Tòa thánh đã đề xuất một lộ trình nhằm giải quyết tình trạng của Huynh Đoàn Thánh Piô X sau cuộc gặp giữa nhà lãnh đạo Bộ Giáo lý Đức tin và Bề trên Tổng quyền của Huynh Đoàn, sau khi có thông báo về việc tấn phong giám mục mà không có sự cho phép của Giáo hoàng.

Trong một tuyên bố được đưa ra vào ngày 12 tháng 2, Bộ này xác nhận rằng Hồng Y Víctor Manuel Fernández đã gặp Linh mục Davide Pagliarani tại trụ sở của Bộ ở Rôma “với sự chấp thuận của Đức Thánh Cha Lêô XIV”. Cuộc gặp được mô tả là “thân mật và chân thành” và tập trung vào các vấn đề được nêu ra trong thư từ mà Huynh Đoàn gửi đến từ năm 2017 đến năm 2019.

Theo thông cáo, các cuộc thảo luận đề cập đến “một số điểm do FSSPX nêu ra trong nhiều bức thư khác nhau”, bao gồm cả những bức thư “được gửi từ năm 2017 đến năm 2019, trong đó có vấn đề về ý chí thiêng liêng liên quan đến sự đa dạng tôn giáo”. Thông cáo cho biết, Đức Hồng Y Tổng Trưởng đã tìm cách làm rõ trực tiếp những vấn đề này trước khi đề xuất các bước tiếp theo.

Đức Hồng Y Fernández “đề xuất một lộ trình đối thoại thần học cụ thể, theo một phương pháp luận chính xác, về những vấn đề chưa được làm rõ đầy đủ”. Tuyên bố nêu rõ rằng đây không phải là một cuộc trao đổi quan điểm chung chung mà là một quy trình có cấu trúc nhằm xác định những điểm đồng thuận và khác biệt cụ thể.

Trong số các chủ đề được xác định để nghiên cứu sâu hơn có “sự phân biệt giữa hành động đức tin và ‘sự phục tùng tôn giáo về tâm trí và ý chí’”, cùng với “các mức độ tuân thủ khác nhau được yêu cầu bởi các văn bản khác nhau của Công đồng Vatican II và cách giải thích chúng”. Bộ cũng lưu ý rằng họ đã đề xuất “giải quyết một loạt các chủ đề được FSSPX liệt kê trong thư ngày 17 Tháng Giêng năm 2019”, báo hiệu rằng chương trình nghị sự sẽ xem xét các mối quan ngại được chính Huynh Đoàn đệ trình một cách chính thức.

Thông cáo tiếp tục nêu rõ mục đích của cuộc đối thoại này là “nhấn mạnh, trong các chủ đề đang được thảo luận, những yêu cầu tối thiểu để hiệp thông trọn vẹn với Giáo Hội Công Giáo”. Thông cáo cũng cho biết thêm rằng điều này sẽ giúp “phác thảo một quy chế giáo luật cho Huynh Đoàn, cùng với các khía cạnh khác cần nghiên cứu thêm”. Ngôn ngữ được sử dụng cho thấy việc làm rõ giáo lý đang được coi là nền tảng cần thiết cho bất kỳ giải pháp pháp lý nào trong tương lai.

Bộ Giáo Lý Đức Tin đã dành một phần đáng kể trong thông cáo cho vấn đề thụ phong giám mục. Bộ này tái khẳng định rằng “việc thụ phong giám mục mà không có sự ủy quyền của Giáo hoàng tối cao, người nắm giữ quyền lực thông thường, tối cao, phổ quát, trực tiếp và tức thời”, sẽ cấu thành “một sự đứt gãy quyết định trong sự hiệp thông Giáo hội (ly giáo), với những hậu quả nghiêm trọng đối với toàn thể Huynh Đoàn”.

Tuyên bố này cũng nhấn mạnh thêm bức thư tông đồ Ecclesia Dei năm 1988 của Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và bản giải thích năm 1996 của Hội đồng Giáo hoàng về Văn bản Pháp luật, khẳng định sự nghiêm chỉnh mà Tòa Thánh nhìn nhận đối với bất kỳ lễ tấn phong giám mục nào được thực hiện mà không có sự ủy quyền của Giáo hoàng. Tuyên bố nêu rõ rằng “khả năng tiến hành cuộc đối thoại này đòi hỏi Huynh Đoàn phải tạm dừng các lễ tấn phong giám mục đã được công bố”.

