1. Lukashenko tuyên bố sẵn sàng gặp Tổng thống Zelenskiy “ở bất cứ đâu” tại Ukraine hoặc Belarus.

Lãnh đạo Belarus Alexander Lukashenko cho biết ông sẵn sàng tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy “bất cứ lúc nào” tại Ukraine hoặc Belarus. Nhà độc tài Belarus đã đưa ra lập trường trên hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm.

Theo những bình luận được hãng thông tấn nhà nước Belarus Belta đăng tải, Lukashenko cho biết Belarus không có ý định can thiệp trực tiếp vào cuộc xâm lược Ukraine của Nga trừ khi lãnh thổ Belarus bị tấn công.

“Chúng tôi sẽ không can thiệp vào cuộc chiến ở Ukraine”, Lukashenko nói. “Điều này là không cần thiết, cả về mặt dân sự lẫn quân sự.”

Đồng thời, ông cho biết Minsk vẫn sẵn sàng đối thoại với Kyiv bất chấp cuộc chiến đang diễn ra và quan hệ ngoại giao đóng băng giữa hai nước.

“Nếu ông ấy muốn nói chuyện, tham khảo ý kiến hay bất cứ điều gì khác, chúng tôi đều sẵn sàng”, Lukashenko nói, đề cập đến Tổng thống Zelenskiy.

“Tôi sẵn sàng gặp ông ấy bất cứ lúc nào, ở Ukraine hay Belarus, và thảo luận về các vấn đề trong quan hệ Belarus-Ukraine.”

Ông Lukashenko cũng đặt câu hỏi tại sao Belarus tiếp tục duy trì đối thoại với các nước phương Tây trong khi liên lạc với Ukraine vẫn bị hạn chế.

“Không hiểu sao, chúng ta có những vấn đề cần thảo luận với người Mỹ, người Đức, người Ba Lan, người Lithuania và người Latvia, nhưng lại không có vấn đề nào với Ukraine”, ông nói.

Belarus đã cho phép quân đội Nga sử dụng lãnh thổ của mình làm căn cứ trong giai đoạn đầu của cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Mạc Tư Khoa vào tháng 2 năm 2022, bao gồm cả trong cuộc tấn công thất bại của Nga nhằm vào Kyiv. Kể từ đó, Minsk vẫn là một trong những đồng minh thân cận nhất của Nga trong khi chính thức phủ nhận kế hoạch tham gia trực tiếp vào cuộc chiến.

Trong khi đó, Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU và các đơn vị khác thuộc Lực lượng Quốc phòng đã triển khai các biện pháp an ninh tăng cường tại các khu vực phía bắc giáp biên giới với Nga và Belarus.

Bộ Tổng tham mưu mô tả chiến dịch này là “chưa từng có” về quy mô, viện dẫn số lượng nhân lực và nguồn lực được triển khai dọc biên giới.

Tiếp đó, Bộ Quốc phòng Belarus hôm thứ Hai tuyên bố đã tiến hành các cuộc tập trận có sự tham gia của Nga, bao gồm các cuộc diễn tập liên quan đến các đơn vị được giao nhiệm vụ sử dụng vũ khí hạt nhân và các hoạt động hỗ trợ.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy thông báo rằng tình báo Ukraine có bằng chứng cho thấy Nga đang cố gắng lôi kéo Belarus tham gia trực tiếp hơn vào cuộc chiến.

Theo ông, Nga đang xem xét các kế hoạch tác chiến liên quan đến việc triển khai lực lượng từ lãnh thổ Belarus về phía trục Chernihiv-Kyiv.

Ông cho biết Kyiv đã xác định được các cuộc liên lạc giữa các quan chức Nga và Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko liên quan đến các hành động quân sự mới có thể xảy ra.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Chúng tôi đang chuẩn bị các biện pháp đối phó cho mọi kịch bản có thể xảy ra nếu người Nga thực sự quyết định mở rộng hành động gây hấn của họ”.

[Kyiv Post: Lukashenko Says He Is Ready to Meet Zelensky ‘Anywhere’ in Ukraine or Belarus]

2. Theo các báo cáo truyền thông, Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga hơn 150 lần kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Theo dữ liệu do hãng truyền thông Vot Tak có trụ sở tại Ba Lan tổng hợp, quân đội Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga 158 lần kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện ở Ukraine từ ngày 24/2/2022.

Những phát hiện này, được công bố vào ngày 21 tháng 5, xuất hiện trong bối cảnh Kyiv tiếp tục gia tăng tần suất các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Nga nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Mạc Tư Khoa. Kyiv coi các cơ sở năng lượng là mục tiêu quân sự hợp lệ, vì các địa điểm năng lượng này cung cấp nhiên liệu và nguồn tài chính cho cỗ máy chiến tranh của Điện Cẩm Linh.

Theo Vot Tak, quân đội Ukraine, thông qua sự kết hợp giữa các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa được phát động trong suốt cuộc chiến tranh toàn diện, đã tấn công ít nhất 24 trong số 33 nhà máy lọc dầu của Nga có khả năng chế biến hơn 1 triệu tấn dầu mỗi năm. Con số này bao gồm tất cả các nhà máy lọc dầu lớn nằm trong khu vực Âu Châu của Nga.

Những số liệu mới nhất được công bố sau hàng loạt vụ tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu trong những ngày gần đây. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Syzran của Rosneft vào đêm 21 tháng 5. Một ngày trước đó, Ukraine đã tấn công một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga gần thị trấn Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod, theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine - đánh dấu vụ tấn công thứ hai được báo cáo vào địa điểm này trong vòng một tuần.

Vot Tak lưu ý rằng vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu Syzran đánh dấu vụ việc thứ 11 tương tự, sau các nhà máy lọc dầu Ryazan và Saratov, mỗi nhà máy đều đã bị tấn công 15 lần.

Ukraine bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công thường xuyên vào các nhà máy lọc dầu của Nga từ năm 2023, và các cuộc tấn công này ngày càng gia tăng cả về quy mô và tần suất. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Kyiv đã ghi nhận 32 cuộc tấn công, gần như vượt qua tổng số cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu được ghi nhận trong năm 2024 là 34, theo nguồn tin này.

Một trong những cuộc tấn công đáng chú ý nhất của Ukraine vào một nhà máy lọc dầu diễn ra vào ngày 17 tháng 5, khi máy bay điều khiển từ xa tấn công Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa trong một cuộc tấn công quy mô lớn vào thủ đô của Nga. Cuộc tấn công đã buộc nhà máy lọc dầu phải tạm thời ngừng hoạt động chế biến, theo Reuters đưa tin.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga đã đạt mức cao nhất trong bốn tháng vào tháng Tư, với ít nhất 21 vụ tấn công được ghi nhận nhằm vào các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu và các tài sản dầu khí trên biển.

