Chúng tôi đã bắt đầu đáp trả," Putin nói, đồng thời cho biết thêm rằng Nga hiện đang được yêu cầu ngừng các cuộc tấn công.

Khi được hỏi thẳng thắn liệu ông có đồng ý với đề xuất ngừng tấn công lẫn nhau hay không, Putin trả lời: "Không."

[Kyiv Post: Ukraine Working on 5 Ceasefire Tracks With Partners, Foreign Ministry Says]

4. Wicker bác bỏ các nhượng bộ lãnh thổ để chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.

Thượng Nghị Sĩ Roger Wicker, chủ tịch Ủy ban Quân sự Thượng viện Hoa Kỳ, cho biết ông không thể hình dung ra một kết thúc cho cuộc chiến ở Ukraine mà trong đó Kyiv phải nhượng lại lãnh thổ có chủ quyền bị Nga chiếm giữ.

Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Kyiv, Thượng nghị sĩ cao cấp của đảng Cộng hòa khẳng định rằng Putin sẽ không thành công trong việc đánh bại người dân Ukraine, ngay cả khi Mạc Tư Khoa tìm cách lợi dụng mùa đông sắp tới để phá vỡ khả năng phục hồi của người dân, theo hãng tin Interfax-Ukraine.

"Vladimir Putin sẽ không thể đánh bại người dân Ukraine trong năm nay hay năm tới. Nếu chúng ta cho phép điều đó, ông ta có thể khiến cuộc sống của người dân Ukraine trở nên khốn khổ, và tôi nghĩ đó chính xác là điều ông ta muốn", Wicker nói với các phóng viên, theo hãng tin Interfax-Ukraine.

Thượng nghị sĩ Wicker lưu ý rằng Ukraine đang phải đối mặt với một mùa đông đầy thách thức khác sau những cuộc oanh tạc dữ dội của Nga vào cơ sở hạ tầng trong năm qua. Ông cảnh báo rằng lực lượng Nga đang cố tình mở rộng phạm vi mục tiêu ra ngoài mạng lưới điện và hệ thống sưởi ấm khu vực để bao gồm cả hệ thống cấp nước.

"Chúng tôi không biết điều kiện sẽ khó khăn đến mức nào, nhưng mục tiêu của nhà độc tài Nga là làm cho cuộc sống của người dân trở nên khốn khổ", Wicker nói. "Ngoài việc mất điện và thiếu điện sưởi ấm, chúng tôi được biết Vladimir Putin còn nhắm đến việc tấn công hệ thống cấp nước để làm trầm trọng thêm nỗi khổ của người dân."

Thượng Nghị Sĩ nhấn mạnh rằng mặc dù người dân Ukraine không muốn chịu đựng khó khăn kéo dài, họ vẫn quyết tâm chống lại sự xâm lược của Nga.

Thượng nghị sĩ Wicker nói: "Với những sự kiện trong những năm gần đây và hoàn cảnh hiện tại, tôi không thấy một hồi kết cho cuộc chiến mà trong đó người dân Ukraine phải từ bỏ lãnh thổ chủ quyền của họ bị chiếm đoạt do cuộc xâm lược vi phạm luật pháp quốc tế."

Thỏa thuận dầu diesel của Tổng thống Trump

Việc Thượng nghị sĩ Wicker bác bỏ các nhượng bộ lãnh thổ trùng hợp với sự giám sát ngày càng tăng ở Kyiv và các thủ đô Âu Châu đối với lập trường ngoại giao của Washington đối với Mạc Tư Khoa.

Vào thứ Sáu, ngày 9 tháng 10, các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn đầu được tổ chức tại Miami – quy tụ các quan chức Mỹ, Ukraine và Âu Châu cùng với đại diện của Anh, Pháp, Đức, Ủy ban Âu Châu và NATO – đã kết thúc sau một phiên họp kéo dài sáu giờ mà không có bước đột phá nào được công bố.

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff nhận định các cuộc thảo luận mang tính xây dựng, lưu ý rằng các đại biểu đã xem xét các phương án để giảm leo thang và chấm dứt xung đột trước mùa đông.

Tuy nhiên, các cuộc tham khảo ý kiến ở Miami đã bị lu mờ bởi tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về một thỏa thuận với Putin cho phép xuất khẩu dầu diesel của Nga sang thị trường Mỹ và toàn cầu.

Tổng thống Trump xác nhận Nga sẽ cung cấp ngay lập tức hơn 300.000 tấn dầu diesel, tiếp theo là 500.000 tấn nữa vào tháng 11, khiến Bộ Tài chính Mỹ phải ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt tạm thời.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và các nhà lập pháp từ cả hai đảng ở Washington đã chỉ trích thương vụ này, cảnh báo rằng việc nới lỏng các hạn chế kinh tế và mua các sản phẩm dầu mỏ của Nga sẽ cung cấp nguồn thu tài chính mới cho bộ máy chiến tranh của Mạc Tư Khoa trong khi các phái đoàn hòa bình đang tích cực đàm phán.

