Đức Giáo Hoàng Lêô XIV và các vị tử đạo Algeria: Cuộc đấu tranh vì hòa bình
Cyprien Viet (Ateleia)
Khi Đức Lêô XIV chuẩn bị trở thành vị Giáo Hoàng đầu tiên tông du đến Algeria, chúng ta cùng nhìn lại mối liên hệ của ngài với những vị tử đạo xứ này, những người đã tận tâm trong việc đối thoại với người Hồi giáo.
“Nguyện bình an ở cùng tất cả anh chị em (...) Một nền hòa bình không vũ trang và không gây hấn, khiêm nhường và kiên trì!” Đó là những lời đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, được nói từ ban công của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, đã được vang vọng khắp thế giới. Chúng đề cập đến linh đạo của Chân phước Christian de Chergé (1937-1996).
Vào giữa những năm 1990, bề trên dòng Trappist của tu viện Tibhirine và các anh em của ngài đã chọn ở lại Algeria bất chấp cuộc nội chiến đang tàn phá đất nước. Họ thà mạo hiểm mạng sống để duy trì sự hiện diện giản dị và huynh đệ giữa người dân địa phương.
Sau khi bị khủng bố đe dọa lần đầu tiên vào Giáng sinh năm 1994, Christian de Chergé đã viết một lời cầu nguyện trong đó ngài khẩn cầu: “Lạy Chúa, xin tước vũ khí của kẻ thù, và tước vũ khí của chúng con…” Như vậy, ngài đã bày tỏ một tầm nhìn về hòa bình bắt đầu từ việc giải trừ vũ khí trong tâm hồn và trong chính cộng đồng.
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã đề cập đến lời cầu nguyện này trong lời tựa cuốn sách của ngài có tựa đề Sức mạnh của Tin Mừng: Đức tin Kitô giáo trong mười từ (“La forza del Vangelo. La fede cristiana in 10 parole,” chưa có bản tiếng Anh), một tuyển tập một số bài phát biểu của ngài được xuất bản tại Ý vào tháng 11 năm 2025.
Đức Giáo Hoàng đã từng đến thăm Algeria.
Vị Giáo hoàng đầu tiên thực hiện chuyến tông du đến Algeria đã có cơ hội đến thăm xứ này hai lần khi ngài còn là Bề trên Tổng quyền của dòng Augustinô. Ngài đến thăm lần đầu tiên vào năm 2001 để tham dự một hội thảo về tượng đài Thánh Augustinô, và trở lại vào năm 2013 để dự lễ khánh thành Vương cung thánh đường Thánh Augustinô được trùng tu ở Annaba.
Nhân dịp đó, ngài đã đến khu phố Bab El Oued để bày tỏ lòng kính trọng đối với hai người phụ nữ Tây Ban Nha, Sơ Esther và Sơ Caridad. Hai nữ tu dòng Augustinô này, cùng thuộc một Tu Dòng với ngài, đã bị sát hại vào năm 1994. Họ nằm trong số 19 vị tử đạo của Algeria. Tại Algiers, vị giáo hoàng tương lai cũng đã đến thăm thư viện của khu Casbah, nơi hai vị thánh tử đạo đầu tiên của Algeria, Sơ Paul-Hélène và Thầy Henri Vergès, bị giết vào ngày 8 tháng 5 năm 1994.
Vào cuối kỳ mật nghị cuối cùng, Hồng Y Jean-Paul Vesco đã chỉ ra cho tân Giáo hoàng Lêô XIV sự trùng hợp về ngày giữa lễ tưởng niệm các vị tử đạo của Algeria và ngày bầu chọn ngài, cả hai đều vào ngày 8 tháng 5.
“Hai vị thánh tử đạo dòng Augustinô và những vị khác vẫn hiện diện rất rõ trong ký ức cá nhân của ngài,” Tổng Giám mục Algiers nói với đài vào mùa hè năm ngoái.
