1. Tổng thống Donald Trump tiết lộ ‘điều bất ngờ lớn nhất’ của cuộc chiến tranh Iran
Tổng thống Trump cho biết điều gây bất ngờ lớn nhất khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công chống lại Iran là các cuộc tấn công của Tehran vào các nước Ả Rập, bao gồm Bahrain, Jordan, Kuwait, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, điều mà ông cho rằng đã kéo họ vào một cuộc xung đột mà ban đầu họ muốn tránh.
Tổng thống Trump nói rằng các chính phủ Ả Rập đã kỳ vọng Mỹ sẽ giải quyết tình hình và không có kế hoạch đóng vai trò chính. “Chúng tôi đã rất bất ngờ,” ông nói khi tiếp Thủ tướng Đức Friedrich Merz, và nhấn mạnh thêm rằng các quốc gia đó hiện đang “tích cực chống trả” sau khi bị tấn công.
“Ban đầu họ chỉ định tham gia rất ít, nhưng giờ họ lại nhất quyết muốn tham gia,” ông nói.
Tổng thống Trump nói ông quen biết rõ các nhà lãnh đạo trong khu vực và mô tả họ là những người “cứng rắn và thông minh”, nhưng cho biết các hành động của Iran, bao gồm các cuộc tấn công mà ông nói đã nhắm vào các địa điểm dân sự như khách sạn và chung cư, đã khiến họ tức giận.
“Họ yêu quý chúng tôi, nhưng họ vẫn đang theo dõi,” ông nói. “Họ không có lý do gì để can thiệp cả.”
Tổng thống Trump nói rằng tham vọng hạt nhân lâu dài của Iran đã bao trùm khu vực trong nhiều năm, tạo ra sự bất ổn và nỗi sợ hãi. Ông nói: “Họ đã sống dưới đám mây đen đó trong nhiều năm. Đó là lý do tại sao không bao giờ có được hòa bình.”
Mỹ và Israel cho biết các cuộc tấn công vào Iran nhằm mục đích làm suy yếu chương trình hạt nhân và hỏa tiễn của Tehran, mà cả hai chính phủ đều cho rằng đang gây ra mối đe dọa cận kề đối với an ninh khu vực. Tổng thống Trump nói rằng Iran đã từ chối các cơ hội để kiềm chế tham vọng hạt nhân của mình, trong khi các quan chức Mỹ cho biết các cuộc tấn công nhằm mục đích loại bỏ những gì họ mô tả là mối nguy hiểm ngày càng tăng đối với lực lượng Mỹ và các đồng minh ở Trung Đông.
Các quan chức Mỹ và Israel cũng cho biết chiến dịch này nhắm vào các bệ phóng hỏa tiễn, kho chứa và cơ sở hạ tầng quân sự do Iran và các đồng minh sử dụng. Iran phủ nhận việc tìm kiếm vũ khí hạt nhân, nhưng các chính phủ phương Tây từ lâu đã coi chương trình hạt nhân và hỏa tiễn đạn đạo của nước này là gây bất ổn, đặc biệt là trong bối cảnh căng thẳng leo thang và các cuộc tấn công trả đũa trên khắp khu vực.
Hôm thứ Hai, quân đội Mỹ thông báo thêm hai binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong các chiến dịch chống Iran, nâng tổng số người Mỹ tử vong lên sáu người.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (US Central Command) cho biết trong một bài đăng trên X rằng thi hài của hai binh sĩ mất tích trước đó đã được tìm thấy tại một cơ sở bị tấn công trong các cuộc tấn công ban đầu của Iran trong khu vực. Quân đội không cho biết các binh sĩ này thiệt mạng ở đâu và cho biết danh tính của họ sẽ được giữ kín cho đến 24 giờ sau khi gia đình họ được thông báo.
Theo Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran, ít nhất 555 người đã thiệt mạng ở Iran kể từ khi chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel bắt đầu, và các cuộc tấn công đã xảy ra tại hơn 130 thành phố trên toàn quốc. Giới chức Israel báo cáo 11 người chết ở Israel, trong khi các quan chức ở Li Băng cho biết 31 người đã thiệt mạng tại nước này.
Hôm Thứ Ba, 03 Tháng Ba, CENTCOM báo cáo một cuộc tấn công chính xác của các chiến đấu cơ Mỹ và hỏa tiễn Tomahawk vào kho hỏa tiễn và một phi trường của Iran gây thiệt hại nghiêm trọng cho hỏa lực của Iran và lực lượng Sukhoi của nước này.
