1. Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận hỏa tiễn Neptune đã phá hủy các xưởng sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Nga tại tỉnh Rostov.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận, hỏa tiễn chống hạm Neptune của Ukraine đã tấn công nhà máy Atlant Aero ở thành phố Taganrog, tỉnh Rostov của Nga, phá hủy hai xưởng và làm hư hại bốn tòa nhà khác. phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 25 Tháng Tư,

Lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy tham gia vào toàn bộ chu trình sản xuất máy bay điều khiển từ xa — từ thiết kế, chế tạo đến thử nghiệm. Cùng ngày, Thống đốc tỉnh Rostov, Yury Slyusar, xác nhận vụ tấn công hỏa tiễn vào thành phố, cho biết nó đã gây thiệt hại cho “cơ sở hạ tầng thương mại”.

Theo Bộ Tổng tham mưu, nhà máy Atlant Aero sản xuất máy bay điều khiển từ xa tấn công và trinh sát lớp Molniya, cũng như các phụ tùng cho máy bay điều khiển từ xa, gọi tắt là UAV Orion.

Theo thông cáo, Orion nặng khoảng một tấn và có thể mang tải trọng lên đến 250 kg, bao gồm các hệ thống chụp ảnh trên không, mô-đun trinh sát kỹ thuật vô tuyến, hệ thống quang điện tử, bom dẫn đường KAB-20 và hỏa tiễn hành trình tầm trung.

“Việc phá hủy cơ sở này sẽ làm giảm khả năng tấn công các mục tiêu dân sự ở Ukraine của kẻ thù”, Bộ Tổng tham mưu cho biết.

Bộ Tổng tham mưu cho biết thêm rằng trong cuộc tấn công ngày 22 tháng 4, một tàu tuần tra Dự án 22460 thuộc Lực lượng Biên phòng của Cơ quan An ninh Liên bang Nga đã bị đánh chìm tại Sevastopol thuộc Crimea bị Nga tạm chiếm. Bộ Tổng tham mưu không nêu rõ liệu hỏa tiễn Neptune có được sử dụng trong cuộc tấn công hay không.

[Kyiv Independent: Ukrainian Neptune missiles destroy Russian drone factory workshops in Rostov Oblast, General Staff confirms]

2. Nga cho biết họ đã nhận được lời mời tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 Miami ở cấp độ “cao nhất”.

Hôm Thứ Sáu, 24 Tháng Tư, Maria Zakharova, giám đốc phòng báo chí Bộ Ngoại giao, tuyên bố nước này đã được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 sắp tới tại Mỹ ở cao cấp nhất.

Phó Ngoại trưởng Nga Alexander Pankin cho biết với các nhà báo tại trụ sở Liên Hiệp Quốc rằng Mạc Tư Khoa sẽ xác nhận người đại diện cho nước này tại sự kiện vào thời điểm gần diễn ra.

Các nhà lãnh đạo và quan chức cao cấp từ các nền kinh tế hàng đầu thế giới sẽ tập trung tại Miami tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 vào ngày 14-15 tháng 12.

Mặc dù Nga là thành viên của nhóm này, nhưng Putin đã không tham dự diễn đàn thường niên của nhóm kể từ hội nghị thượng đỉnh năm 2019 tại Osaka.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ nói với tờ Kyiv Independent rằng với tư cách là thành viên của G20, Nga đã được mời tham dự tất cả các cuộc họp cấp làm việc cho đến nay.

Phát ngôn nhân cho biết: “Tổng thống Trump đã nói rõ rằng Nga được hoan nghênh tham dự tất cả các cuộc họp G20 trong khi Hoa Kỳ tập trung vào việc tổ chức một hội nghị thượng đỉnh thành công và hiệu quả.”

Tổng thống Donald Trump cho biết ông “rất muốn” đón tiếp cả Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại sự kiện này.

Trả lời phóng viên ngày 23 tháng 4, Tổng thống Trump cho biết ông không biết về bất kỳ lời mời cá nhân nào gửi đến Putin nhưng nói thêm rằng sẽ “có lẽ rất hữu ích” nếu nhà lãnh đạo Nga tham dự.

Quan hệ Mỹ-Nga đã ấm lên kể từ khi Tổng thống Trump trở lại nắm quyền năm ngoái, với việc Washington tham gia cùng Mạc Tư Khoa trong các nỗ lực chấm dứt chiến tranh ở Ukraine và cả hai bên đều đang tìm hiểu các khả năng hợp tác kinh doanh.

