1. Ukraine xác nhận vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào cảng Ust-Luga của Nga.
Cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR xác nhận rằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công khu phức hợp Novatek-Ust-Luga tại hải cảng Baltic của Nga ở tỉnh Leningrad vào sáng sớm ngày 1 tháng 9.
Theo HUR, cuộc tấn công đã làm hư hại các bộ phận quan trọng của một đơn vị giải quyết dầu và các thiết bị công nghệ khác, gây ra một vụ hỏa hoạn lớn tại cơ sở này.
Theo thông báo, chiến dịch này được thực hiện phối hợp bởi Cục Tác chiến Chủ động, Cục Hệ thống Điều khiển từ xa của HUR và các lực lượng quốc phòng khác của Ukraine.
Ust-Luga là một trong những cảng lớn nhất và quan trọng nhất của Nga trên Biển Baltic và là nơi đặt một nhà ga dầu đóng vai trò là trung tâm xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ quan trọng. Nằm ở phía tây St. Petersburg, cách xa biên giới Ukraine, cảng này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra doanh thu cho ngân sách nhà nước.
Ngoài ra, theo các quan chức địa phương, tỉnh Samara cũng là mục tiêu của máy bay điều khiển từ xa Ukraine.
[Kyiv Independent: Ukraine confirms drone strike on Russia’s Ust-Luga port]
2. Ba Lan nghi ngờ có sự can thiệp của nước ngoài trong vụ tấn công đốt phá nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa.
Theo một tuyên bố của các công tố viên, Ba Lan nghi ngờ vụ cháy tại một nhà máy sản xuất phụ tùng máy bay điều khiển từ xa là một vụ đốt phá có chủ đích, liên quan đến các cơ quan tình báo nước ngoài.
WB Electronics, công ty có nhà máy bốc cháy vào rạng sáng thứ Hai, là một trong những công ty quốc phòng tư nhân lớn nhất Ba Lan. Công ty này sản xuất máy bay điều khiển từ xa trinh sát và đạn dược lượn vòng, bao gồm FlyEye và Warmate, được Ukraine sử dụng chống lại lực lượng Nga.
Các công tố viên Ba Lan đã ra thông cáo báo chí chiều thứ Hai cho biết họ đang điều tra "tội phạm khủng bố" liên quan đến "hành vi cố ý phóng hỏa" tại nhà máy WB Electronics ở Skarżysko-Kamienna, phía đông nam Ba Lan.
Một vụ hỏa hoạn đã xảy ra ngay sau nửa đêm tại nhà máy và được dập tắt trong vòng khoảng hai giờ, nhờ hành động nhanh chóng của một nhân viên và lực lượng cứu hỏa. Theo WB Electronics, không có ai bị thương, nhưng một phần nhỏ của cơ sở đã bị hư hại.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh hàng loạt các cuộc tấn công bị nghi ngờ nhắm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu liên quan đến sự hỗ trợ quân sự của Âu Châu dành cho Ukraine, mà chính quyền phương Tây ngày càng quy cho Nga.
Đầu tháng này, một máy bay điều khiển từ xa chở chất nổ đã được phát hiện gần một máy bay chở hàng của Ukraine tại phi trường Leipzig/Halle, một trung tâm cung cấp quân nhu cho Ukraine. Thủ tướng Đức Friedrich Merz dự kiến sẽ công bố phản ứng của Berlin đối với Mạc Tư Khoa trong những ngày tới.
Các công tố viên từ chi nhánh Kraków của Văn phòng Công tố Quốc gia Ba Lan cho biết họ nghi ngờ nhà kho đã bị tấn công bằng cách "đặt một thiết bị chứa vật liệu dễ cháy" trong khuôn viên công ty. Họ đang điều tra khả năng có sự can thiệp của "một cơ quan tình báo nước ngoài" chống lại Ba Lan.
Nghi phạm phóng hỏa vẫn đang lẩn trốn.
[CBSNews: Poland suspects foreign involvement in drone-plant arson attack]
3. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Fedorov sẽ thành lập công ty công nghệ quốc phòng với sự hỗ trợ từ Ban Giám đốc của Palantir.
Ngày 1 tháng 9, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov tuyên bố kế hoạch thành lập một công ty công nghệ quốc phòng mới, với Ban Giám đốc của Palantir, Alex Karp, là nhà đầu tư chính.
"Ukraine sẽ là ưu tiên hàng đầu của tôi. Trong suốt cuộc chiến toàn diện, đội của chúng tôi đã có được kinh nghiệm độc đáo khi làm việc với các công nghệ quốc phòng ở Ukraine và tận mắt chứng kiến công nghệ đang làm thay đổi chiến tranh hiện đại như thế nào", Fedorov cho biết trong một thông cáo báo chí.
Ông Karp và ông Fedorov đã gặp nhau vào ngày 31 tháng 8 tại văn phòng của Palantir ở Washington, nơi hai người thảo luận về công ty sắp thành lập.
"Giờ đây, chúng tôi muốn sử dụng kinh nghiệm này để phát triển các công nghệ sẽ củng cố Ukraine, giúp đỡ các đồng minh của chúng tôi và cuối cùng là làm cho thế giới an toàn hơn", Fedorov nói.
Công ty mới sẽ áp dụng kinh nghiệm của ông Fedorov từ Bộ Quốc phòng vào việc phát triển vũ khí nhằm tăng cường an ninh cho Ukraine và đáp ứng các ứng dụng toàn cầu.
"Chúng ta đã làm việc cùng nhau suốt nửa thập niên. Tôi vô cùng ấn tượng trước những gì ông và người Ukraine đã làm được, và rất vui mừng khi chúng ta có thể đóng góp một phần. Và ông cùng các đồng nghiệp đang thành lập một công ty mà tôi nghĩ sẽ tạo nên dấu ấn cho thế giới, mang kiến thức và sự nhạy bén của các ông về nghệ thuật chiến tranh, như một sản phẩm, đến với các nước đồng minh," Karp nói.
