Charles Collins, Tổng biên tập của tạp chí Crux, ngày 31 tháng 5 năm 2026, cho rằng: Đôi khi, khi Đức Giáo Hoàng nói điều gì đó, nó trở thành tin tức đối với những người ở rất xa thế giới Công Giáo.
Vấn đề là hầu hết những người làm việc trong ngành báo chí không đặc biệt sùng đạo, vì vậy họ không phải lúc nào cũng biết cách nói về điều đó.
Đây là những khoảnh khắc kỳ diệu đối với những người trong ngành báo chí Công Giáo, bởi vì đó là những lúc chúng ta được mời giải thích những câu chuyện này cho một đối tượng khán giả mà chúng ta thường không tiếp cận được: Những người không theo dõi tin tức Công Giáo. Trong nhiều trường hợp, họ cũng chính là đối tượng khán giả mà chúng ta muốn có nhiều hơn – những người Công Giáo không thường xuyên xem, đọc hoặc tương tác với các phương tiện truyền thông Công Giáo.
Tổng biên tập của Crux Now, Christopher Altieri, ghét kiểu báo chí “Ink-on-ink [nhà báo viết về nhà báo]”, nhưng nhà xuất bản của chúng tôi, Deirdre Brennan, nói rằng ngày nay, với quá nhiều sự hoài nghi và tiêu cực đối với báo chí, mọi người muốn biết tin tức được tạo ra như thế nào. Vì vậy, chúng ta hãy bắt đầu.
Trước đại dịch COVID-19, việc nhận được cuộc gọi để trở thành “người Công Giáo” trong những câu chuyện này có nghĩa là – đối với tôi, ít nhất – phải bắt taxi đến đài phát thanh BBC địa phương, nơi có một phòng dành riêng cho các cuộc phỏng vấn truyền hình của các tổ chức tin tức khác.
Bây giờ, điều đó có nghĩa là làm việc trên máy tính của bạn ở bất cứ nơi nào bạn đang ở – thường là ở nhà, nhưng đôi khi bạn ở nhà hàng hoặc thậm chí trong một phòng khách sạn vô hồn.
Tuần trước, tôi tình cờ ở trong một phòng như vậy khi CNN International yêu cầu phỏng vấn về việc Giáo hoàng ban hành thông điệp đầu tiên của ngài. Lúc đó là sáng sớm ở Anh, vì vậy ở Atlanta cũng rất, rất sớm.
CNN không nói trước họ sẽ hỏi gì – một số người thì có – nên bạn phải chuẩn bị phần nào, trong khi biết rằng mình chưa chuẩn bị kỹ, và có thể phải ứng biến.
Trong trường hợp của tôi, tôi không có nhiều quần áo tử tế, và khi chương trình bắt đầu, tôi nhận ra mình chưa nói chuyện với ai kể từ ngày hôm trước – lẽ ra tôi nên ho hoặc súc miệng bằng nước muối trước khi lên sóng.
Tôi cũng không có chỗ ngồi tốt trong phòng khách sạn, và còn quá sớm để tìm một nơi nào đó tốt hơn đang mở cửa – nhưng đó là nghề báo hiện đại, dù tốt hay xấu.
Việc được yêu cầu làm “chuyên gia” có thể dẫn đến một số tình huống kỳ lạ. Tôi là người Texas sống ở Anh. Vài năm trước, tôi đang ở trong một studio của BBC để thảo luận về việc phong thánh thì tin tức về một vụ xả súng ở Texas được đưa ra. Người phỏng vấn hỏi liệu tôi có thể bình luận về nó không, mặc dù tôi đã không sống ở đó hàng chục năm rồi. Tất nhiên, tôi đã nói có. Như bất cứ nhà báo nào cũng biết, có ý kiến và có chuyên môn không phải lúc nào cũng giống nhau.
