CHÚA NHẬT THỨ IV PHỤC SINH
BÀI ĐỌC 1 Cv 2:14a,36-41
Bài trích sách Công vụ Tông đồ.
Trong ngày lễ Ngũ Tuần, ông Phê-rô đứng chung với Nhóm Mười Một lớn tiếng nói với dân chúng rằng: “Toàn thể nhà Ít-ra-en phải biết chắc điều này: Đức Giê-su mà anh em đã treo trên thập giá, Thiên Chúa đã đặt Người làm Đức Chúa và làm Đấng Ki-tô.” Nghe thế, họ đau đớn trong lòng, và hỏi ông Phê-rô cùng các Tông Đồ khác: “Thưa các anh, vậy chúng tôi phải làm gì?” Ông Phê-rô đáp: “Anh em hãy sám hối, và mỗi người hãy chịu phép rửa nhân danh Đức Giê-su Ki-tô, để được ơn tha tội; và anh em sẽ nhận được ân huệ là Thánh Thần. Thật vậy, đó là điều Thiên Chúa đã hứa cho anh em, cũng như cho con cháu anh em và tất cả những người ở xa, tất cả những người mà Chúa là Thiên Chúa chúng ta sẽ kêu gọi.” Ông Phê-rô còn dùng nhiều lời khác để long trọng làm chứng và khuyên nhủ họ. Ông nói: “Anh em hãy tránh xa thế hệ gian tà này để được cứu độ.” Vậy những ai đã đón nhận lời ông, đều chịu phép rửa. Và hôm ấy đã có thêm khoảng ba ngàn người theo đạo.
Đó là Lời Chúa

THÁNH VỊNH 22
Đáp: Có Chúa chăn dắt tôi, nên tôi không còn thiếu gì.
1. Có Chúa chăn dắt tôi, nên tôi không còn thiếu gì. Nơi đồng cỏ xanh tươi, Ngài dẫn tôi vào nghỉ ngơi.
2. Dẫn tới bên suối trong cho tôi đây bồi dưỡng lại. Theo đường nẻo công minh, Ngài dẫn tôi vì Uy Danh.
3. Dẫu lúc qua lũng sâu, con đâu lo sợ khốn cùng. Bởi Ngài ở bên con, cầm sẵn côn trượng chở che.
4. Chúa thiết con bữa ăn ngay khi quân thù đối mặt. Xức dầu toả hương thơm và cứ châm rượu đầy ly.
5. Chúa vẫn che chở con trong ân thiêng và nghĩa tình. Con được ở vương cung qua tháng năm dài triền miên.

BÀI ĐỌC 2 1Pr 2:20b-25
Bài trích thư thứ nhất của thánh Phê-rô tông đồ.
Anh em thân mến, nếu làm việc lành và phải khổ mà anh em vẫn kiên tâm chịu đựng, thì đó là ơn Thiên Chúa ban. Anh em được Thiên Chúa gọi để sống như thế. Thật vậy, Đức Ki-tô đã chịu đau khổ vì anh em, để lại một gương mẫu cho anh em dõi bước theo Người. Người không hề phạm tội; chẳng ai thấy miệng Người nói một lời gian dối. Bị nguyền rủa, Người không nguyền rủa lại, chịu đau khổ mà chẳng ngăm đe; nhưng một bề phó thác cho Đấng xét xử công bình. Tội lỗi của chúng ta, chính Người đã mang vào thân thể mà đưa lên cây thập giá, để một khi đã chết đối với tội, chúng ta sống cuộc đời công chính. Vì Người phải mang những vết thương mà anh em đã được chữa lành. Quả thật, trước kia anh em chẳng khác nào những con chiên lạc, nhưng nay đã quay về với Vị Mục Tử, Đấng chăm sóc linh hồn anh em.
Đó là Lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG x. Lc 24:32
Alleluia. Alleluia.
Chúa nói: Tôi chính là Mục Tử nhân lành. Tôi biết chiên của tôi và chiên của tôi biết tôi. Alleluia.

TIN MỪNG Ga 10:1-10
Tin mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gioan.
Khi ấy, Đức Giê-su nói với người Do-thái rằng: “Thật, tôi bảo thật các ông: Ai không đi qua cửa mà vào ràn chiên, nhưng trèo qua lối khác mà vào, người ấy là kẻ trộm, kẻ cướp. Còn ai đi qua cửa mà vào, người ấy là mục tử. Người
giữ cửa mở cho anh ta vào, và chiên nghe tiếng của anh; anh gọi tên từng con, rồi dẫn chúng ra. Khi đã cho chiên ra hết, anh ta đi trước và chiên đi theo sau, vì chúng nhận biết tiếng của anh. Chúng sẽ không theo người lạ, nhưng sẽ chạy trốn, vì chúng không nhận biết tiếng người lạ.” Đức Giê-su kể cho họ nghe dụ ngôn đó. Nhưng họ không hiểu những điều Người nói với họ. Vậy, Đức Giê-su lại nói: “Thật, tôi bảo thật các ông: Tôi là cửa cho chiên ra vào. Mọi kẻ đến trước tôi đều là trộm cướp; nhưng chiên đã không nghe họ. Tôi là cửa. Ai qua tôi mà vào thì sẽ được cứu. Người ấy sẽ ra vào và gặp
được đồng cỏ. Kẻ trộm chỉ đến để ăn trộm, giết hại và phá huỷ. Phần tôi, tôi đến để cho chiên được sống và sống dồi dào.”
Đó là Lời Chúa.

 

KHÔNG PHẢI LỐI VÀO, NHƯNG LÀ CỬA

“Tôi là cửa cho chiên ra vào!”.



Tại một triền đồi Palestine, nhóm du khách thấy một ràn chiên không có cửa thì thắc mắc. Người chăn chiên chỉ vào khoảng trống và nói: “Tôi là cửa. Chiều đến, tôi nằm ngay lối ấy; không con chiên nào ra, không con sói nào vào, trừ khi bước qua tôi”.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay không nói về một lối vào, nhưng về một con người; không phải một đường đi, nhưng là một tương quan: ‘không phải lối vào, nhưng là cửa’.

Chúa Giêsu không chỉ chỉ ra một lối vào, nhưng nhận mình là cửa - ego eimi hē thyra. Ở đây, đức tin không còn là tìm một con đường, nhưng là bước vào một sự hiệp thông. “Cửa” không chỉ để đi vào, nhưng là chính Ngài; không phải là một điểm dừng, nhưng là nơi sống còn, từ đó sự sống mở ra. Vì thế, không ai đi vào bằng một lối khác, nhưng per ipsum - qua chính Ngài; và chỉ khi bước qua Ngài, con người mới thực sự sống. “Thiên Chúa trước hết không phải là một ý niệm, nhưng là một thực tại lôi kéo chúng ta vào trong đó!” - Von Balthasar.

Nếu “cửa” không còn là một lối vào, thì “đi vào” không còn là một hành động; nhưng là một nhận ra: tiếng mục tử. Ở đây, vấn đề không phải là tìm đúng đường, nhưng là nhận ra đúng tiếng. Không phải mọi âm thanh đều dẫn đến sự sống; chỉ tiếng của mục tử mới mở ra lối vào sự sống. Vì thế, việc đi qua cửa bắt đầu từ một sự nhận ra, không phải từ chính mình; nhưng từ tiếng gọi, nơi ‘không phải lối vào, nhưng là cửa’. Giữa bao tiếng ồn của đời sống, không phải lúc nào con người cũng nghe ra tiếng đó.

Sự sống ấy làm nên những con người được biến đổi - những kẻ từng sợ hãi nay dám làm chứng, những cộng đoàn từng khép kín nay dám tuyên xưng - bài đọc một. Và vì thế, điều được hứa không phải là sự an toàn, nhưng là sự sống dồi dào - “Tôi đến để cho chiên được sống, và sống dồi dào” - một sức sống trào tràn từ chính Ngài, Đấng “chăm sóc linh hồn” - bài đọc hai. Những ai đi qua Ngài mà ra vào thì được no thoả: “Chúa là mục tử chăn dắt tôi, tôi chẳng thiếu thốn gì” - Thánh Vịnh đáp ca. Chính ở đây, con người nhận ra điều mình thiếu không phải là lối đi, nhưng là một nơi để thuộc về. Con người có thể đi rất xa mà vẫn không thực sự ở trong. “Hãy ở lại trong Ngài, và bạn sẽ được đổi mới!” - Augustinô.

Anh Chị em,

Sự sống mà cửa Giêsu dẫn vào chính là sự sống của Thiên Chúa Ba Ngôi: Cha, Con và Thánh Thần. Vì thế, Đức Kitô là cửa không chỉ để con người đi qua, nhưng để đưa con người vào trong chính sự sống thần linh. Giữa những giới hạn rất thực, con người vẫn có thể hiện diện, mà không thực sự ở lại. Và chỉ khi được ở lại trong sự sống yêu thương này, con người mới thực sự sống - ngay trong những giới hạn. “Con người chỉ thực sự tìm thấy mình khi biết trao ban chính mình!” - Gioan Phaolô II.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin đừng để con lây lất như chiên không người chăn, cho con dám bước qua Ngài, để được sống sự sống Ngài trao!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Sau đây là nguyên văn cuộc họp báo của Đức Leo XIV, trên chuyến bay trở về Rome từ Malabo, Guinea Xích Đạo, Thứ Năm, ngày 23 tháng 4 năm 2026, theo bản tiếng Pháp của Tòa Thánh:



Matteo Bruni

Chào buổi sáng mọi người, chào buổi sáng Đức Thánh Cha, cảm ơn Đức Thánh Cha về những ngày đi lại này, cảm ơn Đức Thánh Cha về những lời Đức Thánh Cha đã nói trong vài ngày qua. Chắc chắn đó là một hành trình phức tạp, đa dạng, nhưng cũng đầy cảm xúc, giàu hình ảnh và lời nói. Hôm nay ngài nói rằng chúng con trở về với một kho tàng đức tin, hy vọng và lòng bác ái. Và cũng cảm ơn Đức Thánh Cha về những lời Đức Thánh Cha đã nói trong vài ngày qua, những lời Đức Thánh Cha đã hướng đến chúng con, có lẽ đã giúp chúng con lùi lại một bước khỏi những tin tức trước mắt và nhìn sâu hơn một chút vào lịch sử của những quốc gia này, những dân tộc này, cũng như tương lai của những dân tộc này, được nuôi dưỡng, được tắm mình trong Tin Mừng, giống như chúng con đã được tắm mình trong hai ngày mưa.

Chúng con không có nhà báo nào trên máy bay đến từ Guinea Xích đạo, điểm dừng chân cuối cùng trong hành trình này. Có lẽ con muốn xin Đức Thánh Cha bắt đầu bằng việc chia sẻ ấn tượng của Đức Thánh Cha về chặng cuối cùng này…

Đức Giáo Hoàng Leo XIV

Chào buổi sáng mọi người! Tôi hy vọng tất cả các bạn đều khỏe mạnh, sẵn sàng cho một hành trình khác, năng lực đã được nạp đầy! Tốt. Khi tôi đi du lịch—tôi đang nói về bản thân mình, nhưng hôm nay với tư cách là Giáo Hoàng, Giám mục Roma—trước hết và trên hết đó là một chuyến đi tông đồ, mục vụ, để gặp gỡ, đồng hành và làm quen với dân Chúa. Thường thì trọng tâm mang tính chính trị hơn: Đức Giáo Hoàng nói gì về vấn đề này hay vấn đề kia? Tại sao ngài không phán xét chính phủ của quốc gia này hay quốc gia kia? Và chắc chắn có rất nhiều điều để nói: Tôi đã nói về công lý, và còn nhiều vấn đề khác nữa… Nhưng đó không phải là điểm chính. Chuyến đi trước hết và trên hết nên được hiểu là sự thể hiện mong muốn rao giảng Tin Mừng, chia sẻ sứ điệp của Chúa Giêsu Kitô. Đó là cách để đến gần hơn với mọi người trong niềm vui của họ, trong chiều sâu đức tin của họ, nhưng cũng trong nỗi đau khổ của họ. Vâng, chắc chắn rằng, khá thường xuyên, cần phải hướng dẫn hoặc khuyến khích những người này tự chịu trách nhiệm về cuộc sống của mình. Điều quan trọng nữa là nói chuyện với các nguyên thủ quốc gia để có thể khuyến khích sự thay đổi về tư duy, sự cởi mở hơn trong việc xem xét phúc lợi của người dân, và khả năng giải quyết các vấn đề như phân phối của cải của đất nước. Trong các cuộc thảo luận của chúng tôi, chúng tôi đã đề cập đến hầu hết mọi thứ. Nhưng [nhiệm vụ] trên hết là được nhìn thấy, được gặp gỡ người dân với lòng nhiệt thành này. Tôi rất hạnh phúc về toàn bộ chuyến đi này, nhưng việc được sống, đồng hành và đi bộ cùng người dân Guinea Xích đạo thực sự là một phước lành… với nước! Họ đã rất vui trong cơn mưa hôm nọ! Nhưng trên hết, với dấu hiệu của sự chia sẻ này, như Giáo hội hoàn vũ, những gì chúng ta cử hành trong đức tin của mình.

Matteo Bruni

Cảm ơn Đức Thánh Cha, cũng như về lời giải thích này về chuyến đi này và về việc đi lại [nói chung]. Các nhà báo có một vài câu hỏi dành cho Đức Thánh Cha; câu hỏi đầu tiên đến từ Ignazio Ingrao, của Tg1.

Ignazio Ingrao, RAI Tg1

Cảm ơn Đức Thánh Cha. Sau đây là câu hỏi dành cho các đồng nghiệp nói tiếng Ý của chúng ta. Trước hết, cảm ơn Ngài đã nhận lời trả lời câu hỏi của chúng tôi, cảm ơn Ngài về chuyến đi đầy ắp những cuộc gặp gỡ, câu chuyện và những gương mặt quý giá. Tại Hội nghị Hòa bình ở Bamenda, Cameroon, Ngài đã mô tả một thế giới đảo lộn, nơi một nhóm nhỏ, một thiểu số những kẻ bạo chúa, đe dọa hủy diệt hành tinh. Ngài nói: “Hòa bình không phải là thứ được tạo ra, mà phải được đón nhận”. Bắt đầu từ điểm này, tôi muốn hỏi Ngài: các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột ở Iran đang bế tắc, gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế. Vì vậy, trước hết tôi muốn hỏi Ngài: Ngài có muốn thay đổi chế độ ở Iran không, đặc biệt là khi xã hội dân sự và sinh viên đã xuống đường biểu tình trong những tháng gần đây? Và thế giới đang lo ngại về cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân. Và trên hết, tôi muốn hỏi Ngài: Ngài kêu gọi Hoa Kỳ, Iran và Israel làm thế nào để phá vỡ thế bế tắc và chấm dứt leo thang xung đột? Và liệu NATO và châu Âu có nên tham gia nhiều hơn không?