[Kyiv Post: Wicker Rejects Territorial Concessions to End War in Ukraine]

5. Kyiv kêu gọi người dân tích trữ lương thực và nước uống trong bối cảnh mất điện.

Chính quyền thành phố Kyiv đã kêu gọi người dân thủ đô Ukraine chuẩn bị cho những gián đoạn khẩn cấp bằng cách tích trữ lương thực và nước uống, bảo đảm nguồn điện dự phòng và cách nhiệt nhà cửa trước mùa đông khi các cuộc tấn công của Nga tiếp tục nhắm vào mạng lưới tiện ích công cộng của thành phố.

Trong một thông báo hướng dẫn công khai chính thức được ban hành vào Chúa Nhật, ngày 11 tháng 10, chính quyền thành phố đã khuyến cáo người dân Kyiv nên chuẩn bị sẵn các nhu yếu phẩm khẩn cấp tự túc, đủ dùng trong ít nhất ba ngày trong trường hợp mất nước, mất điện hoặc mất sưởi ấm kéo dài.

Chính quyền khuyến nghị mỗi người lớn nên dự trữ ba lít nước uống sạch mỗi ngày, cùng với 10 đến 12 lít nước công nghiệp dành cho vệ sinh và sinh hoạt gia đình.

Các nhà quy hoạch đô thị cũng khuyên các gia cư nên dự trữ thực phẩm có thể bảo quản được lâu, không dễ hư hỏng và không cần tủ lạnh hoặc thiết bị nấu nướng bằng điện để chế biến.

Chuẩn bị cho gia đình và hướng dẫn mùa đông

Chính quyền thành phố đã hướng dẫn người dân sạc đầy pin dự phòng và các trạm sạc di động trước, đồng thời chuẩn bị bộ dụng cụ chiếu sáng khẩn cấp bao gồm đèn pin, đèn chạy bằng pin, nến, diêm và pin dự phòng.

Trước khi nhiệt độ mùa đông giảm xuống, các nhà chức trách đã nhấn mạnh tầm quan trọng của các biện pháp cách nhiệt để giữ ấm trong nhà trong trường hợp hệ thống sưởi trung tâm bị gián đoạn.

Cư dân được khuyến cáo nên bịt kín các khe hở cửa sổ, kiểm tra lớp cách nhiệt bên ngoài cửa sổ và đặt vật liệu cách nhiệt phản quang, chẳng hạn như xốp tráng nhôm, giữa các bức tường bên trong và bộ tản nhiệt để tối ưu hóa khả năng giữ nhiệt.

Chính quyền thành phố cũng đã đề cập đến vấn đề an toàn công cộng vào ban đêm và khi đường phố bị mất điện, kêu gọi người đi bộ mặc quần áo phản quang, đeo băng tay hoặc dải phản quang trên tay áo và ba lô để giảm thiểu tai nạn giao thông khi đèn đường phố bị tắt.

Tình trạng gián đoạn dịch vụ công cộng ngày càng trầm trọng trên toàn thủ đô.

Cảnh báo này được đưa ra sau những gián đoạn nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng trên khắp Kyiv do các cuộc tấn công phối hợp bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đạn đạo của Nga gây ra vào cuối tuần qua.

Sáng thứ Bảy, các cuộc không kích của Nga đã làm hư hại một cơ sở điện quan trọng ở khu vực Kyiv, gây ra hiện tượng sụt áp đột ngột buộc các nhà điều hành giao thông công cộng phải tạm ngừng hoạt động tàu hỏa và thang cuốn trên cả ba tuyến của mạng lưới tàu điện ngầm Kyiv.

Cơ quan quản lý giao thông đường bộ Kyivpastrans đồng thời tạm dừng hoạt động của xe buýt điện và xe điện trên khắp các quận Solomianskyi, Pecherskyi, Shevchenkivskyi và Darnytskyi, trong khi các đơn vị điều phối năng lượng thực hiện cắt điện khẩn cấp tại khu phố Pivdenna Borshchahivka.

Sự việc mất ổn định điện cũng làm tê liệt các trạm bơm nước của thành phố, khiến nhiều khu dân cư bị khô cạn nước trước khi các kỹ sư điện lực khôi phục lại áp suất bình thường.

Cùng lúc đó, mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống đã gây hư hại cho một tòa nhà văn phòng thương mại tám tầng và một tòa tháp chung cư 25 tầng ở quận Solomianskyi, bên cạnh các mảnh vỡ rơi xuống quận Podilskyi.

Cuối ngày hôm đó, một hỏa tiễn đạn đạo của Nga đã bắn trúng một tòa nhà nhà hàng ở quận Obolonskyi phía bắc, làm bị thương một số dân thường và làm văng mảnh vỡ hỏa tiễn khắp sân nhà dân liền kề.

