Ba Hồng Y Công Giáo nổi tiếng của Mỹ đã đưa ra một tuyên bố mạnh mẽ, so sánh chính sách đối ngoại của chính quyền Tổng thống Trump với các nguyên tắc đạo đức mà Giáo hoàng Lêô XIV đã nêu ra trong bài phát biểu trước đoàn ngoại giao Vatican hồi đầu tháng này.

Các Hồng Y Blase Cupich của Chicago, Robert McElroy của Washington và Joseph Tobin của Newark, New Jersey, cho rằng nếu thiếu tầm nhìn đạo đức, các cuộc tranh luận về chính sách đối ngoại hiện nay sẽ trở nên “sa lầy trong sự phân cực, bè phái và lợi ích kinh tế và xã hội hẹp hòi”.

Tuyên bố, có tiêu đề “Định hình tầm nhìn đạo đức cho chính sách đối ngoại của Mỹ”, trực tiếp đề cập đến các sự kiện gần đây ở Venezuela, Ukraine và Greenland.

Tuyên bố này đánh dấu một sự can thiệp lớn khác của giới lãnh đạo Công Giáo Hoa Kỳ nhằm phản đối các chính sách của chính quyền Tổng thống Trump, sau lời lên án hồi tháng 11 về việc trục xuất hàng loạt.

Những lời của các vị Hồng Y mang ý nghĩa đặc biệt vì chúng được trích dẫn từ lời chỉ trích mạnh mẽ nhất của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV về các cuộc xâm lược quân sự của Mỹ và Nga vào các quốc gia có chủ quyền, được đưa ra trong bài phát biểu thường niên về chính sách đối ngoại trước các đại sứ cạnh Tòa Thánh. Vị giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Mỹ trong lịch sử đã lên án việc các quốc gia sử dụng vũ lực để khẳng định quyền thống trị trên toàn thế giới, “phá hoại hoàn toàn” hòa bình và trật tự pháp luật quốc tế sau Thế chiến II.

Với ba Hồng Y đại diện cho các giáo phận phục vụ khoảng 3,9 triệu tín hữu Công Giáo tại các khu vực đô thị lớn, tiếng nói chung của các ngài có thể ảnh hưởng đến cử tri và các nhà hoạch định chính sách Công Giáo khi các cuộc tranh luận về can thiệp quân sự và viện trợ quốc tế vẫn tiếp diễn.

Các Hồng Y lập luận rằng năm nay Hoa Kỳ đã bước vào “cuộc tranh luận sâu sắc và gay gắt nhất về nền tảng đạo đức cho các hành động của Mỹ trên thế giới kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc”. Tuyên bố của các ngài cảnh báo rằng “các mối đe dọa leo thang và xung đột vũ trang có nguy cơ phá hủy quan hệ quốc tế và đẩy thế giới vào cảnh đau khổ khôn lường”.

Dựa nhiều vào bài phát biểu ngày 9 Tháng Giêng của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, bài phát biểu đã phá vỡ nghi thức ngoại giao của Vatican khi được trình bày chủ yếu bằng tiếng Anh, các Hồng Y nhấn mạnh mối quan ngại của Đức Giáo Hoàng rằng “một nền ngoại giao thúc đẩy đối thoại và tìm kiếm sự đồng thuận giữa tất cả các bên đang bị thay thế bởi một nền ngoại giao dựa trên vũ lực”. Đức Giáo Hoàng đã tuyên bố rằng “chiến tranh đang trở lại thịnh hành và lòng nhiệt thành chiến tranh đang lan rộng” và nguyên tắc cấm các quốc gia sử dụng vũ lực để xâm phạm biên giới “đã bị phá hoại hoàn toàn”.

Tuyên bố này đề cập đến nhiều lĩnh vực chính sách, bao gồm chiến dịch quân sự của Mỹ lật đổ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro, căng thẳng đang diễn ra ở Ukraine, các mối đe dọa liên quan đến Greenland và việc cắt giảm ngân sách cho Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ, gọi tắt là USAID. Các Hồng Y lên án phong trào của các quốc gia giàu có “giảm hoặc loại bỏ đóng góp của họ cho các chương trình viện trợ nhân đạo nước ngoài”.

“Chúng tôi lên án chiến tranh như một công cụ phục vụ lợi ích quốc gia hẹp hòi và tuyên bố rằng hành động quân sự chỉ nên được xem là biện pháp cuối cùng trong những tình huống cực đoan, chứ không phải là một công cụ thông thường trong chính sách quốc gia”, các Hồng Y viết. Họ kêu gọi một chính sách đối ngoại “tôn trọng và thúc đẩy quyền sống của con người, tự do tôn giáo và nâng cao phẩm giá con người trên toàn thế giới, đặc biệt là thông qua viện trợ kinh tế”.

Trong khi đó, Tổng thống Trump tuyên bố rằng việc bắt giữ Maduro được thực hiện hợp pháp và Mỹ cần kiểm soát Greenland, một khu vực bán tự trị của Đan Mạch, đồng minh NATO, vì mục đích an ninh quốc gia.

Tuyên bố này cũng nhắc lại giáo lý Công Giáo về phá thai và an tử, đồng thời đề cập đến các vấn đề về tự do tôn giáo. Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ đã được tham khảo ý kiến về tuyên bố này, và chủ tịch của hội đồng, Đức Tổng Giám Mục Paul Coakley, ủng hộ việc nhấn mạnh vào giáo huấn của Đức Giáo Hoàng Lêô, theo phát ngôn viên Chieko Noguchi nói với hãng tin AP.