Đức Giáo Hoàng Leo XIV

Tôi muốn bắt đầu bằng cách nói rằng: chúng ta phải thúc đẩy một thái độ mới, một nền văn hóa hòa bình. Thường thì, khi đánh giá một số tình huống, phản ứng tức thì là: chúng ta phải can thiệp bằng bạo lực, bằng chiến tranh, bằng cách tấn công. Như chúng ta đã thấy, nhiều người vô tội đã chết. Tôi vừa đọc một bức thư, mà có lẽ các bạn cũng đã thấy, được viết bởi một số gia đình của những đứa trẻ đã chết trong ngày đầu tiên của cuộc tấn công. Họ nói về việc họ đã mất đi những đứa con trai, con gái, những đứa trẻ đã chết. Và tôi nói: [vấn đề không phải là] liệu đây có phải là thay đổi chế độ hay không, đây không phải là thay đổi chế độ… Vấn đề là làm thế nào để thúc đẩy các giá trị mà chúng ta tin tưởng mà không cần phải có quá nhiều người chết. Vấn đề Iran rõ ràng rất phức tạp. Các cuộc đàm phán mà họ đang cố gắng tiến hành cũng rất phức tạp: hôm nay Iran nói "có", hôm sau Mỹ nói "không", và ngược lại, và chúng ta không biết điều này sẽ dẫn đến đâu. Tình trạng hỗn loạn này đã được tạo ra, điều này rất nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu. Nhưng cũng có cả một bộ phận dân chúng ở Iran, bao gồm những người vô tội, đang phải chịu đựng cuộc chiến này. Còn về việc liệu đó có phải là sự thay đổi chế độ hay không… Chúng ta không biết rõ chế độ nào đang nắm quyền hiện nay, sau vài ngày đầu tiên Israel và Mỹ tấn công Iran. Tôi muốn khuyến khích việc tiếp tục đối thoại vì hòa bình: các bên tham gia, tìm kiếm, làm mọi điều có thể để thúc đẩy hòa bình. Trước mối đe dọa chiến tranh, tôi cho rằng luật pháp quốc tế phải được tôn trọng. Điều rất quan trọng là những người vô tội phải được bảo vệ, và điều này đã không xảy ra ở nhiều nơi. Tôi có một bức ảnh của một đứa trẻ Hồi giáo, trong chuyến thăm Lebanon của tôi, đã đứng đó chờ với tấm biển ghi “Chào mừng Giáo hoàng Leo!”. và người sau đó đã thiệt mạng trong những ngày cuối cùng của chiến tranh. Có rất nhiều hoàn cảnh của con người, và tôi nghĩ chúng ta phải có khả năng suy gẫm theo cách này. Là một Giáo hội, tôi nhắc lại, với tư cách là một mục tử: Tôi không thể ủng hộ chiến tranh, và tôi muốn khuyến khích mọi người nỗ lực tìm kiếm những câu trả lời xuất phát từ văn hóa hòa bình, chứ không phải hận thù và chia rẽ.

Matteo Bruni

Cảm ơn Đức Thánh Cha, cảm ơn Ignazio. Câu hỏi thứ hai đến từ Eva Fernández của đài Cope. Xin chị.

Eva Fernández, Đài phát thanh Cope

Chúng ta vừa đến thăm một lục địa nơi nhiều người mong muốn và mơ ước được đến châu Âu. Chuyến đi tiếp theo của ngài sẽ đưa ngài đến Tây Ban Nha, nơi vấn đề di cư sẽ là trọng tâm chính, đặc biệt là ở quần đảo Canary. Thưa Đức Thánh Cha, ngài biết rất rõ rằng vấn đề nhập cư ở Tây Ban Nha là một chủ đề được tranh luận rộng rãi và gây chia rẽ mạnh mẽ. Ngay cả trong số những người Công Giáo, cũng không có lập trường rõ ràng về vấn đề này. Ngài sẽ nói gì với chúng tôi, những người Tây Ban Nha, đặc biệt là những người Công Giáo, về vấn đề nhập cư? Và tôi xin hỏi ngài: chuyến đi tiếp theo của ngài sẽ đến Tây Ban Nha; chúng tôi biết ngài có mong muốn và ý định đến Peru, có lẽ là Argentina và Uruguay, nhưng câu hỏi của chúng tôi cũng là: ngài có muốn đến viếng Đức Mẹ Guadalupe không?

Đức Giáo Hoàng Leo XIV

Vấn đề nhập cư rất phức tạp và liên quan đến nhiều quốc gia, không chỉ Tây Ban Nha, không chỉ châu Âu hay Hoa Kỳ: đó là một hiện tượng toàn cầu! Đó là lý do tại sao câu trả lời của tôi bắt đầu bằng một câu hỏi: phương Bắc đang làm gì để giúp đỡ phương Nam, hay những quốc gia mà giới trẻ ngày nay không tìm thấy tương lai và vì lý do này, mơ ước được rời bỏ quê hương để đến phương Bắc? Ai cũng muốn đến phương Bắc, nhưng thường thì phương Bắc không có giải pháp nào để cung cấp cho họ. Nhiều người phải chịu khổ.

Vấn đề buôn người cũng là một phần của vấn đề di cư. Bản thân tôi tin rằng một quốc gia có quyền thiết lập các quy tắc tại biên giới của mình. Tôi không nói rằng mọi người nên được phép nhập cảnh mà không có trật tự, đôi khi tạo ra những tình huống tại nơi họ đến còn bất công hơn cả những gì họ đã bỏ lại phía sau. Nhưng, nói vậy thì tôi tự hỏi: chúng ta đang làm gì ở những nước giàu nhất để thay đổi tình hình ở những nước nghèo nhất? Tại sao chúng ta không thử – thông qua cả viện trợ công và đầu tư từ các công ty lớn, giàu có, các tập đoàn đa quốc gia – để thay đổi tình hình ở những quốc gia như những nước chúng ta đã đến thăm trong chuyến đi này? Châu Phi được nhiều người coi là nơi để khai thác khoáng sản, lấy của cải để làm giàu cho người khác ở các quốc gia khác. Có lẽ, trên phạm vi toàn cầu, chúng ta nên làm nhiều hơn nữa để thúc đẩy công lý, bình đẳng và phát triển ở các quốc gia châu Phi này, để họ không cần phải di cư sang các nước khác, sang Tây Ban Nha và những nơi khác. Và một điểm nữa tôi muốn đề cập là, bất kể điều gì xảy ra, họ đều là con người, và chúng ta phải đối xử với con người một cách nhân đạo, chứ không phải đối xử với họ tệ hơn cả động vật. Đó là một thách thức lớn: một quốc gia có thể nói rằng họ không thể tiếp nhận thêm người, nhưng khi họ đến, họ là con người và xứng đáng được tôn trọng như mọi con người khác vì phẩm giá vốn có của họ.

Còn những chuyến đi sắp tới của ngài thì sao?

Tôi rất muốn đến thăm một số quốc gia Mỹ Latinh. Hiện tại vẫn chưa có gì được xác nhận; Chúng ta hãy chờ xem. Hy vọng là vậy.

Arthur Herlin, Paris Match

Thưa Đức Thánh Cha, thay mặt tất cả các đồng nghiệp người Pháp, con xin chân thành cảm ơn Đức Thánh Cha về chuyến đi đặc biệt này. Thật tuyệt vời. Thưa Đức Thánh Cha, trong chuyến đi này, Đức Thánh Cha đã gặp gỡ một số nhà lãnh đạo độc đoán nhất của thế giới, phải không? Làm sao Đức Thánh Cha có thể tránh được việc sự hiện diện của Đức Thánh Cha tạo thêm uy tín đạo đức cho các chế độ này? Đó chẳng phải là một kiểu, nói sao nhỉ, "lấy Giáo hoàng rửa tội" hay sao?

Đức Giáo Hoàng Leo XIV

Cảm ơn câu hỏi đó. Chắc chắn, sự hiện diện của Giáo hoàng bên cạnh một nguyên thủ quốc gia có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Một số người có thể hiểu, và thực tế đã hiểu, là: "À, Giáo hoàng hoặc Giáo hội nói rằng thật tốt khi họ sống theo cách này." Và những người khác có thể nói những điều khác nhau. Tôi muốn quay lại điều tôi đã nói trong bài phát biểu ban đầu của mình về tầm quan trọng của việc hiểu mục đích chính của các chuyến đi mà tôi, Đức Giáo Hoàng thực hiện, là thăm viếng người dân, và về tầm quan trọng to lớn của hệ thống mà Tòa Thánh tiếp tục thực hiện, đôi khi với chi phí rất lớn, để duy trì quan hệ ngoại giao với các quốc gia trên thế giới. Và đôi khi, chúng ta duy trì quan hệ ngoại giao với các quốc gia do các nhà lãnh đạo độc tài lãnh đạo. Chúng ta có cơ hội nói chuyện với họ ở bình diện ngoại giao, chính thức. Chúng ta không phải lúc nào cũng đưa ra những tuyên bố lớn lao, chỉ trích, phán xét hoặc lên án. Nhưng có một lượng công việc khổng lồ đang diễn ra phía sau hậu trường để thúc đẩy công lý, thúc đẩy các mục tiêu nhân đạo, tìm kiếm – đôi khi – những trường hợp có thể có tù nhân chính trị, và tìm cách giải phóng họ. Những tình huống như nạn đói, bệnh tật, v.v. Do đó, Tòa Thánh, trong khi duy trì, nếu có thể nói như vậy, tính trung lập và tìm cách theo đuổi quan hệ ngoại giao tích cực với nhiều quốc gia khác nhau, thực sự đang cố gắng tìm cách áp dụng Ti Mừng vào các tình huống cụ thể, để cuộc sống của người dân có thể được cải thiện. Mọi người có thể diễn giải phần còn lại theo cách họ thấy phù hợp, nhưng tôi nghĩ điều quan trọng là chúng ta phải tìm cách tốt nhất để giúp đỡ người dân của một quốc gia cụ thể.

Verena Stefanie Shälter, Ard Rundfunk

Thưa Đức Thánh Cha, chúc mừng chuyến thăm đầu tiên của Đức Thánh Cha đến khu vực Nam bán cầu. Chúng con đã chứng kiến rất nhiều sự nhiệt tình, thậm chí là hưng phấn; con tưởng tượng điều đó hẳn cũng rất xúc động đối với Đức Thánh Cha. Con muốn biết Đức Thánh Cha đánh giá như thế nào về quyết định của Hồng Y Reinhard Marx, Tổng Giám mục Munich và Freising, cho phép ban phước lành cho các cặp đôi đồng tính trong giáo phận của ngài và, xét đến các quan điểm văn hóa và thần học khác nhau, đặc biệt là ở châu Phi, Đức Thánh Cha dự định làm thế nào để duy trì sự hiệp nhất của Giáo hội toàn cầu về vấn đề cụ thể này?

Đức Giáo Hoàng Leo XIV

Trước hết, tôi tin rằng điều rất quan trọng là phải hiểu rằng sự hiệp nhất hay chia rẽ của Giáo hội không nên xoay quanh các vấn đề tình dục. Chúng ta thường nghĩ rằng khi Giáo hội nói về đạo đức, chủ đề đạo đức duy nhất là vấn đề tình dục. Trên thực tế, tôi tin rằng có nhiều vấn đề lớn hơn và quan trọng hơn, chẳng hạn như công lý, bình đẳng, tự do của nam giới và nữ giới, và tự do tôn giáo, tất cả đều được ưu tiên hơn vấn đề cụ thể này. Tòa Thánh đã tham khảo ý kiến của các giám mục Đức. Tòa Thánh đã làm rõ rằng chúng tôi không đồng ý với việc ban phước lành một cách chính thức cho các cặp đôi—trong trường hợp này, là các cặp đôi đồng tính, như quý vị đã yêu cầu, hoặc các cặp đôi trong những trường hợp không hợp lệ—ngoài những gì đã được Đức Giáo Hoàng Phanxicô cho phép một cách cụ thể khi ngài khẳng định rằng tất cả mọi người đều được nhận phước lành. Khi một linh mục ban phước lành vào cuối Thánh lễ, khi Đức Giáo Hoàng ban phước lành vào cuối một buổi lễ trọng đại như hôm nay, đó là những phước lành dành cho tất cả mọi người. Câu nói nổi tiếng của Đức Giáo Hoàng Phanxicô “Tất cả, tất cả, tất cả” thể hiện niềm tin của Giáo Hội rằng tất cả mọi người đều được chào đón, tất cả mọi người đều được mời gọi, tất cả mọi người đều được mời gọi đi theo Chúa Giêsu, và tất cả mọi người đều được mời gọi tìm kiếm sự hoán cải trong cuộc sống của mình. Ngoài những gì đang diễn ra hôm nay, tôi nghĩ vấn đề này có nguy cơ gây ra nhiều sự chia rẽ hơn là sự hiệp nhất, và chúng ta nên tìm cách xây dựng sự hiệp nhất của mình trên Chúa Giêsu Kitô và trên những gì Chúa Giêsu Kitô dạy. Đó là cách tôi trả lời câu hỏi này.

Anneliese Taggart, Newsmax TV

Thưa Đức Thánh Cha, con rất cảm ơn Đức Thánh Cha. Trong chuyến đi này, Đức Thánh Cha đã nói về việc mọi người khao khát công lý như thế nào. Sáng nay, chúng ta được biết Iran đã hành quyết thêm một thành viên của phe đối lập, trong khi chế độ này cũng được cho là đã treo cổ nhiều người khác trước công chúng, bên cạnh việc giết hại hàng ngàn công dân của chính mình. Đức Thánh Cha có lên án những hành động này không, và Đức Thánh Cha có thông điệp nào dành cho chế độ Iran không?

Đức Giáo Hoàng Leo XIV

Tôi lên án mọi hành động bất công. Tôi lên án việc giết người. Tôi lên án án tử hình. Tôi tin rằng mạng sống con người nên được trân trọng. Con người cần được tôn trọng, và sự sống của mỗi người – từ khi thụ thai đến khi chết tự nhiên – cần được tôn trọng và bảo vệ. Do đó, khi một chế độ hay quốc gia đưa ra những quyết định tước đoạt mạng sống của người khác một cách bất công, điều đó rõ ràng phải bị lên án.

 

Kathleen N. Hattrup, trong bản tin ngày 25/04/2026 của Aleteia, cho hay: theo Đức Giáo Hoàng, tội ác không tước đoạt phẩm giá con người, và các hệ thống giam giữ hiệu quả có thể và đã được phát triển để bảo vệ công dân.

Đức Giáo Hoàng Leo đã gửi một thông điệp video tới lễ kỷ niệm 15 năm ngày tiểu bang quê hương của ngài bãi bỏ án tử hình tại Đại học DePaul ở Chicago. Thông điệp nhấn mạnh rằng "các hệ thống giam giữ hiệu quả có thể và đã được phát triển để bảo vệ công dân", đây là một thực tế cốt lõi trong sự phát triển giáo huấn của Giáo hội về án tử hình.

Cùng ngày thông điệp video của Đức Giáo Hoàng được phát sóng (24 tháng 4), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp, tái áp dụng hình phạt xử bắn và tiêm thuốc độc. Đây là sắc lệnh hành pháp thứ hai của ông về án tử hình. Ngay ngày đầu tiên trở lại nhiệm kỳ, ông đã ký một sắc lệnh để khôi phục án tử hình trong các nhà tù liên bang.

Khoảng 150 quốc gia đã bãi bỏ án tử hình; tại Hoa Kỳ, điều này tùy thuộc vào từng tiểu bang, với một số tiểu bang như Illinois đã bãi bỏ, và các tiểu bang khác như Texas vẫn còn áp dụng.

Thông điệp của Đức Giáo Hoàng gửi đến tiểu bang quê hương của ngài đã nhắc lại giáo huấn của Giáo hội, trích dẫn Sách Giáo lý.

Đây là lý do tại sao Đức Giáo Hoàng Phanxicô và những vị tiền nhiệm gần đây của tôi liên tục nhấn mạnh rằng lợi ích chung có thể được bảo vệ và các yêu cầu của công lý có thể được đáp ứng mà không cần đến án tử hình. Do đó, Giáo hội dạy rằng “án tử hình là không thể chấp nhận được vì nó là một sự tấn công vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người” (ibid.).

