Theo Daniel Esparza của Aleteia số phát hành ngày 14/03/2026, cho hay: Tiếng còi báo động không kích vang vọng khắp các con phố hẹp của Giêrusalem. Các trường học vẫn đóng cửa. Các đoàn hành hương hủy bỏ chuyến viếng thăm. Các chặng đường Thánh giá được cử hành trong hầm trú ẩn. Đối với nhiều Kitô hữu ở Đất Thánh, sự leo thang căng thẳng mới nhất giữa Israel và Iran đã biến cuộc sống thường nhật thành một thử thách sức chịu đựng một lần nữa.

Các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào Israel, cùng với các cuộc tấn công bằng tên lửa do Hezbollah phóng từ miền nam Lebanon, đã mở rộng xung đột ra ngoài Gaza và làm rung chuyển các cộng đồng trên khắp Israel và các vùng lãnh thổ Palestine. Các gia đình Kitô hữu — vốn đã phải sống trong khó khăn kinh tế sau nhiều tháng chiến tranh và các cuộc xung đột triền miên trong khu vực này — giờ đây lại phải đối diện với sự bất an và không chắc chắn mới.

Tuy nhiên, George Akroush, giám đốc Văn phòng Phát triển của Tòa Thượng phụ Latinh Giêrusalem, cho biết cuộc khủng hoảng hiện tại cảm thấy khác với các cuộc xung đột trước đây. Ông nói trong một cuộc phỏng vấn với Tổ chức Viện trợ cho Giáo hội cần giúp đỡ (ACN): “Tôi cố gắng giả vờ như mình không sợ hãi trước mặt các con. Nhưng đây là trải nghiệm tồi tệ nhất trong cả cuộc đời tôi.”

Akroush nói dựa trên kinh nghiệm. Ông đã sống qua 14 cuộc chiến tranh trong khu vực.

Cuộc sống dưới tiếng còi báo động

Tại Giêrusalem, người dân sống trong mối đe dọa thường trực từ tên lửa và mảnh vỡ của tên lửa đánh chặn được bắn ra để ngăn chặn chúng. Một đợt tấn công gần đây đã khiến mảnh vỡ rơi xuống Thành phố Cổ, nơi có các nhà thờ, tu viện và các tổ chức Kitô giáo, bao gồm cả trụ sở của Tòa Thượng phụ Latinh.

Xa hơn về phía nam, một cuộc tấn công tên lửa ở Beersheva đã làm hư hại một số căn hộ, trong đó có một căn hộ thuộc về một gia đình Kitô giáo. Ở miền bắc Israel, tên lửa phóng từ Lebanon đã đưa các thành phố như Haifa và các làng mạc trên khắp vùng Ga-li-lê vào tầm bắn. Nhiều cộng đồng đó, ở cả hai bên biên giới, đều có dân số Kitô giáo lâu đời.

Tại Beirut, các gia đình đã rời bỏ nhà cửa và dựng lều trên đường phố ở một khu vực (hy vọng) an toàn hơn. Đối với các gia đình, tổn thương tâm lý là rất lớn. Cha mẹ cố gắng giữ bình tĩnh trước mặt con cái trong khi tiếng còi báo động liên tục làm gián đoạn các hoạt động thường nhật.

Áp lực kinh tế lên các định chế Kitô giáo

Ngoài mối nguy hiểm trước mắt, cuộc xung đột đang làm trầm trọng thêm tình hình kinh tế vốn đã mong manh.

Chính quyền Israel đã đóng cửa các cửa khẩu biên giới giữa Bờ Tây và Israel, ngăn cản nhiều người Palestine đến nơi làm việc của họ. Trước cuộc tấn công của Hamas ngày 7 tháng 10 năm 2023, khoảng 180,000 người Palestine ở Bờ Tây có giấy phép lao động tại Israel. Con số đó đã giảm xuống còn khoảng 15,000. Giờ đây, ngay cả những giấy phép còn lại cũng trở nên không thể sử dụng được.

Việc đóng cửa này đặc biệt gây thiệt hại cho các trường học Kitô giáo ở Giêrusalem. Akroush giải thích: “Bốn mươi phần trăm giáo viên và nhân viên hỗ trợ của chúng tôi đến từ Bờ Tây mỗi ngày. Giờ đây, ngay cả những người đó cũng mất đi nguồn sinh kế của mình.” Nếu không có họ, việc duy trì các tiêu chuẩn giáo dục cao của các cơ sở này ngày càng trở nên khó khăn.

Còn Gaza thì sao?

Cuộc xung đột khu vực tái diễn cũng đã làm gián đoạn các nỗ lực nhân đạo ở Gaza.

Theo Akroush, các chuyến hàng viện trợ thiết yếu — bao gồm thuốc men, vật tư y tế và thuốc kháng sinh — đã bị tạm dừng kể từ khi giao tranh với Iran leo thang. Điều này đã gây thêm áp lực lên bệnh viện Kitô giáo duy nhất ở Gaza, nằm gần khu phức hợp giáo xứ Công Giáo, nơi hàng trăm người đã tìm nơi trú ẩn trong suốt cuộc chiến.

Các lãnh đạo Giáo hội đã hy vọng mở lại một trường học Kitô giáo ở Gaza, dần dần đón nhận tới 1,000 học sinh. Kế hoạch hiện đang không chắc chắn. Akroush nói: “Chúng tôi sắp thông báo rằng chúng tôi đã quyết định mở lại trường học. Nhưng với cuộc chiến này, chúng tôi không chắc liệu mình có thể giữ vững kế hoạch này hay không.”

Một cộng đồng nhỏ đang kiên cường bám trụ

Trên khắp Đất Thánh, Kitô hữu là một thiểu số nhỏ. Nhiều người dựa vào du lịch hành hương để kiếm sống. Khi xung đột lan rộng, viễn cảnh một làn sóng hủy đặt phòng mới đe dọa các khách sạn, nhà nghỉ và các doanh nghiệp gia đình.

Tuy nhiên, các lãnh đạo Giáo hội nhấn mạnh sự kiên trì. Đức Thượng phụ Latinh Pierbattista Pizzaballa đã mô tả sứ mệnh của Giáo hội trong những năm khó khăn này giống như một chiếc máy khoan đập vào đá cứng — công việc chậm rãi, kiên trì cuối cùng cũng xuyên thủng được. Đối với Akroush, hình ảnh đó thể hiện sự kiên cường thầm lặng của các cộng đồng Kitô giáo trong khu vực.

Ông nói: “Mỗi hành động phục vụ cộng đồng, mỗi công việc được tạo ra, mỗi đứa trẻ được trở lại trường học và mỗi gia đình được hỗ trợ, là một bước đột phá nhỏ trong tảng đá tuyệt vọng.”