Các giám mục nước Đức đã chính thức thông qua điều lệ cho một “Ủy Ban Thượng Hội Đồng” quốc gia trong tương lai sau khi kết thúc Tiến Trình Công Nghị gây tranh cãi, tạo tiền đề cho một phán quyết quyết định từ Rôma.
Tại cuộc họp toàn thể mùa xuân ở Würzburg từ ngày 23 đến 26 tháng 2, các thành viên của Hội đồng Giám mục Đức đã thông qua văn bản vào ngày 24 tháng 2. Điều lệ này giờ đây sẽ được chuyển đến Tòa Thánh để được công nhận, nếu không thì tổ chức này không thể được thành lập.
Trong một tuyên bố được đưa ra vào ngày bỏ phiếu, hội nghị cho biết: “Phiên họp toàn thể của Hội đồng Giám mục Đức hôm 24 tháng 2 năm 2026 đã thông qua điều lệ của Ủy Ban Thượng Hội Đồng tương lai của Giáo Hội Công Giáo tại Đức. Phiên họp toàn thể của Ủy ban Trung ương các tín hữu Công Giáo Đức đã phê chuẩn điều lệ này vào tháng 11 năm 2025.”
Ủy Ban Thượng Hội Đồng được đề xuất nhằm mục đích duy trì tính liên tục về cấu trúc cho Tiến Trình Công Nghị, là quá trình cải cách được khởi xướng vào năm 2019 để đáp ứng cuộc khủng hoảng lạm dụng và nhằm giải quyết các vấn đề về quyền lực, đạo đức tình dục, đời sống linh mục và vai trò của phụ nữ. Điều lệ đã được hoàn thiện bởi Tiến Trình Công Nghị vào tháng 11 năm 2025 và được Ủy ban Trung ương Công Giáo Đức (ZdK) phê duyệt cùng tháng đó. Với sự chấp thuận của các giám mục hiện đã được bảo đảm, dự án bước vào giai đoạn cuối cùng trước khi có thể được thực hiện.
Theo lời mở đầu của điều lệ, Ủy Ban Thượng Hội Đồng được hình thành như một cơ quan thường trực. Văn bản nêu rõ: “Để phục vụ sứ mệnh hoán cải và đổi mới mang tính thượng Hội đồng của Giáo Hội Công Giáo tại Đức, Ủy Ban Thượng Hội Đồng được thành lập dưới sự bảo trợ chung của Hội đồng Giám mục Đức và Ủy ban Trung ương các tín hữu Công Giáo Đức (ZdK)”. Văn bản cũng cho biết thêm rằng hội nghị “tiếp tục công việc của mình trong bối cảnh những mối quan tâm của Con đường Thượng Hội đồng và trên cơ sở văn kiện cuối cùng của Thượng Hội đồng về Tính Thượng Hội đồng “ và “dẫn dắt các quyết định chung thông qua các cuộc tham khảo ý kiến thượng Hội đồng và sự phân định thiêng liêng”.
Văn bản này cũng nêu rõ rằng cơ quan mới “góp phần hiện thực hóa sự tham gia có phẩm chất trong toàn bộ đời sống của Giáo hội”, nhấn mạnh mục tiêu thiết lập các cấu trúc chung ở cấp quốc gia.
Điều 1 của điều lệ định nghĩa Ủy Ban Thượng Hội Đồng là “một cơ quan thượng hội đồng, trong đó các giám mục và các tín hữu khác, theo phẩm giá rửa tội chung và ơn gọi tương ứng của họ, cùng nhau thảo luận và thông qua các nghị quyết, nhằm thực hiện công chính cho sứ mệnh sai phái của Giáo hội”. Điều khoản này nêu rõ rằng văn kiện cuối cùng của Thượng Hội đồng Giám mục là “một phần của giáo huấn thường quy” và trích dẫn một chỉ thị từ Ban Thư ký chung của Thượng Hội đồng ngày 15 tháng 3 năm 2025. Điều khoản này cũng khẳng định rằng cơ quan này “tôn trọng trật tự hiến pháp của Giáo hội và bảo vệ các quyền của các giám mục giáo phận và Hội đồng Giám mục Đức cũng như các thủ tục và cơ quan của giáo phận”.
Điều 2 nêu rõ các nhiệm vụ của Ủy Ban Thượng Hội Đồng. Trong số đó, Hội nghị “thảo luận và thông qua các nghị quyết theo nghĩa của ‘các quy trình ra quyết định Thượng Hội đồng’ … về các vấn đề quan trọng của đời sống Giáo hội có ý nghĩa trên phạm vi giáo phận”. Điều khoản này cũng cam kết tăng cường “các cấu trúc Thượng Hội đồng và một nền văn hóa Thượng Hội đồng trong mọi lĩnh vực của Giáo hội” và kết nối các sáng kiến của giáo phận.