“Cuộc sống không chỉ được định nghĩa bởi những sai lầm của một người.”

Chỉ hai ngày trước đó, Đức Giáo Hoàng Leo đã đến thăm các tù nhân ở Guinea Xích đạo, một quốc gia phải đối diện với những lời chỉ trích về cách đối xử với tù nhân và điều kiện nhà tù.

“Chúa không bao giờ mệt mỏi trong việc tha thứ,” Đức Giáo Hoàng nói với các tù nhân. “Ngài luôn mở ra một cánh cửa mới cho những người nhận ra lỗi lầm của mình và mong muốn thay đổi. Đừng để quá khứ cướp đi hy vọng về tương lai của anh chị em. Mỗi ngày đều có thể là một khởi đầu mới.”

Ngài cũng lưu ý rằng xã hội phải hợp tác với hệ thống nhà tù và luôn phải đề cao phẩm giá con người.

Việc thực thi công lý nhằm mục đích bảo vệ xã hội. Tuy nhiên, để có hiệu quả, nó phải luôn đề cao phẩm giá và tiềm năng của mỗi người. Công lý đích thực không chỉ tìm cách trừng phạt mà còn giúp xây dựng lại cuộc sống của các nạn nhân, người phạm tội và cộng đồng bị tổn thương bởi cái ác. Không có công lý nếu không có sự hòa giải. Đây là một nhiệm vụ vô cùng to lớn. Một phần của nó có thể diễn ra trong các nhà tù, nhưng phần lớn hơn phải có sự tham gia của toàn thể cộng đồng quốc gia, để ngăn ngừa và hàn gắn những vết thương do bất công gây ra.

Illinois là tiểu bang thứ 16 bãi bỏ án tử hình. Hiện nay, tại Hoa Kỳ, 26 tiểu bang và Đặc khu Columbia đã bãi bỏ án tử hình.

Dưới đây là toàn văn thông điệp video của Đức Giáo Hoàng Leo gửi tới Illinois, kèm theo video.

~

Các bạn thân mến,

Tôi rất vui mừng được chào đón tất cả các bạn đang quy tụ tại Đại học DePaul để kỷ niệm 15 năm quyết định bãi bỏ án tử hình tại tiểu bang Illinois.

Giáo Hội Công Giáo luôn dạy rằng mỗi sinh mạng con người, từ lúc thụ thai cho đến khi chết tự nhiên, đều thánh thiêng và xứng đáng được bảo vệ. Thật vậy, quyền sống là nền tảng của mọi quyền con người khác. Vì lý do này, chỉ khi một xã hội bảo vệ tính thánh thiêng của sự sống con người thì xã hội đó mới phát triển và thịnh vượng (xem Bài phát biểu trước các thành viên của Đoàn ngoại giao được công nhận tại Tòa Thánh, ngày 9 tháng 1 năm 2026).

Về vấn đề này, chúng ta khẳng định rằng phẩm giá của con người không bị mất đi ngay cả sau khi thục hiện những tội ác rất nghiêm trọng. Hơn nữa, các hệ thống giam giữ hữu hiệu quả có thể và đã được phát triển để bảo vệ công dân đồng thời không hoàn toàn tước đoạt khả năng chuộc tội của những người phạm tội (xem Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo, 2267). Đó là lý do tại sao Đức Giáo Hoàng Phanxicô và các vị tiền nhiệm gần đây của tôi đã nhiều lần nhấn mạnh rằng lợi ích chung có thể được bảo vệ và các yêu cầu của công lý có thể được đáp ứng mà không cần đến án tử hình. Do đó, Giáo hội dạy rằng “án tử hình là không thể chấp nhận được vì nó là một sự tấn công vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người” (ibid.).

Vì vậy, tôi cùng các bạn hoan nghênh quyết định được đưa ra bởi Thống đốc bang Illinois vào năm 2011, và tôi cũng bày tỏ sự ủng hộ của mình đối với những người ủng hộ việc bãi bỏ án tử hình tại Hoa Kỳ và trên toàn thế giới. Tôi cầu xin để những nỗ lực của các bạn sẽ dẫn đến sự thừa nhận lớn hơn về phẩm giá của mỗi người, và sẽ truyền cảm hứng cho những người khác cùng làm việc vì chính nghĩa tương tự.

Với những tình cảm này, tôi thân ái xin Chúa ban cho các bạn những ơn lành khôn ngoan, niềm vui và sự bình an của Người.

Cảm ơn các bạn.

 

MISS SAIGON: Nhiễm Sắc Thể Việt Nam
Nguyễn Trung Tây
Audio: https://www.youtube.com/watch?v=-4P-vPL-K1A

...Khi màn nhung sân khấu của MISS SAIGON ở ngoài đời và trong rạp vừa khép lại, khán giả người “ngoại quốc” có lẽ đã thở phào mừng vui nghĩ rằng thế là xong một cuộc chiến có cái tên gọi Vietnam War. Có thể thiên hạ đã từng chép miệng thầm nghĩ,

— Mặc dầu MISS SAIGON đóng lại với một mạng người con gái Việt Nam nằm chết trên vũng máu, nhưng cuộc sống mà! Phải có sự hy sinh chứ! Nếu không, làm sao nhân loại có thể đóng lại được cả một chương sách buồn thảm dài không biết là bao nhiêu tập!!!

Ủa? Lạ kỳ chưa? Tại sao lại không là người Hoa Kỳ, hay là người nào khác, nhưng lại là người Việt Nam đã được mang ra làm vật tế thần để nhân loại có thể đóng lại cả một chương sách buồn thảm? Bộ xương cốt Việt Nam, sinh mạng Việt Nam thì rẻ như bèo cám, như lục bình trôi sông, cho nên thiếu nữ Sài Gòn tên Kim bị mang ra làm con dê tế thần cho nền hòa bình của thế giới?
Hồi đó, nếu Kim đừng sinh ra tại miền Nam, mà tại Sydney hoặc là Washington, DC, hay là Paris, Đông Kinh, thì không biết số phận của cô Kim giờ sẽ ra sao? Dám bây giờ MISS SAIGON đang là vợ của Đương Kim Hoàng Tử Nahurito lắm ạ… Nếu đúng là như vậy, ai mà dám đụng đến ngay cả cái tà áo của đương kim Công Chúa Nhật hoàng. Có mà đứt đầu!

Mới đây thôi, theo tin tức của những đài truyền hình Úc, thi hài của Hạ Sĩ Richard Parker và Binh Nhì Peter Gillson, hai binh sĩ của Hoàng Gia Úc Đại Lợi mất tích tại chiến trường Việt Nam vào năm 1965, vừa được mang về lại Úc vào ngày 6 tháng 6 năm 2007. Bởi Richard và Peter là hai người Úc, xương cốt của họ mang nhiễm sắc thể DNA Úc, những nắm xương tàn của họ được trân trọng, được quý mến, được nước Úc đứng nghiêm chào đón khi họ quay về lại nơi chôn nhau cắt rốn, mặc dầu Richard và Peter cũng chỉ là hai người binh sĩ (với vai lính tốt) của Hoàng Gia Úc, một quốc gia dân chủ lập hiến nằm trong danh sách những quốc gia đã thua trong cuộc chiến Việt Nam. Nhưng còn những xương cốt của người Việt Nam đã nằm xuống bởi cuộc chiến Việt Nam thì sao? Ai sẽ trân trọng, đứng nghiêm chào đón trước những nắm xương mang nhiễm sắc thể DNA Việt Nam đã bỏ mình bởi cuộc chiến Việt Nam? Nếu những bộ xương đang nằm tại nghĩa trang Quân Đội, vừa mới được giao trả cho chính quyền địa phương tại tỉnh Bình Dương mang nhiễm sắc thể DNA Úc Đại Lợi hoặc là Hoa Kỳ, ai dám đụng đến những bộ xương này?

Trông người mà lại ngậm ngùi đến là khó chịu khi nghĩ đến ta, bởi vì hình như đúng thật là xương cốt mang nhiễm sắc thể DNA Việt Nam thì rẻ mạt, giá trị chỉ ngang ngửa với giá cám bèo trong ao với lục bình trôi sông. Chẳng trách tri thiên hạ có ai mà rỗi hơi ghé lên rừng đi tìm kiếm những mảnh xương trắng Việt để mà thành kính tưởng nhớ? Ai phí hơi lặn xuống biển đi tìm những nắm xương tàn Việt Nam để mà hối hận ăn năn?

Ai biểu hồi đó sinh ra với nhiễm sắc thể DNA Việt Nam làm chi?

Chẳng trách chi thiên hạ bốn phương thí MISS SAIGON cô Kim như một con tốt thí cho một nền hòa bình.

Miss Saigon Thời Hậu Chiến
Chris và Ellen của nhạc kịch MISS SAIGON, hai nhân vật tượng trưng cho nước Mỹ và thế giới Tây Phương, hiện giờ vẫn đang sống vui tươi và sống hăm hở với cuộc sống sau cuộc chiến Việt Nam. Bởi cuộc chiến Việt Nam, dăm ba người làm những bài toán sai lầm bỗng dưng hóa thành huyền thoại! Cũng bởi cuộc chiến Việt Nam, vài trăm người tay trắng bỗng dưng trở nên giàu có, tiền đô la chất cao trong ngân hàng Thụy Sĩ! Chỉ có MISS SAIGON của thời hậu chiến là tiếp tục thua nặng. MISS SAIGON thời hậu chiến chưa bao giờ trở thành huyền thoại và cũng vẫn chưa bao giờ có một đồng đô la dính trong túi. Chẳng trách chi họ lại đang tiếp tục hăm hở bán mình cho Đài Loan. Nói một cách khác, MISS SAIGON của thời hậu chiến vẫn còn đang bị chủ nhân mặt tròn coi thường, lăng nhục ngay tại quê hương, rồi là hành hạ, chửi mắng, trên mảnh đất có tên là Đài Loan.

Bởi vì xương cốt của MISS SAIGON của thời hậu chiến có DNA nhiễm sắc thể Việt Nam; cho nên, MISS SAIGON của thời hậu chiến mang đậm trên khuôn mặt thân phận đầy tớ, con ở cho người lân bang!

Chẳng trách chi, MISS SAIGON của thời hậu chiến bị dân ngu khu đen Đài Loan bắt cởi bỏ hết y phục trên mình để họ xăm xoi dòm ngó, chọn lựa như những con gà mái tơ trước khi mang ra chợ rao bán!

Chẳng trách chi, MISS SAIGON của thời hậu chiến tại Gia Nghĩa, Đài Loan tiếp tục lao mình vào quán bia hơi, quán Karaokee như những con thiêu thân để kiếm cho được những tờ giấy tiền đô la tiền Đài, nhét dấu sâu vào trong ngực, gửi về cho cha mẹ đào một cái giếng, lợp lại mái ngói của căn nhà tranh vách đất!

Thật là đau đớn, đớn đau cho thân phận MISS SAIGON của trước năm 75 và cả sau năm 75.

Little MISS SAIGON
Mà không phải chỉ có MISS SAIGON, nhưng ngay cả những LITTLE MISS SAIGON tuổi của lên 8 lên 10 ngây thơ nhảy dây bán hàng, giờ này lại đang tiếp tục bán thân tại những hang động ở Nam Vang để làm thú vui cho người ngoại quốc.
Nói đi thì cũng phải nói lại, làm sao mà cản ngăn cho được hiện tượng LITTLE MISS SAIGON bán thân trên đất Nam Vang, bởi vì chính cha mẹ của bao nhiêu LITTLE MISS SAIGON hân hoan xòe tay ra nhận tiền đô của Tú Bà, đồng ý bán những cô con gái tuổi lên 8 lên 10 của chính mình vào trong những hang động phục vụ thú vui cho ngoại nhân.

Năm 1989, MISS SAIGON xuất hiện trên sân khấu thủ đô London của Anh. Đề nghị là hai mươi năm sau, năm 2009?, hay là vào năm 2010, đại nhạc kịch LITTLE MISS SAIGON cũng nên xuất hiện trên sân khấu của London, Anh Quốc, hay là Little Saigon, Quận Cam. LITTLE MISS SAIGON nên bắt đầu diễn ra tại thành phố Sài Gòn và kết thúc tại thủ đô Nam Vang, với phong cảnh và những lời nhạc tương tự như sau:

Trên sân khấu, dưới ánh đèn mờ tối ảm đạm, trong khi đang chờ đợi Tú Bà tới giao tiền và bắt con tại một quán rượu lụp xụp của thành phố Sài Gòn, phóng viên đài truyền hình ABC phỏng vấn cha mẹ của LITTLE MISS SAIGON qua bài hát “Tại Sao?”
— Sao ông bà lại bán con gái tuổi lên 8 lên 10?
Cha mẹ của LITTLE MISS SAIGON, đi chân đất, đầu đội khăn rằn ri, miệng bập bập điếu thuốc rê, nhún vai, tỉnh bơ hòa bè bài hát “Thực Tế và Hy Vọng”,

— Nhà một đống miệng ăn. Mười mấy đứa con, bán đi con nhỏ đó, biết đâu gia cảnh lại đỡ hơn.

Nhạc kịch LITTLE MISS SAIGON chuyển cảnh, lần này là xứ Chùa Tháp với biển Hồ Nam Vang mênh mông sóng nước. Bên cạnh mái chùa vàng của thủ đô Nam Vang, phóng viên ABC hỏi người tóc nâu to lớn, hai cằm, mặt lấm chấm tàn nhang, bụng bự, trong bài hát “Mới Tám Tuổi”,
— Ông biết bé gái này mới tám tuổi?

Người tóc nâu điệu bộ khinh khỉnh, một tay tiếp tục gỡ bỏ y phục của LITTLE MISS SAIGON (tương tự như hành động của “Tú Bà” Engineer đối với Kim trong MISS SAIGON), một tay chỉ vào ngực của mình, miệng hát bài “Nhiễm Sắc Thể”,
— Nhìn cho kỹ đi, xương cốt này có nhiễm sắc thể DNA Tây Phương. Sau trận Điện Biên Phủ năm 54, tốt thí của chiến trường Đông Dương vẫn là con bé này…

Phóng viên ABC quay sang một thương gia mặt Á Châu, chân mày rậm, mắt nhỏ híp lại, đuôi mắt kéo xếch lên, mặc áo vét trắng, quần tây trắng, tay cầm máy chụp hình Canon của Nhật, tay kia ôm LITTLE MISS SAIGON tuổi lên mười, miệng hát bài, “Mới Mười Tuổi”,
— Ông biết bé gái này mới lên mười?

Thương gia giơ cao tiền đô la, cất giọng hát bài, “Tiền”,
— Tiền là tiên là Phật! Là sức bật của tuổi trẻ! Là sức khỏe của tuổi già… Sau năm 45 đảo chánh Nhật, tốt thí của chủ thuyết Đại Đông Á vẫn là con bé này…

Đau đớn thay cho thân phận LITTLE MISS SAIGON sau năm 75!

Cuộc chiến Việt Nam đã kết thúc trên giấy tờ vào tháng 1 năm 73 tại Paris, trên thực tế vào tháng 4 năm 75 khi xe tăng Bắc Việt húc cánh cửa Dinh Độc Lập. Nếu phải phân tích dưới lăng kiếng của Thắng và Thua, mọi người trên thế giới đều thắng, chỉ trừ có MISS SAIGON và LITTLE MISS SAIGON là thua nặng, và còn tiếp tục thua dài dài.

