Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, Đức Giê-su nói với người Do-thái rằng : “Tôi ra đi, các ông sẽ tìm tôi, và các ông sẽ mang tội mình mà chết. Nơi tôi đi, các ông không thể đến được.” 22 Người Do-thái mới nói : “Ông ấy sẽ tự tử hay sao mà lại nói : ‘Nơi tôi đi, các ông không thể đến được’?” 23 Người bảo họ : “Các ông bởi hạ giới; còn tôi, tôi bởi thượng giới. Các ông thuộc về thế gian này; còn tôi, tôi không thuộc về thế gian này. 24 Tôi đã nói với các ông là các ông sẽ mang tội lỗi mình mà chết. Thật vậy, nếu các ông không tin là Tôi Hằng Hữu, các ông sẽ mang tội lỗi mình mà chết.” 25 Họ liền hỏi Người : “Ông là ai?” Đức Giê-su đáp : “Hoàn toàn đúng như tôi vừa nói với các ông đó. 26 Tôi còn có nhiều điều phải nói và xét đoán về các ông. Nhưng Đấng đã sai tôi là Đấng chân thật; còn tôi, tôi nói lại cho thế gian những điều tôi đã nghe Người nói.” 27 Họ không hiểu là Đức Giê-su nói với họ về Chúa Cha. 28 Người bảo họ : “Khi các ông giương cao Con Người lên, bấy giờ các ông sẽ biết là Tôi Hằng Hữu, và biết tôi không tự mình làm bất cứ điều gì, nhưng Chúa Cha đã dạy tôi thế nào, thì tôi nói như vậy. 29 Đấng đã sai tôi vẫn ở với tôi; Người không để tôi cô độc, vì tôi hằng làm những điều đẹp ý Người.” 30 Khi Đức Giê-su nói thế, thì có nhiều kẻ tin vào Người.

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV phát biểu: Máy bay nên mang hòa bình, chứ đừng mang chiến tranh và sự hủy diệt

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cảm ơn hãng hàng không quốc gia Ý ITA vì đã chuyên chở Đức Giáo Hoàng trong các chuyến tông du, và ngài lấy làm tiếc về việc sử dụng máy bay như phương tiện vận chuyển cái chết và sự hủy diệt ở các chiến trường.

(Tin Vatican - Devin Watkins)

Hai mươi ngày trước chuyến tông du đến bốn quốc gia châu Phi, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã gặp gỡ một phái đoàn gồm các giám đốc điều hành và nhân viên của hãng má ITA Airways, hãng hàng không quốc gia Ý, và Tập đoàn Lufthansa.

Đức Giáo Hoàng cảm ơn hãng máy bay ITA Airways và tiền thân của nó, Alitalia, vì sự phục vụ cho các Giáo Hoàng, bắt đầu từ Đức thánh Giáo Hoàng Phaolô VI.

Ngài ca ngợi “các chuyên gia có trình độ và kinh nghiệm” của hãng vì đã tạo ra một “bầu khí thanh bình” cho Đức Giáo Hoàng, đoàn tùy tùng của ngài và các nhà báo cùng bay với ngài để đưa tin về các chuyến tông du.

Ngài nói thêm, ITA Airways giúp các chuyến thăm nước ngoài của Giáo Hoàng đã kiến tạo “một bầu khí gia đình, nơi sự tôn trọng đi đôi với lòng sùng mộ.”

“Việc gặp gỡ quý vị cho tôi cơ hội bày tỏ lòng biết ơn và sự trân trọng cá nhân của tôi, cũng như của Tòa Thánh, đối với dịch vụ quý giá này,” ĐTC nói.

Đức Giáo Hoàng Lêô cho biết các chuyến bay của Giáo hoàng là một biểu tượng hùng hồn cho sứ mệnh của Người kế vị Thánh Phêrô trong xã hội đương đại, vì ngài luôn đi đến các quốc gia với tư cách là “sứ giả hòa bình”.

“Các tuyến đường của ngài luôn luôn phải là những gì chúng là, đó là những cây cầu của đối thoại, gặp gỡ và tình huynh đệ,” ngài nói.

Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng lưu ý rằng máy bay thường được xử dụng trong chiến tranh để gieo rắc sự tàn phá và nỗi sợ hãi.

“Máy bay luôn phải là phương tiện mang đến hòa bình, chứ không bao giờ là chiến tranh!” ngài nói. “Không ai nên sợ rằng mối đe dọa về cái chết và sự tàn phá có thể đến từ trên trời.”

Đức Giáo Hoàng Lêô nhắc lại các cuộc ném bom trên không trong các cuộc Thế chiến và các cuộc xung đột khác, vẫn còn tiếp diễn cho đến ngày nay.

“Sau những kinh nghiệm bi thảm của thế kỷ XX, việc ném bom trên không lẽ ra phải bị cấm vĩnh viễn!” ngài nói. “Thay vào đó, chúng vẫn tồn tại, và sự phát triển công nghệ, dù tích cực, đang bị lợi dụng cho chiến tranh. Đây không phải là tiến bộ; đây là sự thụt lùi!”

Tóm lại, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV bày tỏ lòng biết ơn đối với các nhân viên của hãng hàng không ITA Airways vì sự giúp đỡ của họ trong sứ mệnh truyền bá hòa bình của Ngài.

“Trong bối cảnh hiện nay,” Ngài nói, “việc tìm kiếm những con đường hòa bình trên bầu trời càng trở nên quan trọng hơn, và tôi cảm ơn các bạn vì, trong sứ mệnh mà Chúa đã giao phó cho tôi, tôi biết mình có thể trông cậy vào các bạn.”

 

Đức Giáo Hoàng Lêô châu phê sáu tiến trình phong thánh

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV châu phê tiến trình phong thánh cho một số ứng viên, trong đó có một người Ý là cha của một gia đình và một người khác đã hiến dâng cuộc đời mình vì đức tin, cũng như một tu sĩ người Tây Ban Nha đã phục vụ Giáo hội suốt thế kỷ 20.

(Tin Vatican)

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã tiếp kiến Hồng Y Marcello Semeraro, Chủ tịch Thánh Bộ Phong Thánh, tại Vatican sáng thứ Hai và cho phép Bộ này ban hành một số sắc lệnh đề xuất phong thánh cho sáu cá nhân.

Đức Giáo Hoàng đã công nhận sự hiến dâng cuộc đời của Tôi tớ Chúa Ludovico Altieri, Giám mục Albano, Hồng Y của Giáo hội La Mã, sinh ngày 17 tháng 7 năm 1805 tại Rome, Ý, và qua đời ngày 11 tháng 8 năm 1867 tại thị trấn Albano Laziale Ý.

Đức Thánh Cha cũng châu phê những đức tính anh hùng của bốn tu sĩ và một giáo dân người Ý, là một người cha trong gia đình:

- Tôi tớ Chúa Edward Joseph Flanagan, linh mục giáo phận, người sáng lập Boys Town, sinh ngày 13 tháng 7 năm 1886 tại Ballymoe, Ireland, và mất ngày 15 tháng 5 năm 1948 tại Berlin, Đức;

- Tôi tớ Chúa Henri Caffarel, linh mục giáo phận, người sáng lập Hiệp hội “Đội quân Đức Mẹ” (Équipes Notre-Dame) và Hội dòng “Huynh đệ Đức Mẹ Phục Sinh”, sinh ngày 30 tháng 7 năm 1903 tại Lyon, Pháp, và mất ngày 18 tháng 9 năm 1996 tại Beauvais;

- Tôi tớ Chúa Stanisława Samulowska (tên khai sinh là Barbara), nữ tu thuộc Dòng Nữ Tỳ Bác Ái Thánh Vincent de Paul, sinh ngày 30 tháng 1 năm 1865 tại Woryty, Ba Lan ngày nay, mất ngày 6 tháng 12 năm 1950 tại Thành phố Guatemala, Guatemala;

- Tôi tớ Chúa María của Bethlehem của Trái Tim Chúa Giêsu Romero Algarín (tên khai sinh là María Dolores), nữ tu thuộc Dòng Nữ Tỳ Trái Tim Chúa Giêsu, sinh ngày 7 tháng 10 năm 1916 tại Seville, Tây Ban Nha, mất ngày 12 tháng 11 năm 1977 tại Sanlúcar la Mayor;

- Tôi tớ Chúa Giuseppe Castagnetti, một giáo dân và là người cha trong gia đình, sinh ngày 15 tháng 3 năm 1909 tại Montebaranzone, Ý, và mất tại đó ngày 22 tháng 6 năm 1965.

Với các sắc lệnh về các đức tính anh hùng, các ứng viên tương ứng được nhận tước hiệu Tôi tớ Chúa hoặc đơn giản là Đấng Đáng kính.

 

KHUÔN MẶT LE THIÊN THẦN TRUYỀN TIN

Trong nếp sống đạo đức đạo Công giáo hằng ngày ba lần buổi sáng, giữa trưa và ban chiều đọc Kinh truyền tin, nhắc nhớ kính mừng biến cố mầu nhiệm thánh thiêng ân đức cứu độ Thiên Chúa thực hiện cho con người trần gian. Trong kinh nguyện này có câu mở đầu: Đức Chúa Trời sai Thánh Thiên Thần truyền tin cho đức mẹ Maria!

Câu kinh nguyện này có nền tảng nơi bài tường thuật về cảnh Thiên Thần truyền tin cho đức Maria, như trong phúc âm Chúa Giesu theo Thánh sử Luca viết thuật lại.(1,26-38)

Năm 1274 Thanh Bonaventura lần đầu tiên khuyên cầu nguyện đọc kinh Ave Maria ba lần vào buổi chiều.

Vào cuối thế kỷ 13. Các tu sỹ Tu viện Montecassino bên nước Ý đã hằng ngày buổi sáng và ban chiều kéo chuông cầu nguyện đọc kinh Ave Maria.

Đức giáo hoàng Gioan XXII. năm 1318 đã thu tiếp truyền thống đạo đức này và truyền cho các tín hữu Công giáo trong Giáo hội hằng ngày vào buổi chiều khi chuông thánh đường đổ lên, qùy gối cầu nguyện đọc ba lần kinh Kính mừng Maria.

Theo khía cạnh lịch sử văn hóa nghệ thuật, những chi tiết của bài tường thuật truyền tin thấm nhuộm mầu sắc thần thoại thi vị. Nên với nhiều người, nhất là thời đại ngày nay, họ tin, nhưng suy nhìn với con mắt phê bình thắc mắc nữa. Phải, nó là một thách đố cho đức tin trong đời sống.

Bài tường thuật truyền tin thuật lại cảnh Thiên Thần Gabriel được Thiên Chúa sai hiện đến với thiếu nữ còn đồng trinh Maria ở làng quê Nazareth miền Bắc nước Do Thái. Sứ giả Gabriel của Thiên Chúa sai đến báo tin Maria được Thiên Chúa tuyển chọn ban cho ơn kêu gọi làm mẹ cưu mang sinh thành nuôi dưỡng Con Thiên Chúa ở trần gian.

Ơn kêu gọi thần thánh này tương tự như lịch sử ơn kêu gọi các Tiên Tri thời cược ước trong lịch sử đất nước Do Thái ngày xa xưa trước đó hàng ngàn năm.

Thánh sử Luca tường thuật cuộc gặp gỡ giữa Maria với Thiên Thần Gabriel như các lịch sử ơn kêu gọi các Tiên Tri thời cựu ước trong Kinh Thánh ghi thuật lại. Thánh sử Luca bắt đầu với hoàn cảnh sống trong hiểm nghèo, đất nước dân Thiên Chúa sống trong tình trạng bị đế quốc người Roma ngoại bang thống trị đô hộ, và luôn mong chờ được cứu giải thoát khỏi ách bị thống trị áp bức đó. Thiên Thần Chúa nói cho Maria sứ mạng thần thánh: Maria, chị sẽ thụ thai, chị sẽ đặt tên em bé là Giesu!