[Politico: Kyiv Urges Residents to Stockpile Food and Water Amid Grid Hits]

6. Phần Lan phê duyệt gói viện trợ quân sự thứ 35 cho Ukraine.

Ngày 9 tháng 10, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb đã phê duyệt việc chuyển giao gói viện trợ thiết bị quốc phòng thứ 35 của Phần Lan cho Ukraine, dựa trên đề xuất chính thức do chính phủ đệ trình.

Gói hỗ trợ mới được phân bổ có giá trị ước tính khoảng 1 triệu euro (1,1 triệu đô la Mỹ) và bao gồm một sản phẩm quốc phòng duy nhất được lấy trực tiếp từ kho dự trữ hoạt động của Lực lượng Quốc phòng Phần Lan.

Với đợt viện trợ mới nhất, tổng giá trị thiết bị quốc phòng do Helsinki cung cấp cho Kyiv kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện năm 2022 đã đạt 3,6 tỷ euro (4 tỷ đô la).

Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Häkkänen tuyên bố rằng quyết định này được đưa ra nhanh chóng sau lời kêu gọi khẩn cấp từ phía chính quyền quốc phòng Ukraine.

"Phần Lan đã đẩy nhanh quyết định này để đáp ứng yêu cầu khẩn cấp từ Ukraine. Chúng tôi sẽ không làm ngơ trước lúc người dân Ukraine cần giúp đỡ. Thay vào đó, chúng tôi sẽ sát cánh cùng Ukraine và tiếp tục cung cấp viện trợ vật chất", ông Häkkänen cho biết trong một tuyên bố chính thức do Bộ Quốc phòng công bố.

Các nhà chức trách quốc phòng Phần Lan xác nhận rằng công tác chuẩn bị đã bắt đầu cho gói viện trợ quân sự quy mô lớn hơn sắp tới.

Với lý do bảo đảm an ninh hoạt động và sự cần thiết phải bảo vệ các hành lang vận chuyển, Bộ này từ chối tiết lộ các chi tiết kỹ thuật cụ thể về loại vũ khí, phương thức vận chuyển hoặc lịch trình chuyển giao, lưu ý rằng việc phân bổ này cân bằng giữa các yêu cầu hoạt động của Ukraine với khả năng sẵn sàng về mặt lãnh thổ của quân đội Phần Lan.

Việc phân bổ ngân sách quốc phòng khẩn cấp phù hợp với các tuyên bố công khai của Tổng thống Stubb tại Diễn đàn An ninh Helsinki thường niên, nơi nhà lãnh đạo Phần Lan nhấn mạnh rằng các thủ đô phương Tây phải đáp trả áp lực của Nga bằng cách tăng cường hỗ trợ quân sự cho Ukraine.

Phát biểu trước một hội nghị quốc tế cùng với Tổng thống Moldova Maia Sandu và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, Stubb lập luận rằng các chiến dịch hỗn hợp leo thang của Mạc Tư Khoa trên khắp Âu Châu – bao gồm phá hoại vật chất, các cuộc tấn công mạng liên tục và chiến tranh nhận thức – đòi hỏi sự kháng cự tập thể thống nhất chứ không phải sự do dự về mặt ngoại giao.

"Càng hăm dọa, càng đe dọa, chúng ta càng có xu hướng ủng hộ Ukraine", Stubb phát biểu tại diễn đàn, cảnh báo rằng các chính phủ Âu Châu phải nhận ra các hành động hỗn hợp của Nga không phải là những sự gián đoạn riêng lẻ, mà là một chiến dịch có hệ thống được thiết kế để làm suy yếu sự ủng hộ chính trị dành cho Kyiv.

Stubb nhấn mạnh rằng những tính toán chiến lược của Nga luôn phản tác dụng, lưu ý rằng nỗ lực của Mạc Tư Khoa nhằm ngăn chặn sự hiện diện của NATO đã khiến Phần Lan và Thụy Điển từ bỏ chính sách không liên kết quân sự kéo dài hàng thập niên và gia nhập liên minh xuyên Đại Tây Dương.

Phần Lan, quốc gia có đường biên giới dài 1.340 km (830 dặm) với Nga, chính thức gia nhập NATO vào tháng 4 năm 2023, trong khi Thụy Điển gia nhập vào tháng 3 năm 2024.

[Kyiv Post: Finland Approves 35th Military Aid Package for Ukraine]

7. Điện Cẩm Linh cho biết Putin đã chuyển tải lập trường của Iran về thỏa thuận hòa bình cho Tổng thống Trump.

Điện Cẩm Linh hôm thứ Bảy cho biết Putin đã thông báo với Ông Donald Trump về lập trường của Iran đối với một thỏa thuận hòa bình khả thi ở Trung Đông.