Biết thế hồi xưa mở miệng nói với Ông Trời,
— Thôi, đừng cho con làm MISS SAIGON, nhưng làm MISS SYDNEY. Hay là MISS WASHINGTON. Hoặc là MISS PARIS, MISS ĐÔNG KINH. MISS chi cũng được, nhưng xin đừng làm MISS SAIGON. Con năn nỉ Ông Trời đó!□

 

1. Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận hỏa tiễn Neptune đã phá hủy các xưởng sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Nga tại tỉnh Rostov.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận, hỏa tiễn chống hạm Neptune của Ukraine đã tấn công nhà máy Atlant Aero ở thành phố Taganrog, tỉnh Rostov của Nga, phá hủy hai xưởng và làm hư hại bốn tòa nhà khác. phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 25 Tháng Tư,

Lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy tham gia vào toàn bộ chu trình sản xuất máy bay điều khiển từ xa — từ thiết kế, chế tạo đến thử nghiệm. Cùng ngày, Thống đốc tỉnh Rostov, Yury Slyusar, xác nhận vụ tấn công hỏa tiễn vào thành phố, cho biết nó đã gây thiệt hại cho “cơ sở hạ tầng thương mại”.

Theo Bộ Tổng tham mưu, nhà máy Atlant Aero sản xuất máy bay điều khiển từ xa tấn công và trinh sát lớp Molniya, cũng như các phụ tùng cho máy bay điều khiển từ xa, gọi tắt là UAV Orion.

Theo thông cáo, Orion nặng khoảng một tấn và có thể mang tải trọng lên đến 250 kg, bao gồm các hệ thống chụp ảnh trên không, mô-đun trinh sát kỹ thuật vô tuyến, hệ thống quang điện tử, bom dẫn đường KAB-20 và hỏa tiễn hành trình tầm trung.

“Việc phá hủy cơ sở này sẽ làm giảm khả năng tấn công các mục tiêu dân sự ở Ukraine của kẻ thù”, Bộ Tổng tham mưu cho biết.

Bộ Tổng tham mưu cho biết thêm rằng trong cuộc tấn công ngày 22 tháng 4, một tàu tuần tra Dự án 22460 thuộc Lực lượng Biên phòng của Cơ quan An ninh Liên bang Nga đã bị đánh chìm tại Sevastopol thuộc Crimea bị Nga tạm chiếm. Bộ Tổng tham mưu không nêu rõ liệu hỏa tiễn Neptune có được sử dụng trong cuộc tấn công hay không.

[Kyiv Independent: Ukrainian Neptune missiles destroy Russian drone factory workshops in Rostov Oblast, General Staff confirms]

2. Nga cho biết họ đã nhận được lời mời tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 Miami ở cấp độ “cao nhất”.

Hôm Thứ Sáu, 24 Tháng Tư, Maria Zakharova, giám đốc phòng báo chí Bộ Ngoại giao, tuyên bố nước này đã được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 sắp tới tại Mỹ ở cao cấp nhất.

Phó Ngoại trưởng Nga Alexander Pankin cho biết với các nhà báo tại trụ sở Liên Hiệp Quốc rằng Mạc Tư Khoa sẽ xác nhận người đại diện cho nước này tại sự kiện vào thời điểm gần diễn ra.

Các nhà lãnh đạo và quan chức cao cấp từ các nền kinh tế hàng đầu thế giới sẽ tập trung tại Miami tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 vào ngày 14-15 tháng 12.

Mặc dù Nga là thành viên của nhóm này, nhưng Putin đã không tham dự diễn đàn thường niên của nhóm kể từ hội nghị thượng đỉnh năm 2019 tại Osaka.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ nói với tờ Kyiv Independent rằng với tư cách là thành viên của G20, Nga đã được mời tham dự tất cả các cuộc họp cấp làm việc cho đến nay.

Phát ngôn nhân cho biết: “Tổng thống Trump đã nói rõ rằng Nga được hoan nghênh tham dự tất cả các cuộc họp G20 trong khi Hoa Kỳ tập trung vào việc tổ chức một hội nghị thượng đỉnh thành công và hiệu quả.”

Tổng thống Donald Trump cho biết ông “rất muốn” đón tiếp cả Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại sự kiện này.

Trả lời phóng viên ngày 23 tháng 4, Tổng thống Trump cho biết ông không biết về bất kỳ lời mời cá nhân nào gửi đến Putin nhưng nói thêm rằng sẽ “có lẽ rất hữu ích” nếu nhà lãnh đạo Nga tham dự.

Quan hệ Mỹ-Nga đã ấm lên kể từ khi Tổng thống Trump trở lại nắm quyền năm ngoái, với việc Washington tham gia cùng Mạc Tư Khoa trong các nỗ lực chấm dứt chiến tranh ở Ukraine và cả hai bên đều đang tìm hiểu các khả năng hợp tác kinh doanh.

Tổng thống Trump đã tiếp đón Putin tại một hội nghị thượng đỉnh cao cấp ở Alaska vào tháng 8 năm 2025, nhưng cuộc gặp đã không đạt được bước đột phá nào hướng tới một thỏa thuận hòa bình ở Ukraine.

Hội nghị thượng đỉnh Miami, sẽ diễn ra tại sân golf Tổng thống Trump National Doral, sẽ tập trung vào “thúc đẩy sự thịnh vượng kinh tế bằng cách loại bỏ các quy định gây khó khăn, mở khóa nguồn năng lượng giá cả phải chăng và tiên phong trong các công nghệ mới”, tổng thống Mỹ cho biết.

Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, cho rằng việc trải thảm đỏ đón tiếp trùm mafia Vladimir Putin đang bị quốc tế truy nã sau khi hắn ta đã gây ra cái chết của hơn 2 triệu người Ukraine và Nga là một vết nhơ trong lịch sử Hoa Kỳ, phá vỡ trật tự thế giới, và khích lệ những bọn xâm lược khác trên toàn cầu.

[Kyiv Independent: Russia says it received invitation to G20 Miami summit at 'highest level']

3. Ông Sánchez bác bỏ đề xuất của Mỹ về việc đình chỉ tư cách thành viên NATO của Tây Ban Nha.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez hôm thứ Sáu đã hạ thấp tầm quan trọng của một email bị rò rỉ từ Ngũ Giác Đài, trong đó cho rằng Tây Ban Nha có thể bị trừng phạt vì không ủng hộ cuộc chiến ở Iran bằng cách bị đình chỉ tư cách thành viên NATO.

“Không có gì phải lo lắng,” Sánchez nói với POLITICO khi ông đến dự hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu tại Síp. “Chúng tôi đang thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình đối với NATO.”

“Lập trường của chính phủ Tây Ban Nha rất rõ ràng: hợp tác tuyệt đối với các đồng minh của chúng tôi, nhưng luôn trong khuôn khổ luật pháp quốc tế”, ông Sánchez nói thêm khi phát biểu trước một nhóm lớn các nhà báo.

Thủ tướng từ chối thảo luận về nội dung cụ thể của tài liệu mật bị rò rỉ từ Ngũ Giác Đài, vốn được Reuters đưa tin đầu tiên, đồng thời khẳng định chính phủ của ông “không bình luận về email, mà chỉ bình luận về các tài liệu và lập trường chính thức, trong trường hợp này là của Hoa Kỳ.”

Bức email, được một quan chức Mỹ mô tả với Reuters, bao gồm một loạt các biện pháp chính sách mà chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể áp dụng để trừng phạt các đồng minh NATO mà Washington cho là “khó tính” hoặc không đủ ủng hộ cuộc chiến ở Iran.

Tây Ban Nha — một trong những nước phản đối mạnh mẽ nhất cuộc xung đột và là nước chi tiêu quốc phòng chậm nhất trong NATO — bị đe dọa đình chỉ tư cách thành viên của liên minh quốc phòng, phản ánh sự tức giận của Tổng thống Trump đối với Madrid. Tổng thống đã nổi giận trước quyết định của Sánchez cấm máy bay chiến đấu của Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự chung hoặc không phận Tây Ban Nha để tấn công Iran, và tháng trước đã đe dọa cắt đứt mọi quan hệ thương mại với nước này.

Hiệp ước thành lập NATO không bao gồm bất kỳ cơ chế nào cho phép đình chỉ hoặc loại bỏ một trong các thành viên. Văn kiện này chỉ đề cập đến việc tự nguyện rút khỏi liên minh, điều này yêu cầu thời gian thông báo một năm.

“Thật khó để biết chúng ta nên nhìn nhận những email như vậy nghiêm chỉnh đến mức nào ngoài việc chỉ là những lời công kích mang tính ý thức hệ,” Oana Lungescu, cựu phát ngôn viên của NATO và nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh, cho biết.

Trong khi đó, việc ngăn cản các quốc gia giành được các chức vụ chỉ huy quân sự cao cấp sẽ khó thực hiện được vì các đồng minh NATO vừa mới đàm phán lại các thỏa thuận chuyển giao mới dự kiến kéo dài đến năm 2029, bà cho biết, và việc mở lại các cuộc đàm phán sẽ đòi hỏi sự đồng ý tuyệt đối.

Đánh giá về quần đảo Falklands

Email bị rò rỉ của Ngũ Giác Đài cũng cho thấy Washington có thể xem xét lại lập trường của mình về yêu sách của Anh đối với quần đảo Falkland để trả đũa việc Anh từ chối tham gia chiến tranh ở Iran.

Tổng thống Trump đã rất tức giận trước quyết định không can thiệp vào cuộc xung đột của Thủ tướng Anh Keir Starmer, và tuần trước đã gợi ý rằng ông có thể trừng phạt Luân Đôn bằng cách hủy bỏ một thỏa thuận thương mại quan trọng. Nhưng việc thay đổi lập trường của Washington về quần đảo Falklands sẽ đánh dấu một sự leo thang lớn trong mối quan hệ “đặc biệt” đang bị xói mòn.

Anh và Á Căn Đình đã trải qua nhiều thế kỷ tranh chấp chủ quyền đối với các đảo ở Nam Đại Tây Dương, vốn là lãnh thổ hải ngoại của Anh. Buenos Aires đã phát động cuộc xâm lược quần đảo Falklands vào năm 1982, gây ra cuộc chiến kéo dài 74 ngày mà Anh đã dễ dàng giành chiến thắng, với sự hỗ trợ vật chất và hậu cần từ Mỹ.

Tổng thống Á Căn Đình Javier Milei - một đồng minh của Tổng thống Trump - đã bày tỏ sự khoan dung đối với sự cai trị của Anh đối với quần đảo này, nhưng tại một buổi lễ tưởng niệm những người đã hy sinh trong chiến tranh ở Buenos Aires hồi đầu tháng này, ông đã tái khẳng định chủ quyền của đất nước mình đối với quần đảo Falklands.

Khi được hỏi về bản báo cáo, phát ngôn nhân của Phủ Thủ tướng cho biết các đảo quốc này đã “bỏ phiếu áp đảo ủng hộ việc tiếp tục là lãnh thổ hải ngoại của Vương quốc Anh, và chúng tôi luôn ủng hộ quyền tự quyết của người dân trên đảo cũng như thực tế rằng chủ quyền thuộc về Vương quốc Anh”.

“ Chúng tôi đã nhiều lần bày tỏ quan điểm này một cách rõ ràng và nhất quán với các chính quyền Mỹ tiền nhiệm và điều đó sẽ không thay đổi”, phát ngôn nhân cho biết thêm.

“Đây là vấn đề của Vương quốc Anh và người dân quần đảo Falkland,” Bộ trưởng Cộng đồng Steve Reed nói với POLITICO trên chuyến tàu trở về Luân Đôn sau chuyến thăm vận động tranh cử. “Chính quyền Mỹ hiện tại thường xuyên đưa ra đủ loại ý kiến. Điều đó không thay đổi sự thật rằng chủ quyền là vấn đề của Vương quốc Anh. Và chỉ có vậy thôi.”

Tổng thống Trump đã nhiều lần đe dọa rút Mỹ khỏi NATO. Ông đã đưa ra ý tưởng này lần đầu tiên trong nhiệm kỳ đầu tiên tại Tòa Bạch Ốc và tiếp tục nêu lên kịch bản đó kể từ khi tái đắc cử. Sau khi các đồng minh từ chối tham gia cuộc tấn công vào Iran, tổng thống và nhóm của ông đã tuyên bố sẽ xem xét lại tư cách thành viên của họ.

Hiện chưa rõ liệu email của Ngũ Giác Đài có liên quan đến danh sách “các nước tốt và xấu” của các quốc gia NATO mà Tòa Bạch Ốc đã chuẩn bị trước chuyến thăm Washington của Tổng thư ký NATO Mark Rutte vào đầu tháng Tư hay không. Các nhà ngoại giao Âu Châu và một quan chức quốc phòng Mỹ quen thuộc với tài liệu này nói với POLITICO rằng nó bao gồm tổng quan về đóng góp của các thành viên cho liên minh và xếp hạng họ theo từng cấp bậc.

Vào tháng 12, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đề xuất rằng các đồng minh “mẫu mực” của Mỹ nên được hưởng ưu đãi đặc biệt, trong khi những người “không làm tròn trách nhiệm của mình đối với phòng thủ tập thể” nên phải đối mặt với “hậu quả”.

[Politico: Sánchez dismisses US notion of suspending Spain from NATO]

4. Israel “sẵn sàng tái khởi động chiến tranh chống lại Iran”, chờ “đèn xanh” từ Mỹ.

Israel đã đưa ra những lời đe dọa mạnh mẽ nhất đối với Iran kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần được thực thi - nay đã được Tổng thống Trump gia hạn vô thời hạn - khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố hôm thứ Năm rằng quân đội nước này đang trong tình trạng sẵn sàng.

“Israel sẵn sàng tái khởi động cuộc chiến chống lại Iran,” Katz nói trong một tuyên bố video. “Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đã sẵn sàng cho cả phòng thủ và tấn công, và các mục tiêu đã được xác định.”

Ông Katz đưa ra những nhận xét này sau khi tiến hành đánh giá an ninh với tất cả các lãnh đạo quân đội Israel.

“Chúng tôi đang chờ tín hiệu xanh từ Mỹ — trước hết và trên hết là để hoàn thành việc xóa sổ triều đại Khamenei và đưa Iran trở lại thời kỳ đen tối và thời kỳ đồ đá,” Katz nói trong video. “Cuộc tấn công lần này sẽ khác biệt và tàn khốc hơn, sẽ giáng những đòn chí mạng vào những điểm yếu nhất — làm rung chuyển và sụp đổ nền móng của nó.”

Tổng thống Trump hôm thứ Ba tuyên bố Mỹ sẽ tạm dừng các cuộc tấn công “cho đến khi các nhà lãnh đạo và đại diện của Iran đưa ra được một đề xuất thống nhất”. Hiện chưa có thời hạn cụ thể cho đề xuất đó.

Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết sáng thứ Năm: “Tổng thống chưa đặt ra thời hạn cụ thể để nhận được đề xuất từ phía Iran. Tổng thống muốn có một phản hồi thống nhất. Vì vậy, trong khi chờ đợi phản hồi đó, sẽ có một lệnh ngừng bắn giữa quân đội và các cuộc tấn công bằng vũ lực.”

[CBSNews: Israel “prepared to renew the war against Iran,” waiting for “green light” from U.S.]

5. Tổng thống Macron nói rằng người Âu Châu phải nhận ra rằng Mỹ, Trung Quốc và Nga đang “quyết liệt chống lại” chúng ta.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cảnh báo hôm thứ Sáu rằng người Âu Châu phải đứng lên bảo vệ lợi ích của chính mình vì Mỹ, Trung Quốc và Nga hiện đều “quyết liệt chống lại” họ.

