Như chúng tôi đã đưa tin, ngày thứ tư trong chuyến tông du Nam Mỹ của Đức Thánh Cha Lêô XIV bắt đầu vào lúc 8 giờ sáng với chuyến thăm nhà tù liên bang tại Buenos Aires
Sau đó, vào lúc 10 giờ, Đức Thánh Cha đã cử hành thánh lễ tại quảng trường trước Vương cung thánh đường Đức Mẹ Luján.
Lúc 13:30, Đức Thánh Cha ra Sân bay Quốc tế Buenos Aires. Tại đây có buổi lễ tiễn biệt ngài, kết thúc chặng thứ hai trong chuyến tông du Nam Mỹ của Đức Thánh Cha Lêô XIV.
Lúc 14 giờ, máy bay cất cánh từ Sân bay Quốc tế Buenos Aires đến Lima, cách đó 3.154km về phía Tây Bắc. Máy bay bay mất 5 giờ 30 phút mới đến nơi, nhưng vì Buenos Aires đi sớm hơn Lima 2 giờ nên khi Đức Thánh Cha đến căn cứ không quân Callao thuộc Không đoàn số 8 của Không quân Peru, đồng hồ chỉ mới có 17:30.
Lúc 18:15, đã có lễ chào mừng tại "Palacio de Gobierno"
Sau đó, Đức Thánh Cha có chuyến thăm xã giao tổng thống nước cộng hòa.
Khi rời Phủ Tổng Thống, Đức Thánh Cha đã có vài lời với các nhân viên đang chào đón ngài. Đức Thánh Cha nói:
Như anh chị em có thể hình dung, sau nhiều năm, tôi rất vui mừng được trở lại Peru và thăm tất cả anh chị em. Thứ nhất, vì tôi cảm thấy như ở nhà. Thứ hai, vì với tư cách là Giáo hoàng, tôi rất vinh dự được đến và đồng hành cùng tất cả những người thiện chí: người Công Giáo, người Kitô hữu… với tất cả mọi người; bởi vì cùng nhau chúng ta luôn mong muốn tìm kiếm điều tốt đẹp cho tất cả mọi người. Và tôi rất tin tưởng vào những giá trị tuyệt vời tồn tại trong người dân Peru: tinh thần cộng đồng, tinh thần đoàn kết. Hơn nữa, tôi tin rằng điều rất quan trọng là chúng ta luôn tìm cách làm việc cùng nhau, vượt qua những khác biệt, sử dụng đối thoại, sự hiểu biết và có lẽ là rất nhiều sự kiên nhẫn. Chúng ta cũng hãy tin tưởng rằng có thể đạt được nhiều điều nếu chúng ta cùng nhau bước đi. Theo yêu cầu của Tổng thống, tôi vui mừng ban phước lành của Chúa cho anh chị em, những người thân yêu của anh chị em, gia đình của anh chị em và toàn thể người dân Peru tối nay, những ngày này và trong tương lai.
Nguyện Chúa ở cùng anh chị em.
Nguyện xin ơn phước của Thiên Chúa Toàn Năng, Cha, Con và Thánh Thần, giáng xuống trên anh chị em hôm nay và mãi mãi. Amen.
Cảm ơn rất nhiều! Cảm ơn tất cả mọi người!
Sau đó, lúc 19:45, Đức Thánh Cha đã có cuộc gặp gỡ với các cơ quan chức năng, xã hội dân sự và ngoại giao đoàn tại "Nhà Hát Quốc Gia"
Trong diễn từ tại đây, Đức Thánh Cha nói:
Kính thưa các vị lãnh đạo đáng kính,
Kính thưa quý vị:
Tôi vô cùng hạnh phúc khi được trở lại Peru. Thưa bà Tổng thống, tôi xin cảm ơn sự đón tiếp nồng nhiệt của bà. Tôi cũng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với lời mời đến thăm đất nước thân yêu này và đến tất cả những người đã chuẩn bị cho chuyến đi của tôi, giúp tôi có thể gặp gỡ các cộng đồng từ nhiều vùng miền khác nhau của đất nước.