Maria nghe vậy rất giật mình bỡ ngỡ, suy nghĩ và liền có phản ứng hỏi Thiên Thần ngược lại: Làm thế nào có thể xảy ra như thế được?

Sau cùng Thiên Thần trấn an Maria cùng bảo đảm quyền năng của Thiên Chúa luôn che chở chị: Thần Linh của Thiên Chúa sẽ hoạt động cho thành hiện thực. Cứ xem Elisabeth, người chị bà con trong dòng tộc chị đã đạt tới tuổi không thể thụ thai có con được, thế mà Thiên Chúa lại ban cho có thai từ sáu tháng nay rồi.

Cung cách hành xử của Maria như vậy cũng giống như cách phản ứng của các Tiên Tri thời xưa nước Do Thái. Maria lắng và nêu đặt thắc mắc hỏi ngược lại trước khi quyết định nói lời ưng thuận xin vâng. Như thế sự vâng lời của Maria không là sự vâng lời tối mặt mù quáng. Nhưng nảy sinh từ vòng phản ứng không chỉ với cảm tính mà còn với lý trí suy nghĩ lành mạnh của một con người do Thiên Chúa tạo dựng nên.

Maria đã với lòng khiêm cung nhận mình là người “tôi tớ” của Thiên Chúa- một cung cách sống suy nghĩ can đảm của một phụ nữ đã nhận mình là “ tôi tớ Chúa”. Vì tước hiệu này là tước hiệu của tiên tri phái đàn ông, như trong sách Tiên Isaia viết.

Tước hiệu này không là sự qụy lụy thái độ cung cách yếu kém. Nhưng tỏ hiện sự liên kết khăng khít với Thiên Chúa, và sẵn sàng dấn thân phục vụ theo như ý Thiên Chúa.

Gương sống lòng đạo đức can đảm của Maria không như là một người nữ tỳ sống trong câm lặng, cúi đầu cam chịu đựng, nhưng như là một nữ tiên tri lắng nghe, thảnh thơi tự do suy nghĩ và đặt câu hỏi thắc mắc.

Trong thế giới xã hội nhiều người, nhất là phụ nữ, bị sức mạnh quyền lực áp chế không cho được tự do suy nghĩ, bắt phải câm lặng sống trong vòng thương tích tủi nhục hận thù về thể xác cùng tinh thần. Nhưng cung cách sống của Maria đã chỉ ra con đường: Sự nhập thể làm người của Thiên Chúa khởi đầu ở nơi nào con người lên tiếng nói, nêu lên thắc mắc và tự quyết định chịu trách nhiệm lấy.

Chúng ta ngày nay đang sống trong một thế giới có nhiều hoàn cảnh bắt phải sống trong câm lặng: như trong chiến tranh, trong lúc bị chao đảo làm lung lay tinh thần, trong khủng hoảng về kinh tế tiền bạc, công ăn việc làm, cả trong niềm tin đạo giáo... Bài tường thuật về biến cố Thiên Thần truyền cho đức mẹ Maria là lời mời gọi suy nghĩ đến sự câm lặng không là tiếng nói quyết định sau cùng.

Maria sống cung cách lắng nghe, suy nghĩ, đối phản lại, nêu ra thắc mắc và rồi mới nói lời ưng thuận. Lời ưng thuận đó phát xuất lan tỏa từ sự tự do và lòng tin tưởng cậy trông.

Có lẽ đó cũng là lời mời gọi của ngày lễ mừng hôm nay nói lên sứ điệp: Thiên Chúa đi tìm những con người (biết) lắng nghe, suy nghĩ, nêu thắc mắc và sau cùng tự do nói lên quyết định của mình: Xin xảy đến cho tôi, như Chúa ( ngài) nói dậy bảo!

Mừng lễ kính mầu nhiệm Thiên Thần truyền tin Chúa Giesu, Con Thiên Chúa xuống trần gian làm người trong cung lòng Maria với cung cách cầu xin noi gương can đảm của mẹ Maria đặt lòng tin tưởng trọn vẹn vào Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh đời sống.

Và như mẹ Maria với trái tim tâm hồn cùng lý trí, tiếng nói nêu lên câu thắc mắc và đáp lại câu trả lời.

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

1. Các quan chức Âu Châu phản ứng trước thông tin cho rằng Ngoại trưởng Hung Gia Lợi đã cung cấp thông tin cho Điện Cẩm Linh về các cuộc họp bí mật của Liên Hiệp Âu Châu trong nhiều năm qua.

Ngày 22 tháng 3, các quan chức Ba Lan và Hung Gia Lợi đã phản ứng trước thông tin cho rằng Ngoại trưởng Hung Gia Lợi Peter Szijjarto đã báo cáo với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov về các cuộc họp của Hội đồng Âu Châu.

Ngày 21 tháng 3, tờ Washington Post, gọi tắt là WP đưa tin rằng ông Szijjarto thường xuyên gọi điện cho ông Lavrov trong giờ giải lao các cuộc họp của Liên Hiệp Âu Châu để cập nhật trực tiếp diễn biến các cuộc thảo luận. Một quan chức an ninh Âu Châu nói với tờ báo rằng những cuộc gọi này đồng nghĩa với việc “về cơ bản, trong mọi cuộc họp của Liên Hiệp Âu Châu suốt nhiều năm qua, Mạc Tư Khoa đều tham gia vào mọi hoạt động”.

Budapest bác bỏ những thông tin này là “tin giả” nhằm mục đích làm tổn hại cơ hội của đảng Fidesz cầm quyền trong cuộc bầu cử quốc hội sắp tới.

Người dân Hung Gia Lợi sẽ đi bỏ phiếu vào ngày 12 tháng 4, trong một cuộc bầu cử được dự đoán sẽ chấm dứt 16 năm cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orban. Các cuộc thăm dò cho thấy đảng Fidesz của ông Orban đang tụt hậu so với đảng Tisza, do nhân vật đối lập Peter Magyar lãnh đạo.

“Các người đang nói dối để ủng hộ Đảng Tisza thiết lập một chính phủ bù nhìn thân chiến tranh ở Hung Gia Lợi”, Szijjarto nói vào ngày 22 tháng 3 để đáp lại những tuyên bố của WP.

Tuy nhiên, các quan chức Ba Lan không tỏ ra ngạc nhiên trước thông tin cho rằng ông Szijjarto đã báo cáo với Điện Cẩm Linh về các cuộc thảo luận bí mật của Liên Hiệp Âu Châu.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk viết: “Việc người của ông Orban thông báo cho Mạc Tư Khoa về mọi chi tiết trong các cuộc họp của Hội đồng Liên Hiệp Âu Châu không nên gây bất ngờ cho bất cứ ai.”

“Chúng tôi đã nghi ngờ điều đó từ lâu rồi. Đó là một lý do tại sao tôi chỉ lên tiếng khi thực sự cần thiết và chỉ nói những điều cần thiết.”

Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski cũng chia sẻ bài báo của WP trên mạng xã hội, gắn thẻ Szijjarto và viết: “Điều này giải thích được nhiều thứ, Peter.”

Hung Gia Lợi được xem là quốc gia thân Cẩm Linh nhất trong Liên Hiệp Âu Châu, duy trì quan hệ mật thiết với Mạc Tư Khoa ngay cả sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine. Ông Szijjarto đã thực hiện 16 chuyến thăm chính thức tới Mạc Tư Khoa kể từ năm 2022, bao gồm cả cuộc gặp gần đây nhất với Putin vào ngày 4 tháng 3.

Căng thẳng giữa Ukraine và Hung Gia Lợi cũng leo thang khi cuộc bầu cử đến gần. Mâu thuẫn gần đây tập trung vào việc đình chỉ hoạt động của đường ống dẫn dầu Druzhba, vốn cung cấp dầu thô của Nga cho Hung Gia Lợi và Slovakia và đã ngừng hoạt động từ cuối tháng Giêng.

Kyiv cho rằng đường ống dẫn dầu bị hư hại do một cuộc tấn công của Nga, một tuyên bố mà Budapest bác bỏ. Để trả đũa, Hung Gia Lợi và Slovakia đã ngừng cung cấp nhiên liệu diesel cho Ukraine và chặn gói trừng phạt thứ 20 của Liên Hiệp Âu Châu đối với Nga. Ông Orban cũng đang chặn khoản vay 90 tỷ euro (106 tỷ đô la) cho Kyiv, một nguồn tài chính quan trọng trong bối cảnh chiến tranh.

[Kyiv Independent: European officials react to reports that Hungarian FM briefed Kremlin on confidential EU meetings for years]

2. Tổng thống Trump nói Iran muốn một thỏa thuận nhưng ông thì không.

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy tuyên bố rằng Iran muốn đạt được thỏa thuận nhưng ông thì không, cho rằng ông đã đạt được mục tiêu của mình “sớm hơn dự kiến vài tuần” và rằng Mỹ đã “xóa sổ Iran khỏi bản đồ”.

“Lãnh đạo của họ đã ra đi, hải quân và không quân của họ đã bị tiêu diệt, họ hoàn toàn không có khả năng phòng thủ, vậy mà họ lại muốn thỏa thuận. Tôi thì không!”, Tổng thống Trump nói trong một bài đăng trên Truth Social.

Một ngày trước đó, Tổng thống Trump đã hạ thấp khả năng ngừng bắn, nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc rằng các hành động đang diễn ra của Mỹ đã khiến Iran suy yếu đáng kể.

“Vâng, chúng ta có thể đối thoại, nhưng tôi không muốn ngừng bắn”, Tổng thống Trump nói hôm thứ Sáu.

“Bạn không thể thực hiện lệnh ngừng bắn khi bạn đang tiêu diệt hoàn toàn phía bên kia. Họ không có hải quân. Họ không có không quân. Họ không có bất kỳ trang thiết bị nào. Họ không có người trinh sát. Họ không có pháo phòng không. Họ không có radar. Và tất cả các lãnh đạo của họ đều đã bị tiêu diệt ở mọi cấp bậc. Chúng tôi không muốn làm điều đó”, ông nói thêm.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump cũng nói rằng ông tin Mỹ đã “thắng” cuộc chiến với Iran, sau đó bổ sung thêm trong một bài đăng trên Truth Social rằng Mỹ đang xem xét “giảm dần” các nỗ lực quân sự ở Trung Đông.

[CNN: Trump says Iran wants a deal but he does not]

3. ‘Những vụ nổ cực kỳ kinh hoàng’ được báo cáo ở phía đông và phía tây Tehran.

Đài truyền hình quốc gia Iran cho biết “những tiếng nổ cực kỳ kinh hoàng” đã được cảm nhận ở phía tây và phía đông thủ đô Tehran của Iran, bao gồm cả vùng ngoại ô phía đông Pardis và thành phố Damavand gần đó.

Các báo cáo này xuất hiện sau khi Israel tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Iran ở Tehran, và sau khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ tấn công các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.

Theo hãng tin AP, các nhà máy điện lớn nhất của Iran bao gồm nhà máy Damavand gần Tehran (công suất 2.868 megawatt), nhà máy Kerman ở phía đông nam Iran (1.910 MW) và nhà máy điện hơi nước Ramin ở tỉnh Khuzestan (1.890 MW). Nhà máy điện hạt nhân duy nhất của nước này tại Bushehr trên bờ biển phía nam Iran sản xuất khoảng 1.000 MW.