Thông cáo báo chí cho biết thêm chi tiết về công ty sẽ được công bố vào thời điểm sau.
Ông Fedorov cũng đang tìm kiếm sự đầu tư của Mỹ cho một quỹ công nghệ quốc phòng mới và đề nghị giúp nước này phát triển khả năng máy bay điều khiển từ xa để đổi lấy hỏa tiễn đánh chặn Patriot cho Ukraine, ông nói với tờ Financial Times trong một cuộc phỏng vấn được đăng tải ngày 30 tháng 8.
[Kyiv Independent: Ukraine's former Defense Minister Fedorov to open defense tech firm with backing from Palantir CEO]
4. Ông Bessent cho biết chiến dịch gây áp lực kinh tế nhằm mục đích buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết chiến dịch gây áp lực kinh tế mới của chính quyền Trump nhằm mục đích buộc Iran quay trở lại bàn đàm phán.
"Mục tiêu ở đây là tạo ra những điều kiện để họ muốn ngồi vào bàn đàm phán," Bessent nói với CNBC bên lề một cuộc họp ở Bắc Carolina với các bộ trưởng tài chính của 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới. "Và tổng thống đã nói rất rõ ràng: Họ phải từ bỏ chương trình hạt nhân, họ phải giao nộp uranium được làm giàu cao, và họ phải ngừng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm, và eo biển phải được mở."
Khi được cho biết rằng tình trạng khó khăn kinh tế gia tăng đối với người dân Iran có thể không ảnh hưởng đến chế độ, Bessent nói, "Kinh nghiệm của tôi với những người như thế này cho thấy, điều quan trọng nhất đối với họ là đầu của họ vẫn còn nguyên vẹn trên cổ."
[CBSNews: Bessent says economic pressure campaign aims to drive Iran to negotiating table]
5. Tập Cận Bình tuyên bố Trung Quốc sẵn sàng đẩy mạnh nỗ lực hòa bình ở Ukraine, Trung Đông và Ukraine.
Ngày 1 tháng 9, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết Bắc Kinh sẵn sàng tăng cường các nỗ lực ngoại giao để giải quyết các xung đột ở Ukraine, Trung Đông và Ukraine, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác đa phương về an ninh và quản trị toàn cầu.
Phát biểu tại Hội nghị lần thứ 26 của Hội Đồng Các Nguyên Thủ Quốc Gia Trong Tổ Chức Hợp Tác Thượng Hải, gọi tắt là SCO ở Bishkek, Kyrgyzstan, ông Tập Cận Bình nói:
"Về vấn đề Ukraine, Trung Đông, và các điểm nóng quốc tế và khu vực khác, Trung Quốc sẵn sàng tăng cường liên lạc và phối hợp với tất cả các bên, tiếp tục giải quyết cả triệu chứng và nguyên nhân gốc rễ của những vấn đề này, và thúc đẩy giải quyết chính trị."
Ông Tập Cận Bình không cung cấp chi tiết về vai trò mới mà Trung Quốc có thể đóng trong nỗ lực chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga, cũng như không nêu ra bất kỳ sáng kiến hòa bình mới nào.
Tổ chức SCO quy tụ Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Pakistan, Iran và một số quốc gia Trung Á, cùng nhiều nước khác. Bắc Kinh và Mạc Tư Khoa ngày càng sử dụng tổ chức này như một diễn đàn để thúc đẩy các lựa chọn thay thế cho các thể chế quốc tế do phương Tây lãnh đạo.
Ông Tập kêu gọi tăng cường vai trò của SCO.
Phần lớn bài phát biểu của ông Tập Cận Bình tập trung vào tương lai của SCO, tổ chức năm nay kỷ niệm 25 năm thành lập. Ông cho rằng tổ chức này cần gánh vác trách nhiệm lớn hơn trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gia tăng và điều mà ông mô tả là "bóng ma chiến tranh" ngày càng dai dẳng.
"Bóng ma chiến tranh vẫn tiếp tục ám ảnh thế giới. Trong thời điểm bước ngoặt quan trọng này, khi tương lai của nhân loại đang bị đe dọa, SCO cần phải tiến lên để gánh vác trách nhiệm lịch sử của mình và định hướng con đường cho tương lai", ông nói.
Ông Tập Cận Bình kêu gọi các thành viên SCO ưu tiên phát triển kinh tế, tăng cường hợp tác trong việc đối phó với các mối đe dọa an ninh truyền thống và mới nổi, và thúc đẩy đối thoại thay vì đối đầu.
Ông cũng kêu gọi tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực bao gồm trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, năng lượng, công nghiệp xanh và cơ sở hạ tầng giao thông.
Ông cho biết, Trung Quốc sẽ thành lập một trung tâm hợp tác ứng dụng trí tuệ nhân tạo quốc tế với các nước thành viên SCO và thực hiện 100 dự án hợp tác công nghệ với các quốc gia thành viên trong ba năm tới.
Về vấn đề an ninh, ông Tập Cận Bình kêu gọi phối hợp chặt chẽ hơn trong việc chống khủng bố, ly khai, chủ nghĩa cực đoan, tội phạm có tổ chức, buôn bán ma túy và gian lận viễn thông. Ông cũng cho biết Trung Quốc ủng hộ hợp tác đa phương mạnh mẽ hơn về an ninh hạt nhân.
Ông Tập Cận Bình cho rằng các quốc gia nên được đối xử bình đẳng bất kể quy mô và các vấn đề khu vực nên được giải quyết thông qua đối thoại và tham khảo ý kiến.