Một trải nghiệm về “sự hiệp thông với toàn thể nhân loại”
Hơn nữa, trong Cuộc gặp gỡ vì Tình hữu nghị giữa các dân tộc được tổ chức tại Rimini vào tháng 8 năm 2025, Đức Giáo Hoàng đã nhấn mạnh trong một thông điệp tầm quan trọng của một triển lãm dành riêng cho các vị tử đạo của Algeria. “Nơi họ tỏa sáng ơn gọi của Giáo hội là sống trong sa mạc, hiệp thông sâu sắc với toàn thể nhân loại, vượt qua những bức tường ngờ vực chia rẽ các tôn giáo và văn hóa” và đi theo con đường “hiện diện và giản đơn, tri thức và ‘đối thoại về cuộc sống’”, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV viết.
Ngài nhắc lại rằng sứ mệnh không chỉ giới hạn ở lời rao giảng bằng miệng, mà còn được thể hiện trong một cuộc sống được chia sẻ đến mức hy sinh tột cùng. Điều này được minh chứng bởi Giám mục Pierre Claverie của Oran, người đã bị ám sát vào năm 1996 cùng với người lái xe Hồi giáo của ngài, Mohamed.
Các vị tử đạo Kitô giáo như vậy đã hòa máu mình một cách cụ thể với gần 100.000 người chết trong cuộc nội chiến này, trong số đó có nhiều imam, nhà báo, thẩm phán và các nhà lãnh đạo chính trị, những người mà vụ sát hại họ vẫn chưa được giải quyết hết.
Trong thời gian ở Algeria, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ không đến thăm Tibhirine. Chuyến đi này chủ yếu dành tưởng nhớ Thánh Augustinô, với một điểm dừng chân mang tính biểu tượng tại Annaba, trước đây là Hippo, nơi vị Giáo phụ này đã làm giám mục từ năm 395 đến năm 430. Nhưng thách thức khác là khuyến khích những nỗ lực của cộng đồng Công Giáo địa phương nhỏ bé trong việc làm chứng cho đức tin Kitô giáo tại một quốc gia mà phần đa theo đạo Hồi.
Do đó, rất có thể di sản của các tu sĩ ở Tibhirine và các vị tử đạo khác của Algeria sẽ được phản ánh trong các bài phát biểu và hành động của ĐTC trong chuyến đi này.
Cyprien Viet (Ateleia)
Khi Đức Lêô XIV chuẩn bị trở thành vị Giáo Hoàng đầu tiên tông du đến Algeria, chúng ta cùng nhìn lại mối liên hệ của ngài với những vị tử đạo xứ này, những người đã tận tâm trong việc đối thoại với người Hồi giáo.
“Nguyện bình an ở cùng tất cả anh chị em (...) Một nền hòa bình không vũ trang và không gây hấn, khiêm nhường và kiên trì!” Đó là những lời đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, được nói từ ban công của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, đã được vang vọng khắp thế giới. Chúng đề cập đến linh đạo của Chân phước Christian de Chergé (1937-1996).
Vào giữa những năm 1990, bề trên dòng Trappist của tu viện Tibhirine và các anh em của ngài đã chọn ở lại Algeria bất chấp cuộc nội chiến đang tàn phá đất nước. Họ thà mạo hiểm mạng sống để duy trì sự hiện diện giản dị và huynh đệ giữa người dân địa phương.
Sau khi bị khủng bố đe dọa lần đầu tiên vào Giáng sinh năm 1994, Christian de Chergé đã viết một lời cầu nguyện trong đó ngài khẩn cầu: “Lạy Chúa, xin tước vũ khí của kẻ thù, và tước vũ khí của chúng con…” Như vậy, ngài đã bày tỏ một tầm nhìn về hòa bình bắt đầu từ việc giải trừ vũ khí trong tâm hồn và trong chính cộng đồng.
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã đề cập đến lời cầu nguyện này trong lời tựa cuốn sách của ngài có tựa đề Sức mạnh của Tin Mừng: Đức tin Kitô giáo trong mười từ (“La forza del Vangelo. La fede cristiana in 10 parole,” chưa có bản tiếng Anh), một tuyển tập một số bài phát biểu của ngài được xuất bản tại Ý vào tháng 11 năm 2025.
Đức Giáo Hoàng đã từng đến thăm Algeria.