Điện Cẩm Linh cho biết lập trường của Tehran đã được truyền đạt trong cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo hôm thứ Sáu. Họ không cho biết Tổng thống Trump đã phản hồi như thế nào, cũng như không nói rõ về lập trường của Iran.

Các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột Iran, bắt đầu bằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hồi tháng Hai, đã rơi vào bế tắc kể từ mùa hè.

Putin đã gặp Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian bên lề hội nghị thượng đỉnh ở Turkmenistan hồi đầu tuần này, nơi nhà lãnh đạo Nga bày tỏ sự quan tâm đến việc giúp làm trung gian hòa giải hòa bình.

rằng, trong sự phối hợp với tổng thống Iran, Putin đã truyền đạt quan điểm của phía Iran về một giải pháp khả thi cho cuộc xung đột cho Tổng thống Trump.

[CBSNews: Putin relayed Iran's position on peace deal to Trump, Kremlin says]

8. Ả Rập Xê Út, Ai Cập, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ lên án các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào Ả Rập Xê Út.

Ả Rập Xê Út, Ai Cập, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ hôm Chúa Nhật đã ra một tuyên bố chung lên án các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào Ả Rập Xê Út, bao gồm cả cuộc tấn công mới nhất vào phi trường quốc tế King Khalid ở Riyadh.

Nhóm bốn quốc gia trong khu vực cho biết các vụ tấn công ở Riyadh, khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 309 người khác bị thương vào ngày hôm trước, "là hành vi vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế".

Một người Mỹ nằm trong số các nạn nhân. Cơ quan Hàng không Dân dụng Ả Rập Xê Út cho biết những người thiệt mạng còn có bốn công dân Ả Rập Xê Út, hai người Bangladesh và mỗi người đến từ Ai Cập, Jordan, Syria, Palestine và Sudan.

[CBSNews: Saudi, Egypt, Pakistan and Turkey condemn Houthi strikes on Saudi Arabia]

9. Đảng Cộng hòa phản đối mạnh mẽ thỏa thuận mua dầu diesel của Putin.

Thỏa thuận giữa Tổng thống Trump và Putin về việc tăng nguồn cung dầu diesel đang vấp phải sự chỉ trích từ chính đảng của ông, cho thấy sự chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng hòa về nỗ lực mới nhất của Tòa Bạch Ốc nhằm giảm giá nhiên liệu trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Sự phản đối này diễn ra sau tuyên bố của Tổng thống Trump hôm thứ Sáu rằng Putin đã đồng ý cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho thị trường Hoa Kỳ và toàn cầu. Chính quyền sau đó đã cho phép các giao dịch liên quan đến dầu diesel của Nga, với việc Bộ Tài chính cấp giấy phép tạm thời cho phép dầu diesel có nguồn gốc từ Nga tiếp cận thị trường toàn cầu.

Động thái này đã gây ra sự chú ý vì chỉ vài tuần trước đó, Quốc hội đã thông qua Đạo luật trừng phạt Nga và Iran năm 2026 của Lindsey O. Graham, một đạo luật nhằm tăng cường áp lực lên Mạc Tư Khoa liên quan đến cuộc chiến ở Ukraine.

Trong khi Tổng thống Trump, trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, coi thỏa thuận này là một cách để giảm bớt chi phí nhiên liệu tăng cao đang gây khó khăn cho các tài xế xe tải, nông dân và người tiêu dùng, một số đảng viên Cộng hòa lập luận rằng nó có nguy cơ làm suy yếu những nỗ lực của Washington trong việc gây áp lực lên Mạc Tư Khoa về cuộc chiến ở Ukraine.

Khi được hỏi về những lời chỉ trích của đảng Cộng hòa đối với thỏa thuận này, một quan chức Tòa Bạch Ốc đã dẫn Newsweek đến những bình luận công khai của Tổng thống Trump.

Don Bacon nói nhiên liệu Nga là ‘giải pháp sai lầm’.

Dân biểu Don Bacon, một đảng viên Cộng hòa đến từ Nebraska và là người ủng hộ Ukraine, nổi lên như một trong những người chỉ trích mạnh mẽ nhất thỏa thuận này.

"Chúng ta cần giá dầu diesel thấp hơn cho nông dân, chủ trang trại và người tiêu dùng Mỹ, nhưng mua nhiên liệu của Nga là giải pháp sai lầm," Bacon nói hôm thứ Sáu.

Vị Dân biểu này lập luận rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã nhắm vào các cơ sở "cung cấp nhiên liệu và tài trợ cho cuộc xâm lược bất hợp pháp của Putin" và cho rằng thỏa thuận này có thể mang lại cho Mạc Tư Khoa thêm doanh thu.

Ông cũng viện dẫn luật trừng phạt mà Tổng thống Trump đã ký hồi tháng trước, lập luận rằng Quốc hội đã tăng cường áp lực kinh tế lên Nga thay vì giảm bớt.