Cấu trúc mới được nêu chi tiết trong Điều 3 và Điều 4. Kế hoạch hiện tại dự kiến sẽ có 27 giám mục giáo phận, 27 thành viên giáo dân và 27 đại diện được bầu tham gia. Điều lệ quy định rằng “các thành viên của Ủy Ban Thượng Hội Đồng đều có quyền bỏ phiếu như nhau” và “không bị ràng buộc bởi bất kỳ chỉ thị nào trong việc thực hiện quyền của mình”. Thành phần cân bằng này được trình bày như một biểu hiện của sự đa dạng của dân Chúa tại Đức.
Điều này diễn ra sau những lời bảo đảm công khai từ Giám mục Georg Bätzing của Limburg, chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức, rằng dự thảo văn bản đã được chia sẻ không chính thức với Vatican nhiều tháng trước đó. Ông cho biết Đức Tổng Giám Mục Filippo Iannone, Trưởng ban Văn bản Pháp luật, và Văn phòng Giám mục đã nhận được điều lệ trước để xem xét sơ bộ.
Những nỗ lực trước đây nhằm thành lập một “Ủy Ban Thượng Hội Đồng” với quyền ra quyết định ở cấp quốc gia đã vấp phải sự phản đối từ Tòa Thánh, vốn cảnh báo rằng một cơ quan như vậy không thể đặt trên hoặc ngang hàng với quyền lực của các giám mục giáo phận. Đề xuất hiện tại tránh sử dụng thuật ngữ trước đó và đưa ra những tham chiếu rõ ràng về việc bảo vệ quyền của các giám mục, nhưng cũng tương tự như vậy, nó hình dung một cơ quan hỗn hợp thường trực thực hiện các chức năng thảo luận và thông qua nghị quyết.
Nếu được Tòa thánh công nhận, Ủy Ban Thượng Hội Đồng dự kiến sẽ tổ chức phiên họp khai mạc vào tháng 11 năm 2026, và phiên họp thứ hai dự kiến vào tháng 4 năm 2027. Điều lệ dự kiến sẽ được phê duyệt ban đầu theo hình thức thử nghiệm, phù hợp với thông lệ giáo luật đối với các cấu trúc giáo hội mới.
Bằng việc phê chuẩn điều lệ của Ủy Ban Thượng Hội Đồng, các giám mục Đức đã tiến thêm một bước nữa trong việc tìm cách đưa các cấu trúc thượng hội đồng được phát triển trong quá trình đó vào một khuôn khổ quốc gia thường trực. Những tháng tới sẽ quyết định liệu Tòa Thánh có đánh giá cơ quan được đề xuất là phù hợp với luật giáo hội và trật tự hiến pháp của Giáo hội hay không.
Hồ sơ hiện đang nằm ở Rôma. Được biết, hồ sơ đang được xem xét bởi Bộ Giám mục, với sự tham khảo ý kiến từ Bộ Giáo lý Đức tin và Phủ Quốc vụ khanh. Giáo hoàng Lêô XIV đã được thông báo nhiều lần trong những tháng gần đây. Quá trình công nhận sẽ quyết định liệu các điều lệ có được chấp thuận thử nghiệm, sửa đổi nhiều hay bị từ chối ở dạng hiện tại. Thực tiễn của Giáo hội Rôma trước đây cho thấy các cấu trúc thử nghiệm chỉ được chấp nhận khi chúng mang tính tham khảo ý kiến hơn là thảo luận trong các vấn đề liên quan đến quản trị hoặc giáo lý.
Kết quả có khả năng xảy ra nhất là Tòa Thánh Rôma sẽ yêu cầu những sửa đổi đáng kể, bảo đảm rằng bất kỳ Ủy Ban Thượng Hội Đồng nào cũng chỉ mang tính chất tư vấn và các giám mục giáo phận vẫn giữ quyền quyết định cuối cùng. Các điều khoản có nguy cơ bị bãi bỏ hoặc sửa đổi là quyền bỏ phiếu ngang nhau giữa các giám mục và giáo dân, và các điều khoản buộc các giám mục phải biện minh cho những sai lệch so với nghị quyết của hội nghị. Hai điều này khó có thể được giữ nguyên vẹn. Việc phê chuẩn với các biện pháp bảo vệ rõ ràng là có thể, nhưng chỉ khi các giới hạn pháp lý được xác định rõ ràng.
Nếu Tòa Thánh từ chối hoặc khăng khăng đòi những thay đổi sâu rộng, nhiều giám mục và lãnh đạo giáo dân người Đức dự kiến sẽ bày tỏ sự bất mãn gay gắt. Các quan chức Vatican đã cảnh báo từ năm 2022 về nguy cơ xảy ra sự rạn nứt trên thực tế. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã trực tiếp hơn người tiền nhiệm của mình rằng ngài sẽ không chấp thuận việc thành lập một giáo quyền quốc gia bán tự trị.
Source:Catholic Herald