Đức Hồng Y Tagle được bầu làm Niên trưởng mới của Hồng Y Đoàn

Đức Hồng Y người Phi Luis Antonio Tagle - Quyền Bộ trưởng Thánh bộ Loan báo Tin Mừng và các Giáo hội địa phương mới thuộc Thánh Bộ Loan báo Tin Mừng - sẽ kế nhiệm Đức Hồng Y Giovanni Battista Re (92 tuổi) trong vai trò Niên trưởng Hồng Y Đoàn.

(Tin Vatican - Salvatore Cernuzio)

Sau gần bảy năm lãnh đạo một trong những cơ quan lâu đời nhất thế giới - Hồng Y Đoàn - Đức Hồng Y Giovanni Battista Re (92 tuổi) sẽ rời khỏi cương vị Niên trưởng. Người kế nhiệm ngài là Đức Hồng Y người Phi Luis Antonio G. Tagle (69 tuổi), hiện là Quyền Chủ tịch Thánh Bộ trưởng Loan báo Tin Mừng và các Giáo hội địa phương.

Đức Hồng Y Tagle - người sẽ nhận tước hiệu Giáo phận ngoại ô Ostia trong khi vẫn giữ tước hiệu Giáo phận ngoại ô Albano (theo thông tin từ Tòa Thánh) - đã được các Hồng Y thuộc đẳng Hồng Y Giám mục bầu vào chức vụ này vào thứ Năm, ngày 8 tháng 10. Việc bổ nhiệm vào chức vụ cấp cao này trong hệ thống phẩm trật Giáo hội đã được công bố vào thứ Sáu (9/10/2026).

Cuộc cải tổ của Đức Giáo Hoàng Phanxicô

Đức Hồng Y Re - một nhân vật lịch sử của Giáo triều Rôma, người đã phục vụ qua bốn triều đại giáo hoàng, từ thời Đức Gioan Phaolô II đến nay - vẫn giữ tước hiệu Giáo phận ngoại ô Sabina-Poggio Mirteto và nhận tước hiệu “Niên trưởng Danh dự” của Hồng Y Đoàn.

Tước hiệu sau này là một điểm mới do Đức Giáo Hoàng Phanxicô đưa ra trong văn kiện *motu proprio* năm 2019. Qua đó, ngài đã cải tổ chức vụ Niên trưởng, quy định rằng vai trò này không còn là trọn đời mà chỉ có nhiệm kỳ năm năm và chỉ được gia hạn một lần duy nhất. Quyết định này xuất phát từ thực tế là “với sự gia tăng số lượng Hồng Y” (vượt quá con số truyền thống là 120 vị có quyền bầu cử), “những trách nhiệm ngày càng lớn” đang đè nặng lên vai Niên trưởng Hồng Y Đoàn. Mặc dù xác nhận rằng vị đứng đầu Hồng Y Đoàn được bầu chọn bởi các thành viên thuộc Hàng Giám mục - theo quy trình được quy định tại Điều 352 § 2 của Bộ Giáo luật - Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã thiết lập một nhiệm kỳ cố định cùng với khả năng tái đắc cử thêm một nhiệm kỳ nữa.

Việc tái bổ nhiệm Hồng Y Re

Hồng Y Re - người được bổ nhiệm làm Niên trưởng vào năm 2020 để kế nhiệm Hồng Y Angelo Sodano - đã được chính Đức Giáo Hoàng Phanxicô tái bổ nhiệm vào năm 2025; Ngài đánh giá cao những đóng góp của vị Hồng Y này trong Mật nghị Hồng Y tháng 3 năm 2013. Vào thời điểm đó, Hồng Y Re - một cựu Sứ thần Tòa Thánh từng giữ chức Cố vấn và Phụ tá về Các công việc Chung tại Phủ Quốc vụ khanh dưới thời Đức Gioan Phaolô II, cũng như Tổng trưởng Bộ Giám mục từ năm 2000 đến 2010 - là một Hồng Y cử tri nhưng đã đảm nhận các nhiệm vụ lẽ ra thuộc về Niên trưởng Sodano (lúc bấy giờ vắng mặt tại Nhà nguyện Sistine do đã quá 80 tuổi). Đức Giáo Hoàng người Argentina cũng trân trọng sự nhiệt huyết, kinh nghiệm và tính cách thẳng thắn đặc trưng của vị Hồng Y đến từ Brescia này.

Vào ngày 7 tháng 1 năm 2025, Đức Giáo Hoàng đã tái bổ nhiệm ngài cho nhiệm kỳ thứ hai; Hồng Y người Argentina Leonardo Sandri cũng được tái xác nhận trong vai trò Phó Niên trưởng.

Ba tháng sau, trên cương vị Niên trưởng, Hồng Y Re đã chủ sự nghi thức tang lễ cho Đức Jorge Mario Bergoglio vào ngày 26 tháng 4 năm 2025, cũng như Thánh lễ *Missa pro eligendo Pontifice* (Thánh lễ Cầu nguyện cho việc Bầu chọn Giáo hoàng) ngay sau đó - một Thánh lễ diễn ra vào buổi sáng bắt đầu Mật nghị Hồng Y ngày 7 tháng 5 năm 2025, sự kiện dẫn đến việc bầu chọn Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

*Primus inter pares* (Người đứng đầu trong hàng ngũ Hồng Y)

Ở tuổi 92, Hồng Y Re - người con của vùng Borno - đã khép lại sứ vụ phục vụ Giáo hội. Kế nhiệm Ngài là Hồng Y Tagle trẻ tuổi hơn, một vị Hồng Y nổi tiếng rộng rãi trong cả Giáo hội tại Châu Á lẫn Giáo hội toàn cầu; Cho đến nay, Hồng Y Tagle vẫn đứng đầu một trong hai Thánh Bộ (Dicastery) từng được gọi là Propaganda Fide.

Do đó, ĐHY Tagle sẽ lãnh đạo các Hồng Y trên toàn thế giới, tuy nhiên luôn trên tinh thần *primus inter pares* (người đứng đầu trong số những Hồng Y) - nghĩa là ngài không thực thi quyền quản trị theo tôn ti trật tự đối với các Hồng Y khác, mà thay vào đó là điều phối các hoạt động của Hồng Y đoàn.

Nhiệm vụ chính của vị Niên trưởng là triệu tập Mật nghị Hồng Y trong tương lai khi xảy ra tình trạng *sede vacante* (trống tòa) và chủ tọa Mật nghị đó, với điều kiện ngài chưa quá tám mươi tuổi và do đó thuộc nhóm các Hồng Y cử tri.