Vụ chiếm đoạt trái phép một nhà thờ Công Giáo ở vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm tại Tokmak, Ukraine, vào Chúa Nhật Phục sinh đã bị nhà lãnh đạo cộng đồng Công Giáo Đông phương trong nước lên án là hành vi “báng bổ”, trong bối cảnh những cáo buộc về sự đàn áp tôn giáo tiếp diễn ở các khu vực dưới sự kiểm soát của Mạc Tư Khoa.
Vụ việc xảy ra vào ngày 12 tháng 4, khi các giáo sĩ của Giáo hội Chính thống Nga cử hành thánh lễ tại Nhà thờ Thánh Phêrô và Phaolô ở thành phố bị tạm chiếm, theo tuyên bố từ giới chức Công Giáo địa phương. Ngày này trùng với lễ Phục Sinh của các tín hữu Kitô giáo phương Đông, một trong những ngày lễ quan trọng nhất trong lịch phụng vụ.
Phản ứng đến từ Đức Tổng Giám Mục Sviatoslav Shevchuk, nhà lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo Đông phương lớn nhất nước. Ngài đã mô tả việc chiếm giữ nhà thờ là một sự vi phạm nghiêm trọng cả về tự do tôn giáo và sự thiêng liêng của lễ hội. “Đây là sự báng bổ đối với Chúa Phục Sinh – Hoàng tử Hòa bình! Và lại đúng vào ngày lễ Phục Sinh nữa chứ”, ngài nói trong một tuyên bố ngày 16 tháng 4.
Lực lượng Nga đã kiểm soát Tokmak, một thành phố với khoảng 30.000 cư dân ở miền nam trung tâm Ukraine, kể từ cuộc xâm lược toàn diện nước này vào tháng 2 năm 2022 – sự kiện được gọi rộng rãi là cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Chính quyền liên kết với Mạc Tư Khoa đã nhiều lần tuyên bố rằng tự do tôn giáo được bảo vệ ở các vùng lãnh thổ dưới sự quản lý của họ. Tuy nhiên, Giáo Hội Công Giáo Ukraine nghi lễ Đông phương đã báo cáo về các vụ bắt giữ, đe dọa và trục xuất ảnh hưởng đến các giáo sĩ và tín hữu ở những khu vực đó.
Trong một thông điệp video gửi đến các tín hữu được phát hành vào ngày 19 tháng 4, Đức Tổng Giám Mục Shevchuk cho biết các giáo dân đã bị đuổi khỏi nhà thờ mà họ đã duy trì trong thời gian vắng mặt của các linh mục. Ngài nói: “Với sự tính toán đầy mưu mô, nhà thờ của chúng ta đã bị chiếm giữ vào Lễ Phục Sinh; các tín hữu của chúng ta đã bị đuổi ra ngoài – những người, ngay cả khi không có cơ hội tham gia các buổi lễ vì họ không có linh mục riêng, vẫn đã chăm sóc, dọn dẹp và đến thăm nhà thờ này.” Ngài nói thêm rằng tòa nhà đã bị các giáo sĩ cùng với các nhân viên vũ trang chiếm giữ.
Giáo xứ này thuộc quyền quản lý của Giáo phận Donetsk thuộc Giáo Hội Công Giáo Ukraine nghi lễ Đông phương, trước khi xung đột leo thang, giáo phận này phục vụ hàng chục ngàn tín hữu Công Giáo trên khắp các vùng phía đông hiện đang phần lớn nằm dưới sự xâm lược của Nga. Các quan chức nhà thờ cho biết việc chiếm giữ giáo xứ Tokmak phản ánh một xu hướng gây áp lực rộng hơn đối với các cộng đồng không liên kết với nhà nước Nga.
Các nhà hoạt động nhân quyền và các nhà quan sát quốc tế cũng bày tỏ lo ngại về tình trạng tự do tôn giáo trong khu vực xung đột. Tại một hội nghị được tổ chức vào tháng 3 tại Đại học Công Giáo Hoa Kỳ, các học giả và lãnh đạo Giáo hội báo cáo rằng hàng trăm nơi thờ tự trên khắp Ukraine đã bị hư hại hoặc phá hủy kể từ khi chiến tranh bắt đầu, với hàng chục giáo sĩ thiệt mạng trong các vụ bạo lực.
Vụ việc ở Tokmak xảy ra sau những trường hợp trước đó liên quan đến việc giam giữ các giáo sĩ Công Giáo tại vùng lãnh thổ bị tạm chiếm, bao gồm hai linh mục bị bắt vào năm 2022 và sau đó được thả sau thời gian dài bị giam cầm. Giới chức Giáo hội cho biết cả hai người đều cần được điều trị y tế và tâm lý sau khi được thả.
Tình hình này cũng đã thu hút sự chú ý của Tòa Thánh. Trong bài phát biểu trước công chúng tại Kilamba ngày 19 tháng 4, Giáo hoàng Lêô XIV bày tỏ sự đau buồn trước các cuộc tấn công mới ở Ukraine và nhắc lại lời kêu gọi hòa bình của mình. “Tôi nhắc lại lời kêu gọi chấm dứt vũ khí và theo đuổi con đường đối thoại”, ngài nói, đồng thời bảo đảm với người dân Ukraine rằng ngài sẽ tiếp tục cầu nguyện cho họ.
Source:Catholic Herald