Tổng thống Trump đã tiếp đón Putin tại một hội nghị thượng đỉnh cao cấp ở Alaska vào tháng 8 năm 2025, nhưng cuộc gặp đã không đạt được bước đột phá nào hướng tới một thỏa thuận hòa bình ở Ukraine.

Hội nghị thượng đỉnh Miami, sẽ diễn ra tại sân golf Tổng thống Trump National Doral, sẽ tập trung vào “thúc đẩy sự thịnh vượng kinh tế bằng cách loại bỏ các quy định gây khó khăn, mở khóa nguồn năng lượng giá cả phải chăng và tiên phong trong các công nghệ mới”, tổng thống Mỹ cho biết.

Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, cho rằng việc trải thảm đỏ đón tiếp trùm mafia Vladimir Putin đang bị quốc tế truy nã sau khi hắn ta đã gây ra cái chết của hơn 2 triệu người Ukraine và Nga là một vết nhơ trong lịch sử Hoa Kỳ, phá vỡ trật tự thế giới, và khích lệ những bọn xâm lược khác trên toàn cầu.

[Kyiv Independent: Russia says it received invitation to G20 Miami summit at 'highest level']

3. Ông Sánchez bác bỏ đề xuất của Mỹ về việc đình chỉ tư cách thành viên NATO của Tây Ban Nha.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez hôm thứ Sáu đã hạ thấp tầm quan trọng của một email bị rò rỉ từ Ngũ Giác Đài, trong đó cho rằng Tây Ban Nha có thể bị trừng phạt vì không ủng hộ cuộc chiến ở Iran bằng cách bị đình chỉ tư cách thành viên NATO.

“Không có gì phải lo lắng,” Sánchez nói với POLITICO khi ông đến dự hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu tại Síp. “Chúng tôi đang thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình đối với NATO.”

“Lập trường của chính phủ Tây Ban Nha rất rõ ràng: hợp tác tuyệt đối với các đồng minh của chúng tôi, nhưng luôn trong khuôn khổ luật pháp quốc tế”, ông Sánchez nói thêm khi phát biểu trước một nhóm lớn các nhà báo.

Thủ tướng từ chối thảo luận về nội dung cụ thể của tài liệu mật bị rò rỉ từ Ngũ Giác Đài, vốn được Reuters đưa tin đầu tiên, đồng thời khẳng định chính phủ của ông “không bình luận về email, mà chỉ bình luận về các tài liệu và lập trường chính thức, trong trường hợp này là của Hoa Kỳ.”

Bức email, được một quan chức Mỹ mô tả với Reuters, bao gồm một loạt các biện pháp chính sách mà chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể áp dụng để trừng phạt các đồng minh NATO mà Washington cho là “khó tính” hoặc không đủ ủng hộ cuộc chiến ở Iran.

Tây Ban Nha — một trong những nước phản đối mạnh mẽ nhất cuộc xung đột và là nước chi tiêu quốc phòng chậm nhất trong NATO — bị đe dọa đình chỉ tư cách thành viên của liên minh quốc phòng, phản ánh sự tức giận của Tổng thống Trump đối với Madrid. Tổng thống đã nổi giận trước quyết định của Sánchez cấm máy bay chiến đấu của Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự chung hoặc không phận Tây Ban Nha để tấn công Iran, và tháng trước đã đe dọa cắt đứt mọi quan hệ thương mại với nước này.

Hiệp ước thành lập NATO không bao gồm bất kỳ cơ chế nào cho phép đình chỉ hoặc loại bỏ một trong các thành viên. Văn kiện này chỉ đề cập đến việc tự nguyện rút khỏi liên minh, điều này yêu cầu thời gian thông báo một năm.

“Thật khó để biết chúng ta nên nhìn nhận những email như vậy nghiêm chỉnh đến mức nào ngoài việc chỉ là những lời công kích mang tính ý thức hệ,” Oana Lungescu, cựu phát ngôn viên của NATO và nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh, cho biết.

Trong khi đó, việc ngăn cản các quốc gia giành được các chức vụ chỉ huy quân sự cao cấp sẽ khó thực hiện được vì các đồng minh NATO vừa mới đàm phán lại các thỏa thuận chuyển giao mới dự kiến kéo dài đến năm 2029, bà cho biết, và việc mở lại các cuộc đàm phán sẽ đòi hỏi sự đồng ý tuyệt đối.