[Al Jazeera English: ‘Extremely terrifying explosions’ reported in east and west Tehran]

4. Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đang tìm cách phát động các cuộc tấn công mới khi thời tiết ấm lên.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết sau cuộc họp báo quân sự ngày 22 tháng 3 rằng lực lượng Nga đã “tăng cường đáng kể” các cuộc tấn công trong tuần qua.

Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi và Tham mưu trưởng Andrii Hnatov đã báo cáo tình hình cho Tổng thống Zelenskiy, trong đó cho biết quân đội Nga đã “tận dụng thời tiết thuận lợi hơn” để tăng cường các nỗ lực tấn công ở nhiều khu vực.

“Kết quả hữu hình duy nhất mà quân đội Nga phải gánh chịu là sự gia tăng tổn thất”, Tổng thống Zelenskiy nói.

“Cụ thể, chỉ trong bảy ngày này, đã có hơn 8.000 binh sĩ Nga thiệt mạng và bị thương nặng.”

Tổng thống Ukraine cho biết, quân đội Nga đã cố gắng tiến công từ các khu vực biên giới thuộc tỉnh Kharkiv và Sumy. Lực lượng Ukraine đang đẩy lùi các đơn vị Nga trong các cuộc tấn công này.

Ông cho biết, tình hình tại tỉnh Donetsk đang bị bao vây không thay đổi đáng kể trong tuần qua.

Tổng thống Zelenskiy cũng cho biết ông đã phê duyệt “một loạt các chiến dịch mới” chống lại Nga.

Những phát biểu của tổng thống được đưa ra khi Ukraine đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp từ mùa đông khắc nghiệt nhất của cuộc chiến tranh toàn diện - với những cuộc tấn công không ngừng nghỉ của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng, nhiệt độ đóng băng và tình trạng mất điện trên quy mô lớn - sang mùa xuân được mong đợi từ lâu.

Tuy nhiên, việc băng tan vào mùa xuân đồng nghĩa với việc lực lượng Nga đang ở vị trí thuận lợi hơn để tiến hành các chiến dịch tấn công mới sau khi cuộc tấn công phía đông của họ bị chậm lại trong những tháng mùa đông.

Ngày 6 tháng 3, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa đang tích cực lên kế hoạch cho một cuộc tấn công mùa xuân ở tỉnh Donetsk, nơi lực lượng Nga tiếp tục gây áp lực lên các vị trí phòng thủ của Ukraine xung quanh Pokrovsk và Myrnohrad - hai trung tâm hậu cần quan trọng ở phía tây Donetsk bị Nga tạm chiếm.

Kyiv đã đưa ra những báo cáo lạc quan về những thắng lợi gần đây của Ukraine trên chiến tuyến, bao gồm cả tuyên bố của Syrskyi hồi đầu tháng 3 rằng Ukraine đã chiếm được nhiều lãnh thổ hơn trong tháng 2 năm 2026 so với lực lượng Nga chiếm được trong cùng kỳ.

Mặc dù những báo cáo này vẽ nên một bức tranh về sự thành công trên chiến trường, nhưng việc đo lường chính xác quyền kiểm soát, mất mát và giành được lãnh thổ dọc theo tiền tuyến ngày càng trở nên khó khăn hơn, khi “vùng xám” tranh chấp giữa lãnh thổ do Ukraine và Nga kiểm soát ngày càng mở rộng.

[Kyiv Independent: Russia attempting new offensives as weather warms, Zelensky says]

5. Ít nhất 180 người bị thương trong các cuộc tấn công của Iran vào Arad và Dimona của Israel

Hai cuộc tấn công hỏa tiễn riêng biệt của Iran đã nhắm vào thành phố Dimona ở miền nam Israel – nơi đặt cơ sở hạt nhân chính của nước này – và thành phố Arad gần đó, trong một trong những diễn biến leo thang nghiêm trọng nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Đài truyền hình nhà nước Iran coi các cuộc tấn công này là “phản ứng đáp trả” đối với điều mà họ cho là cuộc tấn công vào khu phức hợp làm giàu uranium Natanz của Iran trước đó trong ngày.

Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Chuẩn Tướng Effie Defrin, cho biết tại Arad, ít nhất 116 người bị thương, trong đó có 7 người bị thương nặng; tại Dimona, ít nhất 64 người bị thương, trong đó có một người bị thương nặng.

Bộ Y tế cho biết ít nhất 4.564 người đã được di tản đến bệnh viện kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Trong số này, hiện có 124 người đang nằm bệnh viện, bao gồm một người trong tình trạng nguy kịch và 13 người trong tình trạng nghiêm trọng.

[CNN: At least 180 injured in Iranian attacks on Israel’s Arad, Dimona: Ministry]

6. Chuyên gia hàng đầu về Iran của Israel cho biết, cuộc tấn công của Iran vào Dimona cho thấy “khả năng chỉ huy và kiểm soát hiệu quả” của Tehran.

Vụ tấn công hỏa tiễn của Iran vào thành phố Dimona ở miền nam Israel cho thấy Tehran vẫn duy trì “khả năng chỉ huy và kiểm soát hiệu quả”, theo nhận định của một trong những chuyên gia hàng đầu về Iran của Israel.

Danny Citrinowicz, một chuyên gia cao cấp về Iran tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, cho biết vụ tấn công vào tối thứ Bảy tại Dimona, nơi đặt chương trình hạt nhân của Israel, là một phần của mô hình quản lý leo thang căng thẳng.

Ông Citrinowicz cho biết: “Cuộc tấn công của Iran vào Dimona và nhà máy lọc dầu Haifa sau cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt South Pars cho thấy một mô hình rõ ràng và nhất quán: leo thang được kiểm soát thông qua các tín hiệu có chủ đích”. Ông nói thêm rằng quyết định tấn công Dimona thể hiện “khả năng chỉ huy và kiểm soát hiệu quả, với định hướng chiến lược được chuyển thành việc thực thi tác chiến chính xác ở cấp độ chiến thuật”.

Đài truyền hình quốc gia Iran cho biết vụ tấn công vào Dimona là để đáp trả điều mà Tehran gọi là cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào cơ sở hạt nhân Natanz. Quân đội Israel cho biết họ “không biết” về cuộc tấn công vào Natanz. Mỹ đã thực hiện một cuộc tấn công vào Natanz trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng Sáu.

Israel đã nhiều lần tuyên bố đang phá vỡ hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Iran bằng cách tiêu diệt các nhà lãnh đạo nước này, khiến quân đội khó có thể hoạt động một cách hiệu quả. Nhưng Citrinowcz nói, “Đây không phải là sự trả đũa ngẫu nhiên. Đây là sự răn đe có cấu trúc, được thiết kế để định hình hành vi và gây ra tổn thất.”

[Al Jazeera English: Iran strike on Dimona shows “effective command and control,” says Israel’s top Iran expert]

7. Đức thúc đẩy thỏa thuận hợp tác quân sự mới với Nhật Bản.

Đức đang tìm cách tăng cường quan hệ quốc phòng với Nhật Bản, với việc Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius đề xuất một thỏa thuận mới nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho binh lính hai nước hoạt động trên lãnh thổ của nhau.

Phát biểu tại căn cứ hải quân Yokosuka của Nhật Bản sau cuộc hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjirō Koizumi hôm Chúa Nhật, Pistorius cho biết Berlin đã đề xuất một Thỏa thuận Tiếp cận Tương hỗ — một khuôn khổ được thiết kế để “tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi binh lính giữa hai nước và giảm đáng kể các rào cản hành chính”.

Những thỏa thuận như vậy cho phép các quốc gia đối tác dễ dàng triển khai quân đội trên lãnh thổ của nhau để huấn luyện, diễn tập hoặc thực hiện các chiến dịch bằng cách đơn giản hóa các thủ tục pháp lý và hành chính. Nhật Bản đã ký các thỏa thuận tương tự với các quốc gia như Vương quốc Anh và Úc khi nước này tăng cường quan hệ an ninh trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng.

Đề xuất này đánh dấu một bước tiến vượt bậc so với các hoạt động hợp tác gần đây của Đức tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, vốn chủ yếu tập trung vào các cuộc tập trận chung và triển khai ngắn hạn. Nó báo hiệu sự chuyển dịch sang hợp tác quân sự có cấu trúc hơn với các đối tác của Berlin trong khu vực.

Pistorius cho rằng động thái này là một phần trong phản ứng rộng hơn đối với tình trạng bất ổn toàn cầu ngày càng gia tăng. Ông nói: “Mối quan hệ đối tác chặt chẽ của chúng ta đã trở nên rõ ràng hơn trong bối cảnh những diễn biến hiện tại ở Iran và Trung Đông”, đồng thời chỉ ra sự phụ thuộc lớn của Nhật Bản vào nhập khẩu năng lượng qua eo biển Hormuz. “Quyền tự do của các tuyến đường biển phải được bảo đảm và bảo vệ.”

Ông Pistorius nói thêm rằng Đức và Nhật Bản cùng chia sẻ lợi ích trong việc bảo đảm các tuyến đường thương mại toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh rằng cả hai nước vẫn cam kết tuân thủ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. “Chúng tôi thống nhất bởi niềm tin rằng sức mạnh của pháp luật phải được ưu tiên”, Pistorius nói.

Sáng kiến này cũng phản ánh sự chuyển dịch chiến lược rộng hơn ở Berlin và Tokyo. Khi cả hai chính phủ đều phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ các cường quốc độc tài — từ cuộc chiến của Nga ở Ukraine đến Trung Quốc và Bắc Hàn ở Đông Á — họ ngày càng coi các thách thức an ninh của mình có mối liên hệ mật thiết với nhau, chuyển những mối quan ngại chung đó thành sự hợp tác quốc phòng song phương chặt chẽ hơn.

[Politico: Germany pushes new military cooperation deal with Japan]

8. Qatar cho biết đã tìm thấy sáu người thiệt mạng sau vụ tai nạn trực thăng, công tác tìm kiếm vẫn đang tiếp tục.

Bộ Nội vụ Qatar cho biết sáu người đã được tìm thấy thiệt mạng sau vụ tai nạn trực thăng, và một người vẫn còn mất tích.

Trong một tuyên bố đăng tải trên X, Bộ này cho biết “các hoạt động tìm kiếm và cấp cứu” trong vùng biển thuộc lãnh thổ nước này đã tìm thấy sáu trong số bảy người trên tàu.

Thông báo cho biết thêm rằng các đội chuyên trách đang tiếp tục nỗ lực hết sức để tìm kiếm người còn mất tích.

Bộ này đã gửi lời chia buồn sâu sắc tới gia đình các nạn nhân.

Trước đó, phóng viên Zein Basravi của Al Jazeera đưa tin từ Dubai rằng vụ tai nạn trực thăng là do trục trặc kỹ thuật.

[CNN: Qatar says six found dead after helicopter crash, search continues]

9. Lãnh đạo NATO cho biết ông hy vọng Âu Châu sẽ đoàn kết lại về vấn đề Iran.

Hôm Chúa Nhật, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã hoàn toàn ủng hộ các nỗ lực quân sự của Tổng thống Trump chống lại Iran và cũng cho biết ông kỳ vọng các quốc gia thành viên NATO sẽ cùng nhau hỗ trợ Tổng thống Trump.

“Điều tôi biết chắc là chúng ta luôn đoàn kết với nhau,” Rutte nói.

Ông Rutte luôn ủng hộ Tổng thống Trump ngay cả khi một số cường quốc hàng đầu Âu Châu - lưu ý rằng NATO được thành lập như một liên minh phòng thủ - đã bày tỏ sự miễn cưỡng trong việc giúp đỡ Tổng thống Trump trong cuộc chiến với Iran, bao gồm cả những nỗ lực của Mỹ nhằm bảo đảm an toàn cho tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.

