.jpg)
Bản tin của Văn Phòng Báo Chí Tòa Thánh ngày 16 tháng 11 cũng loan tin về Thánh lễ tại “Căn cứ Không quân Las Palmas”: Vào lúc 10 giờ 06 phút (16 giờ 06 phút giờ Rôma), Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đến Căn cứ Không quân Las Palmas bằng xe hơi; tại đây, vào lúc 10 giờ 53 phút, ngài đã chủ sự cử hành Thánh lễ Thánh Thể.
Theo ước tính của chính quyền địa phương, có khoảng một triệu rưỡi tín hữu đã tham dự Thánh lễ sáng nay. Nhiều người khác cũng có mặt dọc theo lộ trình để chào đón Đức Thánh Cha khi ngài đi ngang qua.
Khi đến căn cứ không quân, Đức Thánh Cha đã đi xe mui trần để chào thăm các tín hữu.
Sau các nghi thức đầu lễ và Phụng vụ Lời Chúa, Đức Thánh Cha đã chia sẻ bài giảng.
Kết thúc Thánh lễ, Đức Tổng Giám Mục Lima, Đức Hồng Y Carlos Gustavo Castillo Mattasoglio, đã ngỏ lời cảm ơn Đức Thánh Cha.
Tiếp đó, sau phần dâng lễ vật, Đức Thánh Cha cũng đã có đôi lời cảm ơn.
Vào lúc 13 giờ 07 phút, Đức Thánh Cha di chuyển bằng xe hơi đến Căn cứ Không quân Callao để tham dự nghi thức tiễn biệt tại Peru.
Dưới đây là bài giảng của Đức Thánh Cha Lêô XIV trong Thánh lễ Thánh Thể:
Bài giảng của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến,
Chúa Giêsu phục sinh đang hiện diện ở đây với chúng ta hôm nay, đúng như lời Người đã hứa: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 28:20). Người đã đưa ra lời hứa này với các môn đệ trước khi lên cùng Chúa Cha, và hôm nay, chúng ta lại một lần nữa cảm nghiệm được điều đó. Cảm ơn anh chị em vì lòng hiếu khách! Việc anh chị em quy tụ đông đảo và đầy hân hoan quanh Đức Thánh Cha là minh chứng cho thấy Chúa vẫn luôn sống động trong Giáo hội và hiệp nhất Giáo hội lại với nhau. Nguyện xin cho lời chứng này tiếp tục vang vọng và trổ sinh hoa trái tốt lành trên khắp đất nước Peru! Trong một thế giới bị tổn thương bởi sự kiêu ngạo, Lời Chúa vẫn tiếp tục dạy chúng ta về một loại sức mạnh mới. Thật vậy, Chúa phán với chúng ta rằng: “Thầy đã được trao toàn quyền trên trời dưới đất” (Mt 28:18). Đó chính là sức mạnh của tình yêu chịu đóng đinh! “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần” (Mt 28:19). Mệnh lệnh của vị Chúa duy nhất và đích thực — điều mà chúng ta vừa nghe trong bài Tin Mừng hôm nay — giúp chúng ta hiểu được trọng tâm sứ mệnh của Giáo hội: tiếp nối công trình của Chúa Giê-su Ki-tô, bằng chính quyền năng của Người, một quyền năng hoàn toàn khác biệt với các quyền lực thế gian.
Mệnh lệnh truyền giáo này đã được các môn đệ đầu tiên và vô số Ki-tô hữu qua các thời đại thực hiện. Đó là lý do tại sao hôm nay chúng ta quy tụ tại đây để cử hành thánh lễ này: chúng ta đã lãnh nhận phép rửa, trở thành môn đệ của Chúa Giê-su Ki-tô, và mỗi ngày, chúng ta đang học cách tuân giữ tất cả những gì Người truyền dạy. Ba trăm năm sau ngày phong thánh cho Thánh Turibius xứ Mogrovejo, vị Tổng Giám mục thứ hai của Lima, chúng ta — những người con của đất nước Peru — cùng dâng lời tạ ơn vì hồng ân đức tin Ki-tô giáo đã bén rễ sâu trong dân tộc chúng ta nhờ chứng tá tông đồ của ngài. “Các vị thánh là những người giải thích đích thực về Kinh Thánh. Qua trải nghiệm cuộc đời mình, các ngài đã kiểm chứng chân lý của Tin Mừng; nhờ đó, các ngài dẫn đưa chúng ta đến sự hiểu biết sâu sắc hơn về Tin Mừng” (Đức Bê-nê-đíc-tô XVI, Buổi tiếp kiến chung, ngày 19 tháng 8 năm 2009). Chính vì vậy, chúng ta có thể suy niệm về Kinh Thánh dưới ánh sáng từ trải nghiệm của Thánh Turibius.