Đánh giá về quần đảo Falklands

Email bị rò rỉ của Ngũ Giác Đài cũng cho thấy Washington có thể xem xét lại lập trường của mình về yêu sách của Anh đối với quần đảo Falkland để trả đũa việc Anh từ chối tham gia chiến tranh ở Iran.

Tổng thống Trump đã rất tức giận trước quyết định không can thiệp vào cuộc xung đột của Thủ tướng Anh Keir Starmer, và tuần trước đã gợi ý rằng ông có thể trừng phạt Luân Đôn bằng cách hủy bỏ một thỏa thuận thương mại quan trọng. Nhưng việc thay đổi lập trường của Washington về quần đảo Falklands sẽ đánh dấu một sự leo thang lớn trong mối quan hệ “đặc biệt” đang bị xói mòn.

Anh và Á Căn Đình đã trải qua nhiều thế kỷ tranh chấp chủ quyền đối với các đảo ở Nam Đại Tây Dương, vốn là lãnh thổ hải ngoại của Anh. Buenos Aires đã phát động cuộc xâm lược quần đảo Falklands vào năm 1982, gây ra cuộc chiến kéo dài 74 ngày mà Anh đã dễ dàng giành chiến thắng, với sự hỗ trợ vật chất và hậu cần từ Mỹ.

Tổng thống Á Căn Đình Javier Milei - một đồng minh của Tổng thống Trump - đã bày tỏ sự khoan dung đối với sự cai trị của Anh đối với quần đảo này, nhưng tại một buổi lễ tưởng niệm những người đã hy sinh trong chiến tranh ở Buenos Aires hồi đầu tháng này, ông đã tái khẳng định chủ quyền của đất nước mình đối với quần đảo Falklands.

Khi được hỏi về bản báo cáo, phát ngôn nhân của Phủ Thủ tướng cho biết các đảo quốc này đã “bỏ phiếu áp đảo ủng hộ việc tiếp tục là lãnh thổ hải ngoại của Vương quốc Anh, và chúng tôi luôn ủng hộ quyền tự quyết của người dân trên đảo cũng như thực tế rằng chủ quyền thuộc về Vương quốc Anh”.

“ Chúng tôi đã nhiều lần bày tỏ quan điểm này một cách rõ ràng và nhất quán với các chính quyền Mỹ tiền nhiệm và điều đó sẽ không thay đổi”, phát ngôn nhân cho biết thêm.

“Đây là vấn đề của Vương quốc Anh và người dân quần đảo Falkland,” Bộ trưởng Cộng đồng Steve Reed nói với POLITICO trên chuyến tàu trở về Luân Đôn sau chuyến thăm vận động tranh cử. “Chính quyền Mỹ hiện tại thường xuyên đưa ra đủ loại ý kiến. Điều đó không thay đổi sự thật rằng chủ quyền là vấn đề của Vương quốc Anh. Và chỉ có vậy thôi.”

Tổng thống Trump đã nhiều lần đe dọa rút Mỹ khỏi NATO. Ông đã đưa ra ý tưởng này lần đầu tiên trong nhiệm kỳ đầu tiên tại Tòa Bạch Ốc và tiếp tục nêu lên kịch bản đó kể từ khi tái đắc cử. Sau khi các đồng minh từ chối tham gia cuộc tấn công vào Iran, tổng thống và nhóm của ông đã tuyên bố sẽ xem xét lại tư cách thành viên của họ.

Hiện chưa rõ liệu email của Ngũ Giác Đài có liên quan đến danh sách “các nước tốt và xấu” của các quốc gia NATO mà Tòa Bạch Ốc đã chuẩn bị trước chuyến thăm Washington của Tổng thư ký NATO Mark Rutte vào đầu tháng Tư hay không. Các nhà ngoại giao Âu Châu và một quan chức quốc phòng Mỹ quen thuộc với tài liệu này nói với POLITICO rằng nó bao gồm tổng quan về đóng góp của các thành viên cho liên minh và xếp hạng họ theo từng cấp bậc.

Vào tháng 12, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đề xuất rằng các đồng minh “mẫu mực” của Mỹ nên được hưởng ưu đãi đặc biệt, trong khi những người “không làm tròn trách nhiệm của mình đối với phòng thủ tập thể” nên phải đối mặt với “hậu quả”.

