Anh chị em thân mến,
Tôi rất vui mừng được gặp gỡ anh chị em, những người – noi gương Chúa Giêsu, Vị Thầy Thần Linh – đã dành trọn cuộc đời mình để phục vụ sự nghiệp giáo dục. Tôi xin gửi lời chào đến Đức Hồng Y Daniel Sturla, S.D.B., Đại Chưởng ấn của Đại học Công Giáo này. Tôi cũng xin chào quý Đức Giám Mục, Viện trưởng – linh mục Julio Fernández Techera, S.J. – cùng các vị đại diện chính quyền. Tôi đặc biệt gửi lời chào đến các giáo sư và sinh viên đã đến đây từ rất nhiều cơ sở giáo dục trên khắp đất nước.
Cách đây hơn ba mươi tám năm, Thánh Gioan Phaolô II đã đến thăm cơ sở giáo dục đại học này, khi ấy mới chỉ ở những bước khởi đầu. Hôm nay, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn chân thành vì những công trình giáo dục mà anh chị em đã và đang thực hiện trong các cộng đồng dành cho việc đào tạo và giảng dạy, ở mọi cấp học và giai đoạn học tập, nhằm phục vụ việc loan báo Tin Mừng và tôn vinh phẩm giá con người. Sự kiên trì này cho thấy nền giáo dục Công Giáo tại Uruguay đã trở thành “phương thế cụ thể để Tin Mừng biến thành một cử chỉ giáo dục, một mối tương quan, một nền văn hóa” (Tông thư Vạch ra những bản đồ hy vọng mới, 1.1). Điều này cũng khẳng định với chúng ta rằng: “Tin Mừng không bao giờ cũ kỹ, mà luôn làm cho ‘mọi sự trở nên mới mẻ’ (Kh 21:5). Mỗi thế hệ đều đón nhận Tin Mừng như một sự mới mẻ đầy sức sống. Mỗi thế hệ… [đều khám phá ra] sức mạnh tiềm tàng và khả năng sinh sôi nảy nở của nó” (sđd).
Mục tiêu của sứ vụ mục vụ trong lĩnh vực giáo dục là để sinh viên, giáo sư và các nhà quản lý trường học có thể lắng nghe, nhìn ngắm, nếm cảm, chạm vào và cảm nhận được Tin Mừng; để Tin Mừng soi sáng các giác quan của họ, giống như cách mà những bức tranh tường đầy sống động trong khuôn viên trường đại học này đang thực hiện. Nhờ đó, tất cả những ai thuộc về cộng đồng giáo dục đều có thể tăng trưởng và nhận thức trọn vẹn hơn về phẩm giá bất khả xâm phạm của mình với tư cách là con người. Điều này cũng đúng đối với các môi trường giáo dục ngoại khóa, giáo dục phi chính quy, cũng như trong các cộng đồng giáo dục hay những nơi tập trung vào việc tái hòa nhập xã hội và chăm sóc trị liệu. Trong những bối cảnh này, sự hiện diện đầy quan tâm và lối sống làm chứng của những người trưởng thành đáng tin cậy, có năng lực và biết cộng tác với nhau, còn có sức nặng hơn cả lời nói.
Trước thực trạng toàn cầu mà chúng ta đang trải qua, tôi tin rằng để đạt được mục tiêu này, “cần phải vượt qua các quan điểm nhị nguyên: con người ‘tuy gồm cả thân xác và linh hồn, nhưng là một thể thống nhất’. Việc coi thân xác như một ‘đồ vật’ có thể tùy ý định đoạt, luôn là hành vi phủ nhận phẩm giá của con người” (Buổi tiếp kiến chung, ngày 9 tháng 9 năm 2026; Hiến chế Gaudium et Spes, số 14).
Vì vậy, tôi mời gọi anh chị em cùng thực hiện một “hành trình” ngắn qua năm giác quan của chúng ta; thông qua việc suy nghĩ về chúng, chúng ta có thể tái khám phá vẻ đẹp của Tin Mừng và sự cao quý của kiếp người.
Chúng ta hãy bắt đầu bằng việc suy nghĩ câu Thánh Vịnh sau đây: “Ngắm nhìn tầng trời” (Tv 8:4). Tác giả Thánh Vịnh dẫn đưa chúng ta đến một trong những hoạt động cao quý nhất của đôi mắt: sự chiêm niệm. Ngày nay, chiêm niệm được hiểu là nhìn một cách chăm chú, với thái độ gần như kinh ngạc, vào một đối tượng thuộc về tâm linh hoặc vật chất. Việc chiêm niệm công trình sáng tạo và gặp gỡ Thiên Chúa giúp chúng ta nhận thức rõ hơn về vị trí của mình trong kế hoạch của Người, cũng như trách nhiệm cá nhân và tập thể của chúng ta trong việc gìn giữ sự hài hòa nguyên thủy. Chúng ta cũng có thể thấy điều này qua mười hai tòa nhà trong khuôn viên trường, vốn hòa quyện một cách hài hòa vào cảnh quan của khu vực này.