Iran được đánh giá rộng rãi là quốc gia sở hữu kho hỏa tiễn đạn đạo lớn nhất Trung Đông, mặc dù con số chính xác vẫn chưa rõ ràng. Các quan chức quân sự Mỹ trước đây ước tính Iran có khoảng 2.500 hỏa tiễn đạn đạo, nhưng các nhà phân tích cho rằng kho dự trữ này đã bị giảm đi do các cuộc tấn công và phóng hỏa tiễn gần đây, với các quan chức Israel ước tính hiện Iran có thể chỉ còn khoảng 1.500 hỏa tiễn.
Kho vũ khí này bao gồm các hỏa tiễn tầm ngắn và tầm trung có khả năng vươn tới Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ trên khắp vùng Vịnh. Iran tuyên bố chương trình hỏa tiễn của họ mang tính phòng thủ, nhưng các cơ quan tình báo phương Tây coi những vũ khí này là yếu tố trung tâm trong chiến lược răn đe của Tehran và là hệ thống vận chuyển tiềm năng nếu Iran từng theo đuổi đầu đạn hạt nhân.
Sukhoi Su-24 là gì và Iran có sở hữu loại máy bay này không?
Sukhoi Su-24 là máy bay chiến đấu kiêm ném bom siêu âm do Nga sản xuất, được thiết kế cho các nhiệm vụ tấn công ở độ cao thấp, trong mọi điều kiện thời tiết. Được giới thiệu từ thời Liên Xô, máy bay này có thể mang nhiều loại vũ khí thông thường và đã được nhiều quốc gia sử dụng cho các hoạt động tấn công mặt đất.
Iran vận hành máy bay Su-24 trong lực lượng không quân của mình, bao gồm cả những chiếc được mua từ Iraq trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991 và những chiếc khác được bảo trì thông qua các nâng cấp trong nước. Những máy bay này vẫn là một phần của phi đội máy bay cũ nhưng vẫn hoạt động được của Iran, mặc dù các nhà phân tích quân sự cho rằng hiệu quả của chúng bị hạn chế trước các hệ thống phòng không hiện đại.
[Newsweek: Donald Trump Reveals ‘Biggest Surprise’ of Iran War]
2. Hàng chục người bị thương ở Israel khi Iran đáp trả, tấn công đại sứ quán Mỹ tại Riyadh.
Trong khi Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF tiếp tục oanh tạc Tehran và các thành phố trên khắp đất nước, Iran đã phóng thêm hàng chục hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa vào Israel và các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh.
Sau 10 giờ tạm lắng, còi báo động lại vang lên khắp Israel vào sáng và chiều thứ Ba, bao gồm cả Tel Aviv và Giêrusalem. Theo thông tin từ các nhân viên y tế chiều thứ Ba, các đầu đạn con từ một quả bom chùm đã rơi trúng nhiều địa điểm ở miền trung Israel, làm 12 người bị thương.
Bệnh viện Magen David Adom cho biết họ đã điều trị cho một phụ nữ khoảng 40 tuổi trong tình trạng trung bình bị thương do vụ nổ, và bốn người khác trong tình trạng tốt sau khi bị trúng mảnh kính vỡ và mảnh nổ.
Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đã xác nhận rằng Iran đã phóng hỏa tiễn đạn đạo mang đầu đạn bom chùm vào Israel, cả trong cuộc xung đột hiện tại và cuộc chiến tháng 6 năm 2025.
Đầu đạn của loại hỏa tiễn này sẽ bung ra khi đang lao xuống và phát tán khoảng 20 đầu đạn nhỏ hơn, mỗi đầu đạn chứa khoảng 2,5 kg thuốc nổ, trong bán kính khoảng 8 km.
Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đã nhắc lại rằng các hướng dẫn của Bộ Chỉ huy Hậu phương dành cho dân thường liên quan đến các cuộc tấn công bằng bom chùm vẫn không thay đổi.
Mặc dù không có thiệt hại lớn nào được báo cáo ở Israel, nhưng máy bay điều khiển từ xa của Iran đã tấn công đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út đêm qua, gây ra một đám cháy “nhỏ” trong khuôn viên, theo chính quyền Ả Rập Xê Út, mặc dù các video dường như cho thấy một đám cháy lớn đang bao trùm toàn bộ khu phức hợp.
Bộ Ngoại giao Ả Rập Xê Út mô tả vụ tấn công là “tàn bạo và phi lý”, đồng thời cho biết họ đã chặn bắt thêm tám máy bay điều khiển từ xa khác ở hai thành phố, trong đó có thủ đô.
Tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, mảnh vỡ từ máy bay điều khiển từ xa bị bắn rơi đã gây ra hỏa hoạn tại một cơ sở dầu khí ở Fujairah, theo thông báo từ văn phòng truyền thông nhà nước. Ngọn lửa đã được khống chế và hoạt động đã được nối lại, thông báo cho biết thêm.