[Politico: Sánchez dismisses US notion of suspending Spain from NATO]

4. Israel “sẵn sàng tái khởi động chiến tranh chống lại Iran”, chờ “đèn xanh” từ Mỹ.

Israel đã đưa ra những lời đe dọa mạnh mẽ nhất đối với Iran kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần được thực thi - nay đã được Tổng thống Trump gia hạn vô thời hạn - khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố hôm thứ Năm rằng quân đội nước này đang trong tình trạng sẵn sàng.

“Israel sẵn sàng tái khởi động cuộc chiến chống lại Iran,” Katz nói trong một tuyên bố video. “Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đã sẵn sàng cho cả phòng thủ và tấn công, và các mục tiêu đã được xác định.”

Ông Katz đưa ra những nhận xét này sau khi tiến hành đánh giá an ninh với tất cả các lãnh đạo quân đội Israel.

“Chúng tôi đang chờ tín hiệu xanh từ Mỹ — trước hết và trên hết là để hoàn thành việc xóa sổ triều đại Khamenei và đưa Iran trở lại thời kỳ đen tối và thời kỳ đồ đá,” Katz nói trong video. “Cuộc tấn công lần này sẽ khác biệt và tàn khốc hơn, sẽ giáng những đòn chí mạng vào những điểm yếu nhất — làm rung chuyển và sụp đổ nền móng của nó.”

Tổng thống Trump hôm thứ Ba tuyên bố Mỹ sẽ tạm dừng các cuộc tấn công “cho đến khi các nhà lãnh đạo và đại diện của Iran đưa ra được một đề xuất thống nhất”. Hiện chưa có thời hạn cụ thể cho đề xuất đó.

Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết sáng thứ Năm: “Tổng thống chưa đặt ra thời hạn cụ thể để nhận được đề xuất từ phía Iran. Tổng thống muốn có một phản hồi thống nhất. Vì vậy, trong khi chờ đợi phản hồi đó, sẽ có một lệnh ngừng bắn giữa quân đội và các cuộc tấn công bằng vũ lực.”

[CBSNews: Israel “prepared to renew the war against Iran,” waiting for “green light” from U.S.]

5. Tổng thống Macron nói rằng người Âu Châu phải nhận ra rằng Mỹ, Trung Quốc và Nga đang “quyết liệt chống lại” chúng ta.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cảnh báo hôm thứ Sáu rằng người Âu Châu phải đứng lên bảo vệ lợi ích của chính mình vì Mỹ, Trung Quốc và Nga hiện đều “quyết liệt chống lại” họ.

“Chúng ta không nên đánh giá thấp rằng đây là một thời điểm độc nhất vô nhị, khi một tổng thống Mỹ, một tổng thống Nga, một Chủ tịch Trung Quốc đang chống lại người Âu Châu. Vì vậy, đây là thời điểm thích hợp để chúng ta thức tỉnh”, Macron nói trong cuộc thảo luận với Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis do báo Kathimerini tổ chức tại Athens.

“Chúng ta cần phải tự tin hơn một chút và thực hiện được kế hoạch của mình,” ông nói thêm.

Tổng thống Pháp cũng cho biết ông dự đoán căng thẳng với Mỹ sẽ kéo dài sau khi nhiệm kỳ của Tổng thống Trump kết thúc.

“Đây là một xu hướng lịch sử,” ông nói. “Chúng ta có thể hợp tác với Mỹ về một số vấn đề, và điều đó vẫn rất hợp lý vì những giá trị chung và mối quan hệ lịch sử, nhưng tôi thực sự tin rằng đường lối của Mỹ sẽ còn tiếp diễn,” ông nói thêm.

Ông nói rằng sự khác biệt chính giữa nhiệm kỳ đầu tiên và nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump là nhiều quốc gia Âu Châu cho rằng nhiệm kỳ thứ hai chỉ là một sự bất thường và sẽ kết thúc mà không cần những thay đổi cơ bản.

“Giờ đây, nhiều đồng nghiệp đã sáng suốt hơn, bởi vì sau nhiều năm, chúng tôi nói rằng, được rồi, chúng ta phải phản ứng. Chúng ta phải hành động như những người Âu Châu, phải đoàn kết hơn, để bảo vệ lợi ích của chính mình. Và đối với tôi, đây là hướng đi đúng đắn.”

Ông Macron đã bay đến Athens sau cuộc họp không chính thức của Hội đồng Âu Châu tại Síp vì Hy Lạp và Pháp dự kiến sẽ ký gia hạn hiệp ước an ninh song phương vào thứ Bảy.