Chiêm niệm là một hình thức loan báo Tin Mừng thông qua tiến trình nhận thức bằng sự chú tâm—một điều ngày càng trở nên khó khăn hơn trong thời đại hiện nay. Khi đạt được sự chú tâm này, trẻ em và người trẻ sẽ tìm thấy chiều sâu mà các em hằng khao khát, có được không gian cho sự tĩnh lặng và phân định, đồng thời dần quen với việc đối thoại cùng lương tâm mình và với Thiên Chúa (x. Tông thư Vạch ra những bản đồ hy vọng mới, 10.3). Do đó, tôi mời gọi anh chị em hãy dành một vị trí xứng đáng cho việc chiêm niệm trong công tác giáo dục của mình.
Thứ hai, khi thốt lên “tầng trời, công trình tay Người tạo dựng” (Tv 8:4), tác giả Thánh Vịnh tiến xa hơn trong việc chiêm niệm, đến mức nhìn thấy đôi tay của Thiên Chúa—như đôi tay của một nghệ sĩ—đang kiến tạo nên các thiên thể, các thiên thần và mọi sinh vật chuyển động trên bầu trời, trên mặt đất và dưới đại dương. Trong số tất cả các tạo vật, chỉ có con người mới có những ngón tay – gắn liền với bàn tay – để vun xới đất đai, tạo ra hoa trái, chào đón anh chị em, cũng như để vuốt ve và ôm ấp. Tuy nhiên, chúng ta không được quên rằng ngày nay, chính đôi bàn tay con người ấy lại đang tạo ra “tác phẩm” tồi tệ nhất của nhân loại: chiến tranh (xem Bài phát biểu tại trụ sở UNESCO, ngày 25 tháng 9 năm 2026).
Nền giáo dục Công Giáo mà anh chị em đang thúc đẩy được kêu gọi để giúp cộng đồng giáo dục nhận ra tầm quan trọng của sự đụng chạm, của những ngón tay và bàn tay trong việc vun đắp hòa bình. Nếu các học sinh, sinh viên có thể cảm nhận được “cái ôm của Bí tích Rửa tội mà Chúa Cha đã dành cho chúng ta khi còn thơ bé”, các em sẽ khao khát “một cái ôm khác nữa: cái ôm của Chúa Cha nhân từ, Đấng đang chờ đợi chúng ta trong vinh quang” (Phanxicô, Tông huấn Evangelii Gaudium).(sđd, 144). Giúp con trẻ và người trẻ “cảm nhận được rằng các em đang sống giữa hai vòng tay ôm ấp ấy chính là sứ mạng khó khăn nhưng cũng đầy tốt đẹp của người rao giảng Tin Mừng” (sđd). Những ai cảm thấy mình được Chúa Cha ôm ấp, chắc chắn sẽ trở thành những người kiến tạo hòa bình.
Tiếp nối hành trình, Thánh Phêrô hướng sự chú ý của chúng ta đến giác quan vị giác khi ngài nói: “Anh em đã nếm thử Chúa nhân từ dường bao” (1 Pr 2:3). Giác quan này gợi lên khái niệm về hương vị, và cùng với đó là sự khôn ngoan nảy sinh từ trải nghiệm, suy tư và thưởng thức. Tôi đang nói đến sự khôn ngoan đưa chúng ta đến gần hơn với lòng nhân từ của Thiên Chúa; sự khôn ngoan giúp chúng ta trở thành anh chị em của nhau; sự khôn ngoan dẫn đưa chúng ta đến sự thánh thiện. Nếm thử không chỉ dừng lại ở việc nhận biết hương vị, xác định các loại thực phẩm hay phân loại các bữa ăn. Tương tự như vậy, một người thu thập thông tin mà thiếu đi sự phân định, suy tư và thấu hiểu bối cảnh thì không thể được coi là người khôn ngoan.
Vì thế, giáo dục tại các trường học và đại học cần cấp thiết góp phần vào việc “sử dụng kỹ thuật và trí tuệ nhân tạo (AI) một cách sáng suốt, đặt con người lên trên thuật toán, đồng thời hài hòa các loại trí thông minh: kỹ thuật, cảm xúc, xã hội, tâm linh và sinh thái” (xem Tông thư Vạch ra những bản đồ hy vọng mới, 10.3). Ước mong sao con trẻ và người trẻ của chúng ta biết thưởng thức “điều gì tốt đẹp, đẹp lòng Thiên Chúa và hoàn hảo” (Rm 12:2).