[Kyiv Independent: Ukraine has struck Russian oil refineries over 150 times since start of war, media reports]

3. Ukraine phát động chiến dịch an ninh quy mô lớn gần biên giới Belarus.

Theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu, Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU và các đơn vị khác thuộc Lực lượng Quốc phòng đã tăng cường các biện pháp an ninh tại các khu vực phía bắc giáp biên giới Nga và Belarus.

Theo một tuyên bố của Bộ Tổng tham mưu được công bố hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, các biện pháp này được đưa ra theo quyết định của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy.

Bộ Tổng tham mưu mô tả chiến dịch này là “chưa từng có” về quy mô, viện dẫn số lượng nhân lực và nguồn lực được triển khai dọc biên giới.

Các biện pháp này được điều phối bởi Trung tâm Chống khủng bố của SBU và có sự tham gia của Cảnh sát Quốc gia, Quân đội Ukraine, Vệ binh Quốc gia và Cục Biên phòng Nhà nước.

“Các biện pháp này sẽ đóng vai trò răn đe hiệu quả đối với bất kỳ hành động hoặc chiến dịch gây hấn nào của kẻ thù và đồng minh của chúng,” tuyên bố cho biết.

Các hoạt động bao gồm năm khu vực phía bắc.

Các biện pháp an ninh tăng cường đang được triển khai tại các vùng Chernihiv, Kyiv, Zhytomyr, Volyn và Rivne.

Theo Bộ Tổng tham mưu, chiến dịch này bao gồm các hoạt động phản gián và chống phá hoại nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của địch.

Giới chức cho biết các biện pháp này cũng nhằm chống lại hành vi phá hoại, thu thập thông tin tình báo và các hành động thù địch khác của các thế lực có liên hệ với Nga hoặc Belarus.

Lực lượng an ninh sẽ tăng cường kiểm tra người dân và lục soát các khu vực xung quanh để tìm kiếm các vật phẩm bị cấm.

SBU cũng cho biết các hạn chế tạm thời về di chuyển và tiếp cận có thể được áp dụng tại một số khu dân cư trong suốt chiến dịch.

Người dân đã được cảnh báo rằng sẽ có các cuộc kiểm tra giấy tờ và phương tiện trong thời gian này.

Giới chức trách kêu gọi người dân mang theo giấy tờ tùy thân, tuân thủ quy định giờ giới nghiêm và làm theo hướng dẫn của lực lượng thực thi pháp luật.

Các biện pháp này đang được thực hiện theo thiết quân luật và phù hợp với luật pháp Ukraine.

Lo ngại về mối đe dọa từ Belarus

Tiếp đó, Bộ Quốc phòng Belarus hôm thứ Hai tuyên bố đã tiến hành các cuộc tập trận có sự tham gia của Nga, bao gồm các cuộc diễn tập liên quan đến các đơn vị được giao nhiệm vụ sử dụng vũ khí hạt nhân và các hoạt động hỗ trợ.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy thông báo rằng tình báo Ukraine có bằng chứng cho thấy Nga đang cố gắng lôi kéo Belarus tham gia trực tiếp hơn vào cuộc chiến.

Theo ông, Nga đang xem xét các kế hoạch tác chiến liên quan đến việc triển khai lực lượng từ lãnh thổ Belarus hướng tới trục Chernihiv-Kyiv.

Ông cho biết Kyiv đã xác định được các cuộc liên lạc giữa các quan chức Nga và Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko liên quan đến các hành động quân sự mới có thể xảy ra.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Chúng tôi đang chuẩn bị các biện pháp đối phó cho mọi kịch bản có thể xảy ra nếu người Nga thực sự quyết định mở rộng hành động gây hấn của họ”.

[Kyiv Post: Ukraine Launches Major Security Operation Near Belarus Border]

4. Một cuộc tấn công Cuba có thể diễn ra như thế nào?

Trước một cuộc tấn công hay xâm lược, quân đội sẽ tăng cường giám sát khu vực mà họ dự định tấn công, xác định vị trí cất giữ hoặc triển khai các tài sản quan trọng và nguy hiểm nhất về mặt chiến lược.

Điều này bao gồm các hệ thống phòng không có thể tấn công vào máy bay Mỹ đang thực hiện các hoạt động quân sự, cũng như các kho chứa đầy đạn dược, hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa.

Theo CNN đưa tin hồi đầu tháng 5, Mỹ đã tăng cường các hoạt động thu thập thông tin tình báo gần Cuba.

Một quan chức cao cấp giấu tên của Mỹ nói với Axios rằng Cuba đã tìm cách mua thêm máy bay điều khiển từ xa và thiết bị quân sự từ Nga trong tháng qua. Havana được tường trình đã dành nhiều năm để tích trữ các loại máy bay điều khiển từ xa khác nhau từ Nga và Iran, cả hai nước đều đã sử dụng rộng rãi máy bay điều khiển từ xa trong chiến đấu kể từ năm 2022.

Nhưng quân đội Cuba không được trang bị tốt như quân đội Venezuela vào cuối năm 2025, phần lớn gồm các thiết bị cũ kỹ từ thời Liên Xô. Theo các chuyên gia, hầu hết các hệ thống phòng không của nước này là hỏa tiễn tầm ngắn hoặc hỏa tiễn vác vai, chứ không phải các hệ thống hỏa tiễn đất đối không tiên tiến, cỡ lớn.

Ông Fonseca cho biết, khó có thể hình dung các cuộc tấn công tầm xa ban đầu của Mỹ sẽ nhắm vào mục tiêu nào trên đảo, ngoài các phi trường dành cho lực lượng không quân ít ỏi của Cuba. Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, gọi tắt là ISIS, một viện nghiên cứu quốc phòng của Anh, Cuba hiện chỉ có tổng cộng tám máy bay chiến đấu đang hoạt động, tất cả đều do Liên Xô sản xuất.

Tuy nhiên, theo ông Pfeiffer, Mỹ có thể ưu tiên tập trung vào các cơ sở tình báo ở Cuba có liên hệ với Trung Quốc và Nga.

Năm 2014, các quan chức Nga tuyên bố sẽ mở lại căn cứ tình báo điện tử Lourdes thời Liên Xô gần Havana, vốn đã bị đóng cửa năm 2001. Năm 2023, các nhà báo điều tra Nga đưa tin rằng nhiều con cái của các sĩ quan tình báo Nga đã theo học tại các trường ở Cuba, cha mẹ chúng có kiến thức chuyên môn về chiến tranh điện tử, đóng giả làm nhà ngoại giao.

Theo báo cáo của tờ Wall Street Journal năm 2023, các quan chức Trung Quốc và Cuba đã đồng ý rằng Bắc Kinh sẽ xây dựng một trạm do thám điện tử trên đảo để thu thập thông tin tình báo tín hiệu, gọi tắt là SIGINT từ các căn cứ quân sự phía đông nam của Mỹ. SIGINT có thể bao gồm các tín hiệu vô tuyến, tín hiệu phát ra từ các hệ thống radar quân sự phát hiện các mối đe dọa đang đến, các cuộc gọi điện thoại và các loại liên lạc quân sự khác.

Tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth phát biểu tại một phiên điều trần trước Quốc hội rằng Mỹ “từ lâu đã lo ngại việc một đối thủ nước ngoài sử dụng địa điểm như vậy gần bờ biển của chúng ta là điều hết sức nguy hiểm.”

Tuy nhiên, theo ông Fonseca, việc tấn công các địa điểm này sẽ tiềm ẩn rủi ro bị Bắc Kinh hoặc Mạc Tư Khoa trả đũa, và việc phá hủy các cơ sở gián điệp sẽ làm mất đi cơ hội thu thập thông tin nội bộ về công nghệ của Trung Quốc hoặc Nga.

Ông Fonseca nói thêm rằng, lực lượng quân sự Mỹ có thể được triển khai tại Cuba nếu chính phủ Cuba sụp đổ, nhằm giúp phân phối viện trợ nhân đạo thay vì giao tranh với quân đội Cuba hoặc bắt giữ các nhà lãnh đạo Havana.

Quân đội Mỹ đã nhiều lần được triển khai đến khu vực Mỹ Latinh và Caribe để hỗ trợ các nỗ lực cứu trợ. Hàng ngàn binh sĩ đã ở lại Panama để cung cấp viện trợ nhân đạo sau khi khoảng 27.000 quân đổ bộ vào nước này và bắt giữ nhà độc tài Manuel Noriega năm 1989.

Tuy nhiên, Mỹ cũng có thể phải đối mặt với sự phản kháng từ người dân Cuba, bất chấp các cuộc biểu tình nổ ra trên đảo do tình trạng thiếu nhiên liệu, theo Stephen Wilkinson, giảng viên cao cấp về chính trị và quan hệ quốc tế tại Đại học Buckingham.

Ông Wilkinson nói: “Mỹ nên hết sức thận trọng khi cố gắng đưa quân đến đó.”

[Newsweek: How Could an Attack against Cuba Go?]

5. Raúl Castro đã giúp Cuba cộng sản chống lại Hoa Kỳ như thế nào?

Bản cáo trạng liên bang của Mỹ đối với Raúl Castro về những cáo buộc từ nhiều thập niên trước cho thấy chiến lược dài hạn mà Washington đã theo đuổi nhằm vào cựu tổng thống Cuba, người cùng với người anh trai quá cố Fidel, luôn là cái gai trong mắt các chính quyền Mỹ liên tiếp.

“Nếu Fidel là cha đẻ của dân tộc, thì Raúl là người chú,” Helen Yaffe, người đồng dẫn chương trình podcast Cuba Analysis, nói với Newsweek hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm.

Bộ Tư pháp Mỹ hôm thứ Tư tuyên bố truy tố hình sự đối với Raúl Castro, 94 tuổi, về cáo buộc ông ra lệnh bắn hạ hai máy bay dân sự của nhóm Huynh Đệ Giải Cứu người Cuba-Mỹ vào năm 1996, trong đó ba người Mỹ nằm trong số bốn người thiệt mạng trong vụ tấn công do hai máy bay chiến đấu MiG của Cuba thực hiện trên không phận quốc tế.

Havana gọi những cáo buộc này là sự leo thang của chính quyền Trump với ý định thay đổi chế độ, đồng thời khẳng định chúng xuyên tạc các sự kiện lịch sử.

Tổng thống Cuba lúc bấy giờ, Raul Castro, được nhìn thấy đứng cạnh cháu trai kiêm vệ sĩ của mình, Raúl Rodriguez Castro, tại cuộc diễn hành Ngày Quốc tế Lao động ở Quảng trường Cách mạng tại Havana vào ngày 1 tháng 5 năm 2017.

Bản cáo trạng là động thái mới nhất của Mỹ nhằm gây áp lực lên Castro.

Castro và anh trai của ông sinh ra ở Birán, phía đông Cuba. Fidel trở thành gương mặt chính trị và tư tưởng của phong trào cách mạng, trong khi Raúl đóng vai trò quân sự và tổ chức nhiều hơn.

Cả hai đều tham gia cuộc tấn công vào doanh trại Moncada năm 1953 trong một cuộc nổi dậy chống lại chế độ độc tài của Fulgencio Batista, sau đó họ bị bắt và lưu đày sang Mexico.

Năm 1956, họ trở về Cuba trên con tàu Granma và trong hai năm tiếp theo đã xây dựng được sự ủng hộ của quần chúng thông qua chiến tranh du kích, tiến vào Havana vào ngày 1 Tháng Giêng năm 1959, sau khi quân đội của Batista sụp đổ.

Castro từng giữ chức Bộ trưởng Bộ Quân đội Cuba trong suốt thời gian anh trai ông làm tổng thống. Ông lên nắm quyền lãnh đạo nhà nước vào năm 2006 khi sức khỏe của anh trai ông suy yếu, và giữ chức vụ này cho đến năm 2018, trước khi chuyển giao quyền lực cho Miguel Díaz-Canel.

Mặc dù đã từ chức tổng thống và thôi giữ chức bí thư đảng Cộng sản Cuba vào năm 2019, Castro vẫn là một trong những nhân vật quyền lực nhất trong chính trường Cuba.

“Ông ấy vẫn còn rất nhiều uy tín về mặt đạo đức và chính trị,” Yaffe, giáo sư Kinh tế Chính trị Mỹ Latinh tại Đại học Glasgow ở Scotland, cho biết.

Bà cho rằng việc Raúl cùng Díaz-Canel tham gia các cuộc biểu tình phản đối việc Mỹ tăng cường cấm vận hồi tháng Giêng là một điều đáng chú ý.

“Ông ấy vẫn giữ được uy quyền đáng kinh ngạc của thế hệ kỳ cựu trong cuộc cách mạng,” bà nói. “Raúl luôn khá nghiêm khắc trong việc phân công trách nhiệm và không giống như Fidel Castro, ông ấy có giờ làm việc cố định nhưng những quyết định quan trọng chắc chắn sẽ được tham khảo ý kiến của ông ấy.”

Những chiếc xe hơi Mỹ trên đường phố Cuba từ những năm 1950 là lời nhắc nhở về lệnh cấm vận kéo dài hàng thập niên của Mỹ nhắm vào chế độ Castro sau cuộc cách mạng năm 1959.

Trong suốt 67 năm qua, Washington đã thất bại trong việc đưa hòn đảo này trở lại phạm vi ảnh hưởng của mình. Điều này bắt nguồn từ cuộc xâm lược Vịnh Con Heo năm 1961, các lệnh trừng phạt được áp đặt vào năm sau đó, và cả giai đoạn tan băng ngoại giao năm 2015 dưới thời Barack Obama, khi các phái đoàn ngoại giao được mở lại dưới thời tổng thống Raúl Castro.