Về phần mình, Tổng thống Trump đã chỉ trích mạnh mẽ NATO. “Không có Mỹ, NATO chỉ là con hổ giấy! Họ không muốn tham gia cuộc chiến ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông nói hôm thứ Sáu. “Giờ đây, cuộc chiến đó đã THẮNG về mặt quân sự, với rất ít nguy hiểm cho họ, họ lại than phiền về giá dầu cao mà họ buộc phải trả, nhưng lại không muốn giúp mở eo biển Hormuz, một thao tác quân sự đơn giản là nguyên nhân duy nhất dẫn đến giá dầu cao. Việc đó quá dễ dàng đối với họ, với rất ít rủi ro. NHỮNG KẺ HÈN NHÁT, và chúng ta sẽ GHI NHỚ!”

Trong khi bày tỏ sự miễn cưỡng chỉ trích các nhà lãnh đạo Âu Châu, Rutte nói về Tổng thống Trump: “Ông ấy làm điều này để làm cho cả thế giới an toàn.”

Cựu thủ tướng Hòa Lan, Rutte, nói với Brennan rằng các cường quốc Âu Châu cần thời gian để chấp thuận vì họ đã bị loại khỏi kế hoạch ban đầu nhằm giữ yếu tố bất ngờ trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

“Tôi hiểu sự thất vọng của tổng thống vì việc này cần thời gian, nhưng một lần nữa tôi cũng mong mọi người thông cảm vì các quốc gia đã phải chuẩn bị cho điều này trong khi không hề biết trước,” ông Rutte nói.

Trong bài phát biểu ủng hộ chiến dịch quân sự hiện tại, Rutte đã so sánh các hành động quân sự chống lại Iran với những nỗ lực của thế giới nhằm ngăn chặn Bắc Hàn sở hữu vũ khí hạt nhân.

Ông nói: “Chúng ta đã thấy với Bắc Hàn rằng nếu đàm phán quá lâu, chúng ta có thể bỏ lỡ cơ hội để hoàn thành việc này và Bắc Hàn hiện đã có khả năng hạt nhân”. Ông cho rằng một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ là mối đe dọa rõ ràng đối với Israel, Âu Châu và sự ổn định của thế giới.

[Politico: NATO leader says he expects Europe will come together on Iran]

10. Iran bắt giữ 25 người vì tội “lan truyền tin đồn”, theo các báo cáo của hãng tin nhà nước.

Hãng thông tấn Tasnim thuộc sở hữu nhà nước Iran đưa tin hôm Chúa Nhật, 22 Tháng Ba, rằng nước này đã bắt giữ 25 người vì tội “lan truyền tin đồn, quay phim các vụ phá hoại và gửi chúng cho các mạng lưới chống cách mạng”.

Hãng thông tấn Tasnim cho biết, họ đã bị bắt giữ tại tỉnh Tây Azerbaijan, trích dẫn một tuyên bố từ sở chỉ huy cảnh sát tỉnh cho biết chính quyền sẽ “giải quyết những kẻ phạm tội một cách dứt khoát, như một bài học và biện pháp răn đe”.

Các vụ bắt giữ diễn ra vài ngày sau khi Iran hành quyết ba người đàn ông liên quan đến các cuộc biểu tình chống chế độ trên toàn quốc diễn ra vào đầu năm nay.

Hãng thông tấn Mizan, trực thuộc ngành tư pháp Iran, cho biết Mehdi Qasemi, Saleh Mohammadi và Saeed Davoudi đã bị kết án vì vai trò của họ trong vụ sát hại hai viên chức cảnh sát tại một đồn cảnh sát.

Các nhóm nhân quyền đã mô tả các phiên tòa này là một trò hề, trong đó Tổ chức Ân xá Quốc tế và các tổ chức khác cho rằng việc ép buộc nhận tội đã được sử dụng trong các thủ tục xét xử nhanh chóng mà “không hề giống với một phiên tòa có ý nghĩa”.

[Al Jazeera English: Iran arrests 25 for “spreading rumors,” state news reports]

11. Đảng Dân chủ đồng loạt chỉ trích Tổng thống Trump vì bài đăng ăn mừng Mueller qua đời

Đảng Dân chủ đang chỉ trích gay gắt Tổng thống Trump sau khi ông tuyên bố hôm thứ Bảy rằng ông rất vui vì cựu công tố viên đặc biệt Robert Mueller đã qua đời.

Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff, Đảng Dân chủ - đơn vị California nói để đáp lại tuyên bố của Tổng thống Trump: “Mỗi ngày, vị tổng thống này đều thể hiện sự thiếu đứng đắn và không đủ tư cách để nắm giữ chức vụ”.

Bài phát biểu đầy giận dữ, trong đó Tổng thống Trump nói rằng ông “mừng vì ông ta đã chết” bởi vì ông ta “không còn có thể làm hại những người vô tội nữa”, đã vấp phải sự lên án gay gắt từ các đảng viên Dân chủ.

Lãnh đạo phe thiểu số đảng Dân chủ tại Thượng viện, Chuck Schumer, nói. “Mục tiêu của Tổng thống Trump là đánh lạc hướng các bạn khỏi giá xăng tăng cao, cuộc chiến vô nghĩa của ông ta, những hành vi lạm dụng của ICE và vụ bê bối Epstein. Đừng cho ông ta điều ông ta muốn. Và cầu mong Robert Mueller, một cựu binh Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ và người phục vụ công chúng suốt đời, được yên nghỉ.”

Dân biểu Dan Goldman Đảng Dân chủ, đơn vị New York nói hôm Thứ Bẩy, rằng Mueller và tổng thống “đại diện cho hai thái cực trái ngược nhau về những gì một công chức nên làm”.

“Thế mà Tổng thống Hoa Kỳ lại ăn mừng một cách đáng ghê tởm cái chết của Mueller chỉ vì ông ấy đã vạch trần những nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm đánh cắp cuộc bầu cử năm 2016”, Goldman nói.

Ít nhất một thành viên đảng Cộng hòa cũng lên án bài đăng của Tổng thống Trump.

“Đây rõ ràng là hành vi sai trái và trái với tinh thần Kitô giáo,” Dân biểu Don Bacon Đảng Cộng hòa, đơn vị Nebraska nói trong một tin nhắn gửi cho POLITICO khi được hỏi về tuyên bố của Tổng thống Trump. “Đại đa số người Mỹ muốn điều tốt đẹp hơn.”

Các phản ứng không chỉ giới hạn ở việc lên án Tổng thống Trump. Thượng Nghị Sĩ Cory Booker Đảng Dân chủ, đơn vị Jersey gọi Mueller là một “công chức tận tâm và đáng kính”, và Dân biểu đảng Cộng hòa Mike Turner của Ohio, trong một tuyên bố nói rằng ông “cam kết với sự thật” với tư cách là công tố viên đặc biệt.

“Bob Mueller là một trong những giám đốc xuất sắc nhất trong lịch sử FBI, người đã thay đổi cục sau vụ 11/9 và cứu sống vô số người,” cựu Tổng thống Barack Obama nói. “Nhưng chính sự tận tâm không ngừng nghỉ của ông đối với pháp quyền và niềm tin vững chắc vào các giá trị cốt lõi của chúng ta đã khiến ông trở thành một trong những công chức được kính trọng nhất thời đại. Michelle và tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình Bob và tất cả những người biết và ngưỡng mộ ông.”

Cựu Tổng thống George Bush cho biết ông Mueller, một đảng viên đảng Cộng hòa, đã “lãnh đạo cơ quan một cách hiệu quả” sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001.

“Laura và tôi vô cùng đau buồn trước sự ra đi của Robert Mueller. Bob đã cống hiến cả cuộc đời mình cho sự nghiệp phục vụ công chúng,” ông Bush nói, sau đó nói thêm rằng ông và cựu đệ nhất phu nhân Laura Bush “gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến vợ ông, bà Ann, người đã chung sống với ông gần 60 năm, và gia đình Mueller.”

Một số đảng viên Cộng hòa ủng hộ Tổng thống Trump đã lên tiếng tán thành cuộc tấn công dữ dội của ông. Nhà hoạt động cực hữu Laura Loomer viết rằng Tổng thống Trump “đã nói ra điều mà mọi người đều đang nghĩ” về Mueller. Trong khi đó, Roger Stone, một cựu cố vấn của Tổng thống Trump, đăng trên X rằng “phán quyết của Robert Mueller đã được chuyển lên một tòa án cao cấp hơn nhiều”.

Ông Mueller, người qua đời vào tối thứ Sáu ở tuổi 81, từng giữ chức Giám đốc Cục Điều tra Liên bang, gọi tắt là FBI dưới thời chính quyền Bush và Obama. Ông được dư luận cả nước biết đến khi điều tra mối liên hệ giữa chiến dịch tranh cử năm 2016 của Tổng thống Trump với Nga trong nhiệm kỳ đầu tiên của tổng thống.

Năm 1968, Mueller gia nhập Thủy quân lục chiến, được điều động đến Việt Nam và nhận Huân chương Sao Đồng vì đã cứu sống một đồng đội dưới làn đạn. Sau đó, ông bị trúng đạn và được trao tặng Huân chương Trái tim Tím.

Mặc dù báo cáo Mueller cuối cùng “không chứng minh được” sự thông đồng hình sự giữa chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump và chính phủ Nga, nhưng công tố viên đặc biệt đã kết luận rằng Nga đã can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2016 để có lợi cho Tổng thống Trump.

Kể từ đó, tổng thống đã chỉ trích Mueller và đảng Dân chủ, cho rằng họ đã dàn dựng một “trò lừa bịp” về sự thông đồng với Nga.

[Politico: Democrats pile on Trump for post celebrating Mueller’s death]

12. Tổng thống Trump đe dọa sẽ “tấn công và phá hủy” các nhà máy điện của Iran nếu eo biển Hormuz không được mở trong vòng 48 giờ.

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy đã đe dọa sẽ “tấn công và phá hủy” các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.

“Trong vòng 48 GIỜ kể từ thời điểm này, nếu Iran không MỞ HOÀN TOÀN eo biển Hormuz, hay CÓ BẤT KỲ ĐE DỌA NÀO, Hoa Kỳ sẽ tấn công và phá hủy các NHÀ MÁY ĐIỆN của họ, BẮT ĐẦU VỚI NHÀ MÁY LỚN NHẤT TRƯỚC!”, Tổng thống Trump nói.

Lời đe dọa này đánh dấu sự leo thang trong lời lẽ của Tổng thống Trump, người trước đây đã từng đưa ra lựa chọn tấn công cơ sở hạ tầng của Iran nhưng cảnh báo rằng điều đó sẽ làm suy yếu khả năng tái thiết của nước này. Và đó là sự thừa nhận ngầm rằng việc đóng cửa eo biển mang lại cho Iran đòn bẩy đáng kể.

Các nguồn tin thân cận cho tờ Guardian biết một số người đã khuyên Tổng thống Trump không nên làm như vậy. Tấn công vào hạ tầng cơ sở dân sự là một tội ác chiến tranh và ông có thể gặp rắc rối lớn sau khi hết nhiệm kỳ.

Lời đe dọa mới nhất của Tổng thống Trump được đưa ra một ngày sau khi ông nói rằng Mỹ đang xem xét “giảm dần” các nỗ lực quân sự ở Trung Đông và bác bỏ các câu hỏi về kế hoạch của Tòa Bạch Ốc nhằm khôi phục giao thông qua eo biển Hormuz, nói rằng “đến một thời điểm nào đó, nó sẽ tự mở cửa”.

Thông tin này cũng được đưa ra sau khi Tổng thống Trump hôm thứ Năm tuyên bố đã yêu cầu Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngừng các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu khí của Iran.