Lời chỉ trích của Bacon đặc biệt đáng chú ý vì nền kinh tế Nebraska phụ thuộc rất nhiều vào nông nghiệp và vận tải đường bộ, những lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi giá dầu diesel tăng cao.

Theo AAA, giá dầu diesel trung bình toàn quốc vào thứ Bảy ở mức 6,28 đô la mỗi gallon, gây áp lực lên nông dân thu hoạch mùa màng và các doanh nghiệp phụ thuộc vào vận tải hàng hóa.

Michael McCaul cảnh báo thỏa thuận này có thể giúp Putin.

Dân biểu Michael McCaul, một đảng viên Cộng hòa đến từ Texas và là cựu chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, cũng chỉ trích động thái của chính quyền.

Trong một tuyên bố đăng trên X, McCaul cho biết ông hiểu mong muốn giảm giá dầu diesel nhưng bày tỏ lo ngại rằng việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga sẽ "tài trợ cho cỗ máy chiến tranh của Điện Cẩm Linh" bất chấp việc Quốc hội gần đây đã trao cho Tổng thống Trump thêm đòn bẩy để gây áp lực lên Putin thông qua các lệnh trừng phạt.

Những bình luận của ông đã bổ sung thêm khía cạnh chính sách đối ngoại vào cuộc tranh luận, cho thấy mối lo ngại của một số đảng viên Cộng hòa không chỉ dừng lại ở giá nhiên liệu mà còn mở rộng sang vấn đề rộng hơn về cách Mỹ nên tiếp cận Nga trong bối cảnh giao tranh vẫn tiếp diễn ở Ukraine.

Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski, một đảng viên Cộng hòa đến từ Alaska, cũng chỉ trích động thái này. Trong một bài đăng trên X, bà lưu ý rằng Quốc hội gần đây đã thông qua luật tăng cường các biện pháp trừng phạt và thuế quan đối với Nga và lập luận rằng Tổng thống Trump nên sử dụng những quyền hạn đó "thay vì cho phép Nga xuất khẩu dầu diesel, thu lợi nhuận và tiếp tục cuộc chiến tranh thảm khốc ở Ukraine". Bà Murkowski nói thêm rằng việc Nga quay trở lại thị trường năng lượng toàn cầu nên chờ đến khi chiến tranh kết thúc.

Lời chỉ trích này phản ánh mối lo ngại do Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy nêu ra hôm thứ Sáu, khi ông lập luận rằng việc giảm áp lực lên Nga mà không có một thỏa thuận giảm leo thang rộng hơn sẽ là "một điểm yếu rõ ràng".

Thỏa thuận về dầu diesel của Tổng thống Trump được đưa ra khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.

Chính quyền đã dành nhiều tuần để tìm cách giải quyết vấn đề giá dầu diesel tăng cao, vốn đã trở thành một vấn đề kinh tế và chính trị nan giải trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Dầu diesel là nhiên liệu chính cho phần lớn các ngành nông nghiệp, vận tải đường bộ, hỏa xa và công nghiệp của đất nước. Chi phí dầu diesel tăng cao có thể gây ra những tác động dây chuyền trong chuỗi cung ứng và góp phần làm tăng giá thành sản phẩm cho người tiêu dùng.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích đặt câu hỏi liệu thỏa thuận với Nga có mang lại sự giảm nhẹ áp lực đủ nhanh để tác động đến cử tri trước Ngày bầu cử hay không.

Ed Hirs, một nhà kinh tế năng lượng tại Đại học Houston, cho biết những lợi ích chính trị của thỏa thuận có thể không đến đúng như kế hoạch mà Tòa Bạch Ốc mong muốn.

Trước đó, Hirs đã nói với Newsweek rằng: "Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, người tiêu dùng Mỹ sẽ không được giảm giá xăng cho đến tận sau cuộc bầu cử."

Trong những ngày gần đây, Tổng thống Trump ngày càng nhấn mạnh vấn đề này, đặc biệt là trong các lời kêu gọi tới nông dân, tài xế xe tải và cử tri vùng nông thôn.

Đầu tuần này, ông đã ký một sắc lệnh hành chính cho phép sử dụng dầu diesel nhuộm màu được miễn thuế trên các tuyến đường công cộng đến hết năm nay, đồng thời hoãn thuế liên bang đối với loại nhiên liệu này.

Tòa Bạch Ốc cũng đã thúc giục các đồng minh giải phóng nguồn dự trữ dầu diesel khẩn cấp và được tường trình đang cân nhắc các biện pháp hành pháp bổ sung nhằm tăng nguồn cung và sản lượng nhiên liệu.

Khi công bố thỏa thuận với Nga, Tổng thống Trump cho biết ông dự kiến giá dầu diesel sẽ giảm nhanh chóng.

"Đã có thỏa thuận rằng Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn nhiên liệu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu", Tổng thống Trump nói hôm thứ Sáu, nêu rõ một số đợt giao hàng dự kiến bổ sung.