“Các chính quyền Mỹ đã không hiểu được sự cam kết sâu sắc của người dân Cuba, những người rất ý thức về cam kết lịch sử đối với chủ quyền và công bằng xã hội”, Yaffe nói, nhấn mạnh rằng Raúl là một nhân vật tiêu biểu cho tinh thần này.

“Đó là cây cầu nối liền cuộc đấu tranh giành độc lập, do anh hùng dân tộc José Martí lãnh đạo từ cuối thế kỷ 19, với phong trào cách mạng những năm 1950 và sau đó là quyết định áp dụng chủ nghĩa xã hội.”

[Newsweek: How Raúl Castro Helped Communist Cuba Resist the US]

6. Chủ tịch Quốc hội Iran cảnh báo về khả năng leo thang chiến tranh, nói rằng “chúng ta đang trong một cuộc chiến ý chí”.

Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Qalibaf, hôm thứ Tư đã cảnh báo người dân Iran về khả năng phải đối mặt với các cuộc tấn công mới và nói rằng “chúng ta đang trong một cuộc chiến ý chí”.

Trong một bài phát biểu được ghi âm và công bố bởi hãng thông tấn bán chính thức Tasnim, Qalibaf nói: “Những động thái công khai và bí mật của kẻ thù cho thấy rằng, bên cạnh áp lực kinh tế và chính trị, chúng không từ bỏ các mục tiêu quân sự của mình và đang tìm kiếm một vòng phiêu lưu và chiến tranh mới.”

Ông nói rằng Iran “phải tăng cường khả năng sẵn sàng đáp trả quyết liệt và hiệu quả trước các cuộc tấn công tiềm tàng và nâng cao khả năng phục hồi kinh tế”, đồng thời nhấn mạnh Iran phải “tước đoạt hy vọng đầu hàng của kẻ thù”.

Trong nỗ lực trấn an dư luận, Qalibaf cho biết quân đội đã được tăng cường đáng kể trong những tuần gần đây.

Ông nói: “Quân đội hùng mạnh của chúng ta đã tận dụng tối đa thời gian ngừng bắn để xây dựng lại năng lực quân sự… và chắc chắn họ sẽ hối tiếc về bất kỳ hành động gây hấn nào mới chống lại Iran”.

Ông Qalibaf cũng thừa nhận áp lực kinh tế ngày càng gia tăng và giá cả hàng hóa thiết yếu leo thang, đồng thời tuyên bố thành lập một cơ chế giám sát quốc hội mới để giải quyết các thách thức kinh tế, bao gồm một ủy ban đặc biệt gồm các ủy ban và cơ quan giám sát quan trọng để theo dõi chuỗi cung ứng và lạm phát.

Ông Qalibaf kết luận bằng cách coi giai đoạn hiện tại như một thử thách lớn hơn đối với sức chịu đựng của quốc gia.

“Chúng ta đang trong một cuộc chiến ý chí,” ông nói. “Ai thắng trong cuộc chiến này sẽ viết nên lịch sử Iran và quyết định tương lai của đất nước.”

[CBSNews: Iran parliament speaker warns of possible escalation in war, says “we are in a war of wills”]

7. Mỹ đang “tạm dừng” thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ Mỹ Kim cho Đài Loan vì xung đột với Iran, theo lời quyền Bộ trưởng Hải quân.

Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ cho biết việc bán vũ khí cho Đài Loan đã bị “tạm dừng” để bảo đảm quân đội Mỹ có đủ đạn dược cho các hoạt động ở Iran.

Khi được hỏi tại một phiên điều trần của Quốc hội về việc thương vụ mua vũ khí trị giá 14 tỷ đô la của Đài Loan bị đình trệ, Quyền Bộ trưởng Hùng Cao, người Mỹ gốc Việt, cho biết rằng “hiện tại chúng tôi đang tạm dừng để bảo đảm có đủ đạn dược cần thiết cho chiến dịch Epic Fury — và chúng tôi hiện có rất nhiều”.

“Nhưng chúng tôi chỉ đang bảo đảm rằng mình có đủ mọi thứ, sau đó việc bán vũ khí cho nước ngoài sẽ tiếp tục khi chính quyền thấy cần thiết.”

Bộ Ngoại giao và Ngũ Giác Đài chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận liên quan đến phát biểu của ông Cao.

Tổng thống Trump chưa cam kết sẽ hoàn tất thương vụ bán đất này, làm dấy lên lo ngại về cam kết của ông đối với việc ủng hộ Đài Loan, vùng lãnh thổ mà Trung Quốc tuyên bố là thuộc chủ quyền của mình.

[CBSNews: U.S. “doing a pause” in $14 billion arms sale to Taiwan over Iran war, Navy's acting secretary says]

8. Tổng thống Trump đối mặt với thất bại lớn đầu tiên trong cuộc chiến chống Iran.

Tổng thống Trump đang đối mặt với thất bại chính trị đầu tiên trong cuộc chiến với Iran.

Các cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện và Thượng viện trong tuần này nhằm chấm dứt hiệu quả chiến dịch quân sự có thể mang lại cho đảng Dân chủ một chiến thắng hiếm hoi và báo hiệu sự phản đối ngày càng tăng đối với cuộc chiến, ngay cả trong nội bộ đảng Cộng hòa.

Những sự rời bỏ đảng của Tổng thống Trump — bao gồm hai Dân biểu đảng Cộng hòa mà Tổng thống Trump đã giúp đánh bại trong các cuộc bầu cử sơ bộ những ngày gần đây — đã mang lại cho đảng Dân chủ một chiến thắng bước đầu vào hôm Thứ Ba, 19 Tháng Năm, tại Thượng viện và có thể tạo tiền đề cho một chiến thắng lớn hơn nữa vào thứ Năm tại Hạ viện. Các nhà lập pháp đã lên kế hoạch bỏ phiếu về dự luật này vào thứ Tư nhưng một số sự rời bỏ đảng và vắng mặt đã buộc họ phải hoãn lại.

Sau gần ba tháng chiến tranh với Iran, Tổng thống Trump cuối cùng có thể phải đối mặt với một thất bại lớn trong cuộc xung đột, đó là thất bại chính trị ở Washington chứ không phải một trận thua quân sự trên chiến trường. Mặc dù phần lớn mang tính biểu tượng, nhưng với khả năng tổng thống phủ quyết, những lá phiếu này sẽ gây ra một sự bẽ mặt kinh hoàng cho tổng thống.

“Câu chuyện hôm nay là động lực đang ngày càng lớn mạnh để các thành viên đảng Cộng hòa nói rằng, ‘Các ông không thể tiến hành cuộc chiến này nếu không có chúng tôi’”, Thượng Nghị Sĩ Tim Kaine đảng Dân Chủ đơn vị Virginia, một trong những người tổ chức dự luật, cho biết.