Theo một tuyên bố được Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là UAE, công bố hôm thứ Ba, hệ thống phòng không của Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất đã đánh chặn được 172 trong số 186 hỏa tiễn đạn đạo được phóng về phía nước này từ Iran kể từ thứ Bảy, trong đó 13 quả rơi xuống biển và một quả rơi xuống lãnh thổ Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất. Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất cũng cho biết họ đã trở thành mục tiêu của hàng trăm máy bay điều khiển từ xa.
Giới chức Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho biết ba người, tất cả đều là người nước ngoài, đã thiệt mạng và 58 người bị thương tại Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất kể từ khi Iran bắt đầu chiến dịch trả đũa ở vùng Vịnh. Một số tòa nhà đã bị hư hại, bao gồm Sân bay Quốc tế Dubai và Sân bay Quốc tế Zayed của Abu Dhabi.
Tiếng nổ và còi báo động cũng vang lên suốt đêm tại thủ đô Bahrain và Qatar, khi quân đội Iran tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công vào căn cứ không quân lớn của Mỹ ở Al-Udeid, Qatar.
Trong bối cảnh các cuộc tấn công, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Qatar, Majed al-Ansari, cho biết hôm thứ Ba rằng Doha hiện không có liên lạc nào với Iran, đồng thời nói thêm rằng Cộng hòa Hồi giáo không thông báo cho Qatar trước các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa.
Ông Ansari cho rằng những nỗ lực ép buộc quay lại đàm phán bằng cách gây áp lực lên các nước vùng Vịnh sẽ thất bại. Các chuyên gia tin rằng chiến lược của Iran là gây áp lực lên các đồng minh của Mỹ trong khu vực để họ gây áp lực buộc Tổng thống Donald Trump quay lại đàm phán với Iran.
[Times Of Israel: Dozen wounded in Israel as Iran strikes back, hits US embassy in Riyadh]
3. Ali Larijani, người từng được xem là một người thực dụng, đã bước vào khoảng trống do Khamenei để lại.
Chính trị gia kỳ cựu người Iran Ali Larijani, người hôm Chúa Nhật tuyên bố sẽ thành lập một hội đồng lãnh đạo lâm thời sau vụ không kích giết chết Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, đã nổi lên trở lại vào năm ngoái với tư cách là một trong những nhân vật quyền lực nhất trong hệ thống an ninh.
Người ta tin rằng Ali Larijani đang nắm giữ một cẩm nang các việc phải làm để trả thù cho Ayatollah Ali Khamenei và là người đang chỉ huy các phản ứng của Iran trong cuộc chiến hiện nay. Tình báo Mossad ghi nhận rằng không bao giờ người ta thấy Ali Larijani cận kề với Khamenei. Có thể là nhằm bảo đảm rằng trong trường hợp một âm mưu ám sát xảy ra, một trong hai người đó sẽ sống sót để trả thù cho người kia.
Ông đã quản lý một danh mục công việc rộng lớn, từ các cuộc đàm phán hạt nhân đến quan hệ khu vực của Tehran và việc đàn áp bạo lực các cuộc bất ổn nội bộ.
Là một người có thế lực trong giới cầm quyền và xuất thân từ một trong những gia đình giáo sĩ hàng đầu của đất nước, Larijani đã giám sát các nỗ lực của Iran nhằm đạt được thỏa thuận hạt nhân với Hoa Kỳ — chỉ một tháng sau khi Washington trừng phạt ông vì bị cáo buộc chỉ đạo cuộc đàn áp đẫm máu đối với các cuộc biểu tình chống chính phủ.
Ông cáo buộc Mỹ và Israel đang cố gắng cướp bóc và chia rẽ Iran, đồng thời cảnh báo các “nhóm ly khai” về phản ứng gay gắt nếu họ có bất kỳ hành động nào, đài truyền hình nhà nước đưa tin hôm Chúa Nhật, gần 24 giờ sau khi hai nước này bắt đầu một loạt các cuộc tấn công vào Iran.
Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF hôm Chúa Nhật cho biết họ đã tiêu diệt 48 chỉ huy quân sự “quan trọng” của Iran, bao gồm cả Tham mưu trưởng Abdolrahim Mousavi, chỉ trong vòng một phút sau khi tấn công Khamenei.
Được bổ nhiệm làm thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, gọi tắt là SNSC vào tháng 8, Larijani đã nắm giữ nhiều chức vụ cao cấp trong suốt sự nghiệp của mình, nổi bật bởi lòng trung thành với Khamenei và danh tiếng về các mối quan hệ thực dụng với các phe phái thường xuyên đối đầu trong hệ thống chính trị.
Vị thế của ông như một chiến lược gia đáng tin cậy của Khamenei đã được khẳng định vào tháng trước bằng chuyến đi tới Oman, nước trung gian hòa giải, để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán hạt nhân gián tiếp với Mỹ, trong bối cảnh Washington tăng cường lực lượng quân sự ở Trung Đông nhằm gây áp lực buộc Iran nhượng bộ trước các cuộc tấn công hạt nhân.
