Randall Smith, trong bản tin ngày 15 tháng 9 năm 2026 của The Catholic Thing, cho hay: Fulton Sheen – người sẽ chính thức được tuyên phong "Chân phước" trong vài ngày tới – đã mở đầu cuốn sách tuyệt vời Three to Get Married (Ba Người Để Kết Hôn) bằng bốn câu sau:

Cần ba ngôi vị để tạo nên Tình Yêu nơi Thiên Đàng: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.
Cần ba ngôi vị để Thiên Đàng trao gửi tình yêu xuống trần gian: Thiên Chúa, Con Người và Đức Maria – Đấng mà qua đó Thiên Chúa đã trở nên Người Phàm.
Cần ba ngôi vị để tạo nên tình yêu trong Thánh Gia: Đức Maria, Thánh Giuse và hoa trái tình yêu của các ngài – Chúa Giêsu.
Cần ba yếu tố để tạo nên tình yêu trong trái tim: Người Yêu, Người Được Yêu và chính Tình Yêu
.

Đây là một sự tóm lược xuất sắc về mối liên hệ giữa sự hiệp thông tình yêu ba ngôi gắn kết các Ngôi Vị của Thiên Chúa Ba Ngôi với tình yêu cần gắn kết vợ chồng và con cái trong một gia đình.

Làm sao chúng ta có thể bắt đầu hiểu được Thiên Chúa Ba Ngôi – một thực tại vượt xa lý trí con người? Chúng ta bắt đầu từ những gì mình biết một cách cụ thể trong thế giới của chính mình: hôn nhân của con người.

Tương tự như vậy, chúng ta bắt đầu hiểu Thiên Chúa là "Cha" thông qua mối liên hệ với người cha của chính mình. Chúng ta nói: "Người không chỉ là một Thiên Chúa hay giận dữ và xa cách; Người yêu thương chúng ta như một người Cha." Tuy nhiên, khi suy gẫm kỹ hơn, chúng ta nhận ra rằng mối quan hệ này thực sự diễn ra theo chiều ngược lại.

Thiên Chúa là "Người Cha" mẫu mực, còn những người cha trần thế chỉ dự phần vào "tính làm cha" của Người. Những người cha trần thế chỉ góp phần tạo nên sự hiện hữu của chúng ta chứ không hoàn toàn tạo ra chúng ta như Thiên Chúa đã làm. Những người cha trần thế quan tâm chăm sóc chúng ta, nhưng không hoàn hảo như cách Thiên Chúa chăm sóc. Vì thế, khi suy gẫm về tình phụ tử của Thiên Chúa, chúng ta hiểu rõ hơn về ý nghĩa đích thực của tình phụ tử nơi con người.

Điều gần gũi nhất giúp chúng ta hiểu được sự hiệp thông đầy yêu thương giữa Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần trong cuộc đời này chính là gia đình. Mọi sự bắt đầu với một người đàn ông, một người phụ nữ và tình yêu gắn kết họ. Nhưng rồi, tình yêu mà họ chia sẻ lại được hiện thân nơi một con người cụ thể – đó là đứa con.

Bất cứ ai có bạn bè đã lập gia đình hẳn đều từng trải qua cảm giác hơi ngượng ngùng khi dành thời gian cho người này mà không có người kia. Có thể bạn đã là bạn thân của một trong hai người trước khi họ kết hôn, nên bạn cảm thấy tự nhiên hơn khi giao tiếp với người bạn đó.

Tuy nhiên, nếu biết rằng những bậc cha mẹ này yêu thương con cái mình, hẳn bạn cũng hiểu rằng hiếm có điều gì tốt đẹp hơn bạn có thể làm cho bạn bè mình bằng việc yêu thương và hỗ trợ con cái họ. Yêu thương và hỗ trợ con cái họ cũng chính là yêu thương và hỗ trợ chính họ – những người đã kết tinh tình yêu thành đứa trẻ ấy. Đó không phải là con riêng của người chồng hay người vợ, mà là con chung của cả hai; đứa trẻ chính là hiện thân sự hiệp nhất trong tình yêu của họ.

Tranh "Levin và Kitty trên sân băng" của Paul Frenzeny, năm 1896 [nguồn: Internet Archive]


Chúng ta bắt đầu từ hôn nhân của con người, nhưng khi suy gẫm sâu hơn, ta nhận ra rằng cách tốt nhất để hiểu về hôn nhân và gia đình là nhìn vào mẫu gương của Thiên Chúa Ba Ngôi: một sự hiệp nhất trong tình yêu nhưng không làm mất đi sự khác biệt của mỗi Ngôi Vị, và sự khác biệt giữa các Ngôi Vị không hề ngăn trở sự hiệp nhất đích thực của các vị. Đó là sự hiệp nhất giữa các Ngôi Vị không khép kín nơi chính mình, mà luôn hướng ra bên ngoài, rộng mở mời gọi người khác cùng bước vào sự hiệp thông và tình bằng hữu.