“Chúng ta không nên đánh giá thấp rằng đây là một thời điểm độc nhất vô nhị, khi một tổng thống Mỹ, một tổng thống Nga, một Chủ tịch Trung Quốc đang chống lại người Âu Châu. Vì vậy, đây là thời điểm thích hợp để chúng ta thức tỉnh”, Macron nói trong cuộc thảo luận với Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis do báo Kathimerini tổ chức tại Athens.

“Chúng ta cần phải tự tin hơn một chút và thực hiện được kế hoạch của mình,” ông nói thêm.

Tổng thống Pháp cũng cho biết ông dự đoán căng thẳng với Mỹ sẽ kéo dài sau khi nhiệm kỳ của Tổng thống Trump kết thúc.

“Đây là một xu hướng lịch sử,” ông nói. “Chúng ta có thể hợp tác với Mỹ về một số vấn đề, và điều đó vẫn rất hợp lý vì những giá trị chung và mối quan hệ lịch sử, nhưng tôi thực sự tin rằng đường lối của Mỹ sẽ còn tiếp diễn,” ông nói thêm.

Ông nói rằng sự khác biệt chính giữa nhiệm kỳ đầu tiên và nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump là nhiều quốc gia Âu Châu cho rằng nhiệm kỳ thứ hai chỉ là một sự bất thường và sẽ kết thúc mà không cần những thay đổi cơ bản.

“Giờ đây, nhiều đồng nghiệp đã sáng suốt hơn, bởi vì sau nhiều năm, chúng tôi nói rằng, được rồi, chúng ta phải phản ứng. Chúng ta phải hành động như những người Âu Châu, phải đoàn kết hơn, để bảo vệ lợi ích của chính mình. Và đối với tôi, đây là hướng đi đúng đắn.”

Ông Macron đã bay đến Athens sau cuộc họp không chính thức của Hội đồng Âu Châu tại Síp vì Hy Lạp và Pháp dự kiến sẽ ký gia hạn hiệp ước an ninh song phương vào thứ Bảy.

Việc ký kết này nhằm mục đích cập nhật một thỏa thuận đạt được vào năm 2021 giữa Macron và Mitsotakis, trong đó bao gồm điều khoản phòng thủ chung và cam kết của Hy Lạp về việc mua ít nhất 3 tỷ euro tàu chiến của Pháp.

Việc gia hạn sẽ kéo dài thỏa thuận thêm năm năm nữa, sau đó sẽ tự động gia hạn và dự kiến cũng sẽ bao gồm các lĩnh vực hợp tác mới, chẳng hạn như chính sách đối ngoại, bảo vệ dân sự và kinh tế.

[Politico: Europeans must recognize US, China and Russia are ‘dead against’ us, says Macron]

6. Đặc phái viên của Tổng thống Trump thúc đẩy việc Ý thay thế Iran tại World Cup.

Một đặc phái viên của Mỹ được tường trình đang thúc đẩy FIFA, cơ quan quản lý túc cầu chuyên nghiệp toàn cầu, thay thế Iran bằng đội tuyển quốc gia Ý tại World Cup nam mùa hè này, giải đấu mà Mỹ đồng đăng cai với Canada và Mexico.

Theo tờ Financial Times, Paolo Zampolli, đặc phái viên của Mỹ về quan hệ đối tác toàn cầu, đã đưa ra đề xuất này với chủ tịch FIFA Gianni Infantino và Tổng thống Trump nhằm hàn gắn mối quan hệ giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Ý Georgia Meloni, sau những lời chỉ trích gần đây của tổng thống đối với Giáo hoàng Lêô XIV về cuộc chiến tranh Iran.

Ý đã không thể giành vé tham dự World Cup lần thứ ba liên tiếp, sau khi thua Bosnia-Herzegovina trong trận play-off hồi đầu tháng này. Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho rằng việc đội tuyển quốc gia Iran tham gia là không phù hợp trong bối cảnh chiến tranh Mỹ-Israel với nước này.

“Tôi là người Ý và việc được chứng kiến đội tuyển Azzurri tham dự một giải đấu do Mỹ đăng cai sẽ là một giấc mơ. Với bốn chức vô địch, họ có đủ tư cách để được góp mặt,” Zampolli, một doanh nhân và cựu quản lý người mẫu, người tuyên bố đã giới thiệu Tổng thống Trump với vợ mình là Melania, được tờ Financial Times dẫn lời nói.

Chính phủ Iran hồi tháng 3 tuyên bố nước này sẽ không tham gia giải đấu sau khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel giết chết Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, nhưng sau đó đã ra tuyên bố hôm thứ Tư rằng họ vẫn có kế hoạch tham gia.

Tổng thống Trump đã nói trên mạng xã hội hồi tháng 3 rằng các cầu thủ túc cầu Iran được “hoan nghênh... nhưng tôi thực sự không tin rằng việc họ ở đó là phù hợp, xét về tính mạng và sự an toàn của chính họ.”

World Cup khởi tranh vào ngày 11 tháng 6 với trận đấu giữa Mexico và Nam Phi. Iran hiện dự kiến sẽ thi đấu trận đầu tiên gặp New Zealand vào ngày 15 tháng 6 tại Los Angeles.

“Đội tuyển Iran chắc chắn sẽ đến,” Infantino nói tuần trước.

[CBSNews: Trump envoy pushes for Italy to replace Iran at World Cup]

7. 193 tù binh chiến tranh Ukraine trở về nước sau thời gian bị giam giữ tại Nga trong cuộc trao đổi tù binh mới nhất.

Hôm Thứ Bẩy, 25 Tháng Tư, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết, 193 binh sĩ Ukraine đã trở về lãnh thổ do Ukraine kiểm soát sau khi bị Nga giam giữ.

Bộ Quốc phòng Nga cũng thông báo đã thả 193 tù binh chiến tranh Ukraine để đổi lấy 193 binh sĩ Nga.

Cuộc trao đổi tù binh lần thứ 73 giữa Nga và Ukraine tiếp nối cuộc trao đổi diễn ra vào dịp Lễ Phục Sinh, giai đoạn đầu tiên diễn ra vào ngày 11 tháng 4, và được thực hiện theo đúng các thỏa thuận đã đạt được trước đó.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, những người trở về bao gồm các nhân viên từ Quân đội Ukraine, Vệ binh Quốc gia, Cục Biên phòng Nhà nước, Cảnh sát Quốc gia và Cơ quan Vận tải Đặc biệt Nhà nước.

Tổng thống cho biết thêm rằng những người được đưa trở lại Ukraine bao gồm các cá nhân mà chính quyền Nga đã mở các vụ án hình sự, cũng như các binh sĩ bị thương.

Hầu hết những người được thả đều bị giam giữ bất hợp pháp ở Chechnya. Một số người phải đối mặt với các cáo buộc hình sự bịa đặt, vi phạm Công ước Geneva, theo Trụ sở Điều phối về Đối xử với Tù binh Chiến tranh.

[Kyiv Independent: 193 Ukrainian prisoners of war return home from Russian captivity in latest exchange]

8. Iran tuyên bố đã thu được “khoản thu đầu tiên” từ phí cầu đường eo biển Hormuz.

Theo Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, nước này đã thu được những khoản phí đầu tiên từ các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, sau một tuần cả Mỹ và Iran đều chặn bắt các tàu thuyền tại tuyến đường thủy tranh chấp này.

“ Khoản thu phí quá cảnh đầu tiên từ eo biển Hormuz đã được chuyển vào tài khoản của Ngân hàng Trung ương”.

IRIB nói: “Chúng tôi sẽ trừng phạt bất cứ ai cố gắng trừng phạt chúng tôi”, đồng thời cho biết thêm rằng một lượng lớn “dầu mỏ, khí đốt và hàng hóa thiết yếu cho Âu Châu trên thế giới đang nằm dưới sự kiểm soát của chúng tôi”.

Trước chiến tranh, khoảng 20% nguồn cung dầu thô của thế giới thường đi qua eo biển này, nhưng hiện nay, eo biển đã bị Iran phong tỏa hiệu quả trong hơn bảy tuần qua bằng cách đe dọa các tàu thương mại, cho rằng họ chỉ cho phép các nước “thân thiện” đi qua.

Alireza Salimi, một Dân biểu cao cấp của Iran, nói với hãng tin Tasnim rằng số tiền mỗi tàu phải trả sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại hàng hóa và mức độ rủi ro liên quan.

Ông cho biết, các khoản phí đã thu được “hiện đang được chuyển vào một tài khoản chung và ngân khố nhà nước”.

Tổng thống Trump nói ông đã ra lệnh cho Hải quân “bắn hạ” các tàu đánh mìn ở eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump nói rằng ông đã chỉ thị Hải quân Mỹ hành động chống lại bất kỳ tàu thuyền nào của Iran đặt thủy lôi ở eo biển Hormuz.

“Tôi đã ra lệnh cho Hải quân Hoa Kỳ bắn hạ bất kỳ chiếc thuyền nào, dù nhỏ đến đâu (Tất cả 159 tàu chiến của họ đều nằm dưới đáy biển!), đang rải thủy lôi ở vùng biển eo biển Hormuz. Không được phép do dự,” ông nói.

Tổng thống Trump nói thêm rằng các tàu quét mìn của Mỹ đang rà soát eo biển “ngay lúc này”, và ông cho biết những nỗ lực đó sẽ được tăng cường.

“Tôi ra lệnh tiếp tục hoạt động đó, nhưng với cường độ gấp ba lần!” ông viết.

Cách đây một tháng, các quan chức Mỹ cho biết Iran có thể đã đặt ít nhất một chục quả thủy lôi trong eo biển, sử dụng các tàu nhỏ có thể chở từ hai đến ba thiết bị này mỗi chiếc.

[CBSNews: Iran says it has collected its “first revenue” from Strait of Hormuz tolls]

9. Mỹ ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận dầu giá rẻ của Iran bằng vụ bắt giữ tàu chở dầu.

Theo các nhà phân tích theo dõi hoạt động buôn bán năng lượng bất hợp pháp của Iran, một tàu chở dầu bị lực lượng Mỹ bắt giữ hôm thứ Ba chở đầy gần 2 triệu thùng dầu thô của Iran đang trên đường đến Trung Quốc.

Tàu Tifani treo cờ Botswana khi bị khám xét ở Ấn Độ Dương, nhưng cả Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ và Tổ chức Hàng hải Quốc tế, gọi tắt là IMO đều xếp tàu này vào danh sách “tàu không quốc tịch”.

Đoạn phim do Ngũ Giác Đài công bố cho thấy binh lính Mỹ nhảy dù từ hai chiếc trực thăng của Hải quân xuống boong tàu chở dầu thô.

Đây là con tàu thứ hai có liên hệ với Iran bị lực lượng Mỹ bắt giữ kể từ khi Mỹ bắt đầu lệnh phong tỏa đối với hầu hết hoạt động thương mại đường biển của Iran vào ngày 13 tháng 4. Hôm Chúa Nhật, một tàu khu trục của Mỹ đã vô hiệu hóa tàu chở hàng Touska mang cờ Iran bằng cách bắn đạn pháo 5 inch vào phòng máy của nó.

Tehran cho biết vụ việc này, cùng với lệnh phong tỏa quy mô lớn, là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, vốn dự kiến hết hạn vào thứ Tư trước khi được Tổng thống Trump gia hạn vào phút chót.

Lần cuối cùng tàu Tifani được nhìn thấy trên ảnh vệ tinh là vào ngày 6 tháng 4, khi nó đang bốc dỡ dầu tại các bến tàu phía đông của đảo Kharg, cảng xuất khẩu chính của Iran ở Vịnh Ba Tư.

Nhóm giám sát TankerTrackers.com, chuyên đánh giá hàng hóa dựa trên mớn nước, hay độ sâu của tàu so với mực nước, cho biết tàu Tifani đang chở “gần 1,9 triệu thùng dầu thô của Iran”.

Ngoài ra, công ty phân tích hàng hóa Kpler cho biết tàu chở dầu này đang chở “khoảng 2 triệu thùng dầu thô được bốc dỡ tại đảo Kharg”.

Theo tín hiệu hệ thống nhận dạng tự động, gọi tắt là AIS được trang web theo dõi MarineTraffic (thuộc sở hữu của Kpler) thu thập, thủy thủ đoàn của tàu Tifani tuyên bố đang trên đường đến Singapore.

Tuy nhiên, Charlie Brown, một cựu sĩ quan Hải quân Mỹ kiêm cố vấn cao cấp tại tổ chức phi lợi nhuận United Against Nuclear Iran, cho biết tàu chở dầu này đang hướng đến vùng biển ngoài khơi Malaysia, phía đông eo biển Singapore, nơi các tàu liên kết với “hạm đội bóng tối” của Iran được biết đến là nơi thực hiện các hoạt động chuyển dầu giữa các tàu trước khi vận chuyển dầu đến các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc.

Trung Quốc mua phần lớn dầu thô của Iran với giá rẻ và nhập khẩu hơn 10% nguồn cung từ nước này, trở thành khách hàng quan trọng nhất của Tehran. Tàu Tifani đã bị Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt năm ngoái vì vai trò của nó trong mạng lưới thương mại này.

“Trung Quốc sẽ không nhận được dầu của Iran,” Brown nói trên đài X. “Iran sẽ không nhận được khoản tiền mà họ đang rất cần.”

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent hôm thứ Ba cho biết lệnh cấm vận của Mỹ đang phát huy tác dụng trong việc làm gián đoạn hoạt động thương mại này.

“ Chỉ trong vài ngày nữa, kho chứa dầu trên đảo Kharg sẽ đầy và các giếng dầu dễ bị tổn thương của Iran sẽ bị đóng cửa”, ông nói. “Hạn chế thương mại hàng hải của Iran nhắm trực tiếp vào các nguồn thu chính của chế độ.”

Theo dõi các chuyến đi của Tifani đến Trung Quốc

IMO, một cơ quan chuyên môn của Liên Hiệp Quốc, cấp một số hiệu cho mỗi tàu, và số hiệu này được giữ nguyên trong suốt vòng đời hoạt động của tàu ngay cả khi chủ sở hữu thay đổi tên. Số hiệu IMO của tàu Tifani là 9273337 và trước đây nó được biết đến với các tên Anahi, Amfitriti và Bunga Kasturi.

Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy tàu Tifani đang ở Vịnh Bengal, cách Sri Lanka khoảng 400 dặm về phía đông, vào thời điểm Mỹ chặn bắt tàu.

Theo TankerTrackers.com, tàu Tifani đã đổi chủ và đổi quốc tịch vào tháng 6 năm 2020 và kể từ đó đã xuất khẩu khoảng 34 triệu thùng dầu thô từ Iran và nhận khoảng 24 triệu thùng dầu trung chuyển hướng đến Trung Quốc.

Bài đánh giá của Newsweek về dữ liệu AIS lịch sử được thu thập bởi tổ chức phi lợi nhuận Global Fishing Watch cho thấy tàu chở dầu này đã thực hiện ít nhất 10 chuyến ghé thăm các cảng của Trung Quốc trong thời gian đó và lảng vảng ngoài khơi eo biển Singapore gần 20 lần.

“Như chúng tôi đã nói rõ, chúng tôi sẽ theo đuổi các nỗ lực thực thi pháp luật hàng hải toàn cầu để phá vỡ các mạng lưới bất hợp pháp và chặn bắt các tàu bị trừng phạt đang cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran - bất kể chúng hoạt động ở đâu”, Ngũ Giác Đài cho biết hôm thứ Ba.

“Vùng biển quốc tế không phải là nơi trú ẩn cho các tàu bị trừng phạt,” thông báo cho biết thêm.