Vị Giáo hoàng đầu tiên thực hiện chuyến tông du đến Algeria đã có cơ hội đến thăm xứ này hai lần khi ngài còn là Bề trên Tổng quyền của dòng Augustinô. Ngài đến thăm lần đầu tiên vào năm 2001 để tham dự một hội thảo về tượng đài Thánh Augustinô, và trở lại vào năm 2013 để dự lễ khánh thành Vương cung thánh đường Thánh Augustinô được trùng tu ở Annaba.
Nhân dịp đó, ngài đã đến khu phố Bab El Oued để bày tỏ lòng kính trọng đối với hai người phụ nữ Tây Ban Nha, Sơ Esther và Sơ Caridad. Hai nữ tu dòng Augustinô này, cùng thuộc một Tu Dòng với ngài, đã bị sát hại vào năm 1994. Họ nằm trong số 19 vị tử đạo của Algeria. Tại Algiers, vị giáo hoàng tương lai cũng đã đến thăm thư viện của khu Casbah, nơi hai vị thánh tử đạo đầu tiên của Algeria, Sơ Paul-Hélène và Thầy Henri Vergès, bị giết vào ngày 8 tháng 5 năm 1994.
Vào cuối kỳ mật nghị cuối cùng, Hồng Y Jean-Paul Vesco đã chỉ ra cho tân Giáo hoàng Lêô XIV sự trùng hợp về ngày giữa lễ tưởng niệm các vị tử đạo của Algeria và ngày bầu chọn ngài, cả hai đều vào ngày 8 tháng 5.
“Hai vị thánh tử đạo dòng Augustinô và những vị khác vẫn hiện diện rất rõ trong ký ức cá nhân của ngài,” Tổng Giám mục Algiers nói với đài vào mùa hè năm ngoái.
Một trải nghiệm về “sự hiệp thông với toàn thể nhân loại”
Hơn nữa, trong Cuộc gặp gỡ vì Tình hữu nghị giữa các dân tộc được tổ chức tại Rimini vào tháng 8 năm 2025, Đức Giáo Hoàng đã nhấn mạnh trong một thông điệp tầm quan trọng của một triển lãm dành riêng cho các vị tử đạo của Algeria. “Nơi họ tỏa sáng ơn gọi của Giáo hội là sống trong sa mạc, hiệp thông sâu sắc với toàn thể nhân loại, vượt qua những bức tường ngờ vực chia rẽ các tôn giáo và văn hóa” và đi theo con đường “hiện diện và giản đơn, tri thức và ‘đối thoại về cuộc sống’”, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV viết.
Ngài nhắc lại rằng sứ mệnh không chỉ giới hạn ở lời rao giảng bằng miệng, mà còn được thể hiện trong một cuộc sống được chia sẻ đến mức hy sinh tột cùng. Điều này được minh chứng bởi Giám mục Pierre Claverie của Oran, người đã bị ám sát vào năm 1996 cùng với người lái xe Hồi giáo của ngài, Mohamed.
Các vị tử đạo Kitô giáo như vậy đã hòa máu mình một cách cụ thể với gần 100.000 người chết trong cuộc nội chiến này, trong số đó có nhiều imam, nhà báo, thẩm phán và các nhà lãnh đạo chính trị, những người mà vụ sát hại họ vẫn chưa được giải quyết hết.
Trong thời gian ở Algeria, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ không đến thăm Tibhirine. Chuyến đi này chủ yếu dành tưởng nhớ Thánh Augustinô, với một điểm dừng chân mang tính biểu tượng tại Annaba, trước đây là Hippo, nơi vị Giáo phụ này đã làm giám mục từ năm 395 đến năm 430. Nhưng thách thức khác là khuyến khích những nỗ lực của cộng đồng Công Giáo địa phương nhỏ bé trong việc làm chứng cho đức tin Kitô giáo tại một quốc gia mà phần đa theo đạo Hồi.
Do đó, rất có thể di sản của các tu sĩ ở Tibhirine và các vị tử đạo khác của Algeria sẽ được phản ánh trong các bài phát biểu và hành động của ĐTC trong chuyến đi này.