Việc ký kết này nhằm mục đích cập nhật một thỏa thuận đạt được vào năm 2021 giữa Macron và Mitsotakis, trong đó bao gồm điều khoản phòng thủ chung và cam kết của Hy Lạp về việc mua ít nhất 3 tỷ euro tàu chiến của Pháp.

Việc gia hạn sẽ kéo dài thỏa thuận thêm năm năm nữa, sau đó sẽ tự động gia hạn và dự kiến cũng sẽ bao gồm các lĩnh vực hợp tác mới, chẳng hạn như chính sách đối ngoại, bảo vệ dân sự và kinh tế.

[Politico: Europeans must recognize US, China and Russia are ‘dead against’ us, says Macron]

6. Đặc phái viên của Tổng thống Trump thúc đẩy việc Ý thay thế Iran tại World Cup.

Một đặc phái viên của Mỹ được tường trình đang thúc đẩy FIFA, cơ quan quản lý túc cầu chuyên nghiệp toàn cầu, thay thế Iran bằng đội tuyển quốc gia Ý tại World Cup nam mùa hè này, giải đấu mà Mỹ đồng đăng cai với Canada và Mexico.

Theo tờ Financial Times, Paolo Zampolli, đặc phái viên của Mỹ về quan hệ đối tác toàn cầu, đã đưa ra đề xuất này với chủ tịch FIFA Gianni Infantino và Tổng thống Trump nhằm hàn gắn mối quan hệ giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Ý Georgia Meloni, sau những lời chỉ trích gần đây của tổng thống đối với Giáo hoàng Lêô XIV về cuộc chiến tranh Iran.

Ý đã không thể giành vé tham dự World Cup lần thứ ba liên tiếp, sau khi thua Bosnia-Herzegovina trong trận play-off hồi đầu tháng này. Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho rằng việc đội tuyển quốc gia Iran tham gia là không phù hợp trong bối cảnh chiến tranh Mỹ-Israel với nước này.

“Tôi là người Ý và việc được chứng kiến đội tuyển Azzurri tham dự một giải đấu do Mỹ đăng cai sẽ là một giấc mơ. Với bốn chức vô địch, họ có đủ tư cách để được góp mặt,” Zampolli, một doanh nhân và cựu quản lý người mẫu, người tuyên bố đã giới thiệu Tổng thống Trump với vợ mình là Melania, được tờ Financial Times dẫn lời nói.

Chính phủ Iran hồi tháng 3 tuyên bố nước này sẽ không tham gia giải đấu sau khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel giết chết Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, nhưng sau đó đã ra tuyên bố hôm thứ Tư rằng họ vẫn có kế hoạch tham gia.

Tổng thống Trump đã nói trên mạng xã hội hồi tháng 3 rằng các cầu thủ túc cầu Iran được “hoan nghênh... nhưng tôi thực sự không tin rằng việc họ ở đó là phù hợp, xét về tính mạng và sự an toàn của chính họ.”

World Cup khởi tranh vào ngày 11 tháng 6 với trận đấu giữa Mexico và Nam Phi. Iran hiện dự kiến sẽ thi đấu trận đầu tiên gặp New Zealand vào ngày 15 tháng 6 tại Los Angeles.

“Đội tuyển Iran chắc chắn sẽ đến,” Infantino nói tuần trước.

[CBSNews: Trump envoy pushes for Italy to replace Iran at World Cup]

7. 193 tù binh chiến tranh Ukraine trở về nước sau thời gian bị giam giữ tại Nga trong cuộc trao đổi tù binh mới nhất.

Hôm Thứ Bẩy, 25 Tháng Tư, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết, 193 binh sĩ Ukraine đã trở về lãnh thổ do Ukraine kiểm soát sau khi bị Nga giam giữ.

Bộ Quốc phòng Nga cũng thông báo đã thả 193 tù binh chiến tranh Ukraine để đổi lấy 193 binh sĩ Nga.

Cuộc trao đổi tù binh lần thứ 73 giữa Nga và Ukraine tiếp nối cuộc trao đổi diễn ra vào dịp Lễ Phục Sinh, giai đoạn đầu tiên diễn ra vào ngày 11 tháng 4, và được thực hiện theo đúng các thỏa thuận đã đạt được trước đó.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, những người trở về bao gồm các nhân viên từ Quân đội Ukraine, Vệ binh Quốc gia, Cục Biên phòng Nhà nước, Cảnh sát Quốc gia và Cơ quan Vận tải Đặc biệt Nhà nước.