Thông cáo kết luận bằng việc nêu rõ các bước tiếp theo ngay lập tức: “Bề Trên Tổng Quyền của Huynh Đoàn Thánh Piô X sẽ trình đề xuất lên Hội đồng của mình và sẽ đưa ra phản hồi cho Bộ Giáo lý Đức tin”. Trong trường hợp “nhận được phản hồi tích cực”, thông cáo cho biết, “các bước, giai đoạn và thủ tục cần tuân theo sẽ được thiết lập bằng thỏa thuận chung”. Toàn thể Giáo hội được mời gọi đồng hành cùng tiến trình này, “đặc biệt là trong thời gian tới, bằng lời cầu nguyện với Chúa Thánh Thần, Đấng là tác nhân chính của sự hiệp thông Giáo hội đích thực mà Chúa Kitô mong muốn “.

Huynh Đoàn vẫn chưa đưa ra phản hồi riêng về tuyên bố của Vatican. Các nguồn tin thân cận với Huynh Đoàn cho biết với tờ Catholic Herald rằng một phản hồi sẽ được đưa ra “trong thời gian thích hợp” và Cha Pagliarani dự định trình vấn đề này lên Đại hội đồng của Huynh Đoàn để xem xét và phân tích trước khi đưa ra bất kỳ câu trả lời chính thức nào.

Do đó, cơ quan này đã đề xuất đối thoại thần học để đổi lấy việc tạm dừng các lễ tấn phong giám mục mà Huynh Đoàn đã công bố.

Tuy nhiên, điều này không hẳn là một bước đột phá mà chỉ là sự tiếp nối của một mô hình đã được thiết lập. Mặc dù tuyên bố báo chí là mới và các quan chức Vatican cũng khác, nhưng cấu trúc đàm phán giữa Dòng Tên và Rôma vẫn quen thuộc. Rôma đã có một động thái dường như cởi mở với đối thoại trong khi yêu cầu tạm dừng các lễ tấn phong, để Dòng Tên phải quyết định liệu có chấp nhận các cuộc thảo luận thần học hay tiếp tục các lễ tấn phong giám mục.

Cuộc gặp gỡ thoạt nhìn có vẻ mang tính xây dựng, nhưng điều kiện “khả năng tiến hành cuộc đối thoại này đòi hỏi Huynh Đoàn phải tạm dừng các lễ tấn phong giám mục đã được công bố” đã đưa ra một điều kiện tiên quyết rõ ràng. Rôma đã đề nghị thảo luận về Công đồng Vatican II để đổi lấy việc hoãn các lễ tấn phong.

Đường lối này gợi nhớ đến các cuộc đàm phán trước đây. Năm 2012, trong các cuộc thảo luận dưới thời Đức Bênêđíctô XVI, Bộ Giáo lý Đức tin đã trao cho Giám mục Bernard Fellay một Lời mở đầu về Giáo lý như là “cơ sở nền tảng để đạt được sự hòa giải trọn vẹn”. Khi phản hồi của Huynh Đoàn được đánh giá là “không đủ để vượt qua các vấn đề giáo lý”, Tòa Thánh đã yêu cầu làm rõ “để có thể hàn gắn sự rạn nứt hiện có”.

Vẫn có sự liên tục cả về phương pháp và trọng tâm. Năm 1988, Tòa Thánh tuyên bố rằng Đức Tổng Giám Mục Marcel Lefebvre, Giám mục Antonio de Castro Mayer và bốn giám mục được tấn phong đã bị vạ tuyệt thông. Tuyên bố hiện tại nhấn mạnh rằng việc tấn phong giám mục mà không có sự ủy quyền của Giáo hoàng sẽ cấu thành “một sự đứt đoạn quyết định đối với sự hiệp thông Giáo hội, hay nói vắn tắt là ly giáo, với những hậu quả nghiêm trọng đối với toàn thể Huynh Đoàn”. Cách diễn đạt cho thấy rằng hậu quả về mặt giáo luật có thể vượt ra ngoài phạm vi của từng giám mục riêng lẻ.

Tòa thánh đã giao hoàn toàn bước tiếp theo vào tay Huynh Đoàn. Nếu Huynh Đoàn từ chối đề xuất này, quá trình hòa giải có thể bị trì hoãn thêm. Nếu Huynh Đoàn chấp nhận, Huynh Đoàn sẽ bước vào một cuộc đối thoại thần học có cấu trúc, mà kết quả vẫn chưa được xác định.

Source:Catholic Herald