Sự trở lại này mang một ý nghĩa rất đặc biệt đối với tôi. Câu chuyện của tôi với Peru bắt đầu từ rất lâu trước khi Chúa giao phó cho tôi chức vụ tại Giáo phận Chiclayo. Trong nhiều năm, tôi đã chia sẻ cuộc sống với người dân nơi đây, lắng nghe những mối quan tâm của họ và học hỏi từ đức tin của họ. Nhiều người đã mở cửa nhà đón tiếp tôi, cùng tôi dùng bữa – và tất nhiên, cả món ceviche ngon tuyệt – và khiến tôi cảm thấy như một người trong gia đình họ. Năm 2015, tôi nhận được quốc tịch Peru. Hành động đó thể hiện mối liên kết mà quốc gia này đã vun đắp trong cuộc đời tôi từ lâu. Hôm nay, tôi hiểu được mảnh đất này vẫn luôn ở bên tôi và câu chuyện của chính tôi cũng thuộc về anh chị em biết bao.
Tôi trở về với tư cách là Người kế vị Thánh Phêrô, được kêu gọi phục vụ Giáo hội hoàn vũ. Từ vị trí trách nhiệm này, tôi nhận thấy những năm tháng ấy là một phần trong hành trình mà Chúa đã uốn nắn tôi trở thành một mục tử. Nếu được ban cho cơ hội sống lại những năm tháng ấy, tôi sẽ làm điều đó một lần nữa với niềm vui, đón nhận cả những khoảnh khắc hạnh phúc và những khó khăn. Vì vậy, tôi có thể nói với anh chị em, với lòng biết ơn sâu sắc, rằng tôi cũng đang trở về quê hương mình.
Peru có một lịch sử kéo dài hàng thiên niên kỷ, được định hình bởi các dân tộc với ngôn ngữ và truyền thống đa dạng. Một phần lịch sử đó vẫn tiếp tục được kể lại bằng tiếng Quechua, Aymara và các ngôn ngữ của vùng Amazon. Qua nhiều thế kỷ, các di sản khác đã được bổ sung, bao gồm di sản người Peru gốc Phi và gốc Á, cũng góp phần hình thành bản sắc của đất nước. Gần năm trăm năm trước, việc rao giảng Tin Mừng đã mở ra một chương quyết định trong lịch sử đó. Như Đức Bênêđíctô XVI đã nhắc lại, "từ sự gặp gỡ của đức tin đó với các dân tộc bản địa, nền văn hóa Kitô giáo phong phú của lục địa này đã ra đời" (Bài phát biểu khai mạc Hội nghị toàn thể lần thứ năm của các Giám mục Mỹ Latinh, ngày 13 tháng 5 năm 2007). Đức tin đã bén rễ sâu trong vùng đất này và được thể hiện trong truyền thống của họ và trong vô số các công việc bác ái. Chỉ cần nhớ rằng vị thánh Mỹ Latinh đầu tiên có tên là Rosa, và Rosa là người Peru.
Các vùng miền của Peru đều gìn giữ những truyền thống riêng, và mỗi vùng đều đóng góp một điều độc đáo vào đời sống quốc gia. Sự đoàn kết của một dân tộc được củng cố khi những khác biệt này được tôn trọng và mỗi người đóng góp từ lịch sử và niềm tin của riêng mình. Peru duy trì những biểu hiện thường nhật của tình đoàn kết: các dự án lao động cộng đồng nơi hàng xóm láng giềng cùng nhau thực hiện một công việc có lợi cho tất cả mọi người, sự hỗ trợ mà các gia đình dành cho nhau trong lúc khó khăn, và lòng hiếu khách mà tôi đã chứng kiến rất nhiều lần. Trong những cử chỉ này, người ta khám phá ra một cách yêu nước thể hiện rõ nhất ở việc chăm sóc người dân của mình.
Yêu thương một dân tộc nghĩa là mong muốn mọi người được sống một cách đàng hoàng trong cộng đồng của mình, quan tâm đến họ và sẵn lòng cống hiến một phần bản thân vì hạnh phúc của họ. Đó là một tình cảm mà tôi đã hiểu rõ hơn nhờ anh chị em, và hôm nay tôi muốn chia sẻ điều đó với những người đang giữ chức vụ công.
Thưa bà Tổng thống, thưa các vị lãnh đạo đáng kính: mối quan tâm đến lợi ích của người khác được thể hiện một cách đáng ngưỡng mộ trong công tác phục vụ cộng đồng. Đức Giáo Hoàng Phanxicô, người đã đến thăm vùng đất thân yêu này vào năm 2018, đã nhắc nhở chúng ta rằng chính trị "là một ơn gọi cao cả nhất, một trong những hình thức bác ái quý giá nhất, bởi vì nó hướng đến lợi ích chung" (Tông huấn Evangelii Gaudium, 205). Cuộc sống dân chủ quy tụ những người có niềm tin và khát vọng khác nhau, cùng chung một vận mệnh quốc gia. Các thể chế cung cấp các kênh để những khác biệt này được thể hiện và để tạo ra những con đường hiểu biết. Các quyết định công cũng ảnh hưởng đến những người sống xa nơi chúng được đưa ra. Nhưng điều này không bao giờ được quên.