Trung Quốc vẫn chưa bình luận về vụ bắt giữ tàu Tifani nhưng hôm trước đã phủ nhận mọi liên hệ với tàu Touska, chiếc tàu đã cập cảng Trung Quốc vào cuối tháng 3.

Liệu việc Mỹ tịch thu tàu có ngăn chặn được hạm đội của Iran?

Hậu quả lâu dài đối với mạng lưới vận chuyển dầu của Iran, bao gồm hàng trăm tàu chở dầu, vẫn chưa rõ ràng ngay lập tức. Việc có khả năng tịch thu hàng chục lô hàng như vậy có thể không làm nản lòng phe cứng rắn ở Tehran.

“Câu hỏi thực sự là những lệnh cấm này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến phần còn lại của hạm đội ngầm,” Ray Powell, giám đốc dự án minh bạch hàng hải SeaLight tại Đại học Stanford, cho biết. “Chắc chắn nó sẽ thay đổi cách tính toán rủi ro. Câu hỏi đặt ra là mức độ ảnh hưởng sẽ như thế nào.”

Hôm thứ Ba, một công ty giám sát tàu biển, Vortexa, báo cáo rằng 34 tàu Iran đã rời khỏi eo biển, bất chấp lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ mà Tổng thống Trump tuyên bố là một thắng lợi.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn trong chiến tranh với Iran cho đến khi chính phủ Iran “bị chia rẽ nghiêm trọng” có thể đệ trình “một đề xuất thống nhất”. Tuy nhiên, lệnh phong tỏa hải quân vẫn sẽ được duy trì.

Hôm thứ Tư, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết họ đã bắt giữ hai tàu nước ngoài đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz, làm gia tăng thêm sự gián đoạn kéo dài nhiều tuần đối với tuyến đường thương mại năng lượng quan trọng này.

[Newsweek: US Denies China Cheap Iranian Oil With Tanker Capture]

10. Quân đội Mỹ cho biết đã chặn bắt thêm một tàu chở dầu “không quốc tịch” có liên hệ với Iran ở Ấn Độ Dương.

Quân đội Mỹ hôm thứ Năm cho biết lực lượng của họ đã lên tàu một tàu chở dầu “không quốc tịch” khác có liên hệ với Iran, đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, cách xa eo biển Hormuz đang tranh chấp gay gắt - đây là động thái mới nhất trong chuỗi các vụ chặn bắt tàu thương mại ăn miếng trả miếng giữa hai quốc gia.

“Đêm qua, lực lượng Mỹ đã tiến hành chặn bắt trên biển và kiểm tra tàu M/T Majestic X, một tàu không quốc tịch bị trừng phạt đang vận chuyển dầu từ Iran, ở Ấn Độ Dương”, Bộ Quốc phòng cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội kèm theo video về hoạt động này.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục thực thi luật hàng hải toàn cầu để phá vỡ các mạng lưới bất hợp pháp và chặn bắt các tàu cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran, bất kể chúng hoạt động ở đâu”, quân đội cho biết thêm.

Iran đã từ chối mở lại eo biển Hormuz bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran mà Tổng thống Trump đã gia hạn vô thời hạn trong tuần này, gọi việc hải quân Mỹ phong tỏa các cảng của Iran và các tàu có liên hệ với nước này là vi phạm thỏa thuận.

Lực lượng của Tehran cũng đã bắt giữ hai tàu thương mại trong eo biển khi căng thẳng giữa hai nước leo thang.

Hôm thứ Ba, Ngũ Giác Đài cho biết lực lượng Mỹ đã chặn bắt tàu chở dầu thô “M/T Tifani” có liên hệ với Iran, thuộc khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, bao gồm cả Ấn Độ Dương rộng lớn.

[CBSNews: U.S. military says another “stateless” Iran-linked tanker intercepted in Indian Ocean]

 

1. Tổng thống Zelenskiy thực hiện chuyến thăm thứ hai tới Ả Rập Xê Út trong vòng chưa đầy một tháng.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã đến Ả Rập Xê Út vào ngày 24 tháng 4 để hội đàm với Thái tử Mohammed bin Salman Al Saud, trong bối cảnh Kyiv đang xây dựng quan hệ đối tác an ninh trong khu vực Vịnh.

“Hôm nay, chúng ta đang thúc đẩy các thỏa thuận với Ả Rập Xê Út trong các lĩnh vực an ninh, năng lượng và cơ sở hạ tầng”, tổng thống phát biểu vào ngày X.

Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đã có một “cuộc gặp rất hiệu quả” với thái tử, khi hai quốc gia đang phát triển quan hệ đối tác chiến lược trong lĩnh vực phòng không, năng lượng và an ninh lương thực.

“Chúng tôi đã giao nhiệm vụ cho các đội của mình, và tôi kỳ vọng họ sẽ thực hiện nhiệm vụ đó một cách nhanh chóng và đầy đủ”, tổng thống nói thêm.

Hai nhà lãnh đạo trước đó đã gặp nhau tại Jeddah vào ngày 27 tháng 3, ngày mà Kyiv và Riyadh ký kết một thỏa thuận quan trọng về hợp tác công nghệ phòng không.

Ukraine đã tăng cường hợp tác với các nước vùng Vịnh về hệ thống chống máy bay điều khiển từ xa, tận dụng kinh nghiệm chiến trường của mình trong việc đối phó với các máy bay điều khiển từ xa do Iran thiết kế và được Nga triển khai.

Ả Rập Xê Út và các quốc gia khác trong khu vực đã phải hứng chịu các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa liên tục từ Iran trong cuộc chiến tranh Mỹ-Iran gần đây, hiện đang trong giai đoạn ngừng bắn mong manh.

Chuyến thăm Trung Đông của Tổng thống Zelenskiy diễn ra chỉ một ngày sau khi ông đến dự hội nghị thượng đỉnh Liên Hiệp Âu Châu tại Síp để củng cố sự ủng hộ dành cho Ukraine từ các đối tác Âu Châu.

Ngày 23 tháng 4, khối Âu Châu đã thông qua khoản vay 90 tỷ euro (106 tỷ đô la) cho Kyiv và gói trừng phạt thứ 20 chống lại Nga, một sự hỗ trợ lớn cho Ukraine trong bối cảnh cuộc xâm lược toàn diện đang diễn ra.

[Kyiv Independent: Zelensky makes second Saudi Arabia visit in less than a month]

2. Cựu Đại Sứ Mỹ tại NATO cảnh báo về ‘những sai lầm rất lớn’ khi người Âu Châu chỉ trích và chế giễu Tổng thống Trump về vấn đề Iran.

Cựu đại sứ Mỹ tại NATO đang kêu gọi các chính trị gia Anh và Âu Châu không nên làm mất lòng Ông Donald Trump bằng cách chế giễu và chỉ trích cách chính quyền của ông giải quyết cuộc chiến tranh Iran và những hậu quả của nó.

Kurt Volker, Đại Sứ Mỹ tại NATO giai đoạn 2008-2009, sau đó giữ chức đặc sứ của Mỹ về Ukraine trong chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu tiên, cảnh báo rằng các nhân vật Âu Châu lên án đường lối của tổng thống Mỹ đang “mắc phải những sai lầm rất lớn”.

“Bạn có thể nghĩ rằng cuộc chiến Iran là một sai lầm lớn và sẽ dẫn đến những hậu quả khủng khiếp, nhưng bạn không cần phải nói ra điều đó,” Volker nói với Anne McElvoy trong chương trình podcast EU Confidential của POLITICO, được phát sóng hôm thứ Sáu. “Nếu nói ra, bạn sẽ làm mất lòng Ông Donald Trump và có nguy cơ ông ấy sẽ liên kết sự không hài lòng của bạn với các chính sách của ông ấy với sự không hài lòng của ông ấy đối với một số chính sách của bạn.”

Volker nói thêm rằng điều đó có nguy cơ “làm rạn nứt mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương vẫn còn có giá trị đối với cả hai bên. Vì vậy, tôi không nghĩ đó là cách khôn ngoan để giải quyết vấn đề với tổng thống.”

Các nhà lãnh đạo Âu Châu đã vướng vào những cuộc xung đột leo thang với chính quyền Mỹ về cuộc chiến ở Iran, do Mỹ và Israel phát động vào ngày 28 tháng 2. Iran đã trả đũa bằng cách tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ và các đồng minh khu vực, sau đó phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng cung cấp khoảng 1/5 nhu cầu dầu mỏ của thế giới.

Tổng thống Trump đã chỉ trích mạnh mẽ các quốc gia NATO đã hạn chế quyền tiếp cận các căn cứ quân sự - đặc biệt là Anh và Tây Ban Nha - trong khi ca ngợi các quốc gia ủng hộ hơn.

Các đồng minh của Mỹ đã nhiều lần cam kết giúp khôi phục hoạt động vận chuyển hàng hóa dọc theo điểm nghẽn thương mại này — nhưng chỉ khi nào giao tranh chấm dứt hoàn toàn — điều này đang khiến Tổng thống Trump tức giận.

Anh Quốc đã phản đối.

Tại Anh, Thủ tướng Keir Starmer khẳng định rõ ràng rằng ông không ủng hộ cuộc chiến.

“Đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi… Tôi sẽ không thay đổi ý định. Tôi sẽ không nhượng bộ,” ông nói với quốc hội Anh hồi đầu tháng này.

Tuần trước, trước thềm chuyến đi tới Washington, Rachel Reeves, Bộ trưởng Tài chính Anh, cho biết quyết định của Tổng thống Trump về việc phát động chiến tranh mà không có chiến lược rõ ràng là “ngu ngốc” và “Tôi không tin rằng chúng ta an toàn hơn ngày hôm nay so với vài tuần trước.”

Phó Thủ tướng David Lammy gọi những lời đe dọa của Tổng thống Trump đối với Starmer là “nhỏ nhặt và tầm thường”.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi cuộc chiến do Tổng thống Trump phát động là vi phạm luật pháp quốc tế.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez là người đi đầu trong việc lên án cuộc chiến, gọi đó là “bất hợp pháp, phi lý và nguy hiểm”.

Tổng thống Trump đã công kích Thủ tướng Anh Keir Starmer gần như hàng ngày. Thủ tướng Starmer đáp lại bằng cách giữ im lặng. Trong khi đó, Thủ tướng Sánchez phản ứng lại rất quyết liệt trước những chỉ trích của Tổng thống Trump. Ông cũng ra lệnh cho quân đội nước này bắn hạ bất cứ máy bay nào của Mỹ bay vào không phận Thủ đô Tây Ban Nha. Nhiều người cho rằng có lẽ ông ấy sợ bị bắt cóc như Nicolas Maduros. Không thể biết được có phải như vậy hay không.

Volker đã bảo vệ lý lẽ của Tổng thống Trump khi phát động chiến tranh, nói rằng ông ấy đã đúng khi tấn công để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Mỹ đã ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran năm ngoái, và sau đó Tổng thống Trump gọi cuộc tấn công 12 ngày là “thành công quân sự ngoạn mục”, và khẳng định rằng cuộc tấn công đó đã phá hủy khả năng chế tạo bom của nước này.

Iran đã phủ nhận việc họ có kế hoạch chế tạo bom nguyên tử, nhưng Volker đã bác bỏ điều đó.

“Họ thực sự muốn chế tạo vũ khí hạt nhân, và họ đã cố gắng làm điều này trong nhiều thập niên, và ngay cả khi họ đồng ý rằng họ sẽ không làm điều đó, thì có lẽ họ vẫn sẽ làm. Và Mỹ sẽ phải đối mặt với thực tế đó”, ông nói.

Ông cũng ủng hộ quyết định năm 2018 của Tổng thống Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 do cựu Tổng thống Barack Obama đàm phán, thỏa thuận này hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và đặt nước này dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.

“Tôi nghĩ đó là một thỏa thuận thiếu sót và lẽ ra không nên được ký kết,” ông nói.

Điều đó trái ngược với quan điểm của nhiều quốc gia Âu Châu, những nước đã tham gia vào các cuộc đàm phán hạt nhân Iran ban đầu.

Theo POLITICO, chính quyền Trump ngày càng tức giận về việc Âu Châu thiếu nhiệt tình tham gia chiến tranh và đang lập một danh sách “tốt và xấu” các quốc gia NATO để trừng phạt những nước gây rắc rối.

Volker cho rằng các nhà lãnh đạo Âu Châu nên thận trọng hơn trong việc đáp trả dư luận trong nước - vốn phản đối mạnh mẽ chiến tranh - bằng cách đưa ra những lập trường khiến Tổng thống Trump tức giận.

Ông nói: “Có những cách để chủ động... mà không cần phải chỉ trích Tổng thống Trump một cách vô căn cứ, điều đó thực chất không giúp ích gì cả.”

Hãy đối xử tốt với Tổng thống Trump

Thay vào đó, các nhà lãnh đạo Âu Châu nên noi theo tấm gương của Tổng thư ký NATO Mark Rutte, người đã cẩn trọng không làm phật lòng Tổng thống Trump bằng cách ủng hộ cuộc chiến chống Iran. Volker nói: “Làm việc với Tổng thống Trump, khen ngợi ông ấy, thể hiện sự nhiệt tình, bởi vì… ông ấy đang giúp ích cho họ”.

Ông cũng kêu gọi Thủ tướng Đức Friedrich Merz thể hiện thái độ hòa nhã hơn với Tổng thống Trump. Đức không hạn chế việc sử dụng căn cứ không quân Ramstein quan trọng của mình và ông Merz không có xung đột với tổng thống Mỹ, mặc dù ông nhận xét rằng quan hệ với Mỹ hiện đang “rất khó khăn”.

Thủ tướng Merz tỏ ra thận trọng hơn với Tổng thống Trump so với ông Starmer, và Tổng thống Trump đã không trả đũa ông ấy như đã làm với thủ tướng Anh. “Không giống như Keir Starmer, người mà Tổng thống Trump dường như thích công kích, Tổng thống Trump không làm điều đó với cá nhân ông Merz,” Volker nói.

Thủ tướng Merz đã mời Tổng thống Trump đến thăm quê hương của ông nội mình ở miền tây nước Đức. Nếu điều đó xảy ra, “Tôi chỉ muốn bảo đảm rằng Tổng thống Trump cảm thấy mình được tôn trọng, bởi vì đó là điều ông ấy khao khát.”

Volker cũng bảo vệ lập trường của Tổng thống Trump về Iran, là điều đã khiến nhiều nhà lãnh đạo Âu Châu lo ngại. Tổng thống đã thay đổi lập trường một cách đột ngột, từ việc tuyên bố chấm dứt chiến sự sang đe dọa “xóa sổ” nền văn minh Iran và phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự của nước này.

“Ông ta đang cố gắng sử dụng những lời lẽ gay gắt và lập trường cực đoan để thể hiện sức mạnh và sự cứng rắn theo kiểu nam tính thái quá, nhằm thu hút sự chú ý của người Iran”, Volker nói.

Đối với nhiều người lời khuyên dĩ hòa vi quý của Volker là một lời khuyên khôn ngoan. Tuy nhiên, nhìn chung lời khuyên này được đón nhận một cách lạnh nhạt. Tờ El País của Tây Ban Nha chế giễu rằng xung quanh Trump toàn những kẻ bất tài sống bằng nịnh hót, tìm mọi cách và mọi cơ hội để tâng bốc ông ta; và điều đó đã dẫn đến một Donald Trump càng ngày càng ngông cuồng đang đẩy đưa thế giới vào vực thẳm của bất hạnh.

