Thưa Viện trưởng,
Thưa các vị lãnh đạo,
Quý bà và quý ông thân mến

Tôi xin cảm ơn quý vị đã mời tôi tham dự sự kiện này, lễ khánh thành khuôn viên mới của Đại học Quốc gia Guinea Xích đạo. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn về cử chỉ tốt đẹp khi đặt tên khuôn viên theo tên tôi, và tôi nhận thức rằng quyết định này không chỉ vinh danh cá nhân mà còn phản ánh những giá trị mà tất cả chúng ta muốn truyền lại cho những người khác.

Lễ khánh thành một khuôn viên đại học không chỉ đơn thuần là một hành động hành chính. Nó vượt xa sự mở rộng đơn giản về cơ sở hạ tầng và địa điểm học tập. Lễ khánh thành này là một hành động thể hiện niềm tin vào con người, một sự khẳng định rằng việc tiếp tục đầu tư vào việc đào tạo các thế hệ mới và vào nhiệm vụ, đầy thách thức nhưng cũng vô cùng cao cả, là tìm kiếm chân lý và đưa kiến thức phục vụ lợi ích chung là điều đáng giá.

Vì vậy, khoảnh khắc này mang một tầm quan trọng vượt xa những giới hạn vật chất của địa điểm và công trình kiến trúc. Hôm nay, một không gian cho hy vọng, gặp gỡ và tiến bộ được mở ra. Thật vậy, mọi nỗ lực học thuật đích thực đều phát triển không những về mặt cấu trúc mà còn như một sinh vật sống động.

Có lẽ vì lý do này, hình ảnh một thân cây đặc biệt có ý nghĩa khi nói về sứ mệnh của trường đại học. Đối với người dân Guinea Xích đạo, cây ceiba, loài cây quốc gia, mang một ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Một thân cây đâm rễ sâu, vươn lên chậm rãi với sự kiên nhẫn và sức mạnh, thể hiện trong mình một sự trù phú mà bản thân nó không tự có được.

Trong sự vĩ đại, trong sự vững chắc của thân cây và trong sự sum sê của cành lá, cây này dường như mang đến một hình ảnh ẩn dụ về điều mà một trường đại học cần phải trở thành: một định chế vững mạnh, bám rễ sâu trong sự nghiêm túc của việc học tập, trong ký ức sống động của một dân tộc và trong sự tìm kiếm chân lý không ngừng nghỉ. Chỉ bằng cách này, nó mới có thể phát triển mạnh mẽ; chỉ bằng cách này, nó mới có khả năng tự hoàn thiện mà không đánh mất mối liên hệ với hoàn cảnh lịch sử trong đó nó được định vị. Và, ngoài việc cung cấp phương tiện cho sự thành công về mặt chuyên môn, nó còn có thể mang đến cho các thế hệ tương lai một mục đích sống, những tiêu chuẩn để phân định và động lực để phục vụ.

Lịch sử nhân loại cũng có thể được đọc qua biểu tượng của một số cây trong Kinh Thánh. Trong vườn của Sách Sáng Thế, gần cây sự sống, có cây biết thiện biết ác (xem Sáng Thế 2:9), trái của nó Thiên Chúa đã cấm người nam và người nữ ăn. Cần nhấn mạnh rằng câu chuyện này không phải là sự lên án nhận thức nói chung, như thể đức tin sợ hãi trí khôn hay nghi ngờ khát vọng tìm kiếm nhận thức. Con người được ban cho khả năng biết, gọi tên, phân biệt, kinh ngạc trước thế giới và ngạc nhiên trước ý nghĩa của nó (xem Sáng thế 2:19).

Do đó, vấn đề không nằm ở nhận thức mà ở sự lệch lạc của nó hướng tới một trí khôn không còn tìm cách phù hợp với thực tại, mà thay vào đó là bóp méo thực tại cho mục đích riêng của mình, đánh giá nó theo lợi ích của người đòi hỏi nhận thức. Ở đây, nhận thức không còn là một sự cởi mở mà trở thành một sự chiếm hữu; nó không còn là con đường dẫn đến sự khôn ngoan mà biến thành một sự khẳng định kiêu ngạo về tự mãn, mở ra con đường dẫn đến sự hỗn loạn, cuối cùng có thể trở nên vô nhân đạo.