" Chúng ta nên luôn luôn khẳng định rằng tất cả các quốc gia, bất kể quy mô, đều bình đẳng, và các vấn đề khu vực nên được tất cả các quốc gia thảo luận để thu hẹp khác biệt và xây dựng sự đồng thuận, giải quyết đúng đắn những khác biệt thông qua đối thoại và tham khảo ý kiến, và giải quyết các thách thức chung thông qua hợp tác đa phương."
[Kyiv Post: Xi Says China Ready to Step Up Peace Efforts in Ukraine, Middle East, Afghanistan]
6. Qatar lên án các cuộc tấn công của Iran vào Jordan và UAE là "sự vi phạm trắng trợn" chủ quyền của họ.
Chính phủ Qatar hôm thứ Hai đã ra tuyên bố lên án "các cuộc tấn công mới của Cộng hòa Hồi giáo Iran nhằm vào" Jordan bằng hỏa tiễn và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất bằng máy bay điều khiển từ xa.
Bộ Ngoại giao Qatar gọi các cuộc tấn công của Iran - mà các quan chức ở Jordan và UAE cho biết đều đã bị chặn - là "sự vi phạm trắng trợn chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của hai quốc gia, và là sự vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hiệp Quốc và các nguyên tắc láng giềng tốt đẹp".
Iran cho biết họ đã tấn công vào lực lượng Mỹ tại hai quốc gia Trung Đông này để đáp trả các cuộc tấn công đầu tiên của Mỹ trong nhiều tuần, diễn ra hôm Chúa Nhật cùng lúc Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết các bệ phóng hỏa tiễn và thủy lôi của Iran đã bị phá hủy trong các cuộc tấn công vào đảo Larak ở eo biển Hormuz.
Các quan chức Iran cho biết các cuộc tấn công của Mỹ đã khiến hai người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Bộ Ngoại giao Qatar cho biết: "Việc tiếp diễn các cuộc tấn công này là một sự leo thang nguy hiểm, làm phức tạp thêm các nỗ lực nhằm kiềm chế căng thẳng và làm suy yếu các nỗ lực chính trị và ngoại giao nhằm đạt được an ninh và ổn định trong khu vực". Bộ này cũng kêu gọi "ngừng ngay lập tức và hoàn toàn tất cả các hành động và cuộc tấn công quân sự đe dọa an ninh và ổn định của khu vực".
[CBSNews: Qatar condemns Iran's attacks on Jordan, UAE as "blatant violation" of their sovereignty]
7. Bà Von der Leyen chuẩn bị có bài phát biểu quan trọng về chính sách không gian của Âu Châu.
Hai quan chức tham gia chuẩn bị cho sự kiện này cho biết với POLITICO rằng Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen sẽ có bài phát biểu quan trọng dành riêng cho chủ đề không gian tại Hội nghị Thượng đỉnh Không gian Quốc tế ở Paris vào ngày 10 tháng 9.
Bài phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Ủy ban Âu Châu đang chuẩn bị công bố Kế hoạch Lá chắn Không gian Âu Châu, một kế hoạch hành động nhằm bảo vệ các vệ tinh và các tài sản không gian khác của khối trong một môi trường an ninh mà các quan chức ngày càng mô tả là ngày càng thù địch.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ triệu tập Hội nghị Thượng đỉnh Không gian Quốc tế kéo dài hai ngày tại Cung điện Grand Palais ở Paris vào ngày 9-10 tháng 9. Dự kiến hội nghị sẽ quy tụ các đoàn đại biểu từ hơn 120 quốc gia cùng với các cơ quan vũ trụ, các nhà lãnh đạo ngành công nghiệp, các nhà khoa học và các quan chức quân sự.
Việc bà Von der Leyen tham gia sự kiện này chưa từng được đưa tin trước đây.
Việc Chủ tịch Ủy ban Âu Châu tập trung vào vấn đề không gian phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng về các hành động kết hợp giữa công nghệ hạt nhân và vệ tinh của Nga, dường như đang nhắm vào sự phụ thuộc của Âu Châu vào vệ tinh trong mọi lĩnh vực, từ liên lạc quân sự đến định vị dân sự. Ví dụ, theo đài truyền hình công cộng SVT của Thụy Điển, việc gây nhiễu và giả mạo tín hiệu GPS đã gia tăng gần đây quanh Biển Baltic, làm gián đoạn hàng ngàn chuyến bay. Bản thân bà Von der Leyen cũng đã trải nghiệm những rủi ro tiềm tàng này vào năm ngoái khi chiếc máy bay riêng bà đang đi đến Bulgaria gặp sự việc nhiễu sóng GPS.
Bài phát biểu về chính sách không gian cũng được đưa ra trong bối cảnh bà von der Leyen tiếp tục củng cố bộ máy quốc phòng và an ninh của Ủy ban Âu Châu — bao gồm cả việc tuyển dụng một quan chức cao cấp mới từ ngành ngoại giao của Liên Hiệp Âu Châu.
Bà Benedikta von Seherr-Thoss, hiện là Giám đốc điều hành về hòa bình, an ninh và quốc phòng của Cơ quan Hành động Đối ngoại Âu Châu, gọi tắt là EFSE, dự kiến sẽ gia nhập Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng và Vũ trụ (DG DEFIS) của Ủy ban Âu Châu. Trước đó, POLITICO đã đưa tin bà dự kiến sẽ được bổ nhiệm làm giám đốc một đơn vị mới về Ukraine.
Ông Von Seherr-Thoss đã không trả lời nhiều yêu cầu bình luận. Cơ quan phát ngôn của Ủy ban Âu Châu từ chối bình luận về các bổ nhiệm cao cấp.