Sự bất mãn trong nội bộ đảng Cộng hòa ngày càng gia tăng khi chính quyền liên tục bỏ qua các thời hạn pháp lý để chấm dứt chiến tranh và giá xăng tăng vọt kéo theo sự ủng hộ dành cho đảng Cộng hòa giảm sút trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Cuộc bỏ phiếu đầu tiên tại Thượng viện sẽ buộc cơ quan này phải tiếp tục tranh luận về dự luật. Nhưng một cuộc bỏ phiếu thậm chí còn quan trọng hơn đang chờ đợi ở Hạ viện, nơi dự luật có thể được thông qua với sự ủng hộ của liên minh các đảng viên Dân chủ và một số ít đảng viên Cộng hòa.

Kết quả kiểm phiếu cuối cùng vẫn có thể thay đổi tại Hạ viện với sự chia rẽ sít sao và trong một năm bầu cử đầy cam go. Các Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa dự kiến sẽ cố gắng ngăn chặn nỗ lực cuối cùng này vì đảng Dân chủ đã tận dụng sự vắng mặt của các thành viên đảng Cộng hòa hôm thứ Ba để thúc đẩy dự luật. Và cả hai viện đều chưa tập hợp đủ sự ủng hộ để lật ngược quyền phủ quyết của Tổng thống Trump, điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra nếu bất kỳ dự luật nào được trình lên ông.

Nhưng đảng Dân chủ cho rằng sự gia tăng ổn định về sự ủng hộ đối với việc hạn chế quyền lực chiến tranh — trải qua tám cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện và ba cuộc tại Hạ viện — phản ánh sự bất mãn của công chúng đối với cuộc chiến. Một cuộc thăm dò của New York Times và Siena được thực hiện từ ngày 11 đến ngày 15 tháng 5 cho thấy 64% người Mỹ coi các cuộc tấn công vào Iran là một quyết định sai lầm, chỉ có 30% ủng hộ nó.

Thượng Nghị Sĩ Gary Peters, đảng Dân chủ, đơn vị Michigan, cho biết: “Mỗi lá phiếu của chúng ta đều có xu hướng nhận được thêm một chút ủng hộ. Đại đa số người dân Mỹ không ủng hộ chiến tranh, vì vậy bất kỳ ai bỏ phiếu theo hướng khác đều không phù hợp với quan điểm của người dân Mỹ.”

Cuộc bỏ phiếu hôm thứ Năm diễn ra sau cuộc bỏ phiếu kết thúc với tỷ số hòa vào tuần trước, bất chấp sự ủng hộ từ ba Dân biểu Cộng hòa tại Hạ viện — các Dân biểu Tom Barrett của Michigan, Brian Fitzpatrick của Pennsylvania và Thomas Massie của Kentucky. Đó là số lượng Dân biểu Cộng hòa bỏ phiếu chống nhiều nhất kể từ khi cuộc chiến bắt đầu.

Một Dân biểu Dân chủ còn lại, ông Jared Golden của bang Maine, cho biết ông dự định sẽ ủng hộ biện pháp trao quyền chiến tranh “trong sạch” trong tuần này.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson dự kiến sẽ phản đối dự luật này, nhưng kết quả cuối cùng có thể phụ thuộc vào việc có bao nhiêu Dân biểu tham dự.

Massie, người đã trở thành một trong những nhà phê bình gay gắt nhất của đảng Cộng hòa đối với Tổng thống Trump, đã thất bại trong cuộc bầu cử tái nhiệm hôm thứ Ba trước cựu đặc nhiệm Hải quân Ed Gallrein trong cuộc bầu cử sơ bộ ở Kentucky. Gallrein tranh cử với sự ủng hộ của Tổng thống Trump, và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã vận động tranh cử cho ông trong tuần này, một động thái chính trị bất thường đối với một nhà lãnh đạo Ngũ Giác Đài.

Tại Thượng viện, bốn Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu kiềm chế cuộc chiến chính trị, trong đó có Thượng Nghị Sĩ Bill Cassidy, người đã thua thảm hại trong cuộc bầu cử sơ bộ cuối tuần trước trước một đối thủ được Tổng thống Trump hậu thuẫn. Cassidy trở thành mục tiêu cơn thịnh nộ của Tổng thống Trump sau khi ông bỏ phiếu kết tội Tổng thống Trump sau khi ông bị luận tội sau cuộc nổi dậy tại Điện Capitol ngày 6 tháng Giêng.

Các nhà phê bình đã tận dụng sự vắng mặt của các thành viên đảng Cộng hòa để giành chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu đầu tiên tại Thượng viện hôm thứ Ba. Các lãnh đạo đảng Cộng hòa có thể sẽ thúc đẩy việc gác lại dự luật về quyền lực chiến tranh khi họ có đủ số thành viên tham dự. Nhưng trớ trêu thay, một trong những Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa vắng mặt mà lá phiếu của ông sẽ rất cần thiết lại là Thượng Nghị Sĩ John Cornyn (đảng Cộng hòa - Texas), người đã chịu một đòn chính trị lớn hôm thứ Ba khi Tổng thống Trump ủng hộ đối thủ của ông trong cuộc bầu cử sơ bộ.

“Nếu nhìn vào tình hình hiện tại, tôi cho rằng tâm trạng khá tồi tệ,” Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski đảng Cộng hòa, đơn vị Alaska nói về mối quan hệ giữa Thượng viện và tổng thống, và là một trong bốn Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa bất đồng quan điểm về vấn đề Iran. “Có lẽ ông ấy không nghĩ mình cần chúng tôi. Nhưng tôi không biết, lần cuối tôi kiểm tra, các đạo luật không tự nhiên xuất hiện trước bàn làm việc của ông ấy để ký. Kinh phí cũng không tự nhiên đến.”

Các Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa ủng hộ chiến tranh phần lớn đã bác bỏ kết quả cuộc bỏ phiếu mới nhất.

Lãnh đạo phe đa số John Thune nói, “Tôi không nghĩ bạn có thể suy diễn quá nhiều từ điều đó,” vì sự vắng mặt của các Thượng Nghị Sĩ. Thượng Nghị Sĩ Rick Scott Đảng Cộng Hòa, đơn vị Florida, thành viên Ủy ban Quân sự Thượng viện, gọi nỗ lực này là “lãng phí thời gian.”

Tuy nhiên, ông Kaine cho biết các lãnh đạo Thượng viện có thể sẽ không đưa ra quyết định cuối cùng cho đến sau kỳ nghỉ lễ. Điều đó cho phép các nhà lập pháp Dân chủ có một tuần để quảng bá những tiến triển của họ cho cử tri và cố gắng gây áp lực lên các đồng nghiệp Cộng hòa để ủng hộ kế hoạch này.