[Politico: Former NATO envoy warns of ‘very big mistakes’ in criticizing Trump on Iran]

3. Mỹ treo thưởng 10 triệu đô la cho ai bắt được thủ lĩnh của một nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn.

Mỹ đã treo thưởng 10 triệu đô la cho ai bắt được thủ lĩnh của một lực lượng dân quân Shiite được Iran hậu thuẫn ở Iraq.

Chương trình “Thưởng cho công lý” của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã ra thông báo truy tìm thủ lĩnh của nhóm Kataib Sayyid al-Shuhada. Thông báo cho biết Hashim Finyan Rahim al-Saraji là nhà lãnh đạo nhóm này, các thành viên của nhóm đã “giết hại thường dân Iraq và tấn công các cơ sở ngoại giao của Mỹ tại Iraq”.

Thông báo cũng cho biết Kataib Sayyid al-Shuhada đã tấn công các căn cứ và binh lính Mỹ tại Iraq và Syria.

Iraq có một số lực lượng dân quân Shiite được Iran hậu thuẫn, là một phần của Lực lượng Huy động Nhân dân nước này, được thành lập sau khi Mosul thất thủ năm 2014 để chính thức hóa các đơn vị tình nguyện đã đánh bại nhóm Nhà nước Hồi giáo.

Tháng trước, các phần tử cực đoan thuộc nhóm Kata'ib Hezbollah, một nhóm khác được Iran hậu thuẫn ở Iraq, đã bắt cóc nhà báo người Mỹ Shelly Kittleson. Sau đó, bà đã được thả.

[Kyiv Independent: U.S. puts $10 million bounty on leader of Iran-backed militia group]

4. Liên Hiệp Âu Châu nỗ lực làm rõ hiệp ước quốc phòng chung mà không xâm phạm NATO.

Tuần này, Síp đã gây áp lực lên các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu để làm rõ cách thức hoạt động của điều khoản phòng thủ chung ít được sử dụng của khối, nhằm mục đích bảo vệ tốt hơn các quốc gia thành viên mà không làm suy yếu NATO.

“Hiệp ước rất rõ ràng về nội dung,” Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen phát biểu trong cuộc họp của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu tại Síp về Điều 42.7 của Hiệp ước Liên Hiệp Âu Châu, quy định các nước thành viên phải hỗ trợ lẫn nhau nếu bị tấn công, nhưng bà nói thêm: “Hiệp ước không rõ ràng về việc điều gì sẽ xảy ra, khi nào và ai sẽ làm gì.”

Síp rất muốn thúc đẩy cuộc thảo luận này trong hội nghị thượng đỉnh vì đây là một trong bốn quốc gia Liên Hiệp Âu Châu không thuộc NATO. Những lo ngại về an ninh của nước này đã được nêu bật khi bị máy bay điều khiển từ xa của Iran tấn công trong những ngày đầu của cuộc chiến Trung Đông.

Trong khi Síp muốn điều khoản này được định nghĩa rõ ràng hơn, các quốc gia ở tuyến đầu chống lại Nga lại lo ngại cam kết của Liên Hiệp Âu Châu sẽ xung đột với Điều 5 của hiệp ước phòng thủ chung NATO.

Nhằm trấn an họ, Ngoại trưởng Síp Constantinos Kombos nói với POLITICO bên lề cuộc họp của các nhà lãnh đạo rằng điều khoản 42.7 “không phải về quốc phòng, tôi đồng ý với điều đó, mà là về hỗ trợ lẫn nhau”.

Nếu một quốc gia bị tấn công, điều khoản này không bắt buộc các thành viên khác phải đáp trả bằng vũ lực. Điều khoản nêu rõ họ có “nghĩa vụ viện trợ và hỗ trợ bằng mọi phương tiện trong khả năng của mình”. Theo cơ quan ngoại giao của Liên Hiệp Âu Châu, điều đó có thể bao gồm nhiều hình thức khác nhau, từ hỗ trợ ngoại giao đến hỗ trợ kỹ thuật hoặc y tế cũng như viện trợ dân sự hoặc quân sự.

Ông Kombos cho biết Síp đã xem xét kinh nghiệm của Pháp sau khi nước này kích hoạt điều khoản đó vào năm 2015 để đáp trả các vụ tấn công khủng bố, nghiên cứu ý kiến pháp lý của Hội đồng và tài liệu của Ủy ban về những bài học kinh nghiệm.

Ông Kombos cho biết, tài liệu của Hội đồng nêu rõ rằng “khi xảy ra một cuộc tấn công trên lãnh thổ của một quốc gia khác, 26 quốc gia còn lại có nghĩa vụ pháp lý phải đáp trả, chứ không phải chỉ mang tính biểu tượng”. Tuy nhiên, tài liệu của Ủy ban cho thấy “không có cơ chế hay sự rõ ràng nào về cách thức kích hoạt thủ tục, điều gì sẽ xảy ra sau đó, ai sẽ liên lạc với ai”.

Có một nỗ lực rộng hơn nhằm làm rõ hơn con số 42,7 — điều này đã được bà von der Leyen, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và các nhà lãnh đạo khác bày tỏ.

Theo một quan chức cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu tại Nicosia, trong hội nghị thượng đỉnh, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã thể hiện sự ủng hộ việc đưa Điều 42.7 vào thực tiễn.

Vấn đề này đã được thảo luận trong bữa tối của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu vào tối thứ Năm. Quan chức này cho biết thêm, Tổng thống Síp Nikos Christodoulides đã trình bày một số ý tưởng về vấn đề này với các nhà lãnh đạo khác.

Mặc dù muốn điều khoản 42.7 được cụ thể hóa hơn, Tusk và các nhà lãnh đạo khác vẫn rất thận trọng về việc Liên Hiệp Âu Châu đóng vai trò lớn trong quốc phòng — điều mà thường được giao cho NATO và các chính phủ quốc gia.

Một nhà ngoại giao cao cấp nói với POLITICO rằng các thể chế Liên Hiệp Âu Châu “không có vai trò gì trừ khi các quốc gia thành viên phân bổ vai trò đó”, đồng thời cho biết thêm: “Điều này không làm ảnh hưởng đến các nghĩa vụ mà các quốc gia thành viên NATO phải thực hiện đối với NATO”.

[Politico: EU works to clarify common defense pact without treading on NATO]

5. Thủ tướng Donald Tusk của Ba Lan đặt câu hỏi về lòng trung thành của Mỹ đối với NATO.

Theo báo cáo của Financial Times ngày 24 tháng 4, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã đặt câu hỏi về sự sẵn sàng của Washington trong việc bảo vệ Âu Châu theo các nghĩa vụ của NATO.

Thủ tướng Tusk nói với Financial Times trong một cuộc phỏng vấn rằng “câu hỏi lớn nhất và quan trọng nhất của Âu Châu là liệu Hoa Kỳ có sẵn sàng trung thành như những gì được mô tả trong các hiệp ước, gọi tắt là NATO của chúng ta hay không”.

Những bình luận này nhấn mạnh sự bất an ngày càng gia tăng trong số các đồng minh NATO sau khi Tổng thống Donald Trump công khai đề cập đến việc rời khỏi liên minh.

Tổng thống Trump, người từ lâu đã chỉ trích NATO, đã đe dọa sẽ có những biện pháp trả đũa đối với các đồng minh từ chối tham gia cuộc chiến của Mỹ với Iran. Trước đó, ông cũng đã mạnh mẽ thúc đẩy việc sáp nhập Greenland, một lãnh thổ của Đan Mạch, một đồng minh của NATO.

Các động thái này đã làm dấy lên nghi ngờ về thiện chí của Washington trong việc tôn trọng điều khoản phòng thủ của Điều 5 và hỗ trợ liên minh nếu Nga đe dọa biên giới phía đông của NATO.

Đối với các nước nằm ở sườn phía đông của liên minh, vấn đề là liệu NATO có sẵn sàng đáp trả trong trường hợp bị Nga tấn công hay không, ông Tusk nói, đồng thời lập luận rằng một số thành viên đã giả vờ như “không có chuyện gì xảy ra” khi máy bay điều khiển từ xa của Nga bị bắn hạ trong không phận Ba Lan vào mùa thu năm ngoái.

“Tôi muốn tin rằng (Điều 5) vẫn còn hiệu lực, nhưng tất nhiên, đôi khi tôi cũng gặp một số vấn đề,” nhà lãnh đạo Ba Lan nói với Financial Times, đồng thời cảnh báo rằng Nga có thể tấn công liên minh này trong vòng vài tháng tới.

Ba Lan, giáp cả vùng Kaliningrad được quân sự hóa cao độ của Nga và Belarus, đồng minh của Mạc Tư Khoa, đã trở thành quốc gia chi tiêu quốc phòng nhiều nhất trong NATO và đang nhanh chóng xây dựng lực lượng lục quân lớn nhất Âu Châu.

[Kyiv Independent: Poland's Tusk questions US loyalty to NATO]

6. Các nhà lập pháp Mỹ trình dự luật nhằm chống lại sự đàn áp tôn giáo của Nga tại Ukraine.

Theo một thông báo chính thức, một nhóm lưỡng đảng gồm các nhà lập pháp Hoa Kỳ đã đệ trình dự luật vào ngày 23 tháng 4 nhằm chống lại sự tấn công của Nga vào tự do tôn giáo ở Ukraine.

Dự luật được đề xuất, có tên gọi là Đạo luật Chống Cuộc chiến bài Niềm tin của Nga, sẽ yêu cầu Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ cùng báo cáo về những nỗ lực của chính phủ Nga trong việc bức hại, đàn áp, phân biệt đối xử hoặc vi phạm các quyền tự do tôn giáo của người dân ở Ukraine và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm tạm thời.

Văn bản này cũng chỉ thị tổng thống Mỹ “áp đặt tất cả các biện pháp trừng phạt thích hợp đối với các cá nhân nước ngoài được chứng nhận đã tham gia vào các nỗ lực đó, và cho các mục đích khác”.

Dự luật này được Dân biểu Joe Wilson trình lên Hạ viện, cơ quan lập pháp cấp dưới của Quốc hội Hoa Kỳ, và được Dân biểu Steve Cohen cùng các nhà lập pháp khác từ cả hai đảng ủng hộ. Một dự luật tương tự đã được Thượng Nghị Sĩ John Kennedy và Sheldon Whitehouse trình lên Thượng viện, cơ quan lập pháp cao cấp hơn.

Theo tuyên bố của các nhà lập pháp, hơn 600 nhà thờ, giáo đường Do Thái, đền thờ Hồi giáo và các địa điểm tôn giáo khác đã bị hư hại hoặc phá hủy, và hơn 50 giáo sĩ Ukraine đã bị giết kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện của Nga bắt đầu vào năm 2022.

Các cộng đồng Tin Lành, Công Giáo, Hồi giáo Tatar Crimea và Chính thống giáo không thuộc Giáo hội Chính thống Nga đã phải đối mặt với các cuộc truy quét, việc ghi danh lại bắt buộc và truy tố hình sự.

“Nga tấn công và giết hại những người có tín ngưỡng như một chính sách bất khả xâm phạm ở bất cứ nơi nào nước này xâm lược”, Dân biểu Wilson nói trong tuyên bố, đồng thời cho biết thêm rằng “tội phạm chiến tranh Putin tìm cách ngăn cản tự do tín ngưỡng của tất cả các tín hữu và đàn áp bất kỳ tín ngưỡng nào không phục tùng nhà thờ do nhà nước kiểm soát”.

Ông nói thêm rằng “những tín hữu ở các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm tạm thời của Ukraine đang bị tấn công một cách đặc biệt tàn bạo.”

Dân biểu Cohen cho biết dự luật này nhấn mạnh cam kết của Hoa Kỳ trong việc giải quyết các hành vi vi phạm nhân quyền như một phần trong chính sách đối ngoại của nước này.

“Putin là một tội phạm chiến tranh đang tiến hành diệt chủng ở Ukraine,” Cohen nói. “Ông ta cũng đang cố gắng xóa bỏ những biểu hiện bản sắc Ukraine, bao gồm cả tự do tôn giáo.”

Các nhà lập pháp khác cũng bày tỏ những lo ngại tương tự. Đại diện Brian Fitzpatrick mô tả cuộc chiến này là “một cuộc tấn công có tính toán, có hệ thống vào tự do tôn giáo”, đồng thời cho biết thêm rằng luật này sẽ bảo đảm “những tội ác này được ghi nhận, thủ phạm được xác định và những hậu quả thực sự sẽ xảy ra”.

Dân biểu Marcy Kaptur cho rằng hành động của Nga phản ánh một mô hình lịch sử lâu dài hơn, gọi đó là “lời nhắc nhở kinh hoàng rằng cuộc chiến xâm lược mới này chưa bao giờ chỉ đơn thuần là về đất đai, mà là về việc Nga hóa cưỡng bức và xóa bỏ lối sống đa nguyên và tự do của Ukraine”.

Ngoại trưởng Andrii Sybiha hoan nghênh biện pháp này và bày tỏ lòng biết ơn đối với các nhà lập pháp.

“Điều này không chỉ kịp thời mà còn đã quá muộn. Nga phải chịu trách nhiệm về hành động tấn công có hệ thống vào tự do tôn giáo”, Sybiha nói.

Ông nói thêm: “Trên khắp các vùng lãnh thổ bị Nga tạm thời xâm lược, Nga đàn áp và sát hại các giáo sĩ, phá hủy nhà thờ, cấm đoán toàn bộ cộng đồng tín ngưỡng và lợi dụng tôn giáo để gieo rắc nỗi sợ hãi và kiểm soát”.

“Đây cũng là một cuộc tấn công trực tiếp vào một quyền cơ bản của con người - quyền tự do tín ngưỡng, thờ phượng và sống mà không sợ hãi.”

[Kyiv Independent: US lawmakers introduce bill to counter Russia's religious repression in Ukraine]

7. Estonia kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu đánh thuế hàng hóa Nga để tài trợ cho công cuộc tái thiết Ukraine.

Thủ tướng Estonia Kristen Michal cho rằng Âu Châu nên tài trợ cho công cuộc tái thiết Ukraine bằng cách đánh thuế hàng nhập khẩu từ Nga.

Ông Michal nói với POLITICO bên lề hội nghị thượng đỉnh hai ngày của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu tại Síp, nơi đang diễn ra để thảo luận về địa chính trị, an ninh và ngân sách của khối, rằng chi phí để sửa chữa cơ sở hạ tầng bị tàn phá và các thành phố bị ném bom của Ukraine lên tới hàng trăm tỷ euro.

Âu Châu đã áp đặt các biện pháp trừng phạt, cấm nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Nga và áp thuế đối với ngũ cốc và phân bón. Tuy nhiên, họ chưa tăng thuế đối với các mặt hàng được phép nhập khẩu với mục đích rõ ràng là hỗ trợ Ukraine, và ý tưởng sử dụng chính sách thương mại cho mục đích an ninh vẫn còn gây tranh cãi trong khối.

“Chúng ta cần áp thuế đối với hàng hóa từ Nga để bù đắp thiệt hại,” ông nói. “Đây là chủ đề được thảo luận ở nhiều diễn đàn và cuộc họp khác nhau, rằng các loại thuế khác nhau đối với hàng hóa Nga có thể tài trợ cho việc tái thiết Ukraine.”

Hồi tháng 11 năm ngoái, bảy quốc gia, trong đó có Estonia, đã kêu gọi áp thuế đối với các sản phẩm của Nga như thép và phân bón, nhưng nỗ lực này đã bị đình trệ và không nằm trong gói trừng phạt thứ 20 mà Liên Hiệp Âu Châu đã đồng ý trong tuần này.