Để hiểu được nhu cầu của những người ở xa, trước hết chúng ta phải lắng nghe họ. Tôi nhớ lại những cuộc trò chuyện tưởng chừng đơn giản nhưng lại bộc lộ những khó khăn của một gia đình hay hy vọng của cả một cộng đồng. Ở một đất nước có nhiều ngôn ngữ được sử dụng, việc lắng nghe cũng đòi hỏi phải bảo đảm rằng mọi người đều có thể được hiểu. Những người tìm đến các tổ chức mong muốn được lắng nghe, được hiểu những quyết định ảnh hưởng đến họ, và tìm được người mà họ có thể tin tưởng để tiếp cận. Đằng sau những hồ sơ, thủ tục thường nhật, hay con số trừu tượng của cuộc điều tra dân số quốc gia, là những gương mặt thực sự đang chờ đợi câu trả lời, và sự bình yên trong tâm hồn họ phụ thuộc vào những câu trả lời đó.
Lắng nghe đòi hỏi sự kiên nhẫn đặc biệt khi đối mặt với những bất đồng hoặc những trải nghiệm đau thương. Peru cũng đã trải qua những thời kỳ khó khăn, thử thách sự chung sống hòa bình của người dân. Những sự kiện trong quá khứ cần được giải quyết một cách công bằng và tế nhị, tạo không gian cho sự hòa hợp phát triển và những khác biệt được đối diện với sự tôn trọng. Cuộc sống dân chủ hàm ý việc nhận ra rằng không ai có tất cả các câu trả lời và những khác biệt không ngăn cản chúng ta chia sẻ mối quan tâm chân thành vì lợi ích của đất nước. Tôi muốn khuyến khích mọi người trau dồi sự trung thực, liêm chính và sẵn sàng tham gia đối thoại – những phẩm chất duy trì lòng tin giữa mọi người và củng cố các thể chế.
Đối với các gia đình, hòa bình có một ý nghĩa rất cụ thể: đi làm mà không sợ hãi, chăm sóc con cái và trở về nhà trong bình an. Đó là những khát vọng giản dị, nhưng không ai nên bị tước đoạt chúng. Giáo hội nhận thức được nỗi đau khổ do bạo lực gây ra và mong muốn luôn ở bên cạnh những người phải chịu đựng nó, khuyến khích những nỗ lực của tất cả những người đang làm việc để bảo vệ sự sống, phẩm giá và nhân quyền thông qua luật pháp và công lý.
Việc chu cấp cho gia đình một cách đàng hoàng cũng là một phần của sự bình an hằng ngày. Tôi nghĩ đến những người canh tác đất đai, những ngư dân ra khơi, những chủ doanh nghiệp nhỏ và những người duy trì hoạt động của các thành phố. Mỗi công việc này đều đóng góp vào đời sống của quốc gia và xứng đáng được ghi nhận về phẩm giá của mình. Thánh Phaolô VI dạy rằng sự phát triển đích thực phải thúc đẩy "tất cả mọi người và toàn thể con người" (Thông điệp Populorum Progressio, 14). Sự phát triển này bao gồm cả phúc lợi vật chất và khát vọng văn hóa, đạo đức và tâm linh của mỗi người. Có những điều mà không có sự thịnh vượng kinh tế nào có thể thay thế được: sự bình an trong lương tâm, sự chắc chắn được yêu thương và tự do tìm kiếm chân lý và định hướng cuộc sống theo đó.
Khát vọng tìm kiếm chân lý bắt đầu bộc lộ từ rất sớm, qua những câu hỏi mà trẻ em đặt ra khi khám phá thế giới. Một ngôi trường có khả năng nuôi dưỡng khát vọng này có thể mở ra những chân trời tưởng chừng như xa vời và giúp các em nhận ra khả năng của chính mình. Tôi bày tỏ lòng biết ơn đối với các thầy cô giáo ở khắp các vùng miền của Peru, những người đã đồng hành cùng các em trong quá trình khám phá này và truyền đạt cho học sinh những giá trị của quê hương, để các em học cách hiểu và yêu mến đất nước mình. Nhưng những chân trời mở ra trong lớp học cần phải được hiện thực hóa bằng những cơ hội thực tế sau đó. Tôi muốn gửi lời yêu thương đến bạn trẻ, đặc biệt là những người đang tìm kiếm công việc đầu tiên hoặc chuẩn bị cho những trách nhiệm mới. Chúng ta hãy cùng nhau nỗ lực để các em có thể phát triển tài năng của mình và cống hiến hết mình phục vụ người khác, đặc biệt là những người cần giúp đỡ nhất.