Giống như các môn đệ đầu tiên trên Biển hồ Galilê, ngài đã nhận được một lời mời gọi đặc biệt từ Chúa Giê-su — một lời mời gọi khiến ngài hoàn toàn bất ngờ. Dù khi ấy chỉ là một giáo dân với sự nghiệp luật pháp đầy hứa hẹn, Turibius đã được gọi để trở thành mục tử trong Giáo hội. Kể từ khoảnh khắc đó, cũng như các Tông đồ, ngài đã lên đường theo Chúa. Ngài đã đi bộ băng qua đất nước này, vượt qua hàng trăm cây số, với ý thức rằng mình đang bước theo chính Chúa Giê-su trên hành trình đến gặp gỡ các dân tộc bản địa. Vì lý do đó, ngài tìm cách hiện diện giữa các cộng đồng này, ngay cả khi vẫn đang học ngôn ngữ và tìm hiểu niềm tin của họ, với mục đích nhận ra công việc thầm lặng của Chúa Thánh Thần.
Khi đến Lima, với hành trang phong phú từ chặng đường dài đã qua, ngài nổi bật trong sứ vụ giám mục nhờ việc rao giảng Lời Chúa – công việc mà ngài tận tâm thực hiện với sự siêng năng đặc biệt. Tuy nhiên, ngài xác tín rằng sự dịu dàng là con đường duy nhất để loan báo “tôn giáo đích thực”, đúng như điều mà Bartolomé de las Casas từng giảng dạy. Trong Thư thứ nhất gửi tín hữu Cô-rinh-tô, Thánh Phao-lô viết: “Vậy, hãy coi chúng tôi như những đầy tớ của Đức Ki-tô, những người quản lý các mầu nhiệm của Thiên Chúa” (1 Cr 4,1). Suy gẫm về sứ vụ của chính mình, Thánh Turibius nhận định: “Khi ở thành phố này, tôi làm phần việc của mình bằng cách rao giảng cho họ bằng chính ngôn ngữ của họ, đồng thời loan báo Tin Mừng cho người Tây Ban Nha và những ai hiểu được tôi.” [1] Ngài kiên quyết yêu cầu các linh mục phải học tiếng Quechua, đồng thời đấu tranh cho việc thụ phong linh mục cho người bản địa và người lai (mestizo) – những nhóm người mà nhiều giáo sĩ thời bấy giờ vẫn coi thường.
Thánh Turibius mong muốn người bản địa có thể loan báo Tin Mừng cho chính người thân, bạn bè và hàng xóm của họ. Ngài thực sự mong muốn họ tự nguyện từ bỏ những niềm tin tổ tiên, mà không hề chịu bất cứ sự cưỡng ép nào. Điều này được thể hiện rõ qua sự tận tụy không mệt mỏi của ngài trong các chuyến thăm mục vụ. Ngài thực hiện những chuyến đi này để thấu hiểu và giúp đỡ các tín hữu, đồng thời – khi cần thiết – đưa ra những lời chỉnh đốn, giảng dạy Lời Chúa, cử hành các bí tích (đặc biệt là bí tích Thêm Sức) và không ngừng rao giảng Tin Mừng. Ngài kiên quyết từ chối nhận dù chỉ là món quà nhỏ nhất từ bất cứ ai. Những chuyến thăm ấy đã khiến ngài phải đối diện với sự chống đối và vu khống, ngay cả từ phía chính quyền. Tuy nhiên, chính nhờ đó mà ngài có thể sống và thể hiện trọn vẹn vai trò của một nhà truyền giáo, một người loan báo Tin Mừng, một người cha và một mục tử, với tâm nguyện duy nhất là công bố sự sống thần linh mà Vị Mục Tử Nhân Lành ban tặng.
Thánh Phao-lô Tông đồ viết: “Chính Chúa mới là Đấng xét xử tôi” (1 Cr 4:4). Ngài khuyên nhủ thêm: “Vậy, anh em đừng xét đoán điều gì trước thời hạn, trước khi Chúa đến. Chính Người sẽ đưa ra ánh sáng những gì ẩn giấu trong bóng tối và phơi bày những ý định trong lòng người” (1 Cr 4:5). Những lời này cũng khơi dậy nơi chúng ta một sự tự do tinh thần cao cả và thái độ kiên nhẫn khi lắng nghe.