Tổng thống cho biết thêm rằng những người được đưa trở lại Ukraine bao gồm các cá nhân mà chính quyền Nga đã mở các vụ án hình sự, cũng như các binh sĩ bị thương.

Hầu hết những người được thả đều bị giam giữ bất hợp pháp ở Chechnya. Một số người phải đối mặt với các cáo buộc hình sự bịa đặt, vi phạm Công ước Geneva, theo Trụ sở Điều phối về Đối xử với Tù binh Chiến tranh.

[Kyiv Independent: 193 Ukrainian prisoners of war return home from Russian captivity in latest exchange]

8. Iran tuyên bố đã thu được “khoản thu đầu tiên” từ phí cầu đường eo biển Hormuz.

Theo Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, nước này đã thu được những khoản phí đầu tiên từ các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, sau một tuần cả Mỹ và Iran đều chặn bắt các tàu thuyền tại tuyến đường thủy tranh chấp này.

“ Khoản thu phí quá cảnh đầu tiên từ eo biển Hormuz đã được chuyển vào tài khoản của Ngân hàng Trung ương”.

IRIB nói: “Chúng tôi sẽ trừng phạt bất cứ ai cố gắng trừng phạt chúng tôi”, đồng thời cho biết thêm rằng một lượng lớn “dầu mỏ, khí đốt và hàng hóa thiết yếu cho Âu Châu trên thế giới đang nằm dưới sự kiểm soát của chúng tôi”.

Trước chiến tranh, khoảng 20% nguồn cung dầu thô của thế giới thường đi qua eo biển này, nhưng hiện nay, eo biển đã bị Iran phong tỏa hiệu quả trong hơn bảy tuần qua bằng cách đe dọa các tàu thương mại, cho rằng họ chỉ cho phép các nước “thân thiện” đi qua.

Alireza Salimi, một Dân biểu cao cấp của Iran, nói với hãng tin Tasnim rằng số tiền mỗi tàu phải trả sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại hàng hóa và mức độ rủi ro liên quan.

Ông cho biết, các khoản phí đã thu được “hiện đang được chuyển vào một tài khoản chung và ngân khố nhà nước”.

Tổng thống Trump nói ông đã ra lệnh cho Hải quân “bắn hạ” các tàu đánh mìn ở eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump nói rằng ông đã chỉ thị Hải quân Mỹ hành động chống lại bất kỳ tàu thuyền nào của Iran đặt thủy lôi ở eo biển Hormuz.

“Tôi đã ra lệnh cho Hải quân Hoa Kỳ bắn hạ bất kỳ chiếc thuyền nào, dù nhỏ đến đâu (Tất cả 159 tàu chiến của họ đều nằm dưới đáy biển!), đang rải thủy lôi ở vùng biển eo biển Hormuz. Không được phép do dự,” ông nói.

Tổng thống Trump nói thêm rằng các tàu quét mìn của Mỹ đang rà soát eo biển “ngay lúc này”, và ông cho biết những nỗ lực đó sẽ được tăng cường.

“Tôi ra lệnh tiếp tục hoạt động đó, nhưng với cường độ gấp ba lần!” ông viết.

Cách đây một tháng, các quan chức Mỹ cho biết Iran có thể đã đặt ít nhất một chục quả thủy lôi trong eo biển, sử dụng các tàu nhỏ có thể chở từ hai đến ba thiết bị này mỗi chiếc.

[CBSNews: Iran says it has collected its “first revenue” from Strait of Hormuz tolls]

9. Mỹ ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận dầu giá rẻ của Iran bằng vụ bắt giữ tàu chở dầu.

Theo các nhà phân tích theo dõi hoạt động buôn bán năng lượng bất hợp pháp của Iran, một tàu chở dầu bị lực lượng Mỹ bắt giữ hôm thứ Ba chở đầy gần 2 triệu thùng dầu thô của Iran đang trên đường đến Trung Quốc.

Tàu Tifani treo cờ Botswana khi bị khám xét ở Ấn Độ Dương, nhưng cả Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ và Tổ chức Hàng hải Quốc tế, gọi tắt là IMO đều xếp tàu này vào danh sách “tàu không quốc tịch”.

Đoạn phim do Ngũ Giác Đài công bố cho thấy binh lính Mỹ nhảy dù từ hai chiếc trực thăng của Hải quân xuống boong tàu chở dầu thô.