Tình yêu của một gia đình tuyệt vời không bao giờ dừng lại ở ngưỡng cửa ngôi nhà. Nó vươn ra bên ngoài để mời gọi người khác cùng bước vào.

Điều gì làm cho kiểu tình yêu này trong hôn nhân trở nên khả hữu? Là người Công Giáo, chúng ta tin rằng mình được Chúa Thánh Thần ban ân sủng để yêu thương theo cách ấy. Vì Chúa Thánh Thần chính là Tình Yêu được chia sẻ giữa Chúa Cha và Chúa Con, hiện hữu như một Ngôi Vị Thiên Chúa riêng biệt, nên khi lãnh nhận các ân huệ của Chúa Thánh Thần, chúng ta cũng được dự phần vào chính Tình Yêu đang tuôn chảy giữa Chúa Cha và Chúa Con.

Trong tiểu thuyết Anna Karenina của Tolstoy, Konstantin Levin – một người không có đức tin – kết hôn với Kitty, người phụ nữ mà anh đã yêu sâu đậm suốt nhiều năm. Tại lễ cưới trong nhà thờ, Levin phải thực hiện những nghi thức mà đối với anh là chuỗi các bước lạ lẫm, khó xử và hầu như anh chẳng hiểu gì. Tuy nhiên, anh vẫn thực hiện tất cả vì tình yêu dành cho cô dâu và cảm thấy vô cùng hạnh phúc.

Có một khoảnh khắc trong buổi lễ, anh nghe thấy những lời này: "Lạy Chúa, xin ban cho họ tình yêu trọn hảo, sự bình an và ơn trợ giúp; chúng con nài xin Ngài." Tolstoy viết: “Levin nghe những lời ấy và chúng gây ấn tượng mạnh với ông. Làm sao họ đoán được rằng điều người ta cần chính là sự giúp đỡ? Levin nghĩ thầm, nhớ lại tất cả những nỗi sợ hãi và hoài nghi gần đây của mình. ‘Mình biết gì đây? Mình có thể làm gì trong công việc đáng sợ này,’ ông nghĩ, ‘nếu thiếu sự giúp đỡ? Phải, điều mình cần lúc này chính là sự giúp đỡ.’”

Đó là một đoạn văn thật đẹp nhưng cũng đầy hóm hỉnh. Làm sao họ đoán được rằng người ta cần sự giúp đỡ? Chà, Giáo hội đã thực hiện công việc này từ lâu rồi, nên như người Texas hay nói, “đây đâu phải lần đầu họ làm chuyện này.” Nhưng cũng cần nói thêm rằng Giáo hội không hề “đoán” xem các cặp đôi có cần giúp đỡ hay không; họ là những người cử hành một bí tích bắt nguồn từ tình yêu của Thiên Chúa Ba Ngôi.

Đấng Tạo Hóa – Đấng đã dựng nên chúng ta bằng tình yêu và yêu thương chúng ta đến mức sẵn lòng hy sinh mạng sống – đâu cần phải đoán; Người thấu suốt mọi sự. Người biết rõ chúng ta cần sự gắn kết của bí tích cũng như sự trợ giúp không ngừng từ Chúa Thánh Thần của Người.

Câu hỏi của Levin cũng giống như khi ta tự hỏi: làm sao Giáo hội biết được rằng người ta cần đến Bí tích Hòa giải? Chà, Giáo hội đã thực hiện điều này từ rất lâu và nhận thấy những vấn đề nảy sinh. Và quan trọng hơn cả, Thiên Chúa đã ban cho chúng ta Đấng Cứu Độ để tha thứ tội lỗi, cùng những chỉ dẫn về quyền cầm buộc và tháo cởi. Vì thế, Giáo hội không hề bước đi trong loạnf quạng ở đây. Thiên Chúa thực sự quan tâm đến chúng ta, và Người thực sự bước vào cuộc đời chúng ta qua các bí tích để ban cho ta những ân sủng cần thiết.

Levin cũng phải đi xưng tội trước khi kết hôn. Anh làm điều đó vì tình yêu dành cho người vợ sắp cưới, nhưng lại không hiểu tại sao việc này lại cần thiết. Tuy nhiên, khi đối diện với trách nhiệm nặng nề và đáng sợ của đời sống hôn nhân, anh mới nhận ra: "Mình cần được giúp đỡ." Đó là một bước khởi đầu tốt đẹp.

Vợ tôi từng nhận xét sau khi dự một đám cưới theo nghi thức đời thường rằng buổi lễ rất hay, nhưng lại "thiếu đi sức sống nội tại." Có điều gì đó còn thiếu sót. "Chúa Thánh Thần ở đâu?" bà đã hỏi như vậy.

Đúng vậy, cần có ba chủ thể để tạo nên một cuộc hôn nhân trọn vẹn.