Những người duy nhất không thể chờ đợi chính là người nghèo. Không loại trừ ai và luôn đón nhận tất cả mọi người, Thánh Turibius dành sự quan tâm đặc biệt cho những người bị bỏ rơi nhất. Một người viết tiểu sử về ngài đã ghi lại: “Trong đoàn chiên của ngài, người bản địa là những người nhận được sự chăm sóc chu đáo nhất. Và tình cảm ấy là sự đáp đền lẫn nhau: họ yêu mến ngài như yêu mến chính người cha của mình vậy.” [2] Ngài đã chia sẻ gần như tất cả những gì mình có cho người nghèo, đồng thời quảng đại đóng góp để xây dựng các bệnh viện dành cho người bản địa. Trong những giọt nước mắt, ngài nói với họ: “Hỡi người nghèo, chính anh đã làm cho tôi trở nên giàu có! Hỡi người không có lấy manh áo che thân, chính anh đã khoác lên tôi tấm áo! Hỡi người đói khát, chính anh đã nuôi dưỡng tôi!” Sau mỗi chuyến thăm mục vụ, ngài đều tổng hợp các quan sát, khiếu nại và kiến nghị liên quan đến cộng đồng người bản địa để gửi lên nhà vua, với mục đích chấm dứt mọi bất công.
Anh chị em thân mến, khi kết thúc chuyến Tông du này, tôi cũng muốn củng cố anh chị em trong đức tin và đức ái, đồng thời khẳng định rằng tôi sẽ luôn mang anh chị em theo trong lòng mình. Phải, người dân Peru cũng chính là dân của tôi! Dù đang ở bất cứ đâu, khi mở lòng mình ra với Thiên Chúa, chúng ta có thể sống trọn vẹn mối tương quan nền tảng – mối tương quan cho phép mỗi con người phản chiếu hình ảnh của Thiên Chúa. Nhờ sự gắn kết với Ba Ngôi, tâm hồn chúng ta được chữa lành và nâng cao nhờ ân sủng; từ đó, chúng ta có thể mở lòng mình ra với anh chị em xung quanh để chữa lành, yêu thương và phục vụ họ bằng chính lòng nhân từ của Chúa.
Qua tấm gương của mình, Thánh Turibius mời gọi chúng ta thánh hóa các mối tương quan trong Giáo hội. Cuộc đời ngài thôi thúc chúng ta nhận thức rằng mình là những chi thể sống động trong cùng một Thân Thể. Ngài đã mở lòng đón nhận sự hiệp thông trong Giáo hội và cảm nghiệm Giáo hội như một sự hiệp thông mang tính truyền giáo; nghĩa là một sự hiệp thông bắt nguồn từ việc Giáo hội chính là nơi ngự trị đích thực của Ba Ngôi. Chính vì lý do đó, Giáo hội trân trọng những khác biệt, những cảm nhận riêng và các quan điểm đa dạng trong sự hiệp nhất của đức tin. Sự hiệp nhất ấy được biểu lộ và củng cố qua Bí tích Thánh Thể – bí tích của sự hiệp nhất – vốn là trung tâm trong cuộc đời Thánh Turibius. Sự hiệp thông còn được thể hiện qua tinh thần hiệp hành (synodality), định hình nên một lối sống trong Giáo hội ở mọi bình diện. Thánh Turibius đã tiên phong thực hiện điều này thông qua các công đồng và thượng hội đồng mà ngài tổ chức; tại đó, ngài biết lắng nghe, đối thoại, đón nhận những linh hứng của Chúa Thánh Thần và thực hành sự phân định cộng đoàn, thậm chí còn mời gọi cả người nghèo cùng tham gia vào hành trình tìm kiếm chân lý. Điều này giúp chúng ta hiểu tại sao những chỉ dẫn được thiết lập từ thế kỷ XVI vẫn còn hiệu lực cho đến tận cuối thế kỷ XIX, khi Công đồng toàn thể Mỹ Latinh (Plenary Council of Latin America) diễn ra.
Thưa anh chị em, Thánh Turibius xứ Mogrovejo chính là người kiến tạo nền văn minh tình yêu, đối lập với những kẻ xây tháp Ba-ben vào thời đại của ngài. Các vị thánh trong những thời kỳ gần đây hơn cũng là những nhân vật tiêu biểu cho nền văn minh này, chẳng hạn như Thánh Rosa thành Lima, Thánh Martin de Porres, Thánh Phan-xi-cô Solano và nhiều vị khác. Khi hướng về các ngài, chúng ta hãy biết ơn và khám phá lại hồng ân được là Giáo hội của Chúa Giê-su Ki-tô; đồng thời, mỗi khi cử hành Bí tích Thánh Thể, hãy luôn ghi nhớ lời hứa của Người: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 28:20).