Khi ai đó bị ốm hoặc cần được chăm sóc liên tục, cuộc sống của những người xung quanh họ cũng thay đổi. Bất cứ ai từng chăm sóc người thân yêu đều biết sự hỗ trợ y tế kịp thời, sự hiện diện thân thiện và lời an ủi có ý nghĩa như thế nào. Tôi nghĩ đến người già, người khuyết tật và những người đang phải chịu đựng sự cô đơn hoặc các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Nhiều gia đình âm thầm gánh vác gánh nặng này, thường phải hy sinh rất nhiều về mặt cá nhân. Tôi kêu gọi chính quyền hỗ trợ sự tận tâm này bằng cách cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe dễ tiếp cận và tăng cường y học dự phòng. Những người dành năng lượng của mình để chăm sóc người khác cũng cần tìm được người chăm sóc cho chính mình.
Tôi cũng nghĩ đến rất nhiều phụ nữ Peru đã điều hành các bếp ăn bác ái và bếp ăn cộng đồng, và những người, thông qua nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của mình, đã đóng góp cho sự phát triển tốt đẹp của đất nước. Mong rằng tất cả họ đều có thể tự do phát triển khả năng của mình, tham gia đầy đủ vào cộng đồng và sống không bị bạo lực và bất kỳ hình thức bóc lột nào.
Tại Peru, các con sông Amazon, vùng cao nguyên Andes và đường bờ biển rộng lớn định hình cuộc sống của nhiều cộng đồng và công việc của cư dân nơi đây. Việc sử dụng các nguồn tài nguyên này, thông qua nông nghiệp, đánh bắt cá hoặc khai thác mỏ, đòi hỏi phải quan tâm đến thiên nhiên và tôn trọng các cộng đồng phụ thuộc vào nó (xem Thông điệp Laudato si’ của Đức Phanxicô, trang 183). Hiểu rõ từng vùng lãnh thổ cho phép chúng ta dự đoán được những rủi ro của các hiện tượng tự nhiên và bảo vệ người dân tốt hơn. Tinh thần đoàn kết mà người dân Peru thể hiện trong các tình huống khẩn cấp cần được đáp lại bằng các thể chế có cùng cam kết, có khả năng phòng ngừa và hành động kịp thời khi tính mạng bị đe dọa.
Khoa học và công nghệ giúp chúng ta dự đoán được nhiều rủi ro này. Những tiến bộ của chúng cũng cho phép chúng ta cải thiện chăm sóc sức khỏe và mang lại cơ hội giáo dục cho các cộng đồng vùng sâu vùng xa. Trí tuệ nhân tạo mở rộng những khả năng này và thay đổi cách chúng ta làm việc và tương tác với nhau. Như tôi đã nhắc lại trong thông điệp Magnifica Humanitas, những khả năng mới này đòi hỏi sự sáng suốt và định hướng có trách nhiệm hướng tới lợi ích chung (xem số 5). Mong rằng lợi ích của chúng sẽ đến được với tất cả mọi người và sự phát triển của chúng sẽ tiếp tục phục vụ phẩm giá con người. Các biện pháp bảo vệ pháp lý đầy đủ cũng cần thiết để ngăn chặn những lạm dụng tiềm tàng và bảo vệ cá nhân khỏi hậu quả của chúng.
Bảo vệ môi trường và sử dụng công nghệ mới một cách có trách nhiệm cũng đòi hỏi sự hợp tác giữa các quốc gia. Nhờ vị trí địa lý nằm giữa dãy Andes và vùng Amazon, cùng với đường bờ biển Thái Bình Dương, Peru duy trì mối quan hệ với các quốc gia láng giềng và với người dân ở các châu lục khác. Nhiều vấn đề ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, từ bảo vệ môi trường đến các mô hình di cư, đều có thể được giải quyết tốt hơn thông qua đối thoại và hợp tác.