Nhưng khi giá xăng tăng cao trong nước, các quan chức Mỹ đã nỗ lực hết sức để ngăn chặn việc đóng cửa eo biển trong nhiều tháng, đồng thời thừa nhận một cách riêng tư rằng việc mở lại tuyến đường thủy quan trọng này là một vấn đề chưa có giải pháp rõ ràng, như CNN đã đưa tin trước đó.

[CNN: Trump threatens to “hit and obliterate” Iran's power plants if Strait of Hormuz not opened in 48 hours]

13. Các thành viên Quốc Hội lên án những lời đe dọa của Tổng thống Trump đối với Iran.

Yassamin Ansari, một nhà lập pháp thuộc đảng Dân chủ đến từ Arizona, cho rằng Tòa Bạch Ốc đang được điều hành bởi “một bạo chúa điên cuồng quyết tâm phá hủy” đất nước và phần còn lại của thế giới.

Bà đã đưa ra tuyên bố sau khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ “phá hủy” các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.

“Từ việc nói ‘sự giúp đỡ đang đến’ với những người biểu tình Iran cho đến việc đe dọa phạm tội ác chiến tranh chống lại toàn bộ dân chúng,” Ansari, người có cha mẹ là người nhập cư từ Iran, cho biết.

Ansari đã chỉ trích quyết định của Tổng thống Trump về việc phát động chiến tranh chống lại Iran, gọi chiến dịch này là “liều lĩnh và bất hợp pháp”, đồng thời cảnh báo về “những tác động thảm khốc” của nó, bao gồm cả cái chết của các binh sĩ Mỹ.

Theo Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy, Tổng thống Trump đã “mất kiểm soát cuộc chiến” chống lại Iran và đang trong tình trạng hoảng loạn.

Ông Murphy, một thành viên chủ chốt của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, là một trong số ngày càng nhiều nhà lập pháp chỉ trích cách thức tiến hành chiến dịch quân sự chung giữa Mỹ và Israel tại Iran, vốn đã bước sang tuần thứ tư.

Tổng thống Trump từng đe dọa sẽ “phá hủy” các nhà máy điện của Iran nếu chính phủ nước này không mở lại eo biển Hormuz.

Trước đó, Murphy cũng đã mô tả chiến dịch quân sự này là “cuộc chiến điên rồ của Tổng thống Trump” và cho rằng nó đang bắt đầu làm suy yếu toàn bộ nền kinh tế Mỹ sau khi giá nhiên liệu tăng mạnh.

[CNN: Democrat lawmaker denounces Trump’s threats against Iran]

 

1. Ukraine tuyên bố đã phá hủy hệ thống phòng không Buk của Nga trong một loạt các cuộc tấn công dồn dập.

Trong cuộc họp báo tại trung tâm báo chí Kyiv hôm Thứ Hai, 23 Tháng Ba, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, cho biết máy bay điều khiển từ xa của nước này đã tấn công hai hệ thống phòng không Buk ở tỉnh Bryansk của Nga, trong bối cảnh một làn sóng tấn công rộng hơn nhằm vào các mục tiêu phòng không và quân sự khác.

Robert Brovdi, biệt danh “Madyar”, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine, cho biết một hệ thống hỏa tiễn phòng không Buk-M3 và một xe vận chuyển kiêm nạp hỏa tiễn Buk-M2 đã bị phá hủy.

Vị chỉ huy đã chia sẻ một video được tường trình ghi lại cảnh cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Ông Brovdi cho biết, các hệ thống Buk đã bị tấn công bởi các phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa thuộc Trung đoàn Hệ thống Điều khiển từ xa Tấn công số 413.

Theo chỉ huy, các binh sĩ thuộc Trung tâm độc lập số 1 của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa cũng đã phá hủy một radar của hệ thống phòng không tiên tiến S-400 Triumf tại khu vực bị tạm chiếm của tỉnh Donetsk.

Theo ông Brovdi, Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa đã phá hủy 26 hệ thống phòng không của Nga trong tháng 3. Tổng cộng, các đơn vị máy bay điều khiển từ xa của lực lượng này đã tiêu diệt hoặc gây thiệt hại cho 7.073 binh sĩ Nga và 25.612 tài sản quân sự.

Bộ Tổng tham mưu cũng báo cáo rằng lực lượng Ukraine đã phá hủy một hệ thống hỏa tiễn phòng không Buk-M1 của Nga gần thị trấn Pervoye Maya ở tỉnh Bryansk vào ngày 21 tháng 3, xác nhận đây là một cú đánh trúng đích.

Theo thông tin, một hệ thống Buk-M2 khác đã bị tấn công tại vùng lãnh thổ bị tạm chiếm thuộc tỉnh Zaporizhzhia.

Theo các báo cáo, lực lượng Ukraine cũng đã tấn công một trung tâm hậu cần và một cứ điểm tập trung quân Nga gần Velyka Novosilka bị tạm chiếm ở tỉnh Donetsk, cũng như một sở chỉ huy gần Uspenivka và một điểm điều khiển máy bay điều khiển từ xa gần Rivnopillia.

Các cuộc tấn công bổ sung nhắm vào các cụm quân gần Berdiansk và Huliaipole ở tỉnh Zaporizhzhia và một sở chỉ huy khác của Nga gần Smorodino ở tỉnh Belgorod của Nga.

Buk-M3 là một trong những hệ thống phòng không chủ chốt của Nga, được thiết kế để tấn công các mục tiêu trên không, trên bộ và trên biển. Được sản xuất bởi Almaz-Antey, hệ thống này được tường trình có khả năng theo dõi và tấn công đồng thời tới 36 mục tiêu, bao gồm máy bay, trực thăng, hỏa tiễn hành trình và máy bay điều khiển từ xa.

[Kyiv Independent: Ukraine destroys Russian Buk air defenses in flurry of strikes, military says]

2. Iran sẽ phản ứng như thế nào trước thời hạn 48 giờ mà Tổng thống Trump đặt ra để mở lại eo biển Hormuz?

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy đã đe dọa sẽ “tấn công và phá hủy” các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.

“Trong vòng 48 GIỜ kể từ thời điểm này, nếu Iran không MỞ HOÀN TOÀN eo biển Hormuz, HAY CÓ BẤT KỲ ĐE DỌA NÀO, Hoa Kỳ sẽ tấn công và phá hủy các NHÀ MÁY ĐIỆN của họ, BẮT ĐẦU VỚI NHÀ MÁY LỚN NHẤT TRƯỚC!”, Tổng thống Trump nói.

Tổng thống Trump cho biết như trên lúc 7:44 chiều giờ Miền Đông Hoa Kỳ hôm thứ Bảy, có nghĩa là thời hạn chót của ông sẽ hết hạn lúc 7:44 chiều giờ Miền Đông Hoa Kỳ thứ Hai (tức là 3:14 sáng thứ Ba theo giờ Tehran hay 6:14 sáng thứ Ba theo giờ Việt Nam).

Đáp lại, Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad-Bagher Ghalibaf, đã đe dọa sẽ phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu trên khắp khu vực Vịnh một cách “không thể phục hồi” nếu Mỹ và Israel tấn công vào các nhà máy điện của nước này.

Ghalibaf nói rằng cơ sở hạ tầng trọng yếu, các cơ sở năng lượng và dầu mỏ trong toàn khu vực sẽ được coi là “mục tiêu hợp pháp”.

Chủ tịch Quốc hội cảnh báo tiếp rằng giá dầu sẽ tăng “trong một thời gian dài”.

Ông cũng cho biết các tàu ở eo biển Hormuz không liên kết với “kẻ thù” sẽ được an toàn đi lại nếu họ phối hợp với Iran.

Negar Mortazavi, người Iran, là nhà phân tích của Trung Tâm Chính Sách Quốc Tế của Hoa Kỳ cho rằng “họ còn con bài nào khác để chơi?”. Việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz sẽ đồng nghĩa với việc Iran từ bỏ đòn bẩy chính của mình trong cuộc chiến này.

Nếu Ông Donald Trump thực hiện lời đe dọa tấn công các nhà máy điện, điều đó sẽ gây ra hậu quả tàn khốc cho Iran.

Nhưng, trong nhiều thập niên, chính phủ Iran đã cho thấy họ sẵn sàng chịu đựng mức độ thiệt hại cao đối với nền kinh tế và sự đau khổ trong dân chúng để chế độ và “các giá trị cách mạng” của họ tồn tại.

Họ đã phải chịu đựng các lệnh trừng phạt của phương Tây và tiến hành các cuộc đàn áp tàn bạo, như đã thấy hồi đầu năm nay. Hàng ngàn người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình trên toàn quốc vào tháng Giêng.

Tuần này, chính phủ đã thực hiện các vụ hành quyết đầu tiên liên quan đến các cuộc biểu tình, xử tử ba người đàn ông bị buộc tội giết cảnh sát.

Theo các nhóm nhân quyền, những người này đã thú nhận dưới sự tra tấn và không được xét xử công bằng.

Các nhà lãnh đạo Iran cũng có thể sẵn sàng thách thức lời đe dọa của Tổng thống Trump, và hy vọng trong thời gian đó, áp lực lên các nước vùng Vịnh sẽ khiến họ thúc giục Mỹ kiềm chế.

Là một người hâm mộ Tổng thống Trump, Mortazavi hy vọng rằng cuối cùng cho dù Iran bác bỏ tối hậu thư của ông, Tổng thống Trump cũng nên kiềm chế không tấn công vào các nhà máy điện của Iran vì làm như thế là phạm tội ác chiến tranh và Tổng thống sẽ gặp rắc rối rất to khi ông hết nhiệm kỳ bất kể Hoa Kỳ chiến thắng hay chiến bại trong cuộc chiến này.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố các nước đã tiếp cận Iran để tìm giải pháp. Oman là quốc gia lên tiếng mạnh mẽ nhất về vấn đề ngoại giao. Có rất nhiều điều đang bị đe dọa đối với các quốc gia vùng Vịnh, những quốc gia có nền kinh tế dựa vào năng lượng, và đối với một số nước, du lịch và hình ảnh an toàn là vô cùng quan trọng.

Tuy nhiên, hiện nay họ coi Iran là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với lối sống của mình, và cách họ lựa chọn phản ứng sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến của cuộc chiến này.

[BBC: How will Iran respond to Trump's 48 hour deadline to open Strait of Hormuz?]

3. Các nhà ngoại giao cho biết Liên Hiệp Âu Châu loại Hung Gia Lợi khỏi các cuộc đàm phán nhạy cảm vì lo ngại rò rỉ thông tin cho Nga.

Liên Hiệp Âu Châu đang hạn chế việc chuyển giao tài liệu mật cho Hung Gia Lợi và các nhà lãnh đạo đang gặp gỡ theo nhóm nhỏ hơn — trong khi Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo về những nghi ngờ lâu nay rằng chính phủ của Viktor Orbán đang chia sẻ thông tin với Nga.

Tuy nhiên, theo năm nhà ngoại giao và quan chức Âu Châu nói với POLITICO rằng Liên Hiệp Âu Châu sẽ không có phản hồi chính thức nào đối với loạt cáo buộc mới này vì những tác động có thể xảy ra đối với cuộc bầu cử Hung Gia Lợi vào ngày 12 tháng 4.

“Việc người của ông Orbán thông báo cho Mạc Tư Khoa về mọi chi tiết các cuộc họp của Hội đồng Liên Hiệp Âu Châu không nên gây bất ngờ cho bất cứ ai,” Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, người ủng hộ lãnh đạo phe đối lập Hung Gia Lợi Péter Magyar trong cuộc bầu cử, nói vào Chúa Nhật. “Chúng tôi đã nghi ngờ điều đó từ lâu. Đó là một lý do tại sao tôi chỉ phát biểu khi thực sự cần thiết và chỉ nói những gì cần thiết.”