Larijani cũng đã thực hiện một số chuyến đi tới Mạc Tư Khoa, một đồng minh quan trọng, trong những tháng gần đây để thảo luận về nhiều vấn đề liên quan đến an ninh, một dấu hiệu nữa cho thấy ông đã trở lại với hoạt động ngoại giao cao cấp.
Larijani, người từng giữ chức lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia, gọi tắt là SNSC cách đây 20 năm, đã đảm nhiệm lại vị trí lãnh đạo sau cuộc không chiến kéo dài 12 ngày giữa Iran và Israel năm ngoái, có sự tham gia của Mỹ, chính thức trở lại vị trí quan trọng trong bộ máy an ninh của Iran.
Một số phát ngôn công khai của ông về vấn đề hạt nhân mang giọng điệu thực dụng.
“Theo quan điểm của tôi, vấn đề này có thể giải quyết được,” ông Larijani nói với đài truyền hình nhà nước Oman tháng trước, khi đề cập đến các cuộc đàm phán với Mỹ. “Nếu mối quan ngại của người Mỹ là Iran không nên tiến tới việc sở hữu vũ khí hạt nhân, thì điều đó có thể được giải quyết.”
Nhưng sau làn sóng phẫn nộ chống chính phủ hồi tháng Giêng, vai trò của ông trong Hội đồng Bảo an đã bị Washington lên án.
Theo thông báo của chính phủ Mỹ nêu chi tiết các biện pháp trừng phạt đối với ông và các quan chức khác nhằm đáp trả cuộc đàn áp, Larijani là người đi đầu trong các nỗ lực nhằm dập tắt hàng loạt cuộc biểu tình lan rộng khắp Iran vào tháng Giêng.
“Larijani là một trong những nhà lãnh đạo Iran đầu tiên kêu gọi bạo lực để đáp trả những yêu sách chính đáng của người dân Iran”, một tuyên bố của Bộ Tài chính Mỹ cho biết, nói thêm rằng Larijani đã hành động theo lệnh của Khamenei.
Các nhóm nhân quyền cho biết hàng ngàn người đã thiệt mạng trong cuộc đàn áp các cuộc biểu tình, đây là cuộc bất ổn nội bộ tồi tệ nhất ở Iran kể từ thời kỳ Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Cũng như các quan chức Iran khác, ông Larijani bày tỏ sự thông cảm đối với các cuộc biểu tình phản đối khó khăn kinh tế. Nhưng ông lên án các hành động vũ trang mà ông cho là do Israel, kẻ thù không đội trời chung của Iran, xúi giục.
“Các cuộc biểu tình của quần chúng phải hoàn toàn tách biệt khỏi các nhóm có cấu kết khủng bố này”, các bản tin truyền thông nhà nước đăng tải ngày 10 Tháng Giêng dẫn lời ông nói. “Những kẻ gây bạo loạn là một nhóm bán khủng bố đô thị”, ông được dẫn lời nói vào ngày 26 tháng Giêng.
Larijani, cựu Tư Lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, từng giữ chức trưởng đoàn đàm phán hạt nhân từ năm 2005 đến 2007, bảo vệ điều mà Tehran cho là quyền làm giàu uranium của mình. Ông từng ví những ưu đãi của Âu Châu nhằm khuyến khích từ bỏ sản xuất nhiên liệu hạt nhân như “đổi một viên ngọc trai lấy một thanh kẹo”.
Vào thời điểm đó, các nhà phân tích Iran cho rằng ông đã tìm cách thuyết phục phương Tây thông qua ngoại giao và được coi là một người theo chủ nghĩa thực dụng.
Mỹ và Israel tin rằng Iran đang ấp ủ tham vọng chế tạo vũ khí hạt nhân có thể đe dọa sự tồn tại của Israel. Iran, quốc gia thề sẽ tiêu diệt Israel, tuyên bố chương trình hạt nhân của họ hoàn toàn vì mục đích hòa bình, nhưng đã làm giàu hàng trăm kg uranium đến mức gần đạt cấp độ vũ khí và không có mục đích sử dụng dân sự.
Larijani giữ chức Chủ tịch Quốc hội từ năm 2008 đến năm 2020. Trong thời gian đó, Iran đã đạt được thỏa thuận hạt nhân với sáu cường quốc thế giới vào năm 2015 sau gần hai năm đàm phán căng thẳng. Tổng thống Donald Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận khó khăn này vào năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.
Larijani đã cảnh báo rằng chương trình hạt nhân của Iran “không bao giờ có thể bị phá hủy”.