Đây là con tàu thứ hai có liên hệ với Iran bị lực lượng Mỹ bắt giữ kể từ khi Mỹ bắt đầu lệnh phong tỏa đối với hầu hết hoạt động thương mại đường biển của Iran vào ngày 13 tháng 4. Hôm Chúa Nhật, một tàu khu trục của Mỹ đã vô hiệu hóa tàu chở hàng Touska mang cờ Iran bằng cách bắn đạn pháo 5 inch vào phòng máy của nó.

Tehran cho biết vụ việc này, cùng với lệnh phong tỏa quy mô lớn, là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, vốn dự kiến hết hạn vào thứ Tư trước khi được Tổng thống Trump gia hạn vào phút chót.

Lần cuối cùng tàu Tifani được nhìn thấy trên ảnh vệ tinh là vào ngày 6 tháng 4, khi nó đang bốc dỡ dầu tại các bến tàu phía đông của đảo Kharg, cảng xuất khẩu chính của Iran ở Vịnh Ba Tư.

Nhóm giám sát TankerTrackers.com, chuyên đánh giá hàng hóa dựa trên mớn nước, hay độ sâu của tàu so với mực nước, cho biết tàu Tifani đang chở “gần 1,9 triệu thùng dầu thô của Iran”.

Ngoài ra, công ty phân tích hàng hóa Kpler cho biết tàu chở dầu này đang chở “khoảng 2 triệu thùng dầu thô được bốc dỡ tại đảo Kharg”.

Theo tín hiệu hệ thống nhận dạng tự động, gọi tắt là AIS được trang web theo dõi MarineTraffic (thuộc sở hữu của Kpler) thu thập, thủy thủ đoàn của tàu Tifani tuyên bố đang trên đường đến Singapore.

Tuy nhiên, Charlie Brown, một cựu sĩ quan Hải quân Mỹ kiêm cố vấn cao cấp tại tổ chức phi lợi nhuận United Against Nuclear Iran, cho biết tàu chở dầu này đang hướng đến vùng biển ngoài khơi Malaysia, phía đông eo biển Singapore, nơi các tàu liên kết với “hạm đội bóng tối” của Iran được biết đến là nơi thực hiện các hoạt động chuyển dầu giữa các tàu trước khi vận chuyển dầu đến các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc.

Trung Quốc mua phần lớn dầu thô của Iran với giá rẻ và nhập khẩu hơn 10% nguồn cung từ nước này, trở thành khách hàng quan trọng nhất của Tehran. Tàu Tifani đã bị Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt năm ngoái vì vai trò của nó trong mạng lưới thương mại này.

“Trung Quốc sẽ không nhận được dầu của Iran,” Brown nói trên đài X. “Iran sẽ không nhận được khoản tiền mà họ đang rất cần.”

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent hôm thứ Ba cho biết lệnh cấm vận của Mỹ đang phát huy tác dụng trong việc làm gián đoạn hoạt động thương mại này.

“ Chỉ trong vài ngày nữa, kho chứa dầu trên đảo Kharg sẽ đầy và các giếng dầu dễ bị tổn thương của Iran sẽ bị đóng cửa”, ông nói. “Hạn chế thương mại hàng hải của Iran nhắm trực tiếp vào các nguồn thu chính của chế độ.”

Theo dõi các chuyến đi của Tifani đến Trung Quốc

IMO, một cơ quan chuyên môn của Liên Hiệp Quốc, cấp một số hiệu cho mỗi tàu, và số hiệu này được giữ nguyên trong suốt vòng đời hoạt động của tàu ngay cả khi chủ sở hữu thay đổi tên. Số hiệu IMO của tàu Tifani là 9273337 và trước đây nó được biết đến với các tên Anahi, Amfitriti và Bunga Kasturi.

Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy tàu Tifani đang ở Vịnh Bengal, cách Sri Lanka khoảng 400 dặm về phía đông, vào thời điểm Mỹ chặn bắt tàu.

Theo TankerTrackers.com, tàu Tifani đã đổi chủ và đổi quốc tịch vào tháng 6 năm 2020 và kể từ đó đã xuất khẩu khoảng 34 triệu thùng dầu thô từ Iran và nhận khoảng 24 triệu thùng dầu trung chuyển hướng đến Trung Quốc.

Bài đánh giá của Newsweek về dữ liệu AIS lịch sử được thu thập bởi tổ chức phi lợi nhuận Global Fishing Watch cho thấy tàu chở dầu này đã thực hiện ít nhất 10 chuyến ghé thăm các cảng của Trung Quốc trong thời gian đó và lảng vảng ngoài khơi eo biển Singapore gần 20 lần.