Theo một báo cáo hôm thứ Bảy của tờ Washington Post, chính phủ của ông Orbán đã duy trì liên lạc chặt chẽ với Mạc Tư Khoa trong suốt cuộc chiến ở Ukraine, và Ngoại trưởng Péter Szijjártó đã tận dụng thời gian nghỉ giữa các cuộc họp với các nước thành viên khác để cập nhật tình hình cho người đồng cấp Nga, Sergey Lavrov.

Những lo ngại về việc Hung Gia Lợi gửi thông tin trực tiếp cho Mạc Tư Khoa là nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng các cuộc họp nhóm nhỏ với các nhà lãnh đạo cùng chí hướng, thay vì tổ chức các cuộc họp với tất cả 27 thành viên Liên Hiệp Âu Châu.

“Nhìn chung, các quốc gia thành viên không mấy trung thành là nguyên nhân chính khiến hầu hết các hoạt động ngoại giao quan trọng của Âu Châu hiện đang diễn ra ở các diễn đàn nhỏ hơn khác nhau — E3, E4, E7, E8, Weimar, NB8, JEF, v.v.”, phát ngôn nhân của Liên Hiệp Âu Châu cho biết.

Các con số đề cập đến số lượng các nhà lãnh đạo Âu Châu trong nhóm. Liên minh Weimar bao gồm Pháp, Đức và Ba Lan. NB8 là tám quốc gia thuộc khu vực Bắc Âu và Baltic. JEF là Lực lượng Viễn chinh Liên hợp gồm 10 quốc gia Bắc Âu.

Cựu Ngoại trưởng Lithuania Gabrielius Landsbergis, người thường xuyên tham dự các cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc có sự hiện diện của ông Szijjártó, nói với POLITICO rằng ông đã được cảnh báo từ năm 2024 rằng phía Hung Gia Lợi có thể chuyển thông tin cho Nga, và rằng ông cùng các đối tác đã hạn chế thông tin mà họ chia sẻ khi ông có mặt.

Ông Landsbergis cho biết, ngay cả trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO quan trọng tại Vilnius năm 2023, các phái viên đã tìm cách loại bỏ phái đoàn Budapest khỏi các cuộc đàm phán nhạy cảm.

“Chúng tôi chỉ nói chuyện một cách hình thức, sau đó mới tách ra để thảo luận riêng về những kết quả có thể đạt được của hội nghị thượng đỉnh mà không có sự tham gia của Hung Gia Lợi”, ông nói.

Nhóm Bucharest gồm chín quốc gia, một câu lạc bộ các nước nằm ở sườn phía Đông của liên minh quân sự, được tường trình đã cân nhắc việc loại Budapest khỏi nhóm vào năm sau do không đạt được thỏa thuận về việc hỗ trợ Ukraine.

Bộ trưởng phụ trách Âu Châu của Hung Gia Lợi, János Bóka, nói với POLITICO rằng những thông tin được đưa ra cuối tuần qua là “tin giả”, được dàn dựng như “một phản ứng tuyệt vọng trước việc đảng Fidesz của ông Orban đang giành được đà thắng lợi trong chiến dịch tranh cử. Nhưng người dân Hung Gia Lợi sẽ không bị lừa.”

Về phần mình, Szijjártó bác bỏ nội dung bài báo của Washington Post và cáo buộc giới truyền thông đưa ra “những thuyết âm mưu phi lý hơn bất cứ điều gì từng thấy trước đây”.

Một trong những nhà ngoại giao cho biết, có thể sẽ có thêm thông tin bị giữ lại do những cáo buộc mới. “Có lý do để Liên Hiệp Âu Châu cần phải phân loại thông tin và tài liệu,” nhà ngoại giao này nói. Mặc dù việc sử dụng thuật ngữ “mật” không phải là giải pháp thần kỳ, nhưng nó có thể “đóng vai trò như một biện pháp răn đe chống lại việc rò rỉ và chuyển giao thông tin nhạy cảm cho bên thứ ba. Nó cũng sẽ giúp quá trình điều tra diễn ra tự động hơn.”

Năm nhà ngoại giao cho biết họ không ngạc nhiên trước tin tức này, nhưng bất kỳ phản hồi chính thức nào cũng sẽ phụ thuộc vào việc ông Orbán có tái đắc cử vào tháng Tư hay không. Mặc dù đang tụt hậu so với ông Tisza của đảng Magyar trong các cuộc thăm dò, thủ tướng Hung Gia Lợi nói với POLITICO hôm thứ Sáu rằng ông “chắc chắn” có thể giành được một nhiệm kỳ nữa.

“Điều này làm suy yếu lòng tin, sự hợp tác và tính toàn vẹn của Liên minh Âu Châu”, một nhà ngoại giao khác nhận xét về những cáo buộc này. “Đây là một tình huống đáng tiếc. Nếu ông ấy vẫn tại vị sau cuộc bầu cử, tôi nghĩ Liên Hiệp Âu Châu cần tìm cách giải quyết vấn đề này theo một phương thức khác.”

Một người khác cảnh báo rằng bất kể Liên Hiệp Âu Châu và các nhà lãnh đạo của nó làm gì, Orbán cũng sẽ sử dụng nó để có lợi cho chiến dịch tranh cử của mình. “Tôi không nghĩ ai lại muốn làm bất cứ điều gì có thể đổ thêm dầu vào lửa trước ngày 12 tháng 4”, người này nói.

Bất chấp sự đồng thuận rộng rãi về mối đe dọa do Nga gây ra, một nhà ngoại giao thứ tư chỉ ra rằng nội dung các cuộc thảo luận giữa các nhà lãnh đạo và Ngoại trưởng thường xuyên được báo chí đưa tin và thường diễn ra một cách không bị hạn chế, có nghĩa là các nhà lãnh đạo không để điện thoại của họ bên ngoài để giảm thiểu nguy cơ bị giám sát. Nhưng hình ảnh một chính phủ Liên Hiệp Âu Châu hợp tác chặt chẽ với một quốc gia thù địch vẫn là một vấn đề chính trị nhạy cảm.

“Việc Ngoại trưởng Hung Gia Lợi, một người bạn thân thiết của Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, báo cáo cho phía Nga gần như từng phút một từ mọi cuộc họp của Liên Hiệp Âu Châu là hành vi phản quốc trắng trợn,” Magyar nói tại một cuộc mít tinh vận động tranh cử cuối tuần qua. “Người đàn ông này không chỉ phản bội đất nước mình mà còn cả Âu Châu nữa.”

Những cáo buộc này xuất hiện khi những người ủng hộ nước ngoài của ông Orbán đang chuẩn bị đến Budapest để giúp ông vận động tranh cử trong giai đoạn cuối cùng của cuộc bầu cử. Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki — một đối thủ chính trị của ông Tusk — sẽ tham dự các sự kiện vào thứ Hai, trong khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sẽ bay đến trước cuộc bỏ phiếu vào tháng tới.

Tại Hội đồng Âu Châu hôm thứ Sáu, ông Orbán đã từ chối ký duyệt khoản vay 90 tỷ euro rất cần thiết cho Ukraine, gây ra phản ứng dữ dội từ các nhà lãnh đạo khác.

“Sẽ không có gì đáng ngạc nhiên nếu điều này được chứng minh là đúng,” một nhà ngoại giao thứ năm của Liên Hiệp Âu Châu nhận xét về những cáo buộc này. “Hung Gia Lợi từ lâu đã là đồng minh của [Tổng thống Nga Vladimir] Putin trong Liên Hiệp Âu Châu và tiếp tục phá hoại an ninh Âu Châu. Việc phong tỏa 90 tỷ euro chỉ đơn giản là ví dụ mới nhất về mô hình đó.”

[Politico: EU cuts Hungary out of sensitive talks over leaking-to-Russia fears, diplomats say]

4. Tàu ngầm hạt nhân của Anh cập cảng Biển Ả Rập

Theo một tờ của Anh, tàu ngầm hạt nhân HMS Anson của Anh đã đến Biển Ả Rập, trong bối cảnh Mỹ đe dọa leo thang các hoạt động quân sự chống lại Iran.

Theo tờ Daily Mail, tàu ngầm này đã rời thành phố Perth của Úc vào ngày 6 tháng 3 và được tường trình đang tiến vào khu vực phía bắc Biển Ả Rập, một khu vực gần eo biển Hormuz.

Theo báo cáo, tàu HMS Anson được trang bị hỏa tiễn tấn công mặt đất Tomahawk Block IV với tầm bắn 1.600 km và ngư lôi hạng nặng Spearfish.

Việc con tàu này đến khu vực Trung Đông cũng diễn ra khi Thủ tướng Anh Keir Starmer đồng ý cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh để tiến hành các cuộc tấn công vào các mục tiêu của Iran.

[Al Jazeera English: Nuclear-powered British submarine arrives in Arabian Sea: Report]

5. Bất ổn tại Nhật Bản sau khi Tổng thống Trump viện dẫn Trân Châu Cảng để biện minh cho cuộc chiến chống Iran

Đã có sự bối rối, hoang mang và bất ổn tại Nhật Bản sau khi Tổng thống Donald Trump sử dụng vụ tấn công Trân Châu Cảng trong Thế chiến II để biện minh cho việc giữ bí mật trước khi phát động chiến tranh chống Iran.

Trong cuộc họp báo với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Sáu, một phóng viên đã hỏi Tổng thống Trump tại sao ông không thông báo trước cho các đồng minh ở Âu Châu và Á Châu về cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

Tổng thống Trump đã viện dẫn Trân Châu Cảng để bảo vệ quyết định của mình, nói rằng: “Ai hiểu rõ về yếu tố bất ngờ hơn Nhật Bản? Tại sao các bạn không nói với tôi về Trân Châu Cảng, OK?”

Sau những phát ngôn này, phản ứng trên mạng xã hội rất đa dạng, từ những cáo buộc về sự thiếu hiểu biết và thô lỗ của tổng thống Mỹ đến những tuyên bố rằng ông không coi Nhật Bản là một đối tác bình đẳng. Đã có những lời kêu gọi Nhật Bản phản đối những bình luận của Tổng thống Trump.

Tsuneo Watanabe, một nghiên cứu viên cao cấp tại Quỹ Hòa bình Sasakawa, cho biết trong một bài bình luận trên tờ Nikkei hôm thứ Bảy rằng những phát ngôn này cho thấy Tổng thống Trump “không bị ràng buộc bởi lý lẽ thường tình của người Mỹ”.

“Tôi có cảm giác rằng bình luận đó nhằm mục đích lôi kéo phóng viên Nhật Bản [người đặt câu hỏi] hoặc bà Takaichi vào thế đồng lõa để biện minh cho ‘cuộc tấn công lén lút’ của ông ta vào Iran trong các cuộc đàm phán ngoại giao mà không thông báo cho các nước đồng minh,” Watanabe viết.

Cũng có cảm giác rằng tồn tại một sự hiểu ngầm giữa các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ và Nhật Bản về việc cần phải thận trọng trong vấn đề này.

Cả hai bên đều cần nhau, Washington dựa vào Nhật Bản để duy trì một quân số lên đến 50.000 binh sĩ Mỹ và một loạt vũ khí công nghệ cao mạnh mẽ, còn Nhật Bản dựa vào chiếc ô hạt nhân của Mỹ để răn đe các nước láng giềng thù địch, có vũ khí hạt nhân.

Hiến pháp Nhật Bản sau Thế chiến II cấm sử dụng vũ lực ngoại trừ trường hợp tự vệ, nhưng bà Takaichi và các quan chức khác hiện đang tìm cách mở rộng vai trò của quân đội.