Khi xét đến khứu giác, chúng ta có thể hướng về câu chuyện xức dầu tại Bê-ta-ni-a như Thánh Gioan Tông đồ đã thuật lại: “Cả ngôi nhà tràn ngập hương thơm của dầu thơm” (Ga 12:3). Thánh Augustinô nhắc nhở chúng ta rằng: “Thế giới đã tràn ngập danh tiếng tốt, bởi lẽ danh tiếng tốt chính là một hương thơm dịu ngọt” (Chú giải Tin Mừng Thánh Gioan, Bài giảng 50, 7). Thế nhưng ngày nay, danh dự hay danh tiếng của con người liên tục bị tấn công; đến mức việc loại trừ, khước từ và hạ thấp người khác đã trở thành một thứ mùi hôi thối mà khứu giác của chúng ta dần dần trở nên quen thuộc.
Thật vậy, tiến trình phi nhân hóa mà chúng ta đang chứng kiến chính là một thách đố đối với các trường học và đại học của chúng ta. “Một nghịch lý ngày càng trở nên rõ rệt: trong khi ‘trí thông minh’ được gán cho các hệ thống máy tính, thì chúng ta lại gặp khó khăn trong việc nhìn nhận phẩm giá bất khả xâm phạm của con người — những con người mà cuộc đời họ bị đánh giá theo tiêu chuẩn hiệu năng, và khi không còn được coi là hữu dụng, họ liền bị loại bỏ và gạt sang bên” (Bài phát biểu tại trụ sở UNESCO, ngày 25 tháng 9 năm 2026).
Chúng ta cần phải bảo vệ vẻ đẹp cao quý của con người, một vẻ đẹp bắt nguồn từ chính vẻ đẹp của Đấng Mê-xi-a. Chúng ta cần khẳng định lại rằng sự sống con người phải được tôn trọng ở mọi giai đoạn và trong mọi hoàn cảnh. Không một ai được phép bị loại trừ.
Khi khép lại những suy tư này, chúng ta hãy hướng đến giác quan thính giác thông qua lời của thánh sử Mát-thêu: “Ai có tai thì hãy nghe” (Mt 13:9). Chúng tôi hy vọng rằng những chia sẻ tại cơ sở giáo dục đại học này sẽ được lắng nghe, và từ đó, được cân nhắc thực hiện trong các cơ sở giáo dục của anh chị em. Trong thế giới ngày nay, việc tinh chỉnh khả năng lắng nghe là điều vô cùng quan trọng. Biết phân định những gì mình nghe được sẽ tạo nên sự khác biệt lớn. “Thánh Âu-gus-ti-nô, khi kết hợp sự khôn ngoan trong Kinh Thánh với truyền thống Hy-La, đã hiểu rằng một người thầy đích thực là người khơi dậy khát vọng tìm kiếm chân lý, đồng thời giáo dục sự tự do để biết đọc các dấu chỉ và lắng nghe tiếng nói nội tâm” (Tông thư Vạch ra những bản đồ hy vọng mới, 2.2).
Nền giáo dục Công Giáo của chúng ta không thể chỉ gói gọn trong một phạm vi khép kín. Thay vào đó, nó cần biết lắng nghe các gia đình, xã hội dân sự, các cơ quan chính quyền và hành chính, cũng như đại diện từ các lĩnh vực kinh tế và các nhóm nghề nghiệp khác nhau. Ngày nay, trẻ em và người trẻ của chúng ta “lắng nghe” thông qua việc tham gia các hoạt động tình nguyện, các công cuộc truyền giáo và những dự án cộng đồng. Những ai biết lắng nghe sẽ nhìn nhận người khác như một hồng ân, thay vì coi họ là một mối đe dọa. Trong Kinh Thánh, việc lắng nghe Chúa được xem là biểu hiện của sự khôn ngoan, thận trọng và công bằng (x. Châm ngôn 1,2-5; 2,1-9). Các sáng kiến giáo dục của chúng ta cần thể hiện được ba đức tính này, đồng thời phải lưu tâm rằng các thế hệ ngày nay đang thay đổi nhanh chóng hơn nhiều so với trước đây; vì vậy, việc bắt kịp thời đại — mà vẫn không từ bỏ những truyền thống tốt đẹp — chính là một thách thức thực sự.
Anh chị em thân mến, tôi mời gọi anh chị em hãy tiếp tục hành trình của mình, vừa loan báo Tin Mừng vừa quan tâm đến con người toàn diện: “thân xác và linh hồn, trái tim và lương tâm, trí tuệ và ý chí” (Gaudium et Spes, 3). Chúng ta không được dừng lại. Hãy tiếp tục bước đi cùng Đấng là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống. Một lần nữa, tôi bày tỏ lòng trân trọng đối với công cuộc giáo dục mà anh chị em đang thực hiện. Khi phó thác công việc này dưới sự bảo trợ của Đức Trinh Nữ Maria – Tòa Đấng Khôn Ngoan, tôi thân ái ban Phép lành Tòa Thánh cho anh chị em.