“Bởi vì một khi bạn đã phát minh ra một công nghệ, họ không thể lấy đi phát minh đó,” ông nói với chương trình PBS Frontline vào tháng 9 năm 2025. “Giống như việc bạn là người phát minh ra một cỗ máy nào đó, và cỗ máy đó bị đánh cắp khỏi bạn. Bạn vẫn có thể chế tạo lại nó.”
Larijani đã nhiều lần đến thăm Mạc Tư Khoa và gặp nhà độc tài Vladimir Putin, giúp Ayatollah Ali Khamenei giao dịch với một đồng minh quan trọng và một cường quốc thế giới đóng vai trò đối trọng với áp lực từ Tổng thống Trump.
Larijani cũng được giao nhiệm vụ thúc đẩy các cuộc đàm phán với Trung Quốc, dẫn đến một thỏa thuận hợp tác 25 năm được ký kết vào năm 2021.
Ông đã tranh cử tổng thống không thành công vào năm 2005. Sau đó, ông tìm cách tranh cử tổng thống vào năm 2021 và 2024 nhưng đều bị Hội đồng Giám hộ cấm, với lý do bao gồm lối sống và mối quan hệ gia đình ở nước ngoài.
Sinh ra tại Najaf, Iraq, năm 1958 trong một gia đình giáo sĩ hàng đầu của Iran, Larijani chuyển đến Iran khi còn nhỏ và sau đó lấy bằng tiến sĩ triết học. Một số anh em của ông cũng từng giữ các chức vụ cao cấp trong chính quyền, bao gồm cả ngành tư pháp và Bộ Ngoại giao.
Một trong những con gái của Larijani đã bị sa thải khỏi vị trí giảng dạy y khoa tại Đại học Emory ở Mỹ vào tháng Giêng sau các cuộc biểu tình của các nhà hoạt động người Mỹ gốc Iran, những người tức giận vì vai trò của ông trong việc đàn áp các cuộc biểu tình hồi đó.
Ali Larijani, once seen as a pragmatist, steps into void left by Khamenei’s death
https://www.timesofisrael.com/ali-larijani-once-seen-as-a-pragmatist-steps-into-void-left-by-khameneis-death/
4. Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất đang cân nhắc hành động quân sự chống lại Iran
Kênh truyền hình Channel 12 của Israel đưa tin, dẫn nguồn tin thân cận với vấn đề, rằng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đang xem xét hành động quân sự chống lại Iran để ngăn chặn các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Iran nhằm vào nước này.
“Mặc dù Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất không tham gia vào cuộc chiến dưới bất kỳ hình thức nào, nhưng nước này vẫn hứng chịu tới 800 vụ phóng hỏa tiễn”, bản báo cáo dẫn lời một nguồn tin quen thuộc với các cuộc thảo luận ra quyết định ở Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất cho biết.
“Quan điểm ở Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất là không có quốc gia nào trên thế giới lại không xem xét lại chính sách của mình trong những hoàn cảnh như vậy”, nguồn tin cho biết thêm.
[Times Of Israel: UAE is considering taking military action against Iran - Channel 12]
5. Ali Larijani cho biết quá trình chuyển giao quyền lực từ Khamenei bắt đầu. Đại tang của Iran. Hội Đồng Chuyên Gia Tối Cao trúng hỏa tiễn Tomahawk
Tối Thứ Ba, 03 Tháng Ba, Ali Larijani, Tổng Thư Ký Hội đồng An ninh Quốc gia Iran, cho biết quá trình chuyển giao quyền lực sau vụ ám sát Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei sẽ bắt đầu từ hôm nay, Thứ Tư, 04 Tháng Ba.
“Một hội đồng lãnh đạo lâm thời sẽ sớm được thành lập. Tổng thống, nhà lãnh đạo ngành tư pháp và một luật gia từ Hội đồng Giám hộ sẽ đảm nhiệm trách nhiệm cho đến khi cuộc bầu cử lãnh đạo tiếp theo diễn ra”, Larijani, nhà lãnh đạo cơ quan an ninh cao nhất của Iran, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, kiêm cố vấn cho Khamenei, cho biết.
“Hội đồng này sẽ được thành lập càng sớm càng tốt. Chúng tôi đang nỗ lực để thành lập nó ngay trong ngày hôm nay”, ông nói trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng trên truyền hình nhà nước.
Lúc 5 giờ sáng Thứ Tư, 04 Tháng Ba, đài truyền hình quốc gia Iran chính thức thông báo rằng Hội đồng Chuyên gia Iran đã bầu con trai của Ayatollah Ali Khamenei, là Mojtaba, làm Lãnh đạo tối cao tiếp theo.
Các nguồn thạo tin từ Israel nhận định việc bầu con trai của Ayatollah Ali Khamenei có lẽ đã diễn ra dưới áp lực từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng, và điều này cho thấy vai trò quan trọng của Ali Larijani, một người được tình báo Mossad coi là người thực tế nắm quyền hiện nay tại Iran.
