Christopher R. Altieri của tạp chí Crux, trong bản tin ngày 17 tháng 5 năm 2026 cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kỷ niệm Ngày Truyền thông Xã hội Thế giới lần thứ 60 vào Chúa nhật, kêu gọi mọi người ở khắp mọi nơi thúc đẩy các hình thức giao tiếp “tôn trọng sự thật của con người”.
Đức Giáo Hoàng đã nói chuyện với các tín hữu tập trung tại Quảng trường Thánh Phêrô để đọc Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng, kinh cầu nguyện truyền thống vào buổi trưa để tôn kính Đức Mẹ trong Mùa Phục Sinh.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã chọn “Bảo tồn tiếng nói và khuôn mặt con người” làm chủ đề cho Ngày Truyền thông năm nay, một chủ đề đã nổi lên như trọng tâm trong tư tưởng và hành động của ngài xuyên suốt triều đại giáo hoàng, ngay từ ngày đầu tiên.
“Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo này,” Đức Giáo Hoàng Leo nói hôm Chúa nhật, “tôi khuyến khích mọi người hãy cam kết thúc đẩy các hình thức truyền thông luôn tôn trọng sự thật về con người, điều mà mọi đổi mới kỹ thuật nên hướng tới.”
Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã ban hành Thông điệp nhân Ngày Truyền thông Thế giới vào đầu năm nay – không phải ngẫu nhiên mà trùng với ngày 24 tháng 1, lễ Thánh Phanxicô Salê, Tiến sĩ Giáo hội và thánh bổn mạng của báo chí Công Giáo – trong đó ngài kêu gọi “khuôn mặt và tiếng nói hãy lên tiếng cho con người một lần nữa.”
“Chúng ta cần trân trọng món quà của truyền thông như là chân lý sâu sắc nhất của nhân loại,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV viết trong Thông điệp của mình, “mà mọi đổi mới kỹ thuật cũng nên hướng tới.”
Những tiến bộ kỹ thuật đã bắt đầu thay đổi cách chúng ta giao tiếp từ nhiều năm trước, rất lâu trước khi cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) diễn ra, theo những cách đã tác động đến chính bản chất con người của những người đang tìm kiếm sự kết nối giữa người với người.
“Các công ty truyền thông và báo chí, về phần mình, không thể cho phép các thuật toán được thiết kế để thu hút thêm vài giây chú ý bằng mọi giá, lấn át các giá trị nghề nghiệp của họ, vốn hướng đến việc tìm kiếm sự thật,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV viết trong Thông điệp nhân Ngày Truyền thông.
“Niềm tin của công chúng được tạo dựng bằng sự chính xác và minh bạch,” vị giáo hoàng viết, “chứ không phải bằng cách theo đuổi bất cứ hình thức tương tác nào có thể.”
Tôi lưu ý trong cuốn sách Leo XIV: Vị Giáo hoàng Mới và Cải cách Công Giáo của mình rằng mạng xã hội đã làm cho thế giới trở nên nhỏ bé và tàn nhẫn hơn, từ rất lâu trước khi các nền tảng người dùng AI xuất hiện.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV muốn chúng ta mở rộng tầm mắt trước những thực tại khắc nghiệt và đầy thách thức cấp bách hiện nay, và cùng nhau hợp tác không chỉ để hạn chế những tác động tai hại của các kỹ thuật mới nổi mà còn để khai thác chúng cho những điều hữu ích và thực sự tốt đẹp.
“Tất cả chúng ta đều được kêu gọi hợp tác,” ngài viết trong Thông điệp của mình – phần nhấn mạnh nằm trong bản gốc – và lưu ý rằng không có một thế lực nào trong xã hội có thể tự mình giải quyết thách thức này.
“Không một lĩnh vực nào có thể tự mình giải quyết thách thức trong việc định hướng đổi mới kỹ thuật số và quản trị trí tuệ nhân tạo,” ngài viết. “Do đó, cần phải có các biện pháp bảo vệ,” ngài viết, được xây dựng và thiết kế bởi tất cả những người có liên quan đến lĩnh vực này.
“Từ ngành kỹ thuật đến các nhà lập pháp, từ các công ty sáng tạo đến giới học thuật, từ các nghệ sĩ đến các nhà báo và các nhà giáo dục,” Đức Giáo Hoàng Leo viết, chỉ để nêu tên một vài ví dụ.
“Tất cả các bên liên quan,” ngài viết, “phải tham gia vào việc xây dựng và thực hiện quyền công dân kỹ thuật số có hiểu biết và có trách nhiệm.”
Những lợi ích tiềm tàng của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với con người trong các lĩnh vực từ khảo cổ học đến y học đến cả ngành sản xuất bia – một ngành khoa học vô cùng quan trọng về việc nấu bia – là vô cùng to lớn.
Đó là điều mà Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng đã nhiều lần nhấn mạnh kể từ khi nhậm chức, nhưng những lợi ích đó sẽ trở nên vô nghĩa nếu kết quả chính của sự trỗi dậy của AI là việc hạ thấp vai trò của con người xuống thành một yếu tố thứ yếu.
Sự xuất hiện của AI trùng hợp với một thời điểm văn hóa và văn minh mà trong đó sự đồng thuận về ý nghĩa của việc làm người đã trở nên mơ hồ và khó nắm bắt.
“Cũng như cuộc cách mạng kỹ nghệ đòi hỏi khả năng đọc viết cơ bản để giúp mọi người đáp ứng những phát triển mới,” Đức Leo XIV viết, “cuộc cách mạng kỹ thuật số cũng đòi hỏi khả năng đọc viết kỹ thuật số,” điều mà – ngài cũng viết – chỉ có thể đạt được khi nó được truyền đạt thông qua giáo dục nhân bản và văn hóa.
“Giáo dục hướng đến mục tiêu chính xác là điều này,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV viết: “Nâng cao khả năng tư duy phản biện của cá nhân; đánh giá xem nguồn thông tin của chúng ta có đáng tin cậy hay không và những lợi ích tiềm ẩn đằng sau việc lựa chọn thông tin mà chúng ta tiếp cận.”
Đức Leo cũng nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết “phải hiểu các cơ chế tâm lý liên quan; và giúp gia đình, cộng đồng và các hiệp hội của chúng ta phát triển các tiêu chuẩn thực tiễn cho một nền văn hóa truyền thông lành mạnh và có trách nhiệm hơn.”
“Hiểu cách các thuật toán định hình nhận thức của chúng ta về thực tại,” cũng là điều cấp thiết, Đức Giáo Hoàng Leo XIV viết, cũng như việc hiểu “cách những định kiến AI hoạt động như thế nào, cơ chế nào quyết định sự hiện diện của một số nội dung nhất định trong nguồn cấp dữ liệu của chúng ta, các nguyên tắc và mô hình kinh tế của nền kinh tế trí tuệ nhân tạo là gì và chúng có thể thay đổi như thế nào.”
Ngay từ ngày đầu tiên nhậm chức, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã cho thấy rõ ý định khôi phục lại sự tinh túy trong suy tư của Giáo hội về bản chất con người.
Ngài cũng cho thấy ý định vận dụng “chuyên môn về nhân loại” của Giáo hội – như lời của Thánh Giáo hoàng Phaolô VI, người đã thiết lập Ngày Truyền thông Thế giới – để giải quyết những vấn đề đang gây ra sự xáo trộn trên quy mô và phạm vi chưa từng thấy kể từ thời Đức Giáo Hoàng Leo XIII.