Trả lời phóng viên sau đó cùng ngày, tổng thống gọi đó là "một vấn đề lớn".

"Đó là một lượng dầu khổng lồ đang tràn vào đất nước chúng ta, và thành thật mà nói, tôi muốn cảm ơn Tổng thống Putin," Tổng thống Trump nói. "Và đó là dầu diesel, thứ mà chúng ta cần."

Phát biểu với các phóng viên hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump cũng chỉ trích Tổng thống Zelenskiy vì phản đối thỏa thuận và bảo vệ lập luận của ông rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã góp phần gây ra tình trạng thiếu dầu diesel. Tổng thống Trump nói rằng Mỹ đã thúc giục Ukraine không tấn công vào các cơ sở lọc dầu của Nga và nói thêm, "Ông ta tốt hơn hết nên dừng lại ngay!"

Tổng thống Trump cũng nói hôm thứ Bảy rằng đã đến lúc Ukraine cần có một tổng thống mới, ngụ ý rằng Tổng thống Zelenskiy đã không làm đủ để chấm dứt chiến tranh.

"Tôi đề nghị họ tìm một người lãnh đạo mới có khả năng đàm phán, bởi vì ông ta lẽ ra có thể thực hiện nhiều thương vụ nhưng vì lý do nào đó ông ta lại không bao giờ làm vậy," ông nói.

Một số nhà phân tích năng lượng bày tỏ sự hoài nghi rằng thỏa thuận này sẽ làm thay đổi đáng kể các yếu tố cơ bản của thị trường dầu diesel.

Tom Kloza, cố vấn cao cấp về năng lượng và thị trường tại Gulf Oil, gần đây đã nói với Newsweek rằng Nga hiện không có khả năng đóng góp khối lượng dầu diesel đáng kể cho thị trường toàn cầu vì các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã làm hư hại một phần đáng kể công suất lọc dầu của Nga.

"Thị trường đã phản ứng bằng cách giảm 7-8 cent/gallon sau khi tin tức được công bố, nhưng hầu hết các nhà giao dịch mà tôi nói chuyện đều nghi ngờ liệu điều này có làm thay đổi xu hướng hay không," Kloza nói. "Nguyên liệu diesel đang khan hiếm và có khả năng sẽ tiếp tục khan hiếm trong tháng 10, sang tháng 11 và có thể xa hơn nữa."

Hirs cho rằng ngay cả khi thỏa thuận diễn ra theo kế hoạch, người tiêu dùng có thể không thấy được sự giảm nhẹ đáng kể một cách nhanh chóng, làm dấy lên câu hỏi liệu thỏa thuận này có mang lại lợi ích kinh tế mà Tổng thống Trump đã hứa trước khi cử tri đi bỏ phiếu hay không.

[Newsweek: GOP Pushback Emerges Over Trump’s Putin Diesel Deal]

10. Đại sứ quán Mỹ tại Ba Lan lên án Tucker Carlson là kẻ ‘biện hộ’ cho Hitler.

Ba Lan đã yêu cầu nhà bình luận bảo thủ Tucker Carlson phải xin lỗi về những tuyên bố của ông liên quan đến cuộc xâm lược Ba Lan của Adolf Hitler và những lời chỉ trích đối với quyết định tham gia Thế chiến II của Vương quốc Anh.

Bogdan Klich, quyền đại sứ tại Đại sứ quán Ba Lan ở Washington, DC, đã cáo buộc Carlson là "kẻ biện hộ cho Adolf Hitler" sau khi nhà bình luận bảo thủ này đặt câu hỏi về quyết định của Anh tham chiến chống lại Đức Quốc xã.

Tucker Carlson đã nói gì?

Trong một cuộc trò chuyện trên podcast với cựu Bộ trưởng Nội các Anh, Ngài Jacob Rees-Mogg, Carlson cho biết Hitler có những bất bình về lãnh thổ được chuyển giao cho Ba Lan sau Thế chiến I. Ông ta cũng đặt câu hỏi về sự tham gia của Anh trong Thế chiến II.

"Hitler từng nói rằng 15% lãnh thổ Ba Lan từng thuộc về Đức và đã được trao lại cho Ba Lan theo Hiệp ước Versailles," Carlson nói, đề cập đến thỏa thuận năm 1919 chính thức chấm dứt Thế chiến thứ nhất, "ý kiến cho rằng Hitler tự ý xâm chiếm Ba Lan là một lời nói dối."

"Vương quốc Anh không hề liên quan gì đến chuyện này," ông nói, và thêm rằng Vương quốc Anh đã tham gia một cuộc chiến "mà họ vẫn giả vờ là một ý tưởng hay."

Rees-Mogg đáp lại rằng sự tham gia của Vương quốc Anh là "hoàn toàn có cơ sở; đó là cuộc chiến kinh điển giữa thiện và ác" và rằng "chúng tôi đã làm điều đúng đắn."