Tối Thứ Ba, Ali Larijani cũng cho biết thi hài của nhà lãnh đạo tối cao Ali Khamenei sẽ được chôn cất tại thành phố Mashhad ở đông bắc Iran sau lễ tang.
Truyền thông Iran cho biết các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã nhắm vào Hội đồng Chuyên gia ở Qom và Tehran, trong đó có thông tin cho rằng một phiên họp để bầu chọn lãnh đạo tối cao tiếp theo đã bị tấn công. Các nguồn tin vào sáng Thứ Tư khẳng định Ali Larijani không có mặt ở đó.
Tướng IRGC và bốn binh sĩ khác thiệt mạng trong cuộc không kích ở Isfahan – ISNA cho biết. Theo hãng thông tấn chính thức ISNA của Iran, Abdolhamid Rahbar, chỉ huy đơn vị 15 Khordad thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, đã thiệt mạng cùng với bốn thành viên khác của lực lượng này trong một cuộc tấn công ở Isfahan.
[IRNA: Iran security official says Khamenei transition process set to begin]
6. Tổng thống Trump nói người dân Iran rất vui mừng và biết ơn ông vì các cuộc không kích.
“Tôi đã làm được rất nhiều việc tốt. Rất nhiều người nói, Cảm ơn. Cảm ơn. Cảm ơn. Các bạn có thể thấy điều đó trên đường phố Los Angeles. Có hàng ngàn người ở đó,” Tổng thống Trump nói với các phóng viên hôm thứ Ba.
“Hôm nọ tôi thấy ảnh Ông Donald Trump, và tôi đang xem, tôi đang nói chuyện điện thoại, có lẽ là với bạn, và tôi đang xem, rồi tôi thấy ảnh mình, tôi nói, ôi không, lại là một cuộc biểu tình nữa. Tôi thấy ảnh mình và rồi tôi bắt đầu nói, Chà, họ là những người rất thân thiện.”
“Rồi tôi thấy một người phụ nữ ôm bức ảnh của tôi. Tôi hỏi, chuyện gì đang xảy ra vậy? Và hóa ra, đó là những người Iran sống ở Hoa Kỳ. Hàng ngàn, hàng ngàn người. Các bạn đã thấy các cuộc biểu tình. Và ở New York cũng vậy, họ đã tổ chức một cuộc biểu tình lớn với những bức ảnh được trưng bày khắp nơi. Thực tế là người dân hài lòng với những gì chúng tôi đã làm,” Tổng thống Trump nói thêm.
Tờ Wall Street Journal đưa tin, dẫn lời các quan chức Mỹ, cho biết Tổng thống Trump sẵn sàng ủng hộ các nhóm ở Iran sẵn sàng cầm vũ khí để lật đổ chế độ, một ý tưởng có thể biến các phe phái Iran thành lực lượng mặt đất được Washington ủng hộ, ít nhất là về mặt lý thuyết.
Các quan chức cho biết Tổng thống Trump đã nói chuyện với các lãnh đạo người Kurd và đang tiếp xúc với các nhân vật địa phương khác, những người có thể tìm cách lợi dụng điểm yếu của Tehran, mặc dù chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra về việc liệu Hoa Kỳ có cung cấp vũ khí, huấn luyện hoặc hỗ trợ tình báo hay không.
[Politico: Trump says Iranian people are happy, grateful to him for airstrikes]
7. Tổng thống Trump chỉ trích các đồng minh Âu Châu trong bối cảnh chiến tranh Iran leo thang.
Tổng thống Trump hôm thứ Ba đã leo thang những lời lẽ chỉ trích các đồng minh Âu Châu, đặc biệt là Tây Ban Nha và Vương quốc Anh vì sự miễn cưỡng tham gia cuộc chiến, đồng thời kêu gọi thành lập một liên minh mạnh mẽ hơn chống lại Iran.
“Tây Ban Nha đã rất, rất thiếu hợp tác, và Anh cũng vậy,” Tổng thống Trump nói trong cuộc gặp tại Phòng Bầu dục với Thủ tướng Đức Friedrich Merz. “Điều thứ hai thì thật sốc, nhưng đây không phải là thời đại của Churchill. Anh đã rất, rất thiếu hợp tác.”
Thủ tướng Anh Keir Starmer hôm thứ Hai đã phản bác lại những lời chỉ trích trước đó của Tổng thống Trump về đường lối của quốc gia ông đối với Iran, cho rằng ông không tin vào “việc thay đổi chế độ từ trên không”. Quốc gia này cũng cho phép Mỹ chỉ sử dụng một số căn cứ nhất định của Anh để tiến hành các cuộc không kích phòng thủ nhằm vào các kho chứa và bệ phóng hỏa tiễn của Tehran.