Động thái được dự đoán trước này diễn ra vào thời điểm nhạy cảm đối với EEAS và nhà lãnh đạo cơ quan này, cựu Thủ tướng Estonia Kaja Kallas. Bà Von der Leyen ngày càng tìm cách mở rộng phạm vi hoạt động của Ủy ban Âu Châu trong các lĩnh vực truyền thống gắn liền với ngành ngoại giao của Liên Hiệp Âu Châu, từ quốc phòng và chính sách đối ngoại đến tình báo, làm gia tăng căng thẳng về ranh giới giữa phạm vi hoạt động của Ủy ban và của EEAS.
[CBSNews: Von der Leyen set to deliver major speech on Europe’s space policy]
8. Estonia và Rumani báo cáo các vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa trong bối cảnh các cuộc tấn công trên không của Nga và Ukraine.
Estonia và Rumani, cả hai đều là thành viên của Liên minh Âu Châu và NATO, đã báo cáo các vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa riêng biệt vào ngày 1 tháng 9, cùng lúc Nga phát động một cuộc tấn công trên không quy mô lớn vào Ukraine và máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công vào miền tây nước Nga.
Một máy bay điều khiển từ xa đã bay vào khu vực đông nam Estonia, trong khi một chiếc khác bay về phía thành phố biên giới Narva nhưng đã đổi hướng trước khi xâm nhập không phận nước này, Tư lệnh Không quân Estonia, Chuẩn tướng Riivo Valge, cho biết trên đài truyền hình công cộng ERR.
Ông Valge cho biết khoảng một chục máy bay điều khiển từ xa đã được phát hiện gần biên giới Estonia vào khoảng 2 giờ sáng trong bối cảnh cuộc tấn công quy mô lớn của Ukraine nhằm vào các mục tiêu ở miền tây nước Nga.
Khi một trong những máy bay điều khiển từ xa bắt đầu bay về phía Narva, Estonia đã kích hoạt các đơn vị phòng không mặt đất và phát đi cảnh báo công khai. Các máy bay chiến đấu Thổ Nhĩ Kỳ đóng tại căn cứ không quân Amari, thuộc nhiệm vụ tuần tra không phận luân phiên của NATO, cũng đã được điều động.
Chiếc máy bay điều khiển từ xa cuối cùng đã quay trở lại Nga mà không vượt qua biên giới. Tuy nhiên, khoảng 30 phút sau, một chiếc máy bay điều khiển từ xa khác đã bay vào phía đông nam Estonia, dẫn đến những cảnh báo bổ sung.
Vào thời điểm đó, máy bay điều khiển từ xa đang tấn công vào tỉnh Leningrad của Nga, giáp với Estonia. Theo chính quyền địa phương, cuộc tấn công đã gây thiệt hại cho cảng Ust-Luga trên biển Baltic. Hệ thống phòng không Nga được tường trình đã đánh chặn 38 máy bay điều khiển từ xa trên khắp khu vực, trong đó có 17 chiếc gần cảng.
Không có máy bay điều khiển từ xa nào bị rơi ở Estonia, và các máy bay chiến đấu không nổ súng. Tình trạng báo động được dỡ bỏ vào khoảng 5:30 sáng, không có thương vong hay thiệt hại nào được báo cáo.
Vài giờ sau, một người dân địa phương đã phát hiện một chiếc máy bay điều khiển từ xa bị hư hỏng trên một cánh đồng bên ngoài làng Viisoara ở Rumani, cách biên giới Moldova khoảng 30 km, theo Digi24.
Theo thông tin từ Digi24 dẫn nguồn, các chuyên gia của Cơ quan Tình báo Rumani, gọi tắt là SRI đã xác định chiếc máy bay điều khiển từ xa này chứa chất nổ và đã tiến hành kích nổ có kiểm soát.
Không có thương vong hay thiệt hại về tài sản nào được báo cáo. Hiện vẫn chưa rõ máy bay điều khiển từ xa này xuất phát từ đâu và làm thế nào nó lại đến được khu vực này.
[Kyiv Independent: Estonia, Romania report drone incursions amid Russian and Ukrainian aerial attacks]
9. Đức chính thức cáo buộc Nga về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào phi trường Leipzig.
Ngày 1 tháng 9, chính phủ Đức chính thức cáo buộc một cơ quan tình báo Nga âm mưu thực hiện cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tại phi trường Leipzig/Halle hồi đầu tháng 8, đánh dấu lần đầu tiên Berlin trực tiếp đổ lỗi cho Mạc Tư Khoa về vụ việc này.
"Chúng tôi có những dấu hiệu rõ ràng từ các cơ quan tình báo và các đối tác, cũng như từ các cuộc điều tra ở Đức và các nước đối tác Âu Châu, về sự can thiệp của Nga", Bộ trưởng Nội vụ Đức Alexander Dobrindt cho biết trong một cuộc họp báo.
Vụ tấn công bất thành trước đó đã được tường trình có liên quan đến Nga thông qua các cuộc điều tra của truyền thông và các đánh giá tình báo của Mỹ. Một máy bay điều khiển từ xa được tường trình đã trang bị chất nổ và nhằm mục đích tấn công một máy bay vận tải Antonov của Ukraine, loại máy bay cũng được sử dụng để vận chuyển thiết bị quân sự.
Ông Dobrindt nói thêm rằng cấu hình, các bộ phận, chất nổ và nhiên liệu của máy bay điều khiển từ xa được tìm thấy tại hiện trường trùng khớp với những thứ mà Nga đã sử dụng trong các chiến dịch hỗn hợp khác và trong cuộc xâm lược Ukraine.
"Chính phủ Đức kết luận rằng Nga phải chịu trách nhiệm về vụ tấn công hỗn hợp ở Leipzig", ông nói.
Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết Đức sẽ đóng cửa lãnh sự quán Nga tại Bonn và Nhà Văn hóa Nga ở Berlin để đáp trả vụ tấn công.
Berlin cũng sẽ thúc đẩy các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn đối với Nga, kiểm soát nhập cảnh nghiêm ngặt hơn đối với công dân Nga và tăng cường áp lực lên "hạm đội ngầm" của Nga.