Khi được hỏi liệu Vương quốc Anh có phải là một quốc gia tốt hơn nhờ việc chống lại Hitler hay không, Rees-Mogg trả lời rằng đúng vậy, "nếu không thì chúng ta đã nói tiếng Đức rồi."

Khi Carlson đáp lại, "Ai quan tâm chứ?...sẽ thật tuyệt nếu ít nhất có một ngôn ngữ Âu Châu được sử dụng ở đất nước của ông," Rees-Mogg phản bác bằng cách nói rằng cựu người dẫn chương trình của Fox News "gần như đang bênh vực Hitler."

Đại sứ quán Ba Lan đã nói gì?

Trong một tuyên bố ngày 5 tháng 10, Klich cho biết ông "vô cùng phẫn nộ trước những phát ngôn sai sự thật và gây lo ngại sâu sắc" trong cuộc phỏng vấn trên podcast.

Theo Klich, tuyên bố của Carlson rằng Hitler từng nói 15% lãnh thổ Ba Lan từng thuộc về Đức và được trao cho Warsaw theo Hiệp ước Versailles là một "sự xúc phạm lớn" đối với các nạn nhân, bao gồm cả các binh sĩ Mỹ thiệt mạng hoặc bị thương trong chiến tranh.

Năm 1938, Anh và Pháp chấp nhận việc Đức sáp nhập vùng Sudetenland, nơi chủ yếu nói tiếng Đức, để đổi lấy lời hứa của Hitler về việc giải quyết tranh chấp một cách hòa bình. Đến tháng 3 năm 1939, quân đội Đức đã xâm lược Tiệp Khắc.

Đức xâm lược Ba Lan vào ngày 1 tháng 9 năm 1939, sau khi từ bỏ thỏa thuận không xâm lược với Warsaw được ký kết năm năm trước đó.

Trong thư của mình, Klich nói rằng việc Lực lượng Đồng minh tuyên chiến với Đức Quốc xã "không chỉ đơn thuần là một nghĩa vụ chính trị" mà còn là điều cần thiết vì Hitler "bị thúc đẩy bởi ý tưởng chinh phục thế giới".

"Là một nhà báo người Mỹ được hưởng quyền tự do ngôn luận theo dân chủ, giờ đây ông lại trở thành kẻ biện hộ cho Adolf Hitler", ông nói thêm, yêu cầu Carlson "ngay lập tức và công khai rút lại và xin lỗi về những tuyên bố dối trá và đáng hổ thẹn này".

Còn ai khác đã phản hồi không?

Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz, một đảng viên Cộng hòa đến từ Texas, người từng chỉ trích Carlson, đã đăng tải trên mạng xã hội: "Vâng, Tucker, Vương quốc Anh tốt hơn nhờ chiến thắng trong Thế chiến II", và nói thêm, "Nước Mỹ cũng tốt hơn nhờ chiến thắng trong Thế chiến II. Và thế giới sẽ tồi tệ hơn nhiều nếu Đức Quốc xã thắng trong Thế chiến II. Điều này không phức tạp chút nào."

Viện Văn hóa và Nghiên cứu Ba Lan có trụ sở tại Berlin đã đưa ra tuyên bố trên mạng xã hội rằng "việc bào chữa cho Hitler và Đức Quốc xã bình thường hóa việc sử dụng những bất bình trong quá khứ để biện minh cho hành động gây hấn hiện tại. Điều đó làm suy yếu nhân quyền và các nguyên tắc làm nền tảng cho một trật tự quốc tế dựa trên luật lệ."

[Newsweek: Poland’s US Embassy Condemns Tucker Carlson as Hitler ‘Apologist’]

11. Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine sẵn sàng chấm dứt các cuộc tấn công tại nhà máy lọc dầu để đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố hôm Chúa Nhật, ngày 11 tháng 10, rằng Ukraine sẵn sàng ngừng các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga nếu Nga ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Trong một tuyên bố trên Facebook khi xem xét các cuộc oanh tạc trên không hàng tuần của Nga, Tổng thống Zelenskiy cho biết việc ngăn chặn các cuộc tấn công vào mạng lưới điện và tiện ích là hoàn toàn có thể thực hiện được ngay lập tức, nhưng khẳng định rằng Mạc Tư Khoa vẫn không sẵn lòng giảm leo thang.

Tổng thống Zelenskiy tuyên bố: "Việc chấm dứt các cuộc tấn công trong lĩnh vực năng lượng là hoàn toàn khả thi, nhưng [Tổng thống Nga Vladimir] Putin không muốn làm điều đó."

"Ukraine sẵn sàng ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga nếu Nga ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của chúng tôi. Bất kỳ bước giảm leo thang nào cũng phải dựa trên sự tương hỗ và có sự bảo đảm thực sự."