Anh chị em thân mến, hành trình của tôi sắp khép lại, nhưng sứ mạng vẫn còn tiếp tục. Chúng ta hãy ghi nhớ rằng, khi kết thúc mỗi Thánh lễ, chúng ta được sai đi để loan báo Tin Mừng. Vì vậy, hãy lên đường và rao giảng về Thiên Chúa đích thực! Hãy làm chứng cho những gì anh chị em đã thấy và đã nghe. Đừng để bất cứ ai không được biết đến Tin Mừng này. Nhờ lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria và các thánh, nguyện xin cho sứ mạng của chúng ta luôn được khơi dậy bởi đức tin vào sự hiện diện của Chúa Phục Sinh – Đấng ban bình an cho chúng ta và mời gọi chúng ta mang bình an ấy đến cho mọi người. Amen.
____________________________________
[1] « Parecer que dio su señoría Ilustrísima sobre los indios de san Lázaro, el cual se envió al Consejo Real de Indias » (Ý kiến của Đức Giám Mục về người bản địa tại San Lázaro, được gửi đến Hội đồng Hoàng gia về các vùng đất thuộc địa), ngày 14 tháng 4 năm 1595; trích dẫn trong C. García Irigoyen, Santo Toribio, Tập I, tr. 97.
[2] V. Rodríguez Valencia, Santo Toribio de Mogrovejo. Organizador y Apóstol de Sur – América, Tập II, 3.
Lời cảm ơn của Đức Thánh Cha Phanxicô khi kết thúc Thánh lễ
Anh chị em thân mến,
Khi chuyến thăm của tôi dần đi đến hồi kết, tôi không biết dùng lời lẽ nào để diễn tả lòng biết ơn sâu sắc của mình đối với Chúa vì biết bao ân huệ và hồng ân mà Người đã tuôn đổ trên chúng ta trong những ngày chúng ta cùng chia sẻ với nhau. Cảm ơn Peru!
Tôi xin cảm ơn các nhà chức trách dân sự và tôn giáo, ban tổ chức, các cộng sự và tình nguyện viên, cũng như đông đảo người dân và các cộng đoàn đã góp phần làm nên chuyến tông du này. Tôi đặc biệt biết ơn tất cả những ai đã tham gia vào các sự kiện, dù là trực tiếp hay qua các phương tiện truyền thông, từ vùng đồng bằng, miền núi cho đến vùng Amazon; nói cách khác là trên khắp đất nước Peru. Xin cảm ơn tất cả mọi người!
Tôi cảm thấy như đang ở trong chính ngôi nhà của mình, và anh chị em đã nhắc nhở tôi rằng Giáo hội thực sự là một gia đình. Chính tại nơi đây, anh chị em đã dạy tôi cách trở thành một giám mục, và lần này, tôi lại học thêm được nhiều điều về sứ vụ của Đấng kế vị Thánh Phê-rô. Tôi mang theo mình những kỷ niệm đẹp về nụ cười của các em nhỏ mà tôi đã gặp trên đường phố và quảng trường, niềm vui lan tỏa của các bạn trẻ, sự ấm áp của các gia đình, và sự dịu dàng của những người ông, người bà – những người chưa bao giờ vắng mặt trong các sự kiện của chúng ta. Những bài thánh ca, những điệu múa sống động và hương trầm lan tỏa đã củng cố thêm niềm xác tín trong tôi rằng sứ vụ loan báo Tin Mừng phải được thực hiện đến tận cùng trái đất. Tôi đến để loan báo Chúa Ki-tô cho anh chị em, và giờ đây tôi ra đi với chứng tá về đức tin và lòng đạo đức mà tôi luôn ngưỡng mộ nơi anh chị em.
Anh chị em thân mến, được đổi mới nhờ niềm vui trong những ngày chúng ta bên nhau, dù khoảng cách địa lý có chia xa, chúng ta hãy tiếp tục cùng nhau cầu nguyện với Chúa Giêsu – Người là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống. Nguyện xin sự chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria và các thánh trên trời luôn đồng hành cùng anh chị em. Xin Thiên Chúa chúc lành cho anh chị em, hỡi đất nước Peru! Nguyện xin Đức Mẹ che chở anh chị em dưới tà áo của Người!