"Chúng tôi sẽ không cho phép các cuộc tấn công của Nga chia rẽ hay đe dọa chúng tôi", Wadephul nói.
Lời cáo buộc của chính phủ Đức được đưa ra trong bối cảnh các quan chức phương Tây ngày càng lo ngại về các hoạt động phối hợp do Mạc Tư Khoa hậu thuẫn trên khắp Âu Châu, bao gồm các vụ đốt phá, phá hoại cơ sở hạ tầng và hoạt động máy bay điều khiển từ xa đáng ngờ gần các cơ sở trọng yếu.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã đăng trên X rằng liên minh "hoàn toàn đoàn kết với Đức" sau cuộc họp báo.
Ông viết: "Những nỗ lực của Nga nhằm đe dọa chúng ta, làm suy yếu sự đoàn kết và ý chí ủng hộ Ukraine của chúng ta là vô ích và sẽ thất bại."
Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết bà đã nói chuyện với Thủ tướng Đức Friedrich Merz sáng hôm đó và bảo đảm với ông về sự đoàn kết của Liên Hiệp Âu Châu.
"Chính phủ Đức đã có những biện pháp mạnh mẽ. Và thông điệp rất rõ ràng: các cuộc tấn công kết hợp sẽ không thể không bị đáp trả."
Một loạt các nhà lãnh đạo quốc gia Âu Châu khác cũng làm theo, bao gồm các nhà lãnh đạo của Thụy Điển, Estonia, Hung Gia Lợi và Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski, người đã ca ngợi Đức "vì đã noi theo tấm gương của Ba Lan".
[Kyiv Independent: Germany officially blames Russia for drone attack attempt at Leipzig airport]
10. Bỉ gửi thông điệp tới đại sứ Mỹ: Hãy ngừng tấn công các quan chức của chúng tôi trên mạng.
Hôm thứ Hai, Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prévot đã kêu gọi Đại sứ Mỹ Bill White ngừng tấn công vào các quan chức chính phủ trong những bài đăng công kích trên mạng xã hội của ông, vì những hành động khiêu khích tiếp theo có thể làm căng thẳng quan hệ song phương.
Prévot đã nói với White trong một cuộc gặp rằng những bình luận công khai "nhắm vào cá nhân các quan chức Bỉ... là không thể chấp nhận được", và "bất kỳ hành động khiêu khích nào nữa sẽ phản tác dụng và có thể dẫn đến sự leo thang không cần thiết trong quan hệ giữa hai nước".
"Vai trò của một đại sứ được điều chỉnh bởi các quy tắc và thông lệ ngoại giao đã được thiết lập, bao gồm sự tôn trọng lẫn nhau và không can thiệp vào công việc nội bộ," tuyên bố bằng văn bản tiếp tục.
Ông Prévot đã triệu tập ông White sau khi đặc phái viên Mỹ này đăng tải bài viết công kích Bộ trưởng Y tế Frank Vandenbroucke trên Instagram hôm thứ Sáu. Ông White đã đăng một hình ảnh do trí tuệ nhân tạo tạo ra về bộ trưởng y tế và hỏi: "Ai là kẻ THUA CUỘC lớn nhất ở Bỉ?". Ngoại trưởng Prévot gọi hành động công kích này là "không thể chấp nhận được".
Ông White thể hiện thái độ nhẹ nhàng hơn hẳn khi đến dự cuộc họp hôm thứ Hai.
"Tôi rất vui khi gặp lại người bạn Maxime Prévot," ông nói với VTM NEWS, đồng thời cho biết thêm rằng hai người "có những vấn đề rất quan trọng cần thảo luận." Ông đề cập đến kế hoạch xây dựng đại sứ quán Mỹ mới tại Brussels và mối quan hệ kinh tế giữa hai nước.
Đây là lần thứ hai ông White bị khiển trách trong năm nay. Hồi tháng Hai, ông bị triệu tập sau khi cáo buộc Bỉ bài Do Thái và gây áp lực buộc ông Vandenbroucke can thiệp vào cuộc điều tra liên quan đến nghi lễ cắt bao quy đầu của người Do Thái.
[CBSNews: Belgium to US ambassador: Stop attacking our officials online]
11. Ngoại trưởng Nga Lavrov gọi sự hiện diện của NATO ở Bắc Cực là mối đe dọa trực tiếp đối với Nga.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov mô tả sự hiện diện của NATO ở Bắc Cực là mối đe dọa an ninh trực tiếp đối với Nga, trong bối cảnh Mạc Tư Khoa đang tìm cách mở rộng các mối liên hệ thương mại với Trung Quốc, Ấn Độ và các đối tác khác thông qua tuyến đường vận chuyển phía bắc của mình.
Trong một bài báo được đăng tải hôm thứ Hai, ngày 31 tháng 8, trên địa điểm của Bộ Phát triển vùng Viễn Đông và Bắc Cực của Nga, Lavrov cáo buộc NATO quân sự hóa Bắc Cực thông qua các cuộc tập trận và triển khai quân sự gần biên giới phía bắc của Nga.
Ông Lavrov viết: "Hoạt động quân sự như vậy ở vùng Viễn Bắc là mối đe dọa an ninh trực tiếp đối với Nga", đồng thời nói thêm rằng "nó cũng làm tăng nguy cơ xảy ra các sự việc có thể dẫn đến một cuộc đối đầu vũ trang với những hậu quả thảm khốc".
Những phát biểu của ông được đưa ra sau khi một tàu container từ Trung Quốc cập cảng Murmansk qua Tuyến đường biển phía Bắc vào ngày 19 tháng 8, một sự kiện mà Mạc Tư Khoa gọi là cột mốc quan trọng đối với vận tải đường thủy ở Bắc Cực.
Tập trung vào các tuyến đường thương mại trong bối cảnh lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Âu Châu.