Làm những việc này có vui không? Chắc chắn rồi. Chúng cũng là một cách tuyệt vời để nâng cao uy tín của Crux Now. Quan trọng không kém, chúng giúp tôi học cách giao tiếp một cách rộng rãi và dễ tiếp cận hơn, thay vì sa vào thứ ngôn ngữ “chuyên ngành” mà các nhà báo Công Giáo chúng tôi thường dùng. Hầu hết mọi người không biết thông điệp giáo hoàng là gì, và trong nhiều trường hợp, đơn giản là không có thời gian để giải thích.
Dù sao thì, sáng thứ Ba này tôi đã ở đây—cả ở Anh và trở lại Hoa Kỳ. Quang cảnh bên ngoài hẳn rất ngoạn mục, nhưng ánh sáng quá chói nên tôi phải kéo rèm lại. Tôi nhớ cảm giác được làm việc trong một studio đúng nghĩa.
Tuy nhiên, bất kể hoàn cảnh nào, tôi hy vọng những nhận xét của tôi về lời cảnh báo của Đức Giáo Hoàng về trí tuệ nhân tạo sẽ chứng tỏ sự thông minh hơn vô số các chuyên gia đã đưa ra ý kiến về chủ đề này. Và biết đâu đấy, tôi thậm chí còn biết thông điệp giáo hoàng là gì.
CNN: Để biết thêm về ấn phẩm mang tính bước ngoặt của Đức Giáo Hoàng Leo, tôi muốn mời Charles Collins, tổng biên tập của Crux Now. Cảm ơn quý vị đã tham gia cùng chúng tôi.
Collins: Cảm ơn vì đã mời tôi.
Vậy trong văn kiện thần học quan trọng đầu tiên của triều đại giáo hoàng của mình, Đức Giáo Hoàng Leo đã cảnh báo về trí tuệ nhân tạo, kêu gọi giải trừ vũ khí nó, đặt AI vào vị trí trung tâm của thông điệp đầu tiên của ngài. Điều này có ý nghĩa như thế nào, và chính xác thì AI được giải trừ vũ khí như thế nào?
Đó là một câu hỏi hay, bởi vì không ai thực sự biết điều gì đang xảy ra với AI. Văn kiện này rất cởi mở. Ngài không bác bỏ AI hoàn toàn. Điều ngài nói là chúng ta phải đảm bảo rằng nó được quản lý đúng cách. Và hiện tại, kỹ thuật này dường như đang tự vận hành. Có những người điều hành các công ty, tự đưa ra quyết định và xem kết quả ra sao. Và tôi nghĩ đó là điều khiến Đức Giáo Hoàng Leo lo ngại. Ngài muốn mọi người có thể cùng nhau đưa ra những quyết định này, thay vì bị ngành kỹ thuật chi phối.
Và khi kêu gọi giải trừ vũ khí AI, mục tiêu của Đức Giáo Hoàng Leo là ngăn chặn AI thống trị nhân loại, đặc biệt là khi sử dụng nó trong chiến tranh. Đức Giáo Hoàng nói rằng trí tuệ nhân tạo (AI) cần phải tuân thủ những ràng buộc đạo đức nghiêm ngặt nhất, và người đồng sáng lập Anthropic, Chris Oehler, cũng bày tỏ những lo ngại tương tự tại Vatican hôm thứ Hai. Nhưng liệu các ông trùm kỹ nghệ khác có đang lắng nghe không? Ông nghĩ sao?
Không, tôi không nghĩ họ đang lắng nghe. Tôi nghĩ họ bị cuốn hút bởi kỹ thuật và họ đang xem xem họ có thể làm được gì, ngược với việc liệu họ có nên làm điều đó hay không. Ngài đã đưa ra tuyên bố về việc giải giáp trí tuệ nhân tạo, và tôi nghĩ những người ở độ tuổi của tôi, ít nhất, vẫn nhớ bộ phim War Games. Và đó là điều khiến nhiều người lo ngại khi bạn giao quyền điều hành cho trí tuệ nhân tạo, trí tuệ nhân tạo không có lương tâm. Nhưng đôi khi chúng ta nghĩ rằng nó có vì cách nó được lập trình, nó được lập trình để trông giống như có lương tâm, nhưng thực tế thì không. Và tôi nghĩ đó là mối lo ngại lớn nhất được Giáo hoàng Leo đang nêu ra.