“Họ sẽ nghe rất nhiều ý kiến từ người dân khi ở nhà về giá xăng và chiến tranh,” Kaine nói. “Điều này chỉ đang dần dẫn đến việc nhiều thành viên đảng Cộng hòa sẵn sàng nói, 'Này, thưa ngài Tổng thống, ngài không nên làm điều này mà không có sự đồng ý của chúng tôi.'“

[Politico: Trump faces first big loss on Iran war]

9. Kế hoạch mới của Rutte nhằm giữ Tổng thống Trump ở lại NATO: Mua nhiều hàng hóa hơn từ Mỹ.

Mark Rutte có một kế hoạch mới để ngăn Ông Donald Trump quay lưng lại với NATO: Hứa hẹn các thỏa thuận quốc phòng mới có lợi cho Mỹ.

Sản xuất quốc phòng sẽ là một trong những chủ đề ưu tiên khi các Ngoại trưởng NATO họp tại thành phố Helsingborg ở miền nam Thụy Điển vào thứ Sáu.

Ba nhà ngoại giao cao cấp của NATO cho biết, trong những tuần gần đây, nhà lãnh đạo NATO đã dẫn đầu một chiến dịch nhằm tăng mạnh sản lượng và các thỏa thuận quốc phòng, trong nỗ lực hết sức để hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo liên minh tại Ankara vào tháng 7 thành công. Họ cho biết, điều này nhằm mục đích khắc phục sự thiếu hụt thực sự của Âu Châu, đồng thời đưa ra lập luận kinh tế thuyết phục đối với Tổng thống Trump.

“Tôi nghĩ thật tốt khi ông Rutte nhấn mạnh điều này ở Ankara để chúng ta có thể có các tiêu chuẩn chung, khả năng tương tác tốt hơn và sản xuất nhiều hơn với giá rẻ hơn”, Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard nói với POLITICO. “Chúng ta cần tiếp tục giao thương và tiếp tục sản xuất vũ khí cùng nhau, và Mỹ có một số khả năng độc đáo”, bà nói thêm.

Một trong những nhà ngoại giao cho biết kế hoạch của Rutte cũng là “tin tốt cho Mỹ”.

Tuy nhiên, bất kỳ nỗ lực nào nhằm đưa liên minh này tham gia sâu rộng vào các thỏa thuận quốc phòng đều có khả năng gây ra xung đột với Liên Hiệp Âu Châu, vốn đã công bố các đề xuất pháp lý và các khoản vay trị giá hàng tỷ đô la để ưu tiên phát triển ngành công nghiệp quốc phòng của riêng khối.

Chiến lược mới phản ánh khó khăn mà ông Rutte phải đối mặt trong việc tìm kiếm một chủ đề thống nhất cho một liên minh vốn đang căng thẳng. Tháng này, Tổng thống Trump đã khiến Đức và Ba Lan bất ngờ với tuyên bố cắt giảm quân số. Các đồng minh cũng đang chật vật để thống nhất các phương thức mới nhằm tăng cường viện trợ cho Ukraine và chia rẽ về việc liệu NATO có thể đóng vai trò gì trong việc mở lại eo biển Hormuz hay không.

Bà Gerlinde Niehus, một cựu quan chức lâu năm của NATO, cho rằng việc tập trung vào ngành công nghiệp “hoàn toàn hợp lý để đánh lạc hướng dư luận khỏi những bất đồng ở những lĩnh vực khác”.

Thỏa thuận hay không thỏa thuận

Trọng tâm chiến lược của Rutte là đưa ra những cam kết và bằng chứng thực tế về chi tiêu quốc phòng tại cuộc đàm phán ở Ankara.

Trước công chúng, ông Rutte đã nhiều lần nêu vấn đề này và thuyết phục ngành công nghiệp tăng cường sản xuất — bất kể họ có hợp đồng đã ký kết hay không.

“Các công ty thương mại có mặt ở đó để bảo đảm rằng ở những nơi có cơ hội kinh doanh, bạn phải nắm bắt lấy nó — hiện nay đang có một cơ hội kinh doanh khổng lồ,” ông nói ở Thụy Điển hôm thứ Năm. “Các bạn sẽ thấy ở Ankara… đây là một vấn đề chính cần được thảo luận.”

Một nhà ngoại giao cao cấp khác của NATO cho biết, trong các cuộc gặp riêng, ông Rutte đã thúc giục các đồng minh Âu Châu mang bằng chứng về việc gia tăng sản lượng và các hợp đồng công nghiệp đến hội nghị thượng đỉnh tháng 7. “Ông Rutte đã nói với các đồng minh rằng, bất cứ dự án nào các bạn đang thực hiện, hãy mang đến Ankara”, nguồn tin này cho biết.

Điều đó bao gồm việc khuyến khích các liên doanh với các công ty quốc phòng của Mỹ và tăng cường bán vũ khí cho Mỹ, theo hai nhà ngoại giao cao cấp của NATO. Việc thúc đẩy sản xuất cũng có thể sẽ là “một phần rất lớn” trong tuyên bố của hội nghị thượng đỉnh, nhà ngoại giao cao cấp thứ hai cho biết.

Theo một nguồn tin thân cận, tuyên bố này sẽ được đưa ra cùng với các thỏa thuận mà NATO chưa chính thức công bố, trong đó có quyết định thay thế phi đội máy bay Boeing 707 AWACS đã cũ bằng máy bay trinh sát GlobalEye của Saab.

Ngoài ra, tại hội nghị thượng đỉnh, liên minh sẽ trình bày bản sửa đổi Khung hợp tác công nghiệp NATO năm 2013, quy định mối quan hệ của liên minh với các công ty quốc phòng, trong đó có thể bao gồm các đề xuất như tích hợp các công ty khởi nghiệp vào các cuộc tập trận toàn NATO.

Tuy nhiên, việc thực hiện kế hoạch của Rutte nhằm lấy lòng Tổng thống Trump sẽ không dễ dàng vì nhà lãnh đạo NATO có rất ít công cụ để thực sự tác động đến sản xuất công nghiệp, theo Becca Wasser, chuyên gia về quốc phòng tại Bloomberg Economics.

Bà cho biết, việc mua sắm vũ khí nằm dưới sự kiểm soát của từng quốc gia, trong khi liên minh chỉ có thể làm được rất ít ngoài việc gửi “tín hiệu cầu”. Nhưng điều đó không hiệu quả đối với các công ty quốc phòng nhỏ hơn, những công ty không thể đầu tư vào dây chuyền sản xuất nếu không có hợp đồng.

Bà cho biết, bất kỳ đề cập nào về liên doanh cũng có thể không thành công, vì những thỏa thuận như vậy thường bị trì hoãn do thủ tục cấp phép chậm ở Âu Châu và sự e ngại của Mỹ trong việc từ bỏ quyền kiểm soát công nghệ và sở hữu trí tuệ.

Bất kỳ áp lực nào đối với các đồng minh Âu Châu nhằm mua nhiều hơn từ Mỹ cũng có khả năng làm rạn nứt mối quan hệ với Liên Hiệp Âu Châu. Brussels đã nỗ lực hết sức để ưu tiên các công ty quốc phòng Âu Châu trong các chương trình mà họ tài trợ.