Trong bối cảnh Liên Hiệp Âu Châu đang soạn thảo gói trừng phạt mở rộng đối với Nga, có thể nhắm vào tới 1.600 cá nhân và pháp nhân, Mạc Tư Khoa ngày càng hướng tới Tuyến đường biển phía Bắc như một cách để tăng cường quan hệ thương mại với các đối tác bên ngoài phương Tây.
Ông Lavrov gọi tuyến đường này là một phần quan trọng trong Hành lang vận tải xuyên Bắc Cực mà Nga đề xuất. Ông cho biết Mạc Tư Khoa đang hợp tác với Bắc Kinh để tăng cường vận chuyển container thường xuyên qua vùng biển phía bắc của Nga, trong khi các công ty Ấn Độ đang tham gia vào việc phát triển tài nguyên Bắc Cực.
Làm thế nào một thuật ngữ kinh tế dùng để chỉ một lưu vực than đá lại trở thành một bản sắc được sử dụng như một vũ khí – và làm thế nào Nga đã dành hàng thập niên để tạo ra sự phân chia mà sau này họ tuyên bố là do mình phát hiện ra.
Indonesia, Brazil, Iran và Belarus nằm trong số các quốc gia mà ông Lavrov nêu tên là những đối tác tiềm năng của Nga trong các dự án ở Bắc Cực.
Ông Lavrov nói: "Nỗ lực có chủ đích và tấn công này nhằm tạo ra bầu không khí ngờ vực trong lĩnh vực quân sự đang diễn ra song song với những nỗ lực của phương Tây nhằm làm suy yếu các quyền hợp pháp của Nga", đề cập đến điều mà ông gọi là "các biện pháp trừng phạt tài chính và kinh tế bất hợp pháp đối với các thực thể pháp lý và cá nhân từ các quốc gia thuộc nhóm Đa số toàn cầu tham gia vào các dự án chung ở khu vực Bắc Cực".
Kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, Nga ngày càng dựa nhiều hơn vào các đối tác bao gồm Trung Quốc, Bắc Hàn và Belarus.
Theo tờ Wall Street Journal, gọi tắt là WSJ, Trung Quốc đã trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu cho phép Iran và Nga có được các phụ tùng cho hỏa tiễn Shahed, bao gồm động cơ, mô tơ servo, con quay hồi chuyển và các thiết bị điện tử khác.
Belarus cũng đã hỗ trợ đáng kể cho nỗ lực chiến tranh của Nga bằng cách cung cấp cho nước này các phụ tùng chế tạo vũ khí quan trọng. Mặc dù đã loại trừ việc trực tiếp tham gia chiến tranh, nước này vẫn cho phép lực lượng Nga sử dụng lãnh thổ của mình để tiến hành các cuộc tấn công vào Ukraine.
Tính đến ngày 26 tháng 8, Belarus được biết là đang mở rộng cơ sở hạ tầng hậu cần quân sự gần biên giới với Ukraine bằng cách xây dựng tuyến hỏa xa có khả năng vận chuyển các đoàn tàu gồm tối đa 60 toa.
NATO ban đầu đã khởi động Chiến dịch Arctic Sentry vào tháng 2, nhằm tăng cường an ninh ở Bắc Cực và vùng Cực Bắc, với lý do hoạt động quân sự của Nga và sự quan tâm ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực do các tuyến đường biển mới mở ra vì băng tan.
Sứ mệnh này cũng được triển khai trong bối cảnh căng thẳng nghiêm trọng trong liên minh, khi Tổng thống Donald Trump thúc đẩy việc sáp nhập Greenland, viện dẫn vị trí chiến lược của hòn đảo này để phát hiện các cuộc tấn công hỏa tiễn tầm xa nhằm vào Mỹ, theo Reuters.
Nhiệm vụ này kết hợp các cuộc tập trận, lực lượng và năng lực của các đồng minh theo một phương thức hoạt động rộng hơn nhằm cải thiện an ninh khu vực.
Trong khi Mạc Tư Khoa lập luận rằng các hoạt động triển khai này là những bước chuẩn bị mang tính hiếu chiến gần biên giới phía bắc của nước này, NATO lại coi Chiến dịch Arctic Sentry là nỗ lực nhằm duy trì sự ổn định trong một khu vực có tầm quan trọng chiến lược.
Na Uy mở rộng lữ đoàn Bắc Cực
Ngày 20 tháng 8, Reuters đưa tin Na Uy đã mở rộng Lữ đoàn Finnmark – một đơn vị đóng tại Bắc Cực chịu trách nhiệm giám sát và tuần tra biên giới nước này với Nga, dài khoảng 198 km (khoảng 123 dặm).
Động thái này bổ sung thêm khả năng pháo binh, phòng không và thông tin liên lạc cho lữ đoàn, cho phép nó tấn công các mục tiêu cách xa tới 40 km (khoảng 25 dặm) trên đất liền và phối hợp hỏa lực với máy bay và tàu chiến của Na Uy và NATO.
Na Uy đã tăng mạnh chi tiêu quốc phòng sau khi chiến tranh bắt đầu, đồng thời cơ sở hạ tầng quân sự phía bắc của nước này trở nên quan trọng đối với kế hoạch của NATO.
Tương tự, Phần Lan gia nhập NATO năm 2023, chấm dứt chính sách không liên kết quân sự lâu dài sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga.
"NATO đang tiến hành các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn để thực hành các kịch bản gây hấn, có sự tham gia của các quốc gia ngoài khu vực và bổ sung các yếu tố mới vào hệ thống chỉ huy và kiểm soát của mình", ông Lavrov cho biết trong bài báo.
Những phát biểu của ông được đưa ra khi Putin, cùng với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và hơn chục nhà lãnh đạo khác, đã đến Kyrgyzstan hôm thứ Hai để tham dự hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, một khối khu vực tìm cách đóng vai trò đối trọng với phương Tây.