Michal lập luận rằng ngay cả 210 tỷ euro tài sản bị đóng băng của Mạc Tư Khoa, được giữ trong một kho lưu ký tài chính có trụ sở tại Brussels, cũng không đủ để trang trải khoản nợ khổng lồ đó.

Thật khó để tính toán toàn bộ chi phí tài chính của cuộc xâm lược Ukraine kéo dài bốn năm của Nga, vốn đã khiến hàng trăm ngàn người Ukraine thiệt mạng hoặc bị thương, hàng triệu người khác phải di dời và san bằng nhiều thành phố.

Tuy nhiên, một nghiên cứu do chính phủ Ukraine, Liên Hiệp Quốc, Ủy ban Âu Châu và Ngân hàng Thế giới ủy nhiệm, được công bố vào tháng 2 năm ngoái, cho thấy sẽ cần 500 tỷ euro trong vòng một thập niên để tái thiết Ukraine. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng 13% số nhà ở của Ukraine đã bị phá hủy trong ba năm đầu tiên của cuộc xung đột.

“Họ phải chịu trách nhiệm,” Michal nói, ám chỉ Mạc Tư Khoa. “Bởi vì nếu họ không chịu trách nhiệm, thì điều này sẽ lặp lại. Chúng tôi, Estonia, có lịch sử lâu dài hơn với Nga. Chúng tôi biết Nga là gì. Chúng tôi chỉ mới giành được độc lập cách đây không lâu.”

Nền kinh tế Ukraine đã bị suy kiệt do cuộc chiến với Nga và chi phí khổng lồ để đẩy lùi cuộc xâm lược, trong khi Liên Hiệp Âu Châu tuần này đã phê duyệt khoản vay 90 tỷ euro để giúp Kyiv trụ vững.

Ông Michal nhắc lại lời kêu gọi Âu Châu cập nhật các quy định về thị thực để cấm các chiến binh Nga nhập cảnh vào khối, lập luận rằng một khi chiến tranh ở Ukraine kết thúc, họ sẽ tràn vào Âu Châu và gây ra hỗn loạn. Ông là một trong tám nhà lãnh đạo đã cùng với ông Friedrich Merz của Đức và ông Donald Tusk của Ba Lan ký vào bức thư gửi Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa và Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen hồi tháng trước, kêu gọi siết chặt các quy định về thị thực.

“Chúng là tội phạm, chúng sẽ tìm việc làm trong các đội quân tư nhân, ở nhiều nơi khác nhau,” ông nói. “Vì vậy, đây là vấn đề liên quan đến an ninh nội địa của chúng ta… Nếu các anh tham gia vào loại hành động gây hấn này chống lại Ukraine, thì hãy ở lại Nga.”

Michal cho biết Tallinn hy vọng Ủy ban Âu Châu sẽ dẫn đầu nỗ lực hậu cần khổng lồ nhằm đưa vào danh sách đen hơn một triệu người Nga. Ông nói: “Tôi biết rằng [Đại diện cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu và cựu thủ tướng Estonia] Kaja Kallas đang giải quyết vấn đề này rồi”.

“Chúng tôi cũng đang thúc đẩy họ… Tôi hy vọng rằng trước mùa hè, chúng ta sẽ có được một số điểm nhất định trong chương trình nghị sự của Hội đồng Âu Châu về vấn đề này.”

[Politico: Estonia calls on EU to tax Russian goods to fund Ukraine’s reconstruction]

8. Ngày càng nhiều hãng vận chuyển chuyển sang kênh đào Panama do tình trạng tắc nghẽn ở eo biển Hormuz.

Theo Cơ quan quản lý kênh đào Panama, các doanh nghiệp đã chi tới 4 triệu đô la để cho phép tàu thuyền di chuyển qua kênh đào Panama trong bối cảnh eo biển Hormuz bị đóng cửa, động thái này đã tạo ra một sự thay đổi lớn trong dòng chảy thương mại toàn cầu.

Mặc dù việc đi qua tuyến đường thủy này thường có mức phí cố định thông qua đặt chỗ trước, các công ty không đặt chỗ trước vẫn có thể đi qua bằng cách trả thêm phí trong một cuộc đấu giá để giành chỗ, và các suất đi qua sẽ được trao cho người trả giá cao nhất thay vì phải chờ đợi nhiều ngày ngoài khơi thành phố Panama.

Giá cả đã tăng vọt trong những tuần gần đây khi Iran và Hoa Kỳ phong tỏa tuyến đường vận chuyển quan trọng, eo biển Hormuz, và nhu cầu về các suất vận chuyển này đã tăng cao. Các tàu ngày càng đi qua kênh đào Panama nhiều hơn do các lô hàng được chuyển hướng và người mua mua hàng từ các quốc gia khác để tránh giao thương qua tuyến đường thủy Trung Đông hiện đang rất nguy hiểm.

“ Với tất cả các vụ đánh bom, hỏa tiễn, máy bay điều khiển từ xa… các công ty đang nói rằng việc đi qua kênh đào Panama an toàn hơn và ít tốn kém hơn”, luật sư kiêm nhà phân tích Rodrigo Noriega tại thành phố Panama cho biết. “Tất cả những điều này đang ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.”

Ông Noriega cho biết chính phủ Panama đang “tối đa hóa lợi ích thu được từ kênh đào Panama”.

Giá trung bình để qua kênh đào dao động từ 300.000 đến 400.000 đô la, tùy thuộc vào loại tàu. Trước đây, để được qua kênh sớm hơn, các doanh nghiệp phải trả thêm từ 250.000 đến 300.000 đô la. Trong những tuần gần đây, chi phí bổ sung trung bình đã tăng lên khoảng 425.000 đô la.

Ricaurte Vásquez, người quản lý kênh đào, cho biết một công ty khác mà ông không muốn nêu tên đã phải trả thêm 4 triệu đô la khi tàu chở nhiên liệu của họ phải thay đổi điểm đến do căng thẳng địa chính trị đang diễn ra.

[Kyiv Independent: More shippers turning to Panama Canal due to Strait of Hormuz chokehold]

9. Chỉ trong 8 tuần, cuộc chiến tranh Iran đã gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế Mỹ. Các nhà kinh tế cho rằng, hậu quả có thể kéo dài.

Trong tám tuần kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, xung đột đã đẩy giá xăng lên trên 4 đô la một gallon, gây khó khăn cho người mua nhà và đẩy lạm phát lên mức cao nhất trong gần hai năm. Ngay cả khi chiến tranh kết thúc sớm, người Mỹ có thể sẽ phải chịu ảnh hưởng tài chính trong nhiều tháng, các nhà kinh tế cho biết.

“Tôi nghĩ thiệt hại đã xảy ra rồi, một phần vì giá dầu không thể quay trở lại mức cũ, ít nhất là trong tương lai gần”, Mark Zandi, nhà kinh tế trưởng tại Moody's Analytics, nói với CBS News.

Cuộc chiến đã làm gián đoạn giao thông qua eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy chiến lược mà thông thường vận chuyển một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới. Giá dầu đã tăng vọt, gây ra những hậu quả trên quy mô lớn đối với người dân Mỹ khi họ đổ xăng cho xe và đặt vé du lịch. Tính đến trưa thứ Sáu, dầu thô Brent, chuẩn mực quốc tế, đang được giao dịch ở mức 105 đô la một thùng, tăng 44% so với trước khi chiến tranh bắt đầu.

Ông Zandi cho biết, do thiệt hại lan rộng đối với các cơ sở năng lượng trên khắp Trung Đông, sản lượng dầu sẽ mất một thời gian dài để phục hồi trở lại mức trước chiến tranh là 100 triệu thùng mỗi ngày.

Mặc dù các nhà kinh tế dự báo giá dầu sẽ giảm vào cuối năm nay, nhưng theo nhiều dự báo, giá dầu có khả năng vẫn duy trì ở mức cao hơn so với trước chiến tranh trong suốt năm 2026.

“Quan điểm của chúng tôi là việc bình thường hóa hoàn toàn vẫn sẽ cần thời gian, đặc biệt là đối với chuỗi cung ứng và năng lực năng lượng”, Lydia Boussour, nhà kinh tế cao cấp tại EY-Parthenon, cho biết, đồng thời lưu ý đến “những tác động dai dẳng” của chiến tranh.

Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Chắc chắn, chiến tranh Iran không phải là yếu tố duy nhất tạo ra những khó khăn cho nền kinh tế Mỹ. Trí tuệ nhân tạo cũng đang định hình lại thị trường lao động, với việc các công ty như Meta và Microsoft thông báo cắt giảm việc làm quy mô lớn trong tuần này. Sự bất ổn và chi phí cao hơn liên quan đến chính sách thuế quan của chính quyền Trump cũng vẫn tiếp diễn, khi chính quyền này cam kết sẽ áp dụng thêm thuế nhập khẩu sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ thuế quan “ngày giải phóng” của họ.

Lạm phát dự kiến sẽ tăng cao.

Các nhà kinh tế nói với đài CBS News rằng họ dự đoán lạm phát sẽ tăng mạnh trong tháng Tư và duy trì ở mức cao trong suốt năm 2026. Tháng trước, Chỉ số Giá tiêu dùng, gọi tắt là CPI đạt mức 3,3% tính theo năm, mức cao nhất kể từ tháng 5 năm 2024, do giá năng lượng tăng vọt.

Một chỉ số quan trọng khác về lạm phát, Chỉ số Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân, gọi tắt là PEP, có thể đạt 4% vào cuối năm nay, gấp đôi mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang, theo Scott Lincicome, phó chủ tịch phụ trách kinh tế tổng quát tại Viện Cato, một tổ chức tư vấn phi đảng phái. Chỉ số này đã tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước trong tháng Hai.

“Dĩ nhiên, người tiêu dùng muốn giảm phát, và chúng ta chắc chắn không đạt được điều đó,” ông nói. “Chúng ta nên dự đoán rằng giá cả sẽ vẫn cao hơn mức mà mọi người mong muốn.”

Áp lực tài chính do giá năng lượng tăng cao có thể khiến người tiêu dùng giảm chi tiêu, từ đó tạo ra trở ngại cho tăng trưởng GDP vì khoảng 70 xu trong mỗi đô la GDP đến từ chi tiêu tiêu dùng.

Nhà kinh tế trưởng của EY-Parthenon, Gregory Daco, dự báo chiến tranh có thể kéo GDP giảm 0,3 điểm phần trăm trong năm nay, với tốc độ tăng trưởng GDP cả năm là 1,8%. Con số này thấp hơn so với mức 2,1% được ghi nhận vào năm 2025.

Ông Boussour, cũng thuộc EY-Parthenon, cho biết việc cắt giảm chi tiêu từ phía người tiêu dùng “thực sự là kênh chính mà qua đó chúng ta dự đoán sẽ gây ra tác động tiêu cực đến hoạt động kinh tế”, đồng thời nói thêm rằng thị trường lao động yếu hơn và tăng trưởng tiền lương chậm cũng có thể làm giảm sức mua.

Chi tiêu vẫn duy trì ổn định kể từ khi chiến tranh bắt đầu, mặc dù dữ liệu của Bank of America cho thấy phần lớn sự tăng trưởng đến từ các gia cư có thu nhập cao hơn. Những người tiêu dùng này có xu hướng đầu tư nhiều tiền hơn vào thị trường chứng khoán, vốn tiếp tục lập kỷ lục mới bất chấp những ảnh hưởng tiêu cực về kinh tế do chiến tranh Iran gây ra.

Đánh vào điểm yếu của người Mỹ

Đối với nhiều người Mỹ, tác động lớn nhất của cuộc chiến tranh Iran có lẽ là ở các trạm xăng, nơi giá trung bình đã tăng hơn 1 đô la mỗi gallon kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu do tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu toàn cầu. Tính đến thứ Sáu, giá trung bình cho một gallon xăng ở Mỹ là 4,06 đô la, theo AAA.

Ông Zandi cho biết, trong kịch bản lạc quan nhất, giá xăng có thể ổn định ở mức khoảng 3,50 đô la một gallon vào cuối năm nay. Mặc dù điều đó có thể giúp người lái xe giảm bớt gánh nặng, nhưng nó vẫn cao hơn mức giá trước chiến tranh là 2,98 đô la.

Du lịch mùa hè cũng trở nên đắt đỏ hơn do chiến tranh Iran, khi các hãng hàng không tăng giá vé và thu phí hành lý để bù đắp chi phí nhiên liệu máy bay, vốn đã tăng hơn 2 đô la một gallon vào đầu tháng này.

Mặc dù phần lớn khó khăn kinh tế cho đến nay tập trung vào lĩnh vực du lịch, các nhà kinh tế cho rằng người Mỹ có thể sớm cảm nhận được áp lực ở các lĩnh vực khác trong cuộc sống khi giá dầu diesel tăng cao làm tăng chi phí vận chuyển hàng hóa, đẩy giá thực phẩm và giá các mặt hàng khác lên cao.

“Bất cứ thứ gì được chất lên xe tải đều sẽ tốn thêm chi phí,” Zandi nói. “Điều đó áp dụng cho cả thực phẩm lẫn các kiện hàng của Amazon.”

Các nhà kinh tế cho rằng, sự gián đoạn trong sản xuất và cung ứng phân bón có thể gây áp lực lên giá lương thực. Phân bón được sản xuất bằng khí đốt tự nhiên, nguồn cung đang bị hạn chế do chiến tranh. Trong một báo cáo được công bố hôm thứ Sáu, Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự đoán rằng cuộc xung đột ở Trung Đông sẽ khiến nguồn cung khí đốt tự nhiên toàn cầu khan hiếm trong hai năm tới.

Ông Lincicome nói về sự gián đoạn chuỗi cung ứng do chiến tranh gây ra: “Các nhà bán buôn, nhà phân phối và nhà bán lẻ đều có thể gánh chịu một phần thiệt hại. Vì vậy, có thể không phải toàn bộ chi phí sẽ chuyển sang người tiêu dùng, nhưng chắc chắn sẽ có một phần bị ảnh hưởng.”

[CBSNews: In 8 weeks, the Iran war has dented the U.S. economy. The damage could linger, economists say.]

10. Giá dầu tăng nhẹ trong bối cảnh bất ổn tại eo biển Hormuz.

Giá dầu đã bắt đầu tăng nhẹ từ thứ Năm và vẫn tiếp tục xu hướng đó, trong bối cảnh bất ổn về cuộc xung đột Mỹ-Iran và khi cả hai nước đều tìm cách kiểm soát giao thông qua eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng từ Trung Đông.

Tính đến 22h00 giờ ET, giá dầu thô Brent quốc tế đang giao dịch ở mức gần 107 Mỹ Kim/thùng cho các lô giao tháng 6, tăng 1,5% trong ngày. Giá dầu Brent đang ở mức cao nhất kể từ khi Mỹ và Iran bắt đầu thỏa thuận ngừng bắn cách đây hơn hai tuần.

Giá dầu thô chuẩn của Mỹ, West Texas Intermediate, giao dịch ở mức hơn 97 đô la một thùng, tăng 1,5%.

Iran đã tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz, được tường trình đã tấn công và chiếm giữ ít nhất hai tàu vào thứ Tư. Mỹ cũng đã lên tàu các tàu có liên hệ với Iran trong những ngày gần đây và đang thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Iran, khi Tổng thống Trump khẳng định Mỹ đang kiểm soát eo biển này.

Theo dữ liệu từ công ty theo dõi Kpler, lưu lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước chiến tranh, mặc dù đã tăng nhẹ sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran bắt đầu vào đầu tháng 4.

[Kyiv Independent: Oil prices tick up amid Strait of Hormuz uncertainty]