Đức Giáo Hoàng Lêô chia sẻ: Công nghệ phải phục vụ con người, chứ không phải thay thế con người

Trong thông điệp nhân Ngày Truyền thông Xã hội Thế giới lần thứ 60, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo rằng sự đổi mới công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, phải phục vụ con người chứ không phải thay thế hoặc làm giảm phẩm giá con người.

(Tin Vatican)

Khuôn mặt và giọng nói là những đặc điểm độc đáo của mỗi người và tạo nên nền tảng của bản sắc và các mối quan hệ giữa con người. Suy ngẫm về chân lý này, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV giới thiệu Thông điệp nhân Ngày Truyền thông Xã hội Thế giới lần thứ 60, sẽ được cử hành vào ngày 17 tháng 5 năm 2026, tập trung vào truyền thông kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo, ĐTC nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo vệ phẩm giá con người trong thời đại ngày càng được định hình bởi sự đổi mới công nghệ.

Đức Giáo Hoàng nhắc lại rằng con người được tạo dựng theo hình ảnh và giống Thiên Chúa và được kêu gọi vào mối quan hệ thông qua Ngôi Lời. Do đó, bảo vệ khuôn mặt và giọng nói có nghĩa là bảo vệ dấu ấn thiêng liêng hiện diện trong mỗi người và duy trì ơn gọi không thể thay thế của mỗi cuộc đời con người.

Thách thức nhân học của công nghệ

Đức Giáo Hoàng cảnh báo rằng các công nghệ kỹ thuật số, đặc biệt là các hệ thống trí tuệ nhân tạo có khả năng mô phỏng giọng nói, khuôn mặt và cảm xúc, có nguy cơ làm thay đổi các khía cạnh thiết yếu của giao tiếp giữa con người.

Ngài nhấn mạnh rằng thách thức không chủ yếu là về công nghệ mà là về nhân học; đó là vấn đề bảo vệ bản sắc con người và các mối quan hệ chân thực.

Ngài lưu ý đến tác động của các thuật toán mạng xã hội ưu tiên phản ứng cảm xúc nhanh chóng hơn là suy ngẫm, làm suy yếu tư duy phản biện và thúc đẩy sự phân cực xã hội.

Ngài nói thêm rằng sự phụ thuộc ngày càng tăng vào trí tuệ nhân tạo để có thông tin, sự sáng tạo và ra quyết định cũng có nguy cơ làm giảm các kỹ năng phân tích, trí tưởng tượng và trách nhiệm cá nhân.

Thực tế, mô phỏng và tác động xã hội

Đức Giáo Hoàng Lêô nhấn mạnh khó khăn trong việc phân biệt giữa thực tế và mô phỏng trong môi trường kỹ thuật số, nơi các tác nhân tự động và chatbot có thể ảnh hưởng đến các cuộc tranh luận công khai và các lựa chọn cá nhân, định hình các phản ứng cảm xúc và tương tác cá nhân.

Ngài lưu ý rằng những động lực như vậy có thể ảnh hưởng không chỉ đến các cá nhân mà còn đến đời sống xã hội và văn hóa.

Trách nhiệm, hợp tác và giáo dục

Để giải quyết những thách thức này, Đức Giáo Hoàng xác định trách nhiệm, hợp tác và giáo dục là những trụ cột thiết yếu. Các nhà phát triển công nghệ, chính quyền, giới truyền thông và các nhà giáo dục được kêu gọi thúc đẩy tính minh bạch, bảo vệ phẩm giá con người và đảm bảo tính toàn vẹn của thông tin.

Ngài viết rằng sự hợp tác giữa các tổ chức và các lĩnh vực là cần thiết để hướng dẫn đổi mới kỹ thuật số vì lợi ích chung.

Kiến thức về truyền thông và nhận thức kỹ thuật số

Cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Lêô nhấn mạnh đến tầm quan trọng của giáo dục về truyền thông, thông tin và trí tuệ nhân tạo, nuôi dưỡng nhận thức phê phán, bảo vệ bản sắc cá nhân và hỗ trợ một nền văn hóa giao tiếp có trách nhiệm.

ĐTC kết luận rằng việc quan tâm hơn đến hình ảnh và giọng nói vẫn là yếu tố trung tâm để bảo tồn chiều kích con người trong giao tiếp và định hướng tiến bộ công nghệ phục vụ con người.