Nhóm này, kỷ niệm 25 năm thành lập vào năm nay, bao gồm Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Iran, bốn quốc gia Trung Á và Belarus (đồng minh của Mạc Tư Khoa).
[Kyiv Post: Russian FM Lavrov Calls NATO’s Arctic Presence a Direct Threat to Russia]
12. 12 người thiệt mạng ở Kyiv và vùng ngoại ô, trong đó có 6 công nhân hỏa xa, khi trận oanh tạc của Nga bước sang ngày thứ 6.
Ít nhất 12 người thiệt mạng và 21 người khác bị thương ở Kyiv và vùng lân cận trong đêm 1 tháng 9, khi Nga phóng hỏa tiễn đạn đạo tấn công trong bối cảnh cuộc oanh tạc bằng máy bay điều khiển từ xa kéo dài nhiều ngày nhằm vào thủ đô.
Các quan chức cho biết ít nhất tám người đã thiệt mạng và tám người khác bị thương ở thủ đô, trong khi bốn người thiệt mạng và 13 người bị thương ở tỉnh Kyiv.
Sáu trong số những người thiệt mạng là nhân viên của Hỏa xa Ukraine, những người đã chết khi một hỏa tiễn đạn đạo bắn trúng "kho chứa và các cơ sở hỏa xa khác", Chủ tịch Hội đồng quản trị Hỏa xa Ukraine, Oleksandr Pertsovskyi, cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội.
Tại thành phố Brovary, phía đông Kyiv, ít nhất bốn người đã thiệt mạng và 13 người bị thương trong vụ tấn công xảy ra đêm qua. Tám trong số những người bị thương là ở trong một tòa nhà chung cư năm tầng bị hư hại nặng.
Theo Không quân Ukraine, các tỉnh Kyiv và Odesa là mục tiêu chính. Nga đã phóng hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình, cũng như 218 máy bay điều khiển từ xa, trong đó khoảng một phần ba là máy bay phản lực.
Hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn hoặc vô hiệu hóa 199 máy bay điều khiển từ xa hoặc hỏa tiễn, bao gồm 5 hỏa tiễn đạn đạo, 5 hỏa tiễn hành trình Kalibr, 2 hỏa tiễn S8000 Banderol và 187 máy bay điều khiển từ xa khác. Các cuộc tấn công được ghi nhận tại 28 địa điểm trên khắp cả nước, trong khi mảnh vỡ từ các mục tiêu bị đánh chặn rơi xuống 10 địa điểm khác.
Kyiv đã ghi nhận số lượng cảnh báo không kích kỷ lục trong tuần qua khi Nga chuyển chiến lược sang phóng máy bay điều khiển từ xa chạy bằng động cơ phản lực trong các cuộc tấn công gần như hàng giờ thay vì các đợt oanh tạc hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình quy mô lớn vào ban đêm như thường lệ, đi kèm với các đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.
Ngày 28 tháng 8, thủ đô ghi nhận 13 cảnh báo, con số cao nhất kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện chống lại Ukraine.
[Kyiv Independent: 12 killed in Kyiv and suburbs, including 6 rail workers, as Russian barrage enters 6th day]
13. Liệu thỏa thuận dầu mỏ với Venezuela của Tổng thống Trump có làm giảm giá xăng tại Mỹ không? Dưới đây là ý kiến của các chuyên gia.
Tổng thống Trump hôm thứ Sáu cho biết thỏa thuận giữa Mỹ và Venezuela về việc khai thác trữ lượng dầu mỏ của nước này "sẽ làm giảm đáng kể giá xăng cho tất cả người dân Mỹ, trong thời gian dài về sau". Với giá xăng trung bình ở Mỹ vẫn ở mức trên 4 đô la một gallon trên toàn quốc, người tiêu dùng Mỹ có thể đang tự hỏi liệu sự trợ giúp có sắp đến hay không.
Các chuyên gia năng lượng cho biết, đừng quá kỳ vọng.
Theo truyền thông nhà nước Venezuela đưa tin hôm thứ Bảy, thỏa thuận với Mỹ liên quan đến việc phát triển 17 mỏ dầu chiến lược ở Venezuela, nơi có trữ lượng đã được chứng minh là 65 tỷ thùng dầu. Mặc dù việc khai thác dầu thô cuối cùng có thể dẫn đến việc nhiều dầu hơn được chuyển đến Mỹ, nhưng theo Global Energy Monitor, một tổ chức phi lợi nhuận theo dõi cơ sở hạ tầng năng lượng, các mỏ mới có thể mất tới 15 năm sau khi được phát hiện mới bắt đầu sản xuất dầu.
Nhóm này cho biết thêm, mốc thời gian đó thậm chí có thể còn lạc quan quá mức, viện dẫn rủi ro địa chính trị và đặc điểm dầu mỏ của Venezuela. Loại dầu thô nặng của nước này khó tinh chế thành khí đốt hơn so với dầu thô nhẹ mà các nhà máy lọc dầu của Mỹ thường giải quyết.
Những dự báo lạc quan hơn nữa được tính bằng năm. Tracy Shuchart, Giám đốc điều hành của công ty phân tích hàng hóa Hilltower Resource Advisors, cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng có thể mất từ 5 đến 15 năm trước khi lượng dầu của Venezuela chảy vào Mỹ đủ để ảnh hưởng đến giá xăng trong nước.
rằng thông báo này là "một tín hiệu cho thấy Tòa Bạch Ốc vẫn lo ngại về giá nhiên liệu tăng cao - mặc dù trên thực tế, bất kỳ lợi ích nào từ việc tăng sản lượng của Venezuela sẽ cần nhiều năm để phát huy hết và khó có thể tạo ra sự thay đổi đáng kể trong ngắn hạn".