Tây Ban Nha thậm chí còn đi xa hơn, cấm Mỹ sử dụng các căn cứ trong khu vực để chống lại Iran.
Nhưng hôm thứ Ba, Tổng thống Trump dường như ám chỉ rằng Mỹ có khả năng phớt lờ quyết định của Tây Ban Nha.
“Chúng ta có thể sử dụng căn cứ của họ nếu muốn,” Tổng thống Trump nói. “Chúng ta chỉ cần bay đến và sử dụng nó. Không ai có thể cấm chúng ta sử dụng nó cả.”
Tổng thống Trump đã nhiều lần công khai bày tỏ sự thất vọng với các đồng minh Âu Châu, kể cả trong cuộc chiến Nga-Ukraine. Tuy nhiên, hôm thứ Hai, ông Merz dường như ủng hộ Tổng thống Trump khi kêu gọi các nước Âu Châu khác ủng hộ nỗ lực của Mỹ.
“Chúng tôi ủng hộ Hoa Kỳ và Israel loại bỏ chế độ khủng bố tàn bạo này”, Merz nói. “Điều này không chỉ quan trọng đối với người Mỹ. Điều này cực kỳ quan trọng đối với Âu Châu.”
Thủ tướng Merz cho biết Đức đang nỗ lực thuyết phục Tây Ban Nha chấp nhận việc tăng chi tiêu quốc phòng theo thỏa thuận của NATO, vốn là một điểm bất đồng quan trọng đối với Tổng thống Trump trong thời gian dài.
“Chúng tôi đang cố gắng thuyết phục họ rằng đây là một phần của an ninh chung,” Thủ tướng Merz nói.
[Politico: Trump critiques European allies amid the Iran war escalation]
8. Tổng thống Trump đe dọa cắt đứt thương mại với Tây Ban Nha vì các căn cứ không quân.
Tổng thống Trump hôm thứ Ba đã đe dọa sẽ ngừng giao thương với Tây Ban Nha và cho biết ông đã chỉ thị Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent “cắt đứt mọi giao dịch” với nước này, trong bối cảnh tranh chấp về việc sử dụng các căn cứ quân sự chung trên lãnh thổ Tây Ban Nha.
“Chúng tôi sẽ cắt đứt mọi hoạt động thương mại với Tây Ban Nha,” Tổng thống Trump nói trong cuộc gặp với Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Phòng Bầu dục. “Chúng tôi không muốn dính dáng gì đến Tây Ban Nha nữa.”
Tây Ban Nha là thành viên của Liên minh Âu Châu, một khối gồm 27 quốc gia có chính sách thương mại chung, vì vậy bất kỳ nỗ lực nào nhằm chỉ trích riêng Madrid sẽ tạo ra mâu thuẫn với các quốc gia thành viên khác, như Đức, Pháp và Ý.
Mặc dù Tòa án Tối cao đã bác bỏ việc Tổng thống Trump sử dụng luật khẩn cấp năm 1977 để áp đặt thuế quan tùy ý, các quan chức chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố rằng phán quyết này đã “khẳng định” lại khả năng ông sử dụng luật đó để thực hiện các hành động khác, chẳng hạn như áp đặt lệnh cấm vận kinh tế đối với một quốc gia.
Trong cuộc gặp tại Phòng Bầu dục với ông Merz, Tổng thống Trump đã hỏi Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer và ông Bessent về khả năng áp đặt lệnh cấm vận đối với Tây Ban Nha.
“Vâng thưa ngài, tôi nghĩ chúng ta sẽ bàn bạc về vấn đề này với ngài,” Greer nói với tổng thống. “Tôi biết ngài có quyền lực rất lớn mà Tòa án Tối cao đã làm rõ. Chúng tôi biết ngài có thể sử dụng quyền lực đó và nếu cần thiết để bảo đảm an ninh quốc gia và kinh tế, chúng tôi sẽ làm điều đó.”
“Tôi đồng ý,” Bessent nhanh chóng nói thêm. “Tòa án Tối cao đã khẳng định lại khả năng thực thi lệnh cấm vận của các ông.”
Tổng thống Mỹ đã đưa ra những lời đe dọa thương mại tương tự đối với Tây Ban Nha vào tháng 10 năm ngoái vì chi tiêu quốc phòng thấp của Madrid, nhưng ông ta đã không thực hiện.
“ Tây Ban Nha là một thành viên chủ chốt của NATO, thực hiện đầy đủ các cam kết và đóng góp đáng kể vào việc bảo vệ lãnh thổ Âu Châu. Nước này cũng là một cường quốc xuất khẩu lớn trong Liên Hiệp Âu Châu và là đối tác thương mại đáng tin cậy của 195 quốc gia trên toàn thế giới, bao gồm cả Hoa Kỳ, với mối quan hệ thương mại lâu dài và cùng có lợi giữa hai bên”, chính phủ Tây Ban Nha tuyên bố. “Nếu chính quyền Hoa Kỳ muốn xem xét lại mối quan hệ này, họ phải làm như vậy trong bối cảnh tôn trọng quyền tự chủ của các công ty tư nhân, luật pháp quốc tế và các thỏa thuận song phương giữa Liên minh Âu Châu và Hoa Kỳ.”