“Như chúng tôi đã nói rõ, chúng tôi sẽ theo đuổi các nỗ lực thực thi pháp luật hàng hải toàn cầu để phá vỡ các mạng lưới bất hợp pháp và chặn bắt các tàu bị trừng phạt đang cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran - bất kể chúng hoạt động ở đâu”, Ngũ Giác Đài cho biết hôm thứ Ba.

“Vùng biển quốc tế không phải là nơi trú ẩn cho các tàu bị trừng phạt,” thông báo cho biết thêm.

Trung Quốc vẫn chưa bình luận về vụ bắt giữ tàu Tifani nhưng hôm trước đã phủ nhận mọi liên hệ với tàu Touska, chiếc tàu đã cập cảng Trung Quốc vào cuối tháng 3.

Liệu việc Mỹ tịch thu tàu có ngăn chặn được hạm đội của Iran?

Hậu quả lâu dài đối với mạng lưới vận chuyển dầu của Iran, bao gồm hàng trăm tàu chở dầu, vẫn chưa rõ ràng ngay lập tức. Việc có khả năng tịch thu hàng chục lô hàng như vậy có thể không làm nản lòng phe cứng rắn ở Tehran.

“Câu hỏi thực sự là những lệnh cấm này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến phần còn lại của hạm đội ngầm,” Ray Powell, giám đốc dự án minh bạch hàng hải SeaLight tại Đại học Stanford, cho biết. “Chắc chắn nó sẽ thay đổi cách tính toán rủi ro. Câu hỏi đặt ra là mức độ ảnh hưởng sẽ như thế nào.”

Hôm thứ Ba, một công ty giám sát tàu biển, Vortexa, báo cáo rằng 34 tàu Iran đã rời khỏi eo biển, bất chấp lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ mà Tổng thống Trump tuyên bố là một thắng lợi.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn trong chiến tranh với Iran cho đến khi chính phủ Iran “bị chia rẽ nghiêm trọng” có thể đệ trình “một đề xuất thống nhất”. Tuy nhiên, lệnh phong tỏa hải quân vẫn sẽ được duy trì.

Hôm thứ Tư, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết họ đã bắt giữ hai tàu nước ngoài đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz, làm gia tăng thêm sự gián đoạn kéo dài nhiều tuần đối với tuyến đường thương mại năng lượng quan trọng này.

[Newsweek: US Denies China Cheap Iranian Oil With Tanker Capture]

10. Quân đội Mỹ cho biết đã chặn bắt thêm một tàu chở dầu “không quốc tịch” có liên hệ với Iran ở Ấn Độ Dương.

Quân đội Mỹ hôm thứ Năm cho biết lực lượng của họ đã lên tàu một tàu chở dầu “không quốc tịch” khác có liên hệ với Iran, đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, cách xa eo biển Hormuz đang tranh chấp gay gắt - đây là động thái mới nhất trong chuỗi các vụ chặn bắt tàu thương mại ăn miếng trả miếng giữa hai quốc gia.

“Đêm qua, lực lượng Mỹ đã tiến hành chặn bắt trên biển và kiểm tra tàu M/T Majestic X, một tàu không quốc tịch bị trừng phạt đang vận chuyển dầu từ Iran, ở Ấn Độ Dương”, Bộ Quốc phòng cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội kèm theo video về hoạt động này.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục thực thi luật hàng hải toàn cầu để phá vỡ các mạng lưới bất hợp pháp và chặn bắt các tàu cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran, bất kể chúng hoạt động ở đâu”, quân đội cho biết thêm.

Iran đã từ chối mở lại eo biển Hormuz bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran mà Tổng thống Trump đã gia hạn vô thời hạn trong tuần này, gọi việc hải quân Mỹ phong tỏa các cảng của Iran và các tàu có liên hệ với nước này là vi phạm thỏa thuận.

Lực lượng của Tehran cũng đã bắt giữ hai tàu thương mại trong eo biển khi căng thẳng giữa hai nước leo thang.

Hôm thứ Ba, Ngũ Giác Đài cho biết lực lượng Mỹ đã chặn bắt tàu chở dầu thô “M/T Tifani” có liên hệ với Iran, thuộc khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, bao gồm cả Ấn Độ Dương rộng lớn.

[CBSNews: U.S. military says another “stateless” Iran-linked tanker intercepted in Indian Ocean]