Bà Takaichi, một người bảo thủ cứng rắn, đã được một số người ca ngợi vì không phản ứng trước những bình luận của Tổng thống Trump, chỉ liếc mắt và nhìn các bộ trưởng ngồi gần đó mà bỏ qua. Mục tiêu của chuyến thăm thượng đỉnh của bà là nhằm thắt chặt quan hệ với đồng minh quan trọng nhất của mình, và bà đã đến ngay sau khi Tổng thống Trump gợi ý rằng Nhật Bản nằm trong số các quốc gia không nhanh chóng hưởng ứng lời kêu gọi của ông về việc giúp bảo vệ eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, một số người lại chỉ trích bà Takaichi vì đã không lên tiếng.

Hitoshi Tanaka, một cựu nhà ngoại giao và cố vấn đặc biệt tại viện nghiên cứu Nhật Bản, đã nói rằng ông cảm thấy xấu hổ khi thấy bà Takaichi nịnh bợ Tổng thống Trump.

“Với tư cách là lãnh đạo quốc gia, họ bình đẳng… Xây dựng mối quan hệ bình đẳng không phải là nịnh bợ,” ông nói. “Chỉ làm những gì làm hài lòng Tổng thống Trump và gọi đó là thành công nếu bạn không bị tổn hại thì quá đáng buồn.”

Ban đầu, mạng xã hội đổ lỗi một phần cho phóng viên Nhật Bản, người đã đặt câu hỏi dẫn đến bình luận về Trân Châu Cảng của Tổng thống Trump.

Phóng viên Morio Chijiiwa của đài truyền hình TV Asahi sau đó cho biết trên một chương trình trò chuyện rằng ông đã đặt câu hỏi để thể hiện cảm xúc của người Nhật Bản, những người không hài lòng về cuộc tấn công đơn phương của Tổng thống Trump vào Iran, và bởi vì các quốc gia khác, bao gồm cả Nhật Bản, hiện đang được yêu cầu giúp đỡ sau khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc chiến.

“Đó là lý do tại sao tôi đặt câu hỏi. Ý tôi là, ‘Tại sao ông không nói cho chúng tôi biết, tại sao ông lại làm phiền chúng tôi?’”, ông nói.

“Rồi Tổng thống Trump đáp trả bằng vụ tấn công Trân Châu Cảng… Tôi thấy việc ông ấy chuyển chủ đề như vậy vô cùng khó xử.”

[Al Jazeera English: Unease in Japan after Trump cites Pearl Harbor to defend Iran war]

6. Thứ trưởng Ngoại giao Cuba cho biết quân đội Cuba đã ‘chuẩn bị’ cho khả năng Mỹ gây hấn.

Thứ trưởng Ngoại giao Cuba đã đưa ra lời cảnh báo thẳng thừng với Mỹ hôm Chúa Nhật: Quân đội nước này “đã sẵn sàng” cho bất kỳ hành động gây hấn nào của Mỹ khi chính quyền Tổng thống Trump tiếp tục thúc đẩy thay đổi chế độ ở nước này.

Carlos Fernández de Cossío cho biết ông không hiểu tại sao Mỹ lại tấn công hòn đảo này — nhưng nói thêm, “quân đội của chúng tôi luôn sẵn sàng. Và trên thực tế, những ngày này chúng tôi đang chuẩn bị cho khả năng bị tấn công quân sự.”

“Đất nước chúng ta từ lâu đã sẵn sàng huy động toàn bộ lực lượng cho các hành động quân sự,” Cossío nói trên chương trình “Gặp gỡ báo chí”. “Chúng ta thực sự luôn coi đó là điều xa vời. Chúng ta không tin đó là điều có thể xảy ra. Nhưng sẽ thật ngây thơ nếu chúng ta không chuẩn bị.”

Lời cảnh báo của Cossío được đưa ra vài ngày sau khi Tổng thống Trump nói về việc “ tiếp quản “ Cuba.

“Tôi tin rằng mình sẽ có vinh dự – có vinh dự được tiếp quản Cuba. Đó sẽ là một vinh dự lớn,” Tổng thống Trump nói với các phóng viên. “Ý tôi là, dù tôi giải phóng nó hay chiếm lấy nó. Tôi nghĩ tôi có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với nó, các bạn muốn biết sự thật không?”

Các tổng thống Mỹ đã hy vọng được chứng kiến một chính phủ mới ở Cuba kể từ khi Fidel Castro lên nắm quyền vào năm 1959. Tuy nhiên, ông Cossío cho biết hôm Chúa Nhật rằng việc thay đổi chế độ là “hoàn toàn” không thể xảy ra.

Ông nói: “Cuba là một quốc gia có chủ quyền và có quyền được là một quốc gia có chủ quyền cũng như có quyền tự quyết. Cuba sẽ không chấp nhận trở thành một quốc gia chư hầu hay một quốc gia phụ thuộc vào bất kỳ quốc gia nào khác hoặc bất kỳ siêu cường nào khác.”

Nền kinh tế Cuba đã suy giảm nghiêm trọng kể từ khi chính quyền Tổng thống Trump bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro vào tháng Giêng. Mỹ đã cắt nguồn cung dầu cho Venezuela, vốn rất quan trọng để duy trì nền kinh tế của hòn đảo, và hệ thống giao thông, y tế và giáo dục của quốc gia này cũng đang chịu áp lực lớn.

Tuy nhiên, ông Cossío cho rằng lệnh phong tỏa dầu mỏ của Mỹ là “rất nghiêm trọng”, đồng thời cáo buộc Hoa Kỳ đe dọa các quốc gia khác “bằng các biện pháp cưỡng chế” nhằm ngăn chặn việc nhập khẩu nhiên liệu vào hòn đảo này.

Ông Cossío nói: “Chúng tôi hy vọng nhiên liệu sẽ đến được Cuba bằng cách này hay cách khác và lệnh cấm vận mà Hoa Kỳ áp đặt sẽ không kéo dài và không thể duy trì mãi mãi”.

Mặc dù Mỹ và Havana hiện đang thảo luận, do Ngoại trưởng Marco Rubio, con trai của những người nhập cư Cuba, dẫn đầu, Cossío cho biết các cuộc thảo luận đó không bao gồm việc thay đổi chế độ — hoặc việc thả các tù nhân chính trị.

Ông Cossío cho biết: “Chúng tôi đang đối thoại với Hoa Kỳ để thảo luận về các vấn đề song phương. Chúng tôi không bàn về vấn đề tù nhân ở Hoa Kỳ, và Hoa Kỳ hiện đang giữ kỷ lục về số lượng tù nhân cao nhất thế giới”.

Mặc dù Rubio tuần này khẳng định Cuba sẽ sụp đổ “một cách tự nhiên” và các nhà lãnh đạo Havana “không biết cách khắc phục” tình hình, Cossío vẫn khẳng định đất nước ông không trong tình trạng sụp đổ.

“Từ ‘tự mình’ có nghĩa là gì khi nó bị Hoa Kỳ ép buộc? Đó là một tuyên bố rất kỳ lạ,” ông nói. “Tại sao chính phủ Mỹ lại cần phải huy động nhiều nguồn lực, nhiều vốn chính trị, nhiều nguồn nhân lực đến vậy để cố gắng phá hủy nền kinh tế của một quốc gia khác? Rõ ràng, điều đó ngụ ý rằng quốc gia đó không có đặc điểm để tự sụp đổ.”

[Politico: Cuban military is ‘prepared’ for potential US aggression, deputy foreign minister says]

7. Nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa của mình, điều gì sẽ xảy ra với người dân Iran bình thường?

Theo Đài truyền hình quốc gia Iran, điều đó thực sự phụ thuộc vào mức độ “phá hủy” mà Tổng thống Trump đã đe dọa sẽ gây ra đối với các cơ sở điện lực đó.

Iran là một quốc gia rộng lớn, gần 2 triệu km vuông, với hàng ngàn nhà máy điện lớn nhỏ trải khắp cả nước. Chắc chắn sẽ có thiệt hại, nhưng mức độ thiệt hại phụ thuộc vào quy mô của chiến dịch mà Tổng thống Trump đã đe dọa.

Theo các nhà lãnh đạo Iran, nước này đang chuẩn bị cho điều đó.

Họ biết nỗi đau mà nó sẽ gây ra cho đất nước. Họ đã chuẩn bị cho điều này từ lâu. Và một số điều đó đã xảy ra. Đảo Qeshm đã bị ảnh hưởng cách đây chưa đầy hai tuần, và nhà máy khử muối ở đó đã bị thiệt hại. Khoảng 30 thị trấn đã không có nước uống trong một thời gian, sau đó nhà máy đã được sửa chữa.

Vì vậy, người Iran biết điều này sẽ gây đau đớn, nhưng họ cũng đang nói về việc trả đũa tương xứng. Và họ đang đe dọa toàn bộ khu vực; họ gọi đó là các cơ sở liên quan đến Mỹ, các nhà máy khử muối nước, các viện nghiên cứu công nghệ, v.v.

Và họ đang đặt cược vào khả năng rằng lời cảnh báo về việc gây ra mức độ đau thương tương tự trong khu vực sẽ khiến người Mỹ phải suy nghĩ lại trước khi thực hiện lời đe dọa này.

[Al Jazeera English: If Trump carries out his threat, what happens to common Iranians?]

8. Tehran tấn công gần trung tâm hạt nhân của Israel trong bối cảnh Tổng thống Trump đe dọa tấn công các nhà máy điện hạt nhân của Iran.

Hỏa tiễn của Iran đã bắn trúng hai thị trấn ở miền nam Israel gần một cơ sở hạt nhân, điều mà Tehran cho là hành động trả đũa các cuộc tấn công của Israel vào địa điểm hạt nhân Natanz của Iran.

Theo Bộ Y tế Israel, hơn 160 người bị thương trong các cuộc tấn công nhằm vào các thị trấn Dimona và Arad gần Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Negev của Israel.

Vụ tấn công diễn ra khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo rằng Hoa Kỳ sẽ “phá hủy” các nhà máy năng lượng ở Iran nếu chính phủ Tehran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz, cho nước này thời hạn 48 giờ để tuân thủ. Tehran đáp trả bằng cách cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào vào các cơ sở năng lượng của họ sẽ dẫn đến các cuộc tấn công trả đũa vào các cơ sở năng lượng và cơ sở hạ tầng của Mỹ và Israel.

Đài truyền hình nhà nước Iran cho biết các cuộc tấn công của Tehran hôm thứ Bảy là để đáp trả vụ tấn công vào cơ sở hạt nhân Natanz của Iran hồi đầu ngày, theo BBC đưa tin.

Mohammad Bagher Ghalibaf, chủ tịch quốc hội Iran, cho biết việc hỏa tiễn đạn đạo vượt qua hệ thống phòng thủ của Israel và tấn công gần khu vực nghiên cứu hạt nhân dường như báo hiệu “một giai đoạn mới” trong cuộc chiến.

“Nếu Israel không thể đánh chặn hỏa tiễn ở khu vực Dimona được bảo vệ nghiêm ngặt, về mặt tác chiến, đó là dấu hiệu cho thấy cuộc xung đột đang bước vào một giai đoạn mới”, ông đăng tải trên mạng xã hội X. “Bầu trời Israel đang không được bảo vệ”.