Một nhà ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu cho biết: “Mỹ không thực sự đáng tin cậy và quyền tự chủ chiến lược của Âu Châu đang ngày càng được thúc đẩy”, đồng thời nói thêm rằng “Chúng ta sẽ chi rất nhiều cho quốc phòng”, vì vậy các công ty trong khối cũng sẽ được hưởng lợi.

[Politico: Rutte’s new plan to keep Trump in NATO: Buy more from the US]

10. Iran bỏ tù cựu thủ môn đội tuyển túc cầu quốc gia vì bài đăng chống lại ông Khamenei.

Vợ của cựu thủ môn đội tuyển túc cầu nam quốc gia Iran cho biết hôm thứ Ba rằng nước này đã bỏ tù anh sau khi anh đăng tải một bài viết chỉ trích gay gắt lãnh đạo tối cao lúc bấy giờ là Ali Khamenei.

Hãng thông tấn Mizan thuộc ngành tư pháp Iran xác nhận Mohammad Rashid Mazaheri đã bị bắt giữ, nhưng cho biết ông bị bắt sau khi cố gắng vượt biên trái phép.

Mazaheri đã có một vài lần khoác áo đội tuyển quốc gia và có tên trong đội hình Iran tham dự World Cup 2018 tại Nga, nhưng phần lớn sự nghiệp quốc tế của anh đều diễn ra dưới cái bóng của thủ môn số 1 không thể tranh cãi của Iran trong những năm gần đây, Alireza Beiranvand.

Vào tháng Hai, Mazaheri, người cũng từng là thủ môn cho các đội bóng hàng đầu trong nước, đã đăng một bài viết trên Instagram (sau đó đã bị xóa) trong đó anh mô tả Khamenei chỉ là “một chương đen tối và thoáng qua” trong lịch sử Iran. Bài đăng này được đưa ra sau các cuộc biểu tình rầm rộ hồi tháng Giêng nhưng trước khi bắt đầu cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống lại Iran, trong đó Ali Khamenei bị giết ngay ngày đầu tiên.

Trang tin tức tiếng Ba Tư IranWire, có trụ sở bên ngoài Iran, cho biết nhà của Mazaheri đã bị khám xét vào ngày 25 tháng 2.

Vợ ông, bà Maryam Abdollahi, đã viết trên Instagram rằng chồng bà đang bị giam giữ “trong điều kiện biệt giam vô cùng khắc nghiệt” tại Urmia, tây bắc Iran.

“Rashid luôn đứng lên bảo vệ những gì anh ta tin là đúng, và giờ đây anh ta đang phải trả giá cho lòng dũng cảm đó bằng việc bị giam giữ trong phòng biệt giam”, bà nói.

[CBSNews: Iran jails ex-national soccer team goalkeeper after anti-Khamenei post, says wife]

11. Lực lượng đặc nhiệm mới của Ngũ Giác Đài đang gấp rút đưa các công cụ trí tuệ nhân tạo mạnh mẽ vào các mạng lưới nhạy cảm nhất của Mỹ.

Theo ba nguồn tin am hiểu về vấn đề này, bộ phận tác chiến mạng của Ngũ Giác Đài đang thành lập một lực lượng đặc nhiệm để đẩy nhanh việc áp dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo tiên tiến với khả năng tấn công mạng mạnh mẽ.

Sáng kiến từ Bộ Tư lệnh Không gian mạng Hoa Kỳ — là điều chưa từng được báo cáo trước đây — nhấn mạnh mối lo ngại của Ngũ Giác Đài về sự xuất hiện đột ngột của các mô hình trí tuệ nhân tạo do khu vực tư nhân xây dựng, có khả năng phát hiện ra các lỗ hổng bảo mật trong hệ thống kỹ thuật số nhanh hơn cả những hacker giỏi nhất thế giới.

Theo một email nội bộ được hai người am hiểu về nỗ lực này tiết lộ với POLITICO, Tướng Joshua Rudd, nhà lãnh đạo kép của Cơ quan An ninh Quốc gia và Bộ Tư lệnh Không gian mạng, đã thông báo về việc thành lập lực lượng đặc nhiệm này cho nhân viên cách đây hai tuần.

Những người này, cũng như những người khác trong báo cáo này, được giữ kín danh tính vì họ không được phép phát ngôn công khai về nỗ lực nhạy cảm này.

Theo email, lực lượng đặc nhiệm sẽ bao gồm các thành viên của Bộ Tư lệnh Không gian mạng và NSA, và sẽ nghiên cứu cách Ngũ Giác Đài có thể triển khai an toàn các mô hình AI hàng đầu trong mọi khía cạnh nhiệm vụ của mình, hai nguồn tin cho biết. Điều này bao gồm việc đánh giá cách các mô hình AI do các gã khổng lồ công nghệ ở Thung lũng Silicon xây dựng có thể được sử dụng trên các hệ thống “cao cấp” chứa một số bí mật nhạy cảm nhất của cộng đồng tình báo.

Phát ngôn nhân của Bộ Tư lệnh Không gian mạng, Cơ quan An ninh Quốc gia và Ngũ Giác Đài không trả lời yêu cầu bình luận.

Việc thành lập lực lượng đặc nhiệm này diễn ra một tháng sau khi gã khổng lồ trí tuệ nhân tạo Anthropic tuyên bố rằng mô hình mới nhất của họ, Claude Mythos, giỏi đến mức có thể tìm kiếm và khai thác các lỗ hổng an ninh mạng, do đó chỉ được chia sẻ với một nhóm nhỏ các chuyên gia an ninh mạng đáng tin cậy. Anthropic cảnh báo vào thời điểm đó rằng hậu quả đối với nền kinh tế, an ninh công cộng và an ninh quốc gia có thể “nghiêm trọng” nếu công cụ này rơi vào tay kẻ xấu.

Các công ty AI hàng đầu khác, bao gồm cả OpenAI, đã tuyên bố họ có các mô hình với kỹ năng tấn công mạng tiên tiến tương tự và đã khởi động các sáng kiến riêng để hạn chế quyền truy cập. Các quan chức của tổ chức này dự đoán rằng các mô hình tương đương sẽ được phổ biến rộng rãi trong vòng 6 đến 24 tháng tới, có khả năng cho phép các hacker trình độ thấp gây ra sự gián đoạn kỹ thuật số trên quy mô lớn.

Mối lo ngại về sự bùng nổ của các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến đã thúc đẩy Tòa Bạch Ốc nỗ lực gấp rút soạn thảo một sắc lệnh hành pháp yêu cầu các phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo hàng đầu như Anthropic, OpenAI và Google phải đệ trình các mô hình của họ để được kiểm nghiệm cấp liên bang trước khi công bố rộng rãi. Điều này đánh dấu một sự thay đổi lớn đối với chính quyền Trump, vốn trước đây chủ trương không can thiệp vào việc điều chỉnh trí tuệ nhân tạo.