Mặt khác, tôi nghĩ đến rất nhiều người Peru đang sinh sống ở nước ngoài, những người dù xây dựng cuộc sống ở những vùng đất khác vẫn giữ gìn tình cảm gia đình và đóng góp cho cộng đồng quê hương. Ở những thành phố xa xôi, hình ảnh Chúa của các phép lạ vẫn tiếp tục gắn kết những người Peru, những người tìm thấy trong lòng sùng kính đó một cách để gìn giữ mối liên hệ với quê hương. Chính tôi đã từng thấy Rôma được trang hoàng bằng màu tím! Khoảng cách không nhất thiết làm giảm tình yêu đối với đất nước; đôi khi nó cho phép chúng ta nhận ra rõ hơn mình đã nhận được bao nhiêu từ đất nước. Những người đến Peru cũng mang theo những câu chuyện và hy vọng đáng được chào đón và tôn trọng. Câu chuyện của họ cho thấy mối quan hệ giữa các quốc gia có những hệ quả rất cụ thể đối với cuộc sống của các gia đình.
Các cuộc chiến tranh và căng thẳng đang ảnh hưởng đến nhiều quốc gia đòi hỏi một nền ngoại giao kiên nhẫn, duy trì đối thoại cởi mở, tôn trọng luật pháp quốc tế và tìm kiếm các thỏa thuận bảo vệ sinh mạng và phẩm giá con người. Mỗi quốc gia đều có những khát vọng chính đáng, nhưng không quốc gia nào có thể bỏ qua số phận của các quốc gia khác. Tôi khuyến khích Peru tiếp tục đóng góp vào hợp tác khu vực và quốc tế, thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau, ngay cả khi các quan điểm dường như không thể dung hòa. Mong rằng chúng ta sẽ không bao giờ từ bỏ việc tìm kiếm những cách thức để giảm bớt nỗi đau khổ của người dân và tiến tới hòa bình.
Trong tinh thần hợp tác này, mối quan hệ giữa Peru và Tòa Thánh được đặc trưng bởi tinh thần hợp tác đó. Hiến pháp Peru công nhận Giáo Hội Công Giáo là một yếu tố quan trọng trong sự hình thành lịch sử, văn hóa và đạo đức của quốc gia và quy định sự hợp tác của Nhà nước với Giáo hội, trong khuôn khổ độc lập và tự chủ, đồng thời tôn trọng các giáo phái khác (xem điều 50). Giáo hội, nhận thức được sự công nhận này, mong muốn tiếp tục cống hiến cho người dân Peru những gì mình đã nhận được như sứ mệnh của mình: rao giảng Tin Mừng, đồng hành cùng những người đau khổ và phục vụ phẩm giá của mỗi con người. Cam kết này thể hiện rõ ràng trong các cộng đồng của Giáo hội, trong các hoạt động giáo dục và phúc lợi xã hội, và trong nhiều tín hữu giáo dân, được thúc đẩy bởi đức tin của mình, tham gia vào đời sống đất nước thông qua nghề nghiệp và trách nhiệm công dân của họ. Mong rằng mối quan hệ này sẽ tiếp tục phát triển trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, luôn luôn hướng đến lợi ích của tất cả người dân Peru.
Kính thưa quý vị: Có rất nhiều cách để phục vụ Peru. Tôi cảm ơn những người đang làm điều đó thông qua các tổ chức của họ và tất cả những người, thông qua công việc hàng ngày của mình, đóng góp cho lợi ích cộng đồng. Tôi đã nhận được rất nhiều từ anh chị em. Có những khuôn mặt, những cuộc trò chuyện và những cử chỉ yêu thương mà sau bao nhiêu năm vẫn còn đọng lại trong tôi. Từ Tòa Thánh Phêrô, tôi muốn đáp lại tình cảm đó bằng lời cầu nguyện và sự gần gũi của mình. Tôi cũng muốn đề xuất với anh chị em Học thuyết Xã hội của Giáo hội, như một sự trợ giúp để soi sáng và hướng dẫn những nỗ lực của tất cả những người đang làm việc vì lợi ích của quốc gia này.
Tại giếng Thánh Rôsa Lima, nhiều thế hệ người Peru đã dâng lời cầu nguyện và hy vọng của họ. Hôm nay, từ đây, tôi cũng muốn dâng lời cầu nguyện của mình tại giếng nước thiêng liêng ấy. Nhờ sự cầu bầu của Đức Trinh Nữ Maria, Thánh Rôsa Lima và tất cả các thánh và những người được chúc phúc trên đất nước này, tôi xin Chúa ban cho tình yêu của Chúa Kitô giúp anh chị em nhận ra, trong mỗi người Peru, một người anh em, một người chị em, và trong mỗi người, thêm một lý do để yêu mến đất nước mình. Xin Chúa ban phước lành cho Peru và tất cả người dân của đất nước này. Xin chân thành cảm ơn.
Source:Dicasterio para la Comunicación - Libreria Editrice Vaticana