Ông nói thêm rằng “đã đến lúc thực hiện các kế hoạch đã được chuẩn bị trước tiếp theo”, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Phát ngôn nhân quân đội Israel, Effie Defrin, cho biết các cuộc tấn công này không phải là mối đe dọa mới. Ông nói: “Hệ thống phòng không đã hoạt động nhưng không đánh chặn được hỏa tiễn. Chúng tôi sẽ điều tra vụ việc và rút kinh nghiệm từ đó”.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cho biết họ đã biết về các cuộc tấn công gần trung tâm nghiên cứu hạt nhân và chưa nhận được bất kỳ dấu hiệu nào về thiệt hại đối với cơ sở này, cũng như không có thông tin nào từ các quốc gia trong khu vực cho thấy mức độ phóng xạ bất thường đã được phát hiện.

Ngoài ra, Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF cho biết họ đã phát động các cuộc tấn công mới vào miền nam Li Băng nhằm vào nhóm phiến quân Hezbollah. Li Băng bị cuốn vào cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran khi Hezbollah do Iran hậu thuẫn bắn hỏa tiễn vào Israel và Israel đáp trả bằng các cuộc không kích và sau đó điều quân bộ binh đến.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã có cuộc điện đàm sáng Chúa Nhật với Kaja Kallas, nhà lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, để thảo luận về những diễn biến ở Trung Đông.

[Politico: Tehran strikes near Israeli nuclear center as Trump threatens attacks on Iranian power plants]

9. FICO ủng hộ Orban, cân nhắc việc cùng Hung Gia Lợi ngăn chặn khoản vay 90 tỷ euro của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico cho biết Slovakia có thể xem xét việc ngăn chặn khoản vay 90 tỷ euro của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine trong tương lai, đồng thời bảo vệ lập trường phản đối biện pháp này của Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orban.

Khoản vay hỗ trợ Ukraine, được phê duyệt sơ bộ vào tháng 12 năm 2025, đáp ứng hai phần ba nhu cầu của Ukraine trong giai đoạn 2026-2027, và dành 30 tỷ euro (36 tỷ đô la) cho hỗ trợ ngân sách và 60 tỷ euro (71 tỷ đô la) cho nhu cầu quân sự.

Vụ tranh chấp này diễn ra trong bối cảnh Hung Gia Lợi và Slovakia cáo buộc Kyiv chậm trễ trong việc sửa chữa đường ống dẫn dầu Druzhba, sau khi đường ống này bị hư hại vào cuối tháng Giêng do một cuộc tấn công của Nga ở miền Tây Ukraine.

Đường ống dẫn dầu Druzhba, một trong những mạng lưới dầu khí lớn nhất thế giới với công suất khoảng hai triệu thùng mỗi ngày, vẫn là tuyến đường cung cấp quan trọng cho Hung Gia Lợi và Slovakia - hai quốc gia Liên Hiệp Âu Châu duy nhất vẫn nhập khẩu dầu thô của Nga thông qua hệ thống này.

Trong một cuộc phỏng vấn được truyền thông Slovakia trích dẫn, Fico lập luận rằng việc ngăn chặn nguồn cung dầu của Nga thông qua đường ống Druzhba là có động cơ chính trị và gây hại cho an ninh năng lượng của Âu Châu.

“Viktor Orban là người theo đường lối chính trị cánh hữu,” Fico nói. “Tổng thống Zelenskiy không thể lãnh đạo Liên minh Âu Châu.”

Fico cho biết có thể xảy ra trường hợp Slovakia cùng với Hung Gia Lợi ngăn chặn khoản vay này, mặc dù ông không nêu rõ điều kiện nào sẽ dẫn đến động thái đó.

Ông cũng khẳng định rằng dầu mỏ của Nga sẽ “tăng cường an ninh năng lượng” cho lục địa Âu Châu.

Thủ tướng Slovakia sau đó đã giải thích lý do tại sao ông từ chối đến Ukraine để gặp Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, nói rằng ông không phải là “người có ý định tự sát”.

Do không có đường bờ biển và chung biên giới với Ukraine, hai quốc gia này từ lâu đã phụ thuộc vào dầu khí của Nga.

[Politico: Fico backs Orban, considers joining Hungary in blocking 90 billion EU loan for Ukraine]

10. Ông Araghchi của Iran có cuộc điện đàm với người đồng cấp Oman.

Theo hãng thông tấn IRNA, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Oman, Badr Albusaidi, để thảo luận về những diễn biến mới nhất trong cuộc chiến Mỹ-Israel.

Ông Araghchi đã giải thích quan điểm của Iran về những diễn biến mới nhất trong khu vực, trong khi ông Albusaidi gửi lời chúc mừng nhân dịp lễ Eid al-Fitr và năm mới của người Ba Tư, Newroz.

Hãng thông tấn IRNA đưa tin: “Hai Ngoại trưởng kết luận bằng việc nhấn mạnh sự tiếp tục tham khảo ý kiến giữa các bên.”

Oman đóng vai trò quan trọng trong việc làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran trước chiến tranh và đã báo cáo những tiến triển đáng kể trước khi các cuộc tấn công bắt đầu.

Ông Araghchi cũng cho biết các tàu nước ngoài vẫn có thể đi qua eo biển Hormuz với sự phối hợp từ chính phủ Iran về các biện pháp an ninh và an toàn.

Ông nói thêm rằng Iran sẵn sàng hợp tác với các quốc gia khác để cải thiện an toàn hàng hải và bảo vệ các thủy thủ. Đổi lại các quốc gia phải tôn trọng “toàn vẹn lãnh thổ và các quyền của Iran”.

Ông cho biết eo biển Hormuz chỉ bị đóng cửa đối với “kẻ thù” của Iran, đồng thời nói thêm rằng cuộc chiến giữa Mỹ và Israel là “nguyên nhân gốc rễ của tình hình hiện tại” ở vùng Vịnh và eo biển Hormuz.

Trong khi đó, Phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết thật vô ích khi mong đợi Iran kiềm chế trong khi nước này liên tục bị oanh tạc bằng các cuộc không kích chết người.

Ông Baghaei nói rằng những “kẻ gây hấn” đã khởi xướng cuộc tấn công phải dừng lại trước khi nhận được bất kỳ phản hồi nào từ Tehran.

Trước đó, quân đội Iran tuyên bố sẽ tấn công vào các cơ sở năng lượng của Mỹ và Israel trong khu vực nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa tấn công các nhà máy điện của Iran vì việc phong tỏa eo biển Hormuz.

Ông cũng thông báo rằng một trong hai công dân Nhật Bản bị giam giữ tại Iran đã được thả và sẽ sớm trở về nước. Người này đã bị giam giữ từ năm ngoái và được thả vào thứ Tư.

Ông cho biết thêm, một công dân Nhật Bản khác bị bắt giữ hồi đầu năm nay vẫn đang bị giam giữ.

Ông không nêu danh tính của bất kỳ ai trong số những người được thả và cho biết công dân Nhật Bản được trả tự do đã bị giam giữ vào năm 2025. Ông nói rằng việc thả người diễn ra sau cuộc hội đàm của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi với Ngoại trưởng Nhật Bản, người nói rằng vẫn đang “nỗ lực để sớm được trả tự do” cho người bị giam giữ còn lại.

[Al Jazeera English: Iran’s Araghchi holds phone call with Omani counterpart]

11. Tình trạng mất mạng internet ở Nga đã lan đến St. Petersburg, theo lời người dân địa phương.

Theo các trang theo dõi dịch vụ trực tuyến và báo cáo từ người dân địa phương, tình trạng gián đoạn mạng internet di động đã gia tăng tại thành phố St. Petersburg của Nga vào ngày 22 tháng 3.

Các báo cáo này xuất hiện một tuần sau khi Mạc Tư Khoa áp dụng các biện pháp hạn chế truy cập internet di động trên quy mô lớn vào ngày 13 tháng 3, khi Điện Cẩm Linh thực thi hệ thống “danh sách trắng” mới, chỉ cho phép truy cập vào các mạng xã hội, phương tiện truyền thông và trang web chính thức của nhà nước ủng hộ chính phủ.

Trang web Downdetector, chuyên theo dõi sự gián đoạn dịch vụ internet trên toàn thế giới, đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể số lượng báo cáo về sự việc mất mạng tại St. Petersburg - thành phố lớn thứ hai của Nga - vào ngày 22 tháng 3.

Cư dân cho biết tại một số khu vực, chủ yếu tập trung ở trung tâm thành phố, người dùng chỉ có thể truy cập các trang web nằm trong “danh sách trắng”. Cư dân cũng nói rằng không có cảnh báo trên không nào báo hiệu mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa.

Nga đã viện dẫn các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine là lý do chính thức cho việc cắt mạng internet đang diễn ra. Chiến dịch kiểm duyệt trực tuyến của Điện Cẩm Linh đã tăng cường trong những tuần gần đây, với việc mất mạng được báo cáo ở nhiều khu vực trên cả nước.

Hệ thống danh sách trắng hiện đã hoạt động hoàn toàn sau những báo cáo về sự việc ban đầu. Đây là bước đi mới nhất trong nỗ lực của Nga nhằm kiểm soát thông tin liên lạc kỹ thuật số và thay thế các nền tảng phương Tây bằng các nền tảng do nhà nước tài trợ.

Tháng 6 năm 2025, Putin đã ký một đạo luật thành lập nền tảng kỹ thuật số quốc gia tập trung vào ứng dụng nhắn tin Max do nhà nước phát triển. Các nhóm nhân quyền đã cảnh báo rằng nền tảng này có thể cho phép giám sát hàng loạt.

Vào cuối mùa hè năm đó, cơ quan quản lý viễn thông Nga, Roskomnadzor, đã chặn các cuộc gọi thoại trên Telegram và WhatsApp, với lý do lo ngại về việc tuyển mộ người để thực hiện hành vi phá hoại.

Đến cuối năm 2025, Nga đã trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về số lần gián đoạn internet. Tổng thời gian gián đoạn lên tới 37.166 giờ, ảnh hưởng đến khoảng 146 triệu người.

[Kyiv Independent: Russia's internet blackouts spread to St. Petersburg, residents say]

12. Các mối đe dọa nhằm vào lĩnh vực năng lượng của Iran làm tăng nguy cơ leo thang xung đột trên quy mô lớn.

Một nhà phân tích khu vực cho rằng các mối đe dọa nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran có thể dẫn đến leo thang kinh tế và môi trường trên quy mô lớn.

Zeidon Alkinani thuộc Viện Quan điểm Ả Rập cho biết đã có những ý kiến cho rằng Mỹ có thể tấn công các nhà máy điện của Iran nếu eo biển Hormuz bị gián đoạn.

“Nếu một cuộc tấn công như vậy được thực hiện, chúng ta sẽ phải đối mặt với hai cấp độ leo thang,” ông nói. Một là về kinh tế và năng lượng, và cấp độ thứ hai là về sinh thái, ông nói thêm.

Ông Alkinani cho biết tác động sẽ được cảm nhận cả trong nước đối với nền kinh tế Mỹ và trên toàn cầu.

Ông cũng chỉ ra điều mà ông mô tả là sự thay đổi trong chiến thuật quân sự của cả hai bên. Ông nói, vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột, dường như có những mục tiêu rõ ràng hơn và phạm vi nhiệm vụ hạn chế hơn.

Ông nói: “Hiện nay dường như phản ứng đang trở nên hỗn loạn hơn”, đồng thời cho biết thêm rằng các phản ứng gần đây của Iran bao gồm các cuộc tấn công ảnh hưởng đến các quốc gia vùng Vịnh, thay vì chỉ tập trung vào các mục tiêu của Israel hoặc Mỹ.

Ông mô tả tình hình ngày càng trở nên căng thẳng và có tính chất trả đũa, cho rằng các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu khí hoặc năng lượng có thể dẫn đến leo thang hơn nữa.

[CNN: Threats to target Iran’s energy sector raise risk of wider escalation]