Nhóm đặc nhiệm này không liên quan trực tiếp đến Sắc lệnh hành pháp sắp ban hành, mặc dù cả Bộ Tư lệnh Không gian mạng và NSA đều được kỳ vọng sẽ đóng vai trò trung tâm trong bất kỳ nỗ lực nào liên quan đến an ninh mạng.

Thông qua Trung tâm An ninh AI mới thành lập, NSA hiện đang hợp tác với Bộ Thương mại để nghiên cứu khả năng tấn công mạng của các mô hình AI tiên tiến mới - công việc này có thể được mở rộng và hệ thống hóa trong Sắc lệnh hành pháp mới.

“Chính phủ nói chung đang dựa vào chuyên môn công nghệ của NSA để tìm câu trả lời cho câu hỏi, ‘làm thế nào để thực hiện việc này một cách an toàn?’” người đầu tiên trong hai người cho biết.

Trước đó, POLITICO đã đưa tin rằng bất kỳ chế độ kiểm tra an ninh liên bang tiềm năng nào cũng sẽ bảo đảm cộng đồng tình báo Mỹ có thể hiểu được khả năng của các mẫu máy mới này trước khi các đối thủ nước ngoài như Nga và Trung Quốc tiếp cận được chúng.

Cơ quan An ninh Quốc gia, gọi tắt là NSA chịu trách nhiệm chặn bắt thông tin liên lạc nước ngoài và bảo vệ an ninh của chính phủ Mỹ, trong khi Bộ Tư lệnh Không gian mạng (Cyber Command) có nhiệm vụ chống lại các cuộc tấn công kỹ thuật số vào hệ thống của Bộ Quốc phòng và hỗ trợ các hoạt động quân sự.

Theo hai nguồn tin, trong email của mình, Rudd cho biết lực lượng đặc nhiệm sẽ huy động chuyên gia từ Trung tâm An ninh Trí tuệ Nhân tạo của NSA, và đã chỉ định một chỉ huy từ Bộ Tư lệnh Mạng để lãnh đạo lực lượng này. Cả hai đều từ chối nêu tên vị chỉ huy vì lý do an ninh.

Hiện chưa rõ quy mô của lực lượng đặc nhiệm này lớn đến mức nào hoặc sẽ hoạt động trong bao lâu. Lực lượng Đặc nhiệm Quốc gia về An ninh mạng, đơn vị tác chiến của Bộ Tư lệnh An ninh mạng, được tổ chức thành sáu lực lượng đặc nhiệm liên hợp kể từ năm 2024, và trong lịch sử đã hỗ trợ công việc của Bộ Tư lệnh An ninh mạng về an ninh bầu cử, các cuộc tấn công bằng mã độc tống tiền và các mối đe dọa mạng khác.

Một cựu quan chức cao cấp về an ninh quốc gia, giấu tên vì sợ bị trả thù, cho biết việc thành lập lực lượng đặc nhiệm cho thấy Rudd cảm thấy cả Bộ Tư lệnh Không gian mạng và NSA cần phải hành động nhanh hơn để triển khai các công cụ trí tuệ nhân tạo tiên tiến trên toàn mạng lưới của họ. Người này nói thêm rằng việc giao vai trò lãnh đạo cho một chỉ huy tại Bộ Tư lệnh Không gian mạng cho thấy bộ tư lệnh tác chiến “nắm quyền kiểm soát nhiều hơn, với NSA hỗ trợ”.

Tuy nhiên, nguồn tin cho biết thêm, phần lớn năng lực kỹ thuật của lực lượng đặc nhiệm có thể sẽ đến từ NSA. Cơ quan tình báo tín hiệu khổng lồ này sở hữu những tài năng khoa học và máy tính hàng đầu trong chính phủ Mỹ, trong khi Bộ Tư lệnh Không gian mạng từ lâu đã phải đối mặt với các vấn đề quản lý nhân tài.

Đầu tháng này, Ngũ Giác Đài thông báo đã ký kết thỏa thuận với bảy công ty công nghệ, bao gồm OpenAI và Google, để bắt đầu sử dụng các mô hình trí tuệ nhân tạo của họ trên các mạng lưới mật.

Anthropic đang vướng vào một cuộc chiến pháp lý với Ngũ Giác Đài, làm phức tạp thêm việc triển khai rộng rãi Mythos trên toàn chính phủ liên bang. Vào tháng 3, Bộ Quốc phòng đã có bước đi chưa từng có tiền lệ khi chỉ định Anthropic là một rủi ro trong chuỗi cung ứng, sau khi công ty này tìm cách hạn chế việc sử dụng các công cụ của mình trong chiến tranh tự động và các hoạt động giám sát quy mô lớn.

Một quan chức của Anthropic trước đó đã nói với POLITICO rằng công ty sẵn sàng cho phép chính phủ Mỹ sử dụng Mythos trong các hoạt động tấn công mạng. Đó là điều mà Ngũ Giác Đài có thể sẽ xem xét — và nó có thể tạo áp lực trong Bộ Quốc phòng để dỡ bỏ cảnh báo rủi ro chuỗi cung ứng đối với Anthropic.

Trung tướng Charles Moore, cựu phó chỉ huy Bộ Tư lệnh Không gian mạng, nói với POLITICO rằng ông “biết” về kế hoạch thành lập lực lượng đặc nhiệm về trí tuệ nhân tạo của Bộ Tư lệnh Không gian mạng, và cho rằng đó “không chỉ là một ý tưởng hay mà còn là một điều cần thiết.”

“Các công cụ AI đang nhanh chóng trở nên thiết yếu để phát hiện các mối đe dọa, ưu tiên các lỗ hổng, đẩy nhanh quá trình ra quyết định và tiến hành các hoạt động tấn công và phòng thủ mạng nhanh hơn đối thủ của chúng ta,” Moore nói. “Lực lượng đặc nhiệm có thể giúp tích hợp AI vào các hoạt động, huấn luyện, tình báo và phòng thủ mạng, đồng thời bảo đảm Hoa Kỳ duy trì ưu thế phân tích so với đối thủ.”

Hợp tác với khu vực tư nhân để tăng cường năng lực tấn công mạng quốc gia là trọng tâm trong chiến lược an ninh mạng mới của chính quyền Trump, được công bố vào tháng 3. Trong đó, Tòa Bạch Ốc kêu gọi các cơ quan liên bang áp dụng “các giải pháp an ninh mạng dựa trên trí tuệ nhân tạo” để bảo vệ mạng lưới chính phủ. Chiến lược này cũng cho biết chính quyền Trump sẽ “giải phóng khu vực tư nhân” để giúp “mở rộng năng lực quốc gia” cả về tấn công và phòng thủ mạng.

[Politico: New Pentagon task force races to bring powerful AI tools to America’s most sensitive networks]