Trong khi đó, liên doanh dầu khí Mỹ-Venezuela đang đối mặt với những trở ngại tiềm tàng về pháp lý và hoạt động, khiến cho việc tăng sản lượng dầu trong thời gian ngắn sắp tới trở nên khó khả thi, các nhà phân tích của ngân hàng đầu tư UBS cho biết trong một báo cáo ngày 31 tháng 8.
Việc tăng cường sản xuất sẽ cần thời gian.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ, Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới, với hơn 300 tỷ thùng. Trong khi đó, Hoa Kỳ chỉ có chưa đến 50 tỷ thùng.
Ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela đã phải chịu đựng nhiều năm thiếu đầu tư, các chuyên gia ước tính cần ít nhất 100 tỷ đô la để khôi phục các mỏ dầu của nước này hoạt động hết công suất. Theo dữ liệu mới nhất của OPEC, sản lượng dầu của nước này đã tăng lên khoảng 1,1 triệu thùng mỗi ngày trong quý 2 năm nay, tăng từ 941.000 thùng mỗi ngày vào năm 2025.
"Tình hình hoạt động của ngành dầu mỏ Venezuela trong năm nay cho thấy việc mở rộng sản lượng không phải là điều dễ dàng", UBS nhận định. "Khoảng tám tháng sau khi cựu tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị lật đổ, sản lượng dầu mỏ của Venezuela chỉ tăng thêm 100-200 ngàn thùng mỗi ngày so với mức rất thấp."
Thỏa thuận giữa Mỹ và Venezuela được cấu trúc như một liên doanh tư nhân, với việc Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez tuyên bố nước này được cấp quyền khai thác 17 mỏ dầu trong 100 năm. Chính phủ Mỹ sẽ kiểm soát 55% liên doanh, được chia giữa vốn chủ sở hữu và quyền mua dầu với giá gốc, một quan chức Mỹ nói với CBS News.
Dự án này dự kiến sẽ thu hút gần 100 tỷ đô la đầu tư tư nhân vào Venezuela và hỗ trợ hàng ngàn việc làm, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết trên mạng xã hội hôm thứ Sáu.
Thỏa thuận này dường như mở đường cho khu vực tư nhân đầu tư vào ngành công nghiệp của Venezuela, Bob McNally, cựu cố vấn năng lượng trong chính quyền George W. Bush, nói với hãng tin AP.
Ngay cả sau khi Mỹ can thiệp vào Venezuela hồi tháng Giêng, Chevron vẫn là công ty dầu khí Mỹ duy nhất đang tích cực sản xuất dầu tại Venezuela. Các công ty dầu khí lớn khác đã rút khỏi nước này từ nhiều năm trước sau khi cựu lãnh đạo Venezuela Hugo Chávez quốc hữu hóa ngành công nghiệp dầu khí của đất nước.
Sau đó, ExxonMobil và ConocoPhillips đã thắng kiện và được bồi thường vì bị tịch thu tài sản.
Các nhà phân tích của UBS cho rằng lịch sử đó có thể khiến các công ty dầu mỏ ngần ngại quay trở lại Venezuela, ngay cả theo thỏa thuận hiện tại.
"Từ góc nhìn của một công ty dầu khí Mỹ, bất kỳ khoản đầu tư đáng kể nào vào Venezuela nói chung đều cần phải đi kèm với một khuôn khổ pháp lý có thể tồn tại sau khi có sự thay đổi lãnh đạo ở cả Mỹ và Venezuela", họ viết. "Các công ty như ExxonMobil và ConocoPhillips vẫn còn được nợ những khoản tiền đáng kể theo các phán quyết pháp lý liên quan đến các tài sản đã bị tịch thu trước đó ở Venezuela."
Họ nói thêm: "Xét trên phương diện điều chỉnh rủi ro, các khoản đầu tư vào Venezuela phải có hiệu quả tương đương với các lựa chọn thay thế khác trên toàn thế giới."
Cuộc họp tại Tòa Bạch Ốc với các công ty dầu mỏ
Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Taylor Rogers nói với CBS News rằng Tổng thống Trump dự kiến sẽ gặp gỡ các nhà máy lọc dầu và phân phối năng lượng của Mỹ vào thứ Ba để thảo luận về thỏa thuận với Venezuela.
"Tổng thống Trump đang tập trung cao độ vào việc bảo đảm chương trình thống trị năng lượng thành công của ông sẽ mang lại mức tiết kiệm chi phí tối đa cho người tiêu dùng tại các trạm xăng," bà nói. "Là một phần của cam kết đó, Tổng thống sẽ gặp gỡ các nhà lãnh đạo ngành để hợp tác tìm ra những cách tốt nhất để tăng công suất lọc dầu, phát huy hơn nữa vị thế thống trị năng lượng của Mỹ trên toàn bộ chuỗi cung ứng và giảm giá thành cho người dân Mỹ."
Hiện tại, cuộc chiến với Iran đang tác động đến giá khí đốt nhiều hơn so với thỏa thuận với Venezuela. Giá dầu đã tăng vào Chúa Nhật sau khi Mỹ tấn công các bệ phóng hỏa tiễn của Iran ở eo biển Hormuz. Giá một thùng dầu West Texas Intermediate, chuẩn mực của Mỹ, đã tăng 2,42 đô la, tương đương 2,9%, lên 85,78 đô la một thùng vào thứ Hai.
Thỏa thuận giữa Mỹ và Venezuela có thể "có ích về lâu dài, nhưng nó sẽ không làm thay đổi giá xăng tại các trạm bán lẻ trong dịp cuối tuần Lễ Lao động", Amy Myers Jaffe, giám đốc Phòng thí nghiệm Năng lượng, Công lý Khí hậu và Phát triển bền vững tại Đại học New York, nói với AP.
[CBSNews: Will Trump's Venezuela oil deal lower U.S. gas prices? Here's what experts say.]