Và Đức Giáo Hoàng cũng đề cập đến khái niệm chiến tranh chính nghĩa, gọi nó là lỗi thời. Ngài rằng lực lượng quân sự chỉ nên được sử dụng để tự vệ theo nghĩa nghiêm ngặt nhất. Đó có phải là thông điệp dành riêng cho Tổng thống Trump và cuộc chiến của ông ta với Iran không? Ông nghĩ sao?
Không, tôi nghĩ điều này đã được thực hiện từ Thế chiến II. Sự ra đời của vũ khí hạt nhân đã thay đổi cách thức lý thuyết chiến tranh chính nghĩa được tuân thủ trong Giáo Hội Công Giáo, bởi vì bất cứ điều gì cũng có thể dẫn đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân… Chúng ta không muốn điều đó xảy ra.
Và nữa, khi nhìn vào trường hợp của Iran, người ta sẽ lập luận rằng chúng ta đang cố gắng ngăn chặn họ sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhưng hãy nhìn vào số lượng thường dân đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công này. Hãy nhìn vào tiến trình đàm phán hiện tại, dường như chúng không thực sự ngăn chặn được điều gì. Cuộc chiến đó có ích lợi gì?
Và tôi nghĩ đó là điều mà Đức Giáo Hoàng đang nói. Nếu chúng ta nhìn vào những cuộc chiến này, liệu kết quả có thực sự biện minh cho những thiệt hại đã gây ra?
Và Đức Giáo Hoàng Leo cũng đưa ra lời xin lỗi về sự chậm trễ của Giáo Hội Công Giáo trong việc lên án chế độ nô lệ. Ông nghĩ tại sao ngài lại làm điều đó bây giờ? Và liệu ngài có đang đề xuất một con đường để chính phủ Hoa Kỳ noi theo và làm điều tương tự?
Tôi nghĩ ngài làm điều đó bây giờ bởi vì có một loại nô lệ mới đang nổi lên, thường ảnh hưởng đến phụ nữ, nhưng cũng ảnh hưởng đến trẻ em. Và định nghĩa về chế độ nô lệ luôn là một cuộc tranh luận đáng lưu ý trong Giáo Hội Công Giáo và trên toàn thế giới. Nếu bạn bị bắt làm việc 12 tiếng một ngày để nuôi sống gia đình, đó có phải là một hình thức nô lệ không? Và đây là những cuộc tranh luận mà mọi người đang có hiện nay, và ngài muốn đảm bảo rằng Giáo Hội Công Giáo đứng về phía đúng của lịch sử.
Và cuối cùng, ông nghĩ thông điệp của ngài sẽ có tác động như thế nào đến dân chúng? Chắc chắn là đến cộng đồng Công Giáo trên toàn cầu.
Tôi không chắc những văn kiện này có nhiều ảnh hưởng. Và văn kiện này hơi dài dòng và lạc đề. Ngài đã nói về rất nhiều thứ trong đó. Ngài thậm chí còn chưa đề cập đến trí tuệ nhân tạo cho đến khoảng nửa sau của văn kiện.
Tôi nghĩ điều ngài nói là chúng ta cần phải thảo luận về nó. Và chính cách cuộc trò chuyện đó diễn ra sẽ ảnh hưởng đến mọi người. Tôi không chắc bản thân văn kiện đó có thực sự có ảnh hưởng hay không.
Điều quan trọng là những gì sẽ xảy ra trong hai năm, năm năm, mười năm tới. Giáo hội sẽ nói gì và trí tuệ nhân tạo sẽ làm gì trong khoảng thời gian đó? Và đó là lúc chúng ta sẽ biết được Giáo hội sẽ có ảnh hưởng như thế nào đến vấn đề trí tuệ nhân tạo.