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ toàn văn tuyên bố của các Hồng Y qua phần trình bày của Thụy Khanh

Định hình tầm nhìn đạo đức cho chính sách đối ngoại của Mỹ

“Năm 2026, Hoa Kỳ bước vào cuộc tranh luận sâu sắc và gay gắt nhất về nền tảng đạo đức cho các hành động của Mỹ trên thế giới kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Các sự kiện ở Venezuela, Ukraine và Greenland đã đặt ra những câu hỏi cơ bản về việc sử dụng lực lượng quân sự và ý nghĩa của hòa bình. Chủ quyền của các quốc gia liên quan đến quyền tự quyết dường như quá mong manh trong một thế giới ngày càng nhiều xung đột. Việc cân bằng lợi ích quốc gia với lợi ích chung đang được đặt trong bối cảnh phân cực rõ rệt. Vai trò đạo đức của đất nước chúng ta trong việc đối phó với cái ác trên khắp thế giới, duy trì quyền sống và phẩm giá con người, và hỗ trợ tự do tôn giáo đều đang được xem xét. Và việc xây dựng một nền hòa bình công bằng và bền vững, là điều vô cùng quan trọng đối với hạnh phúc của nhân loại hiện nay và trong tương lai, đang bị thu hẹp lại thành những phạm trù đảng phái khuyến khích sự phân cực và các chính sách phá hoại.”

Vì tất cả những lý do trên, sự đóng góp của Đức Giáo Hoàng Lêô trong việc vạch ra một nền tảng đạo đức thực sự cho quan hệ quốc tế cho ngoại giao đoàn cạnh Tòa Thánh trong tháng này đã cung cấp cho chúng ta một la bàn đạo đức bền vững để thiết lập con đường cho chính sách đối ngoại của Mỹ trong những năm tới. Ngài tuyên bố:

Trong thời đại chúng ta, sự yếu kém của chủ nghĩa đa phương là một mối lo ngại đặc biệt ở cấp độ quốc tế. Một nền ngoại giao thúc đẩy đối thoại và tìm kiếm sự đồng thuận giữa tất cả các bên đang bị thay thế bởi một nền ngoại giao dựa trên vũ lực, bởi các cá nhân hoặc các nhóm đồng minh. Chiến tranh đang trở lại thịnh hành và lòng nhiệt thành chiến tranh đang lan rộng. Nguyên tắc được thiết lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai, cấm các quốc gia sử dụng vũ lực để xâm phạm biên giới của các quốc gia khác, đã bị phá vỡ hoàn toàn. Hòa bình không còn được tìm kiếm như một món quà và điều tốt đẹp đáng mong muốn tự thân, hay trong việc theo đuổi “thiết lập một vũ trụ có trật tự theo ý muốn của Chúa với một hình thức công lý hoàn hảo hơn giữa nam giới và nữ giới”. Thay vào đó, hòa bình được tìm kiếm thông qua vũ khí như một điều kiện để khẳng định quyền thống trị của mình.

Đức Giáo Hoàng Lêô cũng nhắc lại giáo lý Công Giáo rằng “bảo vệ quyền sống là nền tảng không thể thiếu cho mọi quyền con người khác” và rằng phá thai và an tử là sự hủy hoại quyền đó. Ngài chỉ ra sự cần thiết của viện trợ quốc tế để bảo vệ những yếu tố cốt lõi nhất của phẩm giá con người, vốn đang bị tấn công do phong trào của các quốc gia giàu có nhằm giảm hoặc loại bỏ đóng góp của họ cho các chương trình viện trợ nhân đạo nước ngoài. Cuối cùng, Đức Thánh Cha chỉ ra sự gia tăng các vi phạm lương tâm và tự do tôn giáo nhân danh sự thuần khiết về tư tưởng hoặc tôn giáo, điều đang bóp nghẹt chính tự do.

Với tư cách là các mục tử và công dân, chúng tôi hoan nghênh tầm nhìn này về việc thiết lập một chính sách đối ngoại thực sự có đạo đức cho quốc gia chúng ta. Chúng tôi tìm cách xây dựng một nền hòa bình công bằng và lâu dài, nền hòa bình mà Chúa Giêsu đã rao giảng trong Phúc Âm. Chúng tôi từ bỏ chiến tranh như một công cụ phục vụ lợi ích quốc gia hẹp hòi và tuyên bố rằng hành động quân sự chỉ nên được xem là biện pháp cuối cùng trong những tình huống cực đoan, chứ không phải là một công cụ thông thường trong chính sách quốc gia. Chúng tôi tìm kiếm một chính sách đối ngoại tôn trọng và thúc đẩy quyền sống của con người, tự do tôn giáo và nâng cao phẩm giá con người trên toàn thế giới, đặc biệt là thông qua viện trợ kinh tế.

Cuộc tranh luận của quốc gia chúng ta về nền tảng đạo đức cho chính sách của Mỹ đang bị bao vây bởi sự phân cực, bè phái và lợi ích kinh tế, xã hội hẹp hòi. Đức Giáo Hoàng Lêô đã cho chúng ta lăng kính để nâng tầm cuộc tranh luận lên một mức cao hơn nhiều. Trong những tháng tới, chúng ta sẽ thuyết giảng, giảng dạy và vận động để hiện thực hóa tầm cao đó.”

Source:Newsweek