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng Nga phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về cuộc chiến ở Âu Châu, đồng thời lưu ý rằng các cuộc gặp ngoại giao với các nhà lãnh đạo Âu Châu dự kiến diễn ra suốt ngày Chúa Nhật để phối hợp các gói viện trợ quốc phòng bổ sung, chủ yếu là hệ thống phòng không và đạn dược cho máy bay chiến đấu.

Số người thiệt mạng trong các cuộc tấn công hàng tuần và thương vong dân sự ngày càng gia tăng.

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh quy mô hoạt động của các cuộc tấn công đối đầu của Nga trong bảy ngày qua, báo cáo rằng lực lượng Nga đã phóng khoảng 1.450 quả bom dẫn đường, gọi tắt là KAB, 75 hỏa tiễn các loại và hơn 1.640 máy bay điều khiển từ xa tấn công vào lãnh thổ Ukraine.

Theo tổng thống, khoảng 60% số máy bay điều khiển từ xa được triển khai trong các đợt oanh tạc hàng tuần là các biến thể tốc độ cao, sử dụng động cơ phản lực, được thiết kế để thách thức các mạng lưới đánh chặn phòng không ở độ cao thấp.

Các đợt pháo kích hàng tuần đã gây thương vong và tàn phá cơ sở hạ tầng trên nhiều tỉnh thành.

Tổng thống Zelenskiy xác nhận rằng các hoạt động tìm kiếm và cấp cứu tại thành phố Zaporizhzhia ở phía đông nam đã kết thúc vào sáng Chúa Nhật sau vụ đánh bom có điều khiển của Nga nhằm vào một tòa nhà chung cư, với số người chết cuối cùng lên đến 23 người, trong đó có bốn trẻ em.

Tại vùng Kharkiv, đạn dược của Nga đã tấn công một cơ sở y tế vào thứ Bảy, trong khi các cuộc tấn công xuyên đêm nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự đô thị, nhà ở và lưới điện khu vực.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Tôi biết ơn tất cả các lực lượng cấp cứu khẩn cấp, những người luôn sát cánh cùng người dân và giải quyết hậu quả sau các cuộc tấn công của Nga."

Mục tiêu hóa dầu và khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn năng lượng

Đề xuất của Tổng thống Zelenskiy về việc ngừng các cuộc tấn công năng lượng có đi có lại được đưa ra trong bối cảnh chiến dịch ngăn chặn của Ukraine nhằm vào hoạt động hậu cần hóa dầu trên khắp Liên bang Nga đang được tăng cường.

Vào đêm thứ Bảy, ngày 10 tháng 10, Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã tiến hành một cuộc tấn công lặp lại nhằm vào trạm sản xuất và phân phối tuyến tính Samara, gọi tắt là LVDS gần Prosvet thuộc vùng Samara của Nga.

Điểm giao thoa hóa dầu quan trọng này pha trộn các dòng dầu mỏ để tạo ra dầu thô Ural đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, đồng thời cung cấp các sản phẩm dầu mỏ tinh chế cho quân đội Nga.

Cuộc tấn công này diễn ra sau một cuộc tấn công chính xác trước đó vào ngày 7 tháng 10, phá hủy bốn bể chứa dầu thô RVS-50000 dung tích lớn tại cơ sở này.

Việc phong tỏa các điểm trung chuyển và lọc dầu là một phần của chiến dịch bất đối xứng rộng lớn hơn, trong đó cũng nhắm vào các cơ sở hậu cần quan trọng, bao gồm cả cảng dầu Yug Rusi ở Rostov-on-Don và nhiều trung tâm dữ liệu của các tập đoàn tại các vùng Vladimir, Kaluga và Ryazan.

Các quan chức Mỹ đã kêu gọi Ukraine đơn phương ngừng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các cơ sở lọc dầu của Nga để giảm bớt áp lực lên giá nhiên liệu quốc tế, một yêu cầu trùng hợp với thỏa thuận song phương gây tranh cãi giữa Tổng thống Donald Trump và Vladimir Putin về việc cho phép xuất khẩu dầu diesel của Nga ra thị trường toàn cầu.

Các quan chức Ukraine liên tục bác bỏ lời kêu gọi kiềm chế đơn phương, lập luận rằng việc làm suy yếu cơ sở hạ tầng lọc dầu của Nga sẽ trực tiếp hạn chế nguồn cung nhiên liệu cho các đơn vị quân đội tiền tuyến của Nga và làm giảm nguồn thu ngân sách nhà nước hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

Tổng thống Zelenskiy nhắc lại rằng việc đình chỉ các hoạt động ngăn chặn sâu chỉ có thể diễn ra trong khuôn khổ một thỏa thuận song phương có hiệu lực, bảo vệ lưới điện và hệ thống sưởi ấm trong nước của Ukraine trước mùa đông.

[Politico: Ukraine Ready to Halt Refinery Strikes for Energy Truce, Zelensky Says]