Phát biểu với các phóng viên hôm thứ Ba, Tổng thống Trump cũng cho biết chính quyền của ông đã “áp thuế 15% đối với tất cả mọi người”, thay vì mức thuế toàn cầu 10% mà Tòa Bạch Ốc đã ban hành theo một đạo luật thương mại riêng sau thất bại tại Tòa án Tối cao tháng trước. Trước đó, tổng thống từng nói sẽ tăng thuế thêm 5%, nhưng không đưa ra tuyên bố chính thức nào.
Cuối tuần qua, Madrid đã ngăn chặn Mỹ sử dụng các căn cứ do hai nước cùng vận hành để tấn công Iran, trong khuôn khổ cuộc chiến do Mỹ phát động hiện đã bước sang ngày thứ tư. Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha Margarita Robles hôm thứ Hai giải thích rằng quân đội Mỹ đóng tại căn cứ không quân Morón de la Frontera và Rota phải “hoạt động trong khuôn khổ luật pháp quốc tế”, và các cơ sở quân sự này sẽ bị cấm “cung cấp hỗ trợ trừ khi cần thiết từ góc độ nhân đạo”.
Một thỏa thuận năm 1953 với Mỹ cho phép Madrid có tiếng nói trong việc sử dụng các lực lượng Mỹ đóng trên lãnh thổ của mình. Ông Robles cho biết các căn cứ này không tham gia vào cuộc tấn công vào Iran hôm thứ Bảy tuần trước và sẽ không được sử dụng cho “các hoạt động bảo trì và hỗ trợ”.
Theo trang web theo dõi chuyến bay FlightRadar24, hơn chục máy bay của Mỹ - trong đó có một số máy bay tiếp nhiên liệu trên không Boeing KC-135 - đã rời các căn cứ Morón và Rota vào cuối tuần này, với bảy chiếc được triển khai đến căn cứ không quân Rammstein ở Đức. Ông Robles cho biết Mỹ “có thể đã thực hiện những động thái đó vì họ biết rằng các máy bay không thể hoạt động” từ Tây Ban Nha.
Động thái này đã được các đồng minh của Tổng thống Trump như Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (RS.C.) ghi nhận, người đã chỉ trích chính phủ của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez là “một sự sai lệch” tiêu biểu cho “sự lãnh đạo yếu kém đáng thương của Âu Châu, những người đã đánh mất đạo đức của mình”.
Trong cuộc họp báo với ông Merz, Tổng thống Trump nói thêm rằng “Tây Ban Nha thật tệ” và “không thân thiện”.
Tổng thống một lần nữa nêu lên việc Tây Ban Nha từ chối nhượng bộ yêu cầu của ông về việc các thành viên NATO phải dành 5% GDP cho chi tiêu quân sự - một động thái đã khiến Tổng thống Trump đề nghị Tây Ban Nha nên bị “loại khỏi” liên minh và đe dọa áp thuế cao hơn đối với Madrid vào năm ngoái.
Ông nói thêm rằng Mỹ không cần sự cho phép của Tây Ban Nha để sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ của họ. “Chúng tôi có thể sử dụng các căn cứ của họ nếu muốn, chúng tôi chỉ cần bay đến và sử dụng chúng,” ông nói. “Không ai có thể cấm chúng tôi sử dụng chúng cả.”
Những phát ngôn này là dấu hiệu mới nhất cho thấy Tổng thống Trump dự định tiếp tục sử dụng các mối đe dọa thương mại để gây áp lực lên các đồng minh về những vấn đề không liên quan đến thương mại, bao gồm cả các cam kết quốc phòng trong NATO. Và đó là tín hiệu cho thấy ông không có kế hoạch giảm bớt các mối đe dọa áp thuế liên tục đối với các quốc gia cụ thể, bất chấp việc Tòa án Tối cao đã bác bỏ các mức thuế mà ông áp đặt bằng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977.
Chính quyền Tổng thống Trump có một số thẩm quyền thay thế khác mà họ có thể sử dụng để áp thuế, mặc dù chúng không linh hoạt bằng. Chúng bao gồm Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, mà tổng thống đã sử dụng để áp thuế 10% đối với các quốc gia sau phán quyết của tòa án. Nhưng biện pháp này chỉ cho phép tổng thống áp thuế trong 150 ngày, sau đó sẽ cần sự chấp thuận của Quốc hội.
[Politico: Trump threatens to cut off trade with Spain over air bases]