Tuy nhiên, câu chuyện Kinh Thánh không kết thúc ở cây đó. Truyền thống Kitô giáo chiêm niệm một cây khác, cây Thánh Giá, không phải như một sự phủ nhận trí khôn con người, mà như một dấu hiệu của sự cứu chuộc nó (xem Cô-lô-sê 2:2-3). Nếu trong sách Sáng Thế, chúng ta thấy sự cám dỗ tìm kiếm nhận thức tách rời khỏi chân lý và điều thiện, thì trên thập giá, chúng ta tìm thấy một chân lý được mặc khải, Chúa Giêsu Kitô, Đấng không những không áp đặt ý chí của mình, mà còn hiến dâng chính mình qua tình yêu và nâng chúng ta lên phẩm giá mà chúng ta đã được tạo dựng từ thuở ban đầu. Tại thập giá, con người được mời gọi cho phép khát vọng nhận thức của họ được chữa lành: để tái khám phá rằng chân lý không phải là thứ bịa đặt, không phải là thứ bị thao túng hay chiếm hữu như một chiến lợi phẩm, mà là thứ được đón nhận, được tìm kiếm với lòng khiêm nhường và được phụng sự với trách nhiệm.

Vì lý do này, từ quan điểm Kitô giáo, Chúa Kitô không xuất hiện như một sự trốn tránh tôn giáo trước những nỗ lực trí thức, như thể đức tin bắt đầu từ nơi lý trí kết thúc. Ngược lại, nơi Người, sự hài hòa sâu sắc giữa chân lý, lý trí và tự do được thể hiện. Chân lý tự hiện diện như một thực tại đi trước con người, thách thức họ và kêu gọi họ bước ra khỏi chính mình. Đó là lý do tại sao chân lý có thể được tìm kiếm với lòng tin. Đức tin, thay vì khép kín mình khỏi sự tìm kiếm này, thanh tẩy nó khỏi sự tự mãn và mở ra cho nó một sự trọn vẹn được lý trí hướng tới, ngay cả khi nó không thể hoàn toàn bao trùm được.

Theo cách này, cây Thánh Giá khôi phục lại mục đích ban đầu của tình yêu nhận thức. Nó dạy chúng ta rằng nhận thức có nghĩa là mở lòng đón nhận chân lý. Hiểu được cả ý nghĩa và sự mầu nhiệm chứa đựng trong đó. Như vậy, việc tìm kiếm chân lý vẫn giữ nguyên bản chất con người: khiêm nhường, nghiêm túc và cởi mở với một chân lý đi trước chúng ta, kêu gọi chúng ta và vượt lên trên chúng ta.

Thật vậy, một cây không chỉ cần ra quả: chất lượng của quả cũng quan trọng, bởi vì qua quả mà người ta biết đến cây đó (xem Mt 7:20). Tương tự như vậy, một trường đại học tự đánh giá mình bằng chất lượng sinh viên mà trường cung cấp cho đời sống cộng đồng hơn là bằng số lượng sinh viên tốt nghiệp hay sự mở rộng cơ sở hạ tầng. Đây là ước muốn chân thành mà Giáo hội bày tỏ trong cam kết hàng thế kỷ của mình đối với lĩnh vực giáo dục: rằng các chuyên gia có thể trở nên tốt nhờ kiến thức và kỹ năng; rằng họ có thể là những trái chín cho một sự sinh sôi đích thực, có khả năng vượt ra ngoài vẻ bề ngoài của thành công.

Anh chị em thân mến, tại khuôn viên này, cây ceiba của Guinea Xích đạo được kêu gọi sinh ra những trái của sự tiến bộ bắt nguồn từ tình liên đới và của một nhận thức làm cao quý và phát triển con người một cách toàn diện. Cây ceiba được kêu gọi để mang đến những hoa trái của trí khôn và sự ngay thẳng, của năng lực và sự khôn ngoan, của sự xuất sắc và tinh thần phục vụ. Nếu nhiều thế hệ nam nữ được uốn nắn sâu sắc ở nơi đây bởi chân lý và có khả năng biến đổi sự hiện hữu của chính mình thành một món quà cho người khác, thì cây ceiba sẽ mãi là một biểu tượng hùng hồn, bắt nguồn từ những điều tốt đẹp nhất của vùng đất này, được nâng tầm bởi sự khôn ngoan và đơm hoa kết trái, làm rạng danh Guinea Xích đạo và làm giàu cho toàn thể gia đình nhân loại.

Với những tình cảm này, tôi cầu xin trên mỗi người trong các bạn – trên các vị lãnh đạo, thầy cô giáo, sinh viên và nhân viên của trường Đại học này và trên gia đình của các bạn – một sự dồi dào ơn lành của Thiên Chúa Toàn Năng, Đấng trong Chúa Giêsu Kitô, Ngôi Lời nhập thể, đã tỏ cho nam nữ thấy chân lý về chính mình và phẩm giá đích thực của họ (xem Công đồng Vatican II, Hiến chương Mục vụ Gaudium et Spes, 22). Tôi phó thác tất cả các bạn cho sự che chở từ mẫu của Đức Mẹ Maria, Ngai Tòa Khôn Ngoan, để những hoa trái này, ngoài việc dồi dào, còn được tốt